શ્રી ગુરુ ગ્રંથ સાહિબ

પાન - 644


ਧੰਧਾ ਕਰਤਿਆ ਨਿਹਫਲੁ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ਸੁਖਦਾਤਾ ਮਨਿ ਨ ਵਸਾਇਆ ॥
dhandhaa karatiaa nihafal janam gavaaeaa sukhadaataa man na vasaaeaa |

દુન્યવી બાબતોમાં વ્યસ્ત રહીને તે પોતાનું જીવન વ્યર્થ વ્યર્થ કરે છે; શાંતિ આપનાર ભગવાન તેના મનમાં વસવા માટે આવતા નથી.

ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਤਿਨਾ ਕਉ ਮਿਲਿਆ ਜਿਨ ਕਉ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿ ਪਾਇਆ ॥੧॥
naanak naam tinaa kau miliaa jin kau dhur likh paaeaa |1|

હે નાનક, તેઓ જ નામ મેળવે છે, જેમની પાસે આવી પૂર્વનિર્ધારિત નિયતિ છે. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
mahalaa 3 |

ત્રીજી મહેલ:

ਘਰ ਹੀ ਮਹਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਭਰਪੂਰੁ ਹੈ ਮਨਮੁਖਾ ਸਾਦੁ ਨ ਪਾਇਆ ॥
ghar hee meh amrit bharapoor hai manamukhaa saad na paaeaa |

અંદરનું ઘર અમૃત અમૃતથી ભરેલું છે, પરંતુ સ્વ-ઇચ્છાવાળા મનમુખને તેનો સ્વાદ મળતો નથી.

ਜਿਉ ਕਸਤੂਰੀ ਮਿਰਗੁ ਨ ਜਾਣੈ ਭ੍ਰਮਦਾ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇਆ ॥
jiau kasatooree mirag na jaanai bhramadaa bharam bhulaaeaa |

તે હરણ જેવો છે, જે પોતાની કસ્તુરી-સુગંધને ઓળખતો નથી; તે આજુબાજુ ભટકે છે, શંકાથી ભ્રમિત થાય છે.

ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਤਜਿ ਬਿਖੁ ਸੰਗ੍ਰਹੈ ਕਰਤੈ ਆਪਿ ਖੁਆਇਆ ॥
amrit taj bikh sangrahai karatai aap khuaaeaa |

મનમુખ અમૃતનો ત્યાગ કરે છે, અને તેના બદલે ઝેર ભેગું કરે છે; નિર્માતાએ પોતે તેને મૂર્ખ બનાવ્યો છે.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਰਲੇ ਸੋਝੀ ਪਈ ਤਿਨਾ ਅੰਦਰਿ ਬ੍ਰਹਮੁ ਦਿਖਾਇਆ ॥
guramukh virale sojhee pee tinaa andar braham dikhaaeaa |

ગુરુમુખો કેટલા દુર્લભ છે, જે આ સમજ મેળવે છે; તેઓ ભગવાન ભગવાનને પોતાની અંદર જુએ છે.

ਤਨੁ ਮਨੁ ਸੀਤਲੁ ਹੋਇਆ ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਸਾਦੁ ਆਇਆ ॥
tan man seetal hoeaa rasanaa har saad aaeaa |

તેમનું મન અને શરીર ઠંડુ અને શાંત થાય છે, અને તેમની જીભ પ્રભુના ઉત્કૃષ્ટ સ્વાદનો આનંદ માણે છે.

ਸਬਦੇ ਹੀ ਨਾਉ ਊਪਜੈ ਸਬਦੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥
sabade hee naau aoopajai sabade mel milaaeaa |

શબ્દના શબ્દ દ્વારા, નામ સારી રીતે વધે છે; શબ્દ દ્વારા, આપણે ભગવાનના સંઘમાં એક થયા છીએ.

ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਸਭੁ ਜਗੁ ਬਉਰਾਨਾ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥
bin sabadai sabh jag bauraanaa birathaa janam gavaaeaa |

શબ્દ વિના, આખું વિશ્વ પાગલ છે, અને તે પોતાનું જીવન વ્યર્થ ગુમાવે છે.

ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਏਕੋ ਸਬਦੁ ਹੈ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਇਆ ॥੨॥
amrit eko sabad hai naanak guramukh paaeaa |2|

એકલો શબ્દ એમ્બ્રોસિયલ નેક્ટર છે; ઓ નાનક, ગુરુમુખો તે મેળવે છે. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
paurree |

પૌરી:

ਸੋ ਹਰਿ ਪੁਰਖੁ ਅਗੰਮੁ ਹੈ ਕਹੁ ਕਿਤੁ ਬਿਧਿ ਪਾਈਐ ॥
so har purakh agam hai kahu kit bidh paaeeai |

ભગવાન ભગવાન દુર્ગમ છે; મને કહો, આપણે તેને કેવી રીતે શોધી શકીએ?

ਤਿਸੁ ਰੂਪੁ ਨ ਰੇਖ ਅਦ੍ਰਿਸਟੁ ਕਹੁ ਜਨ ਕਿਉ ਧਿਆਈਐ ॥
tis roop na rekh adrisatt kahu jan kiau dhiaaeeai |

તેનું કોઈ સ્વરૂપ કે લક્ષણ નથી, અને તેને જોઈ શકાતો નથી; મને કહો, આપણે તેમનું ધ્યાન કેવી રીતે કરી શકીએ?

ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹਰਿ ਅਗਮੁ ਕਿਆ ਕਹਿ ਗੁਣ ਗਾਈਐ ॥
nirankaar niranjan har agam kiaa keh gun gaaeeai |

પ્રભુ નિરાકાર, નિષ્કલંક અને દુર્ગમ છે; આપણે તેના કયા ગુણો વિશે વાત કરવી અને ગાવી જોઈએ?

ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਬੁਝਾਏ ਆਪਿ ਸੁ ਹਰਿ ਮਾਰਗਿ ਪਾਈਐ ॥
jis aap bujhaae aap su har maarag paaeeai |

તેઓ એકલા ભગવાનના માર્ગ પર ચાલે છે, જેમને ભગવાન પોતે સૂચના આપે છે.

ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਵੇਖਾਲਿਆ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਪਾਈਐ ॥੪॥
gur poorai vekhaaliaa gur sevaa paaeeai |4|

સંપૂર્ણ ગુરુએ તેમને મને પ્રગટ કર્યા છે; ગુરુની સેવા કરવાથી તે મળી જાય છે. ||4||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
salok mahalaa 3 |

સાલોક, ત્રીજી મહેલ:

ਜਿਉ ਤਨੁ ਕੋਲੂ ਪੀੜੀਐ ਰਤੁ ਨ ਭੋਰੀ ਡੇਹਿ ॥
jiau tan koloo peerreeai rat na bhoree ddehi |

જાણે લોહીનું એક ટીપું પણ ઉપજ્યા વિના, તેલ-દબાણમાં મારું શરીર કચડાઈ ગયું છે;

ਜੀਉ ਵੰਞੈ ਚਉ ਖੰਨੀਐ ਸਚੇ ਸੰਦੜੈ ਨੇਹਿ ॥
jeeo vanyai chau khaneeai sache sandarrai nehi |

એવું લાગે છે કે સાચા ભગવાનના પ્રેમને ખાતર મારા આત્માના ટુકડા કરવામાં આવ્યા છે;

ਨਾਨਕ ਮੇਲੁ ਨ ਚੁਕਈ ਰਾਤੀ ਅਤੈ ਡੇਹ ॥੧॥
naanak mel na chukee raatee atai ddeh |1|

હે નાનક, હજુ પણ, રાત દિવસ, પ્રભુ સાથેનો મારો સંબંધ તૂટ્યો નથી. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
mahalaa 3 |

ત્રીજી મહેલ:

ਸਜਣੁ ਮੈਡਾ ਰੰਗੁਲਾ ਰੰਗੁ ਲਾਏ ਮਨੁ ਲੇਇ ॥
sajan maiddaa rangulaa rang laae man lee |

મારો મિત્ર આનંદ અને પ્રેમથી ભરેલો છે; તે મારા મનને તેના પ્રેમના રંગથી રંગે છે,

ਜਿਉ ਮਾਜੀਠੈ ਕਪੜੇ ਰੰਗੇ ਭੀ ਪਾਹੇਹਿ ॥
jiau maajeetthai kaparre range bhee paahehi |

ફેબ્રિકની જેમ કે જેને રંગનો રંગ જાળવી રાખવા માટે સારવાર આપવામાં આવે છે.

