अमलनामस्य सूक्ष्मप्रतिबिम्बं तु शरीररूपं प्रयोजयन्ति।
सतां मनसि तेषां दानं चिन्तयन् सन्तोषो जायते।
ददति ददति च, परन्तु सहस्रगुणं अधिकं याचन्ते, आशां कुर्वन्ति यत् जगत् तान् सम्मानयिष्यति।
चौरा व्यभिचारिणः मिथ्याशपथिनः दुष्टाः पापिनः
- तेषां यत् सत्कर्म आसीत् तत् उपयुज्य प्रस्थाय गच्छन्ति; किं ते अत्र सर्वथा किमपि सत्कर्म कृतवन्तः?
जले भूमौ च लोकेषु विश्वेषु च रूपे रूपे भूतानि प्राणिनः सन्ति।
यत्किमपि वदन्ति, भवन्तः जानन्ति; त्वं तान् सर्वान् चिन्तयसि।
हे नानक भक्तानां क्षुधा तव स्तुतिः; the True Name इति तेषां एकमात्रं समर्थनम्।
नित्यानन्दे वसन्ति दिवारात्रौ; ते सतां पादरजः | ||१||
प्रथमः मेहलः : १.
मुसलमानस्य चितायां मृत्तिका कुम्भकारचक्रस्य कृते मृत्तिका भवति।
तस्मात् घटाः इष्टकाश्च निर्मिताः भवन्ति, तत् च दह्यमानं क्रन्दति।
दरिद्रा मृत्तिका दहति, दहति, रोदिति च यथा अग्निमङ्गाराः पतन्ति।
हे नानक, प्रजापतिः सृष्टिं सृष्टवान्; प्रजापतिः प्रभुः एव जानाति। ||२||
पौरी : १.
सत्यगुरुं विना कोऽपि भगवन्तं न लब्धवान्; सत्यगुरुं विना न कश्चित् भगवन्तं लब्धवान्।
सच्चिगुरुमध्ये स्वं स्थापितं; आत्मानं प्रकाशयन् सः एतत् प्रकटतया घोषयति।
सत्यगुरुं मिलित्वा शाश्वतमुक्तिः प्राप्यते; सः अन्तःतः आसक्तिं निर्वासितवान्।
अयं उच्चतमः विचारः, यत् स्वस्य चैतन्यं सत्येश्वरे सक्तम् अस्ति।
एवं विश्वेश्वरो महादाता लभ्यते। ||६||
सलोक, प्रथम मेहल : १.
अहंकारे आगच्छन्ति, अहंकारे च गच्छन्ति।
अहंकारे जायते, अहंकारे च म्रियन्ते।
अहंकारे ददति, अहङ्कारे च गृह्णन्ति।
अहंकारे अर्जयन्ति, अहङ्कारे च हानिम् कुर्वन्ति।
अहङ्कारे ते सत्या वा मिथ्या वा भवन्ति।
अहंकारे गुणपापं च चिन्तयन्ति।
अहंकारेण स्वर्गं नरकं वा गच्छन्ति।
अहंकारे हसन्ति, अहंकारे च रोदन्ति।
अहंकारे मलिनाः भवन्ति, अहंकारे च शुद्धाः प्रक्षालिताः भवन्ति।
अहङ्कारे ते सामाजिकपदवीं वर्गं च नष्टं कुर्वन्ति।
अहङ्कारे ते अज्ञानिनः अहङ्कारे च पण्डिताः |
मोक्षमोक्षयोः मूल्यं न जानन्ति।
अहंकारे मायां प्रेम्णा अहङ्कारे तेन तमसि धारिताः।
अहंकारे वसन्तः मर्त्याः सृष्टाः भवन्ति।
अहङ्कारं यदा ज्ञायते तदा भगवतः द्वारं ज्ञायते।
आध्यात्मिकप्रज्ञां विना ते बकबकं कुर्वन्ति, विवादं च कुर्वन्ति।
नानक भगवतः आज्ञया दैवं प्रतिलिखितम्।
यथा भगवता अस्मान् पश्यति तथा वयम् अपि दृश्यन्ते। ||१||
द्वितीयः मेहलः : १.
अहङ्कारस्य एषः स्वभावः यत् जनाः अहङ्कारेण कर्म कुर्वन्ति।
अहङ्कारबन्धोऽयं काले काले पुनर्जन्म ।
अहङ्कारः कुतः आगच्छति ? कथं निष्कास्यम् ?
अयं अहङ्कारः भगