શ્રી ગુરુ ગ્રંથ સાહિબ

પાન - 797

ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਣੇ ਸਿ ਮਨਮੁਖ ਕਹੀਅਹਿ ਨਾ ਉਰਵਾਰਿ ਨ ਪਾਰੇ ॥੩॥

bharam bhulaane si manamukh kaheeeh naa uravaar na paare |3|

શંકાથી ભ્રમિત થઈને ભટકનારા, મનમુખ કહેવાય છે; તેઓ ન તો આ બાજુ છે, ન તો બીજી બાજુ છે. ||3||

ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋਈ ਜਨੁ ਪਾਏ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਸਮੑਾਲੇ ॥

jis no nadar kare soee jan paae gur kaa sabad samaale |

તે નમ્ર વ્યક્તિ, જેને ભગવાનની કૃપાની નજરથી આશીર્વાદ મળે છે, તે તેને પ્રાપ્ત કરે છે, અને ગુરુના શબ્દનું ચિંતન કરે છે.

ਹਰਿ ਜਨ ਮਾਇਆ ਮਾਹਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥

har jan maaeaa maeh nisataare |

માયાની વચ્ચે પ્રભુનો સેવક મુક્તિ પામે છે.

ਨਾਨਕ ਭਾਗੁ ਹੋਵੈ ਜਿਸੁ ਮਸਤਕਿ ਕਾਲਹਿ ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰੇ ॥੪॥੧॥

naanak bhaag hovai jis masatak kaaleh maar bidaare |4|1|

હે નાનક, જેમના કપાળ પર આવું ભાગ્ય અંકિત છે, તે મૃત્યુને જીતી લે છે અને તેનો નાશ કરે છે. ||4||1||

ਬਿਲਾਵਲੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥

bilaaval mahalaa 3 |

બિલાવલ, ત્રીજી મહેલ:

ਅਤੁਲੁ ਕਿਉ ਤੋਲਿਆ ਜਾਇ ॥

atul kiau toliaa jaae |

અવિભાજ્યનું વજન કેવી રીતે કરી શકાય?

ਦੂਜਾ ਹੋਇ ਤ ਸੋਝੀ ਪਾਇ ॥

doojaa hoe ta sojhee paae |

જો અન્ય કોઈ મહાન હોય, તો તે જ ભગવાનને સમજી શકે.

ਤਿਸ ਤੇ ਦੂਜਾ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥

tis te doojaa naahee koe |

તેમના સિવાય બીજું કોઈ નથી.

ਤਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤਿ ਕਿਕੂ ਹੋਇ ॥੧॥

tis dee keemat kikoo hoe |1|

તેની કિંમત કેવી રીતે આંકી શકાય? ||1||

ਗੁਰਪਰਸਾਦਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥

guraparasaad vasai man aae |

ગુરુની કૃપાથી તે મનમાં વાસ કરવા આવે છે.

ਤਾ ਕੋ ਜਾਣੈ ਦੁਬਿਧਾ ਜਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥

taa ko jaanai dubidhaa jaae |1| rahaau |

જ્યારે દ્વૈત દૂર થાય છે ત્યારે વ્યક્તિ તેને ઓળખે છે. ||1||થોભો ||

ਆਪਿ ਸਰਾਫੁ ਕਸਵਟੀ ਲਾਏ ॥

aap saraaf kasavattee laae |

તે પોતે જ એસેયર છે, તેને ચકાસવા માટે ટચ-સ્ટોન લગાવે છે.

ਆਪੇ ਪਰਖੇ ਆਪਿ ਚਲਾਏ ॥

aape parakhe aap chalaae |

તે પોતે સિક્કાનું વિશ્લેષણ કરે છે, અને તે પોતે તેને ચલણ તરીકે મંજૂર કરે છે.

ਆਪੇ ਤੋਲੇ ਪੂਰਾ ਹੋਇ ॥

aape tole pooraa hoe |

તે પોતે તેનું સંપૂર્ણ વજન કરે છે.

ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਏਕੋ ਸੋਇ ॥੨॥

aape jaanai eko soe |2|

તે જ જાણે છે; તે એક અને એકમાત્ર ભગવાન છે. ||2||

ਮਾਇਆ ਕਾ ਰੂਪੁ ਸਭੁ ਤਿਸ ਤੇ ਹੋਇ ॥

maaeaa kaa roop sabh tis te hoe |

માયાના તમામ સ્વરૂપો તેમની પાસેથી જ નીકળે છે.

ਜਿਸ ਨੋ ਮੇਲੇ ਸੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਇ ॥

jis no mele su niramal hoe |

તે જ શુદ્ધ અને નિષ્કલંક બને છે, જે ભગવાન સાથે એકરૂપ થાય છે.

ਜਿਸ ਨੋ ਲਾਏ ਲਗੈ ਤਿਸੁ ਆਇ ॥

jis no laae lagai tis aae |

તે જ આસક્ત છે, જેને પ્રભુ જોડે છે.

ਸਭੁ ਸਚੁ ਦਿਖਾਲੇ ਤਾ ਸਚਿ ਸਮਾਇ ॥੩॥

sabh sach dikhaale taa sach samaae |3|

તેમની સમક્ષ સર્વ સત્ય પ્રગટ થાય છે, અને પછી, તે સાચા પ્રભુમાં ભળી જાય છે. ||3||

ਆਪੇ ਲਿਵ ਧਾਤੁ ਹੈ ਆਪੇ ॥

aape liv dhaat hai aape |

તે પોતે જ મનુષ્યોને તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા દોરી જાય છે, અને તે પોતે જ તેમને માયાનો પીછો કરવા પ્રેરે છે.

ਆਪਿ ਬੁਝਾਏ ਆਪੇ ਜਾਪੇ ॥

aap bujhaae aape jaape |

તે પોતે સમજણ આપે છે, અને તે પોતાની જાતને પ્રગટ કરે છે.

ਆਪੇ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਬਦੁ ਹੈ ਆਪੇ ॥

aape satigur sabad hai aape |

તે પોતે જ સાચા ગુરુ છે, અને તે પોતે જ શબ્દનો શબ્દ છે.

ਨਾਨਕ ਆਖਿ ਸੁਣਾਏ ਆਪੇ ॥੪॥੨॥

naanak aakh sunaae aape |4|2|

ઓ નાનક, તે પોતે બોલે છે અને શીખવે છે. ||4||2||

ਬਿਲਾਵਲੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥

bilaaval mahalaa 3 |

બિલાવલ, ત્રીજી મહેલ:

ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਸੇਵਕੁ ਸੇਵ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਕਿਆ ਕੋ ਕਹੈ ਬਹਾਨਾ ॥

saahib te sevak sev saahib te kiaa ko kahai bahaanaa |

મારા ભગવાન અને માસ્ટરે મને તેમનો સેવક બનાવ્યો છે, અને તેમની સેવાથી મને આશીર્વાદ આપ્યો છે; આ વિશે કોઈ કેવી રીતે દલીલ કરી શકે?

ਐਸਾ ਇਕੁ ਤੇਰਾ ਖੇਲੁ ਬਨਿਆ ਹੈ ਸਭ ਮਹਿ ਏਕੁ ਸਮਾਨਾ ॥੧॥

aaisaa ik teraa khel baniaa hai sabh meh ek samaanaa |1|

એવું છે તારું નાટક, એક જ પ્રભુ; તમે એક છો, બધામાં સમાયેલ છે. ||1||

ਸਤਿਗੁਰਿ ਪਰਚੈ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਨਾ ॥

satigur parachai har naam samaanaa |

જ્યારે સાચા ગુરુ પ્રસન્ન થાય છે અને પ્રસન્ન થાય છે, ત્યારે વ્યક્તિ ભગવાનના નામમાં લીન થઈ જાય છે.

ਜਿਸੁ ਕਰਮੁ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਏ ਅਨਦਿਨੁ ਲਾਗੈ ਸਹਜ ਧਿਆਨਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥

jis karam hovai so satigur paae anadin laagai sahaj dhiaanaa |1| rahaau |

જે ભગવાનની દયાથી ધન્ય છે, તે સાચા ગુરુને શોધે છે; રાત દિવસ, તે આપોઆપ ભગવાનના ધ્યાન પર કેન્દ્રિત રહે છે. ||1||થોભો ||

ਕਿਆ ਕੋਈ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਕਿਆ ਕੋ ਕਰੇ ਅਭਿਮਾਨਾ ॥

kiaa koee teree sevaa kare kiaa ko kare abhimaanaa |

હું તમારી સેવા કેવી રીતે કરી શકું? હું આનો ગર્વ કેવી રીતે કરી શકું?

ਜਬ ਅਪੁਨੀ ਜੋਤਿ ਖਿੰਚਹਿ ਤੂ ਸੁਆਮੀ ਤਬ ਕੋਈ ਕਰਉ ਦਿਖਾ ਵਖਿਆਨਾ ॥੨॥

jab apunee jot khincheh too suaamee tab koee krau dikhaa vakhiaanaa |2|

હે ભગવાન અને સ્વામી, જ્યારે તમે તમારો પ્રકાશ પાછો ખેંચી લો, તો પછી કોણ બોલી શકે અને શીખવે? ||2||

ਆਪੇ ਗੁਰੁ ਚੇਲਾ ਹੈ ਆਪੇ ਆਪੇ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨਾ ॥

aape gur chelaa hai aape aape gunee nidhaanaa |

તમે પોતે જ ગુરુ છો, અને તમે જ છોલા, નમ્ર શિષ્ય છો; તમે પોતે જ ગુણનો ખજાનો છો.

ਜਿਉ ਆਪਿ ਚਲਾਏ ਤਿਵੈ ਕੋਈ ਚਾਲੈ ਜਿਉ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਭਗਵਾਨਾ ॥੩॥

jiau aap chalaae tivai koee chaalai jiau har bhaavai bhagavaanaa |3|

જેમ તમે અમને હલનચલન કરાવો છો, તેવી જ રીતે અમે પણ તમારી ઇચ્છાના આનંદ અનુસાર, હે ભગવાન ભગવાન. ||3||

ਕਹਤ ਨਾਨਕੁ ਤੂ ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਕਉਣੁ ਜਾਣੈ ਤੇਰੇ ਕਾਮਾਂ ॥

kahat naanak too saachaa saahib kaun jaanai tere kaamaan |

નાનક કહે છે, તમે સાચા પ્રભુ અને ગુરુ છો; તમારી ક્રિયાઓ કોણ જાણી શકે?

ਇਕਨਾ ਘਰ ਮਹਿ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਇਕਿ ਭਰਮਿ ਭਵਹਿ ਅਭਿਮਾਨਾ ॥੪॥੩॥

eikanaa ghar meh de vaddiaaee ik bharam bhaveh abhimaanaa |4|3|

કેટલાકને પોતાના ઘરમાં જ ગૌરવ મળે છે, જ્યારે કેટલાક શંકા અને અભિમાનમાં ભટકતા હોય છે. ||4||3||

ਬਿਲਾਵਲੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥

bilaaval mahalaa 3 |

બિલાવલ, ત્રીજી મહેલ:

ਪੂਰਾ ਥਾਟੁ ਬਣਾਇਆ ਪੂਰੈ ਵੇਖਹੁ ਏਕ ਸਮਾਨਾ ॥

pooraa thaatt banaaeaa poorai vekhahu ek samaanaa |

સંપૂર્ણ પ્રભુએ સંપૂર્ણ સૃષ્ટિની રચના કરી છે. જુઓ ભગવાન સર્વત્ર વ્યાપેલા છે.

ਇਸੁ ਪਰਪੰਚ ਮਹਿ ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਵਡਿਆਈ ਮਤੁ ਕੋ ਧਰਹੁ ਗੁਮਾਨਾ ॥੧॥

eis parapanch meh saache naam kee vaddiaaee mat ko dharahu gumaanaa |1|

જગતના આ નાટકમાં સાચા નામની ભવ્યતા છે. કોઈએ પોતાના પર ગર્વ ન કરવો જોઈએ. ||1||

ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਜਿਸ ਨੋ ਮਤਿ ਆਵੈ ਸੋ ਸਤਿਗੁਰ ਮਾਹਿ ਸਮਾਨਾ ॥

satigur kee jis no mat aavai so satigur maeh samaanaa |

જે સાચા ગુરુના ઉપદેશોના જ્ઞાનને સ્વીકારે છે, તે સાચા ગુરુમાં સમાઈ જાય છે.

ਇਹ ਬਾਣੀ ਜੋ ਜੀਅਹੁ ਜਾਣੈ ਤਿਸੁ ਅੰਤਰਿ ਰਵੈ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥

eih baanee jo jeeahu jaanai tis antar ravai har naamaa |1| rahaau |

ભગવાનનું નામ તેમના આત્મામાં ગુરુના શબ્દની બાનીનો અહેસાસ કરનાર વ્યક્તિના કેન્દ્રમાં ઊંડે સુધી રહે છે. ||1||થોભો ||

ਚਹੁ ਜੁਗਾ ਕਾ ਹੁਣਿ ਨਿਬੇੜਾ ਨਰ ਮਨੁਖਾ ਨੋ ਏਕੁ ਨਿਧਾਨਾ ॥

chahu jugaa kaa hun niberraa nar manukhaa no ek nidhaanaa |

હવે, આ ચાર યુગના ઉપદેશોનો સાર છે: માનવ જાતિ માટે, એક ભગવાનનું નામ સૌથી મોટો ખજાનો છે.

ਜਤੁ ਸੰਜਮ ਤੀਰਥ ਓਨਾ ਜੁਗਾ ਕਾ ਧਰਮੁ ਹੈ ਕਲਿ ਮਹਿ ਕੀਰਤਿ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ॥੨॥

jat sanjam teerath onaa jugaa kaa dharam hai kal meh keerat har naamaa |2|

બ્રહ્મચર્ય, સ્વ-શિસ્ત અને તીર્થયાત્રાઓ એ ભૂતકાળના યુગમાં ધર્મનો સાર હતો; પરંતુ કલિયુગના આ અંધકાર યુગમાં, ભગવાનના નામની સ્તુતિ એ જ ધર્મનો સાર છે. ||2||