श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 602


ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਬਿਖ ਦੁਖ ਕਾਟੇ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਈ ॥ ਰਹਾਉ ॥
जनम जनम के किलबिख दुख काटे आपे मेलि मिलाई ॥ रहाउ ॥

असंख्यजीवनानां पापं दुःखं च निर्मूलितं भवति; भगवान् एव तान् स्वसंयोगे एकीकरोति। ||विरामः||

ਇਹੁ ਕੁਟੰਬੁ ਸਭੁ ਜੀਅ ਕੇ ਬੰਧਨ ਭਾਈ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾ ਸੈਂਸਾਰਾ ॥
इहु कुटंबु सभु जीअ के बंधन भाई भरमि भुला सैंसारा ॥

एते सर्वे बन्धुजनाः आत्मनः उपरि शृङ्खलाः इव सन्ति हे दैवभ्रातरः; संशयेन मोहितं जगत्।

ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਬੰਧਨ ਟੂਟਹਿ ਨਾਹੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੋਖ ਦੁਆਰਾ ॥
बिनु गुर बंधन टूटहि नाही गुरमुखि मोख दुआरा ॥

गुरुं विना शृङ्खलाः न भग्नाः भवेयुः; गुरमुखाः मोक्षद्वारं प्राप्नुवन्ति।

ਕਰਮ ਕਰਹਿ ਗੁਰਸਬਦੁ ਨ ਪਛਾਣਹਿ ਮਰਿ ਜਨਮਹਿ ਵਾਰੋ ਵਾਰਾ ॥੨॥
करम करहि गुरसबदु न पछाणहि मरि जनमहि वारो वारा ॥२॥

गुरुशब्दवचनं न अवगत्य कर्माणि करोति, सः म्रियते पुनर्जन्म च भविष्यति, पुनः पुनः। ||२||

ਹਉ ਮੇਰਾ ਜਗੁ ਪਲਚਿ ਰਹਿਆ ਭਾਈ ਕੋਇ ਨ ਕਿਸ ਹੀ ਕੇਰਾ ॥
हउ मेरा जगु पलचि रहिआ भाई कोइ न किस ही केरा ॥

अहङ्कारे स्वामित्वे च उलझति जगत् हे दैवभ्रातरः, किन्तु कोऽपि अन्यस्य नास्ति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਹਲੁ ਪਾਇਨਿ ਗੁਣ ਗਾਵਨਿ ਨਿਜ ਘਰਿ ਹੋਇ ਬਸੇਰਾ ॥
गुरमुखि महलु पाइनि गुण गावनि निज घरि होइ बसेरा ॥

गुरमुखाः भगवतः महिमा गायन्तः भगवतः सान्निध्यस्य भवनं प्राप्नुवन्ति; स्वस्य अन्तःकरणस्य गृहे निवसन्ति।

ਐਥੈ ਬੂਝੈ ਸੁ ਆਪੁ ਪਛਾਣੈ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈ ਤਿਸੁ ਕੇਰਾ ॥੩॥
ऐथै बूझै सु आपु पछाणै हरि प्रभु है तिसु केरा ॥३॥

यः अत्र अवगच्छति, सः आत्मानं साक्षात्करोति; प्रभुः परमेश्वरः तस्य एव अस्ति। ||३||

ਸਤਿਗੁਰੂ ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ ਹੈ ਭਾਈ ਵਿਣੁ ਭਾਗਾ ਕਿਆ ਪਾਈਐ ॥
सतिगुरू सदा दइआलु है भाई विणु भागा किआ पाईऐ ॥

सच्चः गुरुः सदा दयालुः हे दैवभ्रातरः; सुदैवं विना किं लभेत् कश्चित्।

ਏਕ ਨਦਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਸਭ ਊਪਰਿ ਜੇਹਾ ਭਾਉ ਤੇਹਾ ਫਲੁ ਪਾਈਐ ॥
एक नदरि करि वेखै सभ ऊपरि जेहा भाउ तेहा फलु पाईऐ ॥

सः स्वस्य अनुग्रहदृष्ट्या सर्वान् समानरूपेण पश्यति, परन्तु जनाः भगवतः प्रेमानुसारं स्वपुरस्कारस्य फलं प्राप्नुवन्ति।

ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨ ਅੰਤਰਿ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਈਐ ॥੪॥੬॥
नानक नामु वसै मन अंतरि विचहु आपु गवाईऐ ॥४॥६॥

हे नानक यदा नाम भगवतः नाम मनसः अन्तः वसितुं आगच्छति तदा अन्तः आत्मनः अभिमानः निर्मूलितः भवति। ||४||६||

ਸੋਰਠਿ ਮਹਲਾ ੩ ਚੌਤੁਕੇ ॥
सोरठि महला ३ चौतुके ॥

सोरत्'ह, तृतीय मेहल, चौ-थुकाय: १.

