(اہناں دی) پرجا گیان توں سکھنی (ہون دے کارن)، مانو انھی ہوئی ہوئی ہے اتے ترشنا (اگّ) دی چٹی بھر رہی ہے۔
جو منکھّ آپنے آپ نوں گیان-وانن (اپدیشک) اکھواندے ہن، اہ نچدے ہن، واجے وجاندے ہن اتے کئی تراں دے بھیس وٹاندے ہن تے شنگار کردے ہن؛
اہ گیانی اچی اچی کوکدے ہن، جدھاں دے پرسنگ سناندے ہن اتے جودھیاں دیاں واراں دی ویاکھیا کردے ہن۔
پڑھے-لکھے مورکھ نریاں چلاکیاں کرنیاں تے دلیلاں دینیاں ہی جاندے ہن، (پر) مایا دے اکٹھا کرن وچ جٹے ہوئے ہن۔
(جو منکھّ آپنے آپ نوں) دھرمی سمجھدے ہن، اہ آپنے ولوں (تاں) دھرم دا کمّ کردے ہن، پر (ساری) (مہنت) گوا بیٹھدے ہن، (کیونکِ اس دے وٹے وچ) مکتی دا در منگدے ہن کِ اسیں مکت ہو زاویئے، (بھاو، دھرم دا کمّ تاں کردے ہن پر نشکام ہو کے نہیں، اجے بھی واشنا دے بدھے ہن)۔
(کئی اجہے ہن جو آپنے آپ نوں) جتی اکھواندے ہن، جتی ہون دی جگتی جاندے نہیں (ایویں ویکھو-ویکھی) گھر-گھاٹ چھڈّ جاندے ہن۔
(اس لبّ، پاپ، کوڑ اتے کام دا اتنا جبھا ہے،) (جدھر تکو) ہریک جیو آپنے آپ نوں پورن تور تے سیانا سمجھدا ہے۔ کوئی منکھّ اہ نہیں آکھدا کِ میرے وچ کوئی اونتا ہے۔
پر ہے نانک! تاں ہی منکھّ تول وچ (بھاو، پرکھ وچ) پورا اتردا ہے جے تکڑی دے دوجے پلے وچ (ربّ دی درگاہ وچ ملی ہوئی) ازت روپ وٹا پایا جائے؛ بھاو اہی منکھّ اونتا-رہت ہے، جس نوں پربھو دی درگاہ وچ آدر ملے ۔۔2۔۔
م 1 ۔۔
ہے نانک! جو گلّ ربّ ولوں تھاپی جا چکی ہے اہی ہو کے رہیگی، (کیونکِ) اہ سچا پربھو (ہریک جیو دی آپ) سمبھال کر رہا ہے۔
سارے جیو آپو آپنا زور لاندے ہن، پر ہندی اہی ہے جو کرتار کردا ہے۔
ربّ دی درگاہ وچ نا (کسے اچی نیویں) جات (دا وتکرا) ہے، نا ہی (کسے دا) دھکا (چلّ سکدا) ہے، کیونکِ اوتھے اہناں جیواں نال واہ پیندا ہے جو اوپرے ہن (بھاو، اہ کسے دی اچی جات جاں زور جاندے ہی نہیں، اس واستے کسے دباؤ وچ نہیں آؤندے)۔
اوتھے اہو کوئی کوئی منکھّ بھلے گنے جاندے ہن، جنھاں نوں کرماں دا لیکھا ہون ویلے آدر ملدا ہے (بھاو جنھاں نے جگت وچ بھلے کمّ کیتے ہوئے سن، تے اس کرکے اہناں نوں ربّ دے در تے آدر ملدا ہے) ॥3۔۔
پؤڑی ۔۔
(ہے پربھو!) جنھاں منکھاں اتے توں دھروں بخشش کیتی ہے، اہناں نے ہی مالک نوں (بھاو، تینوں) سمریا ہے۔
اہناں جیواں دے آپنے اختیار کجھ نہیں ہے (کِ تیرا سمرن کر سکن)۔ توں رنگا-رنگا دا جگت پیدا کیتا ہے؛
کئی جیواں نوں توں آپنے چرناں وچ جوڑی رکھدا ہیں، پر کئی جیاں نوں تاں توں آپنے نالوں وچھوڑیا ہویا ہے۔
جس (وڈبھاگی) منکھّ دے ہردے وچ توں آپنے آپ دی سوجھ پا دتی ہے، اس نے ستگورو دی مہر نال تینوں پچھان لیا ہے،
اتے اہ سہج سبھائ ہی (آپنے) اسلے وچ اک-مک ہو گیا ہے ۔۔11۔۔
سلوکُ م 1 ۔۔