ਨਾਨਕ ਰੰਗੁ ਨ ਉਤਰੈ ਬਿਆ ਨ ਲਗੈ ਕੇਹ ॥੨॥
naanak rang na utarai biaa na lagai keh |2|

હે નાનક, આ રંગ જતો નથી, અને આ કાપડને બીજો કોઈ રંગ આપી શકાતો નથી. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
paurree |

પૌરી:

ਹਰਿ ਆਪਿ ਵਰਤੈ ਆਪਿ ਹਰਿ ਆਪਿ ਬੁਲਾਇਦਾ ॥
har aap varatai aap har aap bulaaeidaa |

ભગવાન પોતે સર્વત્ર વ્યાપી રહ્યા છે; ભગવાન પોતે જ આપણને તેમના નામનો જપ કરાવે છે.

ਹਰਿ ਆਪੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਸਵਾਰਿ ਸਿਰਿ ਧੰਧੈ ਲਾਇਦਾ ॥
har aape srisatt savaar sir dhandhai laaeidaa |

પ્રભુએ પોતે સર્જન કર્યું છે; તે તેમના તમામ કાર્યો માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

ਇਕਨਾ ਭਗਤੀ ਲਾਇ ਇਕਿ ਆਪਿ ਖੁਆਇਦਾ ॥
eikanaa bhagatee laae ik aap khuaaeidaa |

તે કેટલાકને ભક્તિમય ઉપાસનામાં રોકે છે, અને અન્યને તે ભટકાવવાનું કારણ બને છે.

ਇਕਨਾ ਮਾਰਗਿ ਪਾਇ ਇਕਿ ਉਝੜਿ ਪਾਇਦਾ ॥
eikanaa maarag paae ik ujharr paaeidaa |

તે કેટલાકને પાથ પર મૂકે છે, જ્યારે તે અન્યને અરણ્યમાં લઈ જાય છે.

ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਏ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗੁਣ ਗਾਇਦਾ ॥੫॥
jan naanak naam dhiaae guramukh gun gaaeidaa |5|

સેવક નાનક ભગવાનના નામનું ધ્યાન કરે છે; ગુરુમુખ તરીકે, તે ભગવાનના ભવ્ય ગુણગાન ગાય છે. ||5||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
salok mahalaa 3 |

સાલોક, ત્રીજી મહેલ:

ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਸਫਲੁ ਹੈ ਜੇ ਕੋ ਕਰੇ ਚਿਤੁ ਲਾਇ ॥
satigur kee sevaa safal hai je ko kare chit laae |

સાચા ગુરુની સેવા ફળદાયી અને ફળદાયી છે, જો કોઈ વ્યક્તિ તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને તેનું કાર્ય કરે છે.

ਮਨਿ ਚਿੰਦਿਆ ਫਲੁ ਪਾਵਣਾ ਹਉਮੈ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥
man chindiaa fal paavanaa haumai vichahu jaae |

મનની ઈચ્છાઓનું ફળ મળે છે અને અહંકાર અંદરથી દૂર થઈ જાય છે.

ਬੰਧਨ ਤੋੜੈ ਮੁਕਤਿ ਹੋਇ ਸਚੇ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥
bandhan torrai mukat hoe sache rahai samaae |

તેના બંધનો તૂટી ગયા છે, અને તે મુક્ત થયો છે; તે સાચા પ્રભુમાં લીન રહે છે.

ਇਸੁ ਜਗ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਅਲਭੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥
eis jag meh naam alabh hai guramukh vasai man aae |

આ જગતમાં નામ મેળવવું ઘણું મુશ્કેલ છે; તે ગુરુમુખના મનમાં વસે છે.

ਨਾਨਕ ਜੋ ਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਆਪਣਾ ਹਉ ਤਿਨ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਉ ॥੧॥
naanak jo gur seveh aapanaa hau tin balihaarai jaau |1|

હે નાનક, હું તેના સાચા ગુરુની સેવા કરનારને બલિદાન આપું છું. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
mahalaa 3 |

ત્રીજી મહેલ:

ਮਨਮੁਖ ਮੰਨੁ ਅਜਿਤੁ ਹੈ ਦੂਜੈ ਲਗੈ ਜਾਇ ॥
manamukh man ajit hai doojai lagai jaae |

સ્વ-ઇચ્છાવાળા મનમુખનું મન ખૂબ જ હઠીલું છે; તે દ્વૈતના પ્રેમમાં અટવાયેલો છે.

ਤਿਸ ਨੋ ਸੁਖੁ ਸੁਪਨੈ ਨਹੀ ਦੁਖੇ ਦੁਖਿ ਵਿਹਾਇ ॥
tis no sukh supanai nahee dukhe dukh vihaae |

તેને સપનામાં પણ શાંતિ મળતી નથી; તે પોતાનું જીવન દુઃખ અને દુઃખમાં પસાર કરે છે.

ਘਰਿ ਘਰਿ ਪੜਿ ਪੜਿ ਪੰਡਿਤ ਥਕੇ ਸਿਧ ਸਮਾਧਿ ਲਗਾਇ ॥
ghar ghar parr parr panddit thake sidh samaadh lagaae |

પંડિતો ઘરે-ઘરે જઈને, તેમના શાસ્ત્રો વાંચીને અને પઠન કરતા થાકી ગયા છે; સિદ્ધો તેમની સમાધિમાં ગયા છે.

ਇਹੁ ਮਨੁ ਵਸਿ ਨ ਆਵਈ ਥਕੇ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ॥
eihu man vas na aavee thake karam kamaae |

આ મનને નિયંત્રિત કરી શકાતું નથી; તેઓ ધાર્મિક વિધિઓ કરીને થાકી ગયા છે.

ਭੇਖਧਾਰੀ ਭੇਖ ਕਰਿ ਥਕੇ ਅਠਿਸਠਿ ਤੀਰਥ ਨਾਇ ॥
bhekhadhaaree bhekh kar thake atthisatth teerath naae |

ઢોંગ કરનારાઓ ખોટા પોશાક પહેરીને અને અઠ્ઠાવીસ પવિત્ર મંદિરોમાં સ્નાન કરવાથી કંટાળી ગયા છે.


સૂચિ (1 - 1430)
જાપ પાન: 1 - 8
સો દર પાન: 8 - 10
સો પુરખ પાન: 10 - 12
સોહલા પાન: 12 - 13
સિરી રાગ પાન: 14 - 93
રાગ માઝ પાન: 94 - 150
રાગ ગૌરી પાન: 151 - 346
રાગ આસા પાન: 347 - 488
રાગ ગુજરી પાન: 489 - 526
રાગ દયવ ગંધીરી પાન: 527 - 536
રાગ બિહાગ્રા પાન: 537 - 556
રાગ વાધંસ પાન: 557 - 594
રાગ સોરથ પાન: 595 - 659
રાગ ધનાસ્રી પાન: 660 - 695
રાગ જયથ્સ્રી પાન: 696 - 710
રાગ ટોડી પાન: 711 - 718
રાગ બૈરારી પાન: 719 - 720
રાગ તિલંગ પાન: 721 - 727
રાગ સૂહી પાન: 728 - 794
રાગ બિલાવળ પાન: 795 - 858
રાગ ગોન્ડ પાન: 859 - 875
રાગ રામકલી પાન: 876 - 974
રાગ નત નારાયણ પાન: 975 - 983
રાગ માલી ગૌરા પાન: 984 - 988
રાગ મારો પાન: 989 - 1106
રાગ ટુખારી પાન: 1107 - 1117
રાગ કાયદારા પાન: 1118 - 1124
રાગ ભૈરાવો પાન: 1125 - 1167
રાગ વસંત પાન: 1168 - 1196
રાગ સારાંગ પાન: 1197 - 1253
રાગ માલાર પાન: 1254 - 1293
રાગ કાંરા પાન: 1294 - 1318
રાગ કલ્યાણ પાન: 1319 - 1326
રાગ પ્રભાતી પાન: 1327 - 1351
રાગ જૈજાવતી પાન: 1352 - 1359
સલોક સેહશક્રીતી પાન: 1353 - 1360
ગાઠા ફિફ્થ મહલ પાન: 1360 - 1361
ફુન્હે ફિફ્થ મહલ પાન: 1361 - 1363
ચૌબોલાસ ફિફ્થ મહલ પાન: 1363 - 1364
સલોક કબીર જી પાન: 1364 - 1377
સલોક ફરીદ જી પાન: 1377 - 1385
સ્વૈયાય શ્રી મુખબક મહલ 5 પાન: 1385 - 1389
સ્વૈયાય પ્રથમ મહલ પાન: 1389 - 1390
સ્વૈયાય દ્વિતીય મહલ પાન: 1391 - 1392
સ્વૈયાય તૃતીય મહલ પાન: 1392 - 1396
સ્વૈયાય ચતુર્થી મહલ પાન: 1396 - 1406
સ્વૈયાય પંચમ મહલ પાન: 1406 - 1409
સલોક વારોણ થાય વધીક પાન: 1410 - 1426
સલોક નવમ મહલ પાન: 1426 - 1429
મુન્ધાવણી ફિફ્થ મહલ પાન: 1429 - 1429
રાગમાળા પાન: 1430 - 1430