ਸਚੀ ਭਗਤਿ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਹੋਵੈ ਸਚੀ ਹਿਰਦੈ ਬਾਣੀ ॥
सची भगति सतिगुर ते होवै सची हिरदै बाणी ॥

सत्या भक्तिपूजा सच्चिगुरुद्वारा एव लभ्यते, यदा तस्य बनिस्य सत्यं वचनं हृदये भवति।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ਹਉਮੈ ਸਬਦਿ ਸਮਾਣੀ ॥
सतिगुरु सेवे सदा सुखु पाए हउमै सबदि समाणी ॥

सच्चि गुरूं सेवां कृत्वा शाश्वती शान्तिः लभ्यते; अहङ्कारः शाबादस्य वचनस्य माध्यमेन निर्मूलितः भवति।

ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਾਚੇ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਵੀ ਹੋਰ ਭੂਲੀ ਫਿਰੈ ਇਆਣੀ ॥
बिनु गुर साचे भगति न होवी होर भूली फिरै इआणी ॥

गुरुं विना सत्या भक्तिः नास्ति; अन्यथा जनाः अज्ञानमोहिताः परिभ्रमन्ति।

ਮਨਮੁਖਿ ਫਿਰਹਿ ਸਦਾ ਦੁਖੁ ਪਾਵਹਿ ਡੂਬਿ ਮੁਏ ਵਿਣੁ ਪਾਣੀ ॥੧॥
मनमुखि फिरहि सदा दुखु पावहि डूबि मुए विणु पाणी ॥१॥

स्वेच्छा मनमुखाः नित्यदुःखेन पीडिताः परिभ्रमन्ति; मज्जन्ति म्रियन्ते च, जलं विना अपि। ||१||

ਭਾਈ ਰੇ ਸਦਾ ਰਹਹੁ ਸਰਣਾਈ ॥
भाई रे सदा रहहु सरणाई ॥

हे दैवभ्रातरः भगवतः अभयारण्ये तस्य रक्षणे सदा तिष्ठन्तु।

ਆਪਣੀ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਪਤਿ ਰਾਖੈ ਹਰਿ ਨਾਮੋ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ॥ ਰਹਾਉ ॥
आपणी नदरि करे पति राखै हरि नामो दे वडिआई ॥ रहाउ ॥

स्वस्य अनुग्रहदृष्टिम् अयच्छन् अस्माकं गौरवं रक्षति, भगवतः नामस्य महिमा च आशीर्वादं ददाति। ||विरामः||

ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਤੇ ਆਪੁ ਪਛਾਤਾ ਸਬਦਿ ਸਚੈ ਵੀਚਾਰਾ ॥
पूरे गुर ते आपु पछाता सबदि सचै वीचारा ॥

सिद्धगुरुद्वारा शब्दस्य सत्यं वचनं चिन्तयन् आत्मानं अवगन्तुं आगच्छति।

ਹਿਰਦੈ ਜਗਜੀਵਨੁ ਸਦ ਵਸਿਆ ਤਜਿ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਅਹੰਕਾਰਾ ॥
हिरदै जगजीवनु सद वसिआ तजि कामु क्रोधु अहंकारा ॥

जगतः जीवनं प्रभुः तस्य हृदये नित्यं तिष्ठति, सः यौनकामस्य, क्रोधस्य, अहङ्कारस्य च त्यागं करोति।

ਸਦਾ ਹਜੂਰਿ ਰਵਿਆ ਸਭ ਠਾਈ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਅਪਾਰਾ ॥
सदा हजूरि रविआ सभ ठाई हिरदै नामु अपारा ॥

भगवान् नित्यं सर्वत्र व्याप्तः व्याप्तः; अनन्तेश्वरस्य नाम हृदयस्य अन्तः निहितम् अस्ति।

ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਬਾਣੀ ਸਬਦਿ ਪਛਾਣੀ ਨਾਉ ਮੀਠਾ ਮਨਹਿ ਪਿਆਰਾ ॥੨॥
जुगि जुगि बाणी सबदि पछाणी नाउ मीठा मनहि पिआरा ॥२॥

युगेषु तस्य बनिवचनद्वारा तस्य शब्दः साक्षात्कृतः भवति, नाम च मनसि एतावत् मधुरं प्रियं च भवति। ||२||

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਜਿਨਿ ਨਾਮੁ ਪਛਾਤਾ ਸਫਲ ਜਨਮੁ ਜਗਿ ਆਇਆ ॥
सतिगुरु सेवि जिनि नामु पछाता सफल जनमु जगि आइआ ॥

गुरुं सेवन् नाम भगवतः नाम साक्षात्करो भवति; फलप्रदं तस्य जीवनं, तस्य जगति आगमनं च।

ਹਰਿ ਰਸੁ ਚਾਖਿ ਸਦਾ ਮਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤਿਆ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਗੁਣੀ ਅਘਾਇਆ ॥
हरि रसु चाखि सदा मनु त्रिपतिआ गुण गावै गुणी अघाइआ ॥

भगवतः उदात्तं अमृतं आस्वादयन् तस्य मनः सदा तृप्तं तृप्तं च भवति; महिमानं महिमानं गायन् पूर्णः सन्तुष्टः च भवति।

ਕਮਲੁ ਪ੍ਰਗਾਸਿ ਸਦਾ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਅਨਹਦ ਸਬਦੁ ਵਜਾਇਆ ॥
कमलु प्रगासि सदा रंगि राता अनहद सबदु वजाइआ ॥

तस्य हृदयस्य कमलं प्रफुल्लितं भवति, सः नित्यं भगवतः प्रेम्णा ओतप्रोतः भवति, तस्य अन्तः शब्दस्य अप्रहारः रागः प्रतिध्वन्यते।

ਤਨੁ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਨਿਰਮਲ ਬਾਣੀ ਸਚੇ ਸਚਿ ਸਮਾਇਆ ॥੩॥
तनु मनु निरमलु निरमल बाणी सचे सचि समाइआ ॥३॥

तस्य शरीरं मनश्च निर्मलं शुद्धं भवति; तस्य वाक् अपि निर्मलं भवति, सः च सत्यतमे विलीयते। ||३||

ਰਾਮ ਨਾਮ ਕੀ ਗਤਿ ਕੋਇ ਨ ਬੂਝੈ ਗੁਰਮਤਿ ਰਿਦੈ ਸਮਾਈ ॥
राम नाम की गति कोइ न बूझै गुरमति रिदै समाई ॥

भगवन्नामस्य स्थितिं कोऽपि न जानाति; गुरुशिक्षायाः माध्यमेन हृदये स्थातुं आगच्छति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੁ ਮਗੁ ਪਛਾਣੈ ਹਰਿ ਰਸਿ ਰਸਨ ਰਸਾਈ ॥
गुरमुखि होवै सु मगु पछाणै हरि रसि रसन रसाई ॥

यः गुरमुखः भवति, सः मार्गं अवगच्छति; तस्य जिह्वा भगवतः अमृतस्य उदात्ततत्त्वस्य आस्वादनं करोति।

ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੰਜਮੁ ਸਭੁ ਗੁਰ ਤੇ ਹੋਵੈ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਵਸਾਈ ॥
जपु तपु संजमु सभु गुर ते होवै हिरदै नामु वसाई ॥

ध्यानं, तपस्वी आत्मसंयमं, आत्मसंयमं च सर्वं गुरुतः प्राप्यते; नाम भगवतः नाम हृदयस्य अन्तः स्थातुं आगच्छति।

ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਹਿ ਸੇ ਜਨ ਸੋਹਨਿ ਦਰਿ ਸਾਚੈ ਪਤਿ ਪਾਈ ॥੪॥੭॥
नानक नामु समालहि से जन सोहनि दरि साचै पति पाई ॥४॥७॥

हे नानक, ये विनयशीलाः भूताः नाम स्तुवन्ति, ते सुन्दराः; ते सच्चिदानन्दस्य प्राङ्गणे सम्मानिताः भवन्ति। ||४||७||

ਸੋਰਠਿ ਮਃ ੩ ਦੁਤੁਕੇ ॥
सोरठि मः ३ दुतुके ॥

सोरत्'ह, तृतीय मेहल, धो-ठुकाय: १.

ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਿਐ ਉਲਟੀ ਭਈ ਭਾਈ ਜੀਵਤ ਮਰੈ ਤਾ ਬੂਝ ਪਾਇ ॥
सतिगुर मिलिऐ उलटी भई भाई जीवत मरै ता बूझ पाइ ॥

सत्यगुरुं मिलित्वा जगतः निवर्तते हे दैवभ्रातरः; यदा सः जीवितः सन् मृतः तिष्ठति तदा सः यथार्थबोधं प्राप्नोति।

ਸੋ ਗੁਰੂ ਸੋ ਸਿਖੁ ਹੈ ਭਾਈ ਜਿਸੁ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਇ ॥੧॥
सो गुरू सो सिखु है भाई जिसु जोती जोति मिलाइ ॥१॥

स एव गुरुः स एव सिक्खः हे दैवभ्रातरः प्रकाशे विलीयते यस्य प्रकाशः। ||१||

ਮਨ ਰੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥
मन रे हरि हरि सेती लिव लाइ ॥

हे मम मनसि प्रेम्णा भव हर, हर नाम भगवतः।

ਮਨ ਹਰਿ ਜਪਿ ਮੀਠਾ ਲਾਗੈ ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਏ ਹਰਿ ਥਾਇ ॥ ਰਹਾਉ ॥
मन हरि जपि मीठा लागै भाई गुरमुखि पाए हरि थाइ ॥ रहाउ ॥

भगवतः नाम जपन् मनसि एतावत् मधुरं दृश्यते हे दैवभ्रातरः; गुरमुखाः भगवतः प्राङ्गणे स्थानं प्राप्नुवन्ति। ||विरामः||


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430