(ہے پربھو! تیری اجب کدرت ہے کِ) بپتا (جیواں دے روگاں دا) الاج (بن جاندی) ہے، اتے سکھ (اہناں لئی) دکھّ دا (کارن) ہو جاندا ہے۔ پر جے (اسلی آتمک) سکھ (جیو نوں) مل جائے، تاں (دکھّ) نہیں رہندا۔
ہے پربھو! توں کرنہار کرتار ہیں (توں آپ ہی اہناں بھیتاں نوں سمجھدا ہیں)، میری سمرتھا نہیں ہے (کِ میں سمجھ سکاں)۔ جے میں آپنے آپ نوں کجھ سمجھ لواں (بھاو، جے میں اہ خیال کرن لگّ پواں کِ میں تیرے بھیت نوں سمجھ سکدا ہاں) تاں اہ گلّ پھبدی نہیں ۔۔1۔۔
ہے کدرت وچ وسّ رہے کرتار! میں تیتھوں سدکے ہاں،
تیرا انت پایا نہیں جا سکدا ۔۔1۔۔ رہاؤ ۔۔
ساری سرشٹی وچ تیرا ہی نور وسّ رہا ہے، سارے جیواں وچ تیرا ہی پرکاش ہے، توں سبھ تھائیں اک-رس ویاپک ہیں۔
ہے پربھو! توں سدا-تھر رہن والا ہیں، تیریاں سوہنیاں وڈیائیاں ہن۔ جس جس نے تیرے گن گائے ہن، اہ سنسار-سمندر توں تر گیا ہے۔
ہے نانک! (توں بھی) کرتار دی سفتِ-سالاہ کر، (تے آکھ کِ) پربھو جو کجھ کرنا چنگا سمجھدا ہے اہ کر رہا ہے (بھاو، اس دے کماں وچ کسے دا دخل نہیں ہے) ॥2۔۔
م 2 ۔۔
جوگ دا دھرم گیان پراپت کرنا ہے (برہم دی وچار کرنا ہے)۔ براہمناں دا دھرم ویداں دی وچار ہے۔
کھتریاں دا دھرم سورمیاں والے کمّ کرنا ہے، اتے شودراں دا دھرم دوجیاں دی سیوا کرنی۔
پر ساریاں دا مکھّ-دھرم اہ ہے کِ اک پربھو دا سمرن کریئے۔ جو منکھّ اس بھید نوں جاندا ہے،
نانک اس دا داس ہے، اہ منکھّ پربھو دا روپ ہے ۔۔3۔۔
م 2 ۔۔
اک پرماتما ہی سارے دیوتیاں دا آتما ہے، دیوتیاں دے دیوتیاں دا بھی آتما ہے۔
جو منکھّ پربھو دے آتما دا بھید جان لیندا ہے،
نانک اس منکھّ دا داس ہے، اہ پرماتما دا روپ ہے ۔۔4۔۔
م 1 ۔۔
(جویں) پانی گھڑے (آدک بھانڈے) وچ ہی بجھا ہویا (بھاو، پیا ہویا اک تھاں) ٹکیا رہِ سکدا ہے، (جویں) پانی توں بنا گھڑا نہیں بن سکدا،
(تویں) (گرو دے) گیان (بھاو، اپدیش) دا بجھا ہویا ہی من (اک تھاں) ٹکیا رہِ سکدا ہے، (بھاو، وکاراں ول نہیں دوڑدا) اتے گرو توں بنا گیان پیدا نہیں ہو سکدا ۔۔5۔۔
پؤڑی ۔۔
جے پڑھیا-لکھیا منکھّ مند-کرمی ہو جائے (تاں اس نوں ویکھ کے انپڑھ منکھّ نوں گھبرانا نہیں چاہیدا کِ پڑھے ہوئے دا اہ ہال، تاں انپڑھ دا کی بنیگا، کیونکِ جے) انپڑھ منکھّ نیک ہے تاں اس نوں مار نہیں پیندی۔ (نبیڑا منکھّ دی کمائی تے ہندا ہے، پڑھن جاں ناہ پڑھن دا ملّ نہیں پیندا)۔
منکھّ جہو جہی کرتوت کردا ہے، اس دا اہو جہا ہی نام اگھا ہو جاندا ہے؛
(تاں تے) اہو جہی کھیڈ نہیں کھیڈنی چاہیدی، جس کرکے درگاہ وچ جا کے (منکھا جنم دی) بازی ہار بیٹھیئے۔
منکھّ بھاویں پڑھیا ہویا ہووے بھاویں انپڑھ پربھو دی درگاہ وچ کیول پربھو دے گناں دی وچار ہی کبول پیندی ہے۔
جو منکھّ (اس جگت وچ) آپنی مرزی انوسار ہی تردا ہے، اہ اگے جا کے مار کھاندا ہے ۔۔12۔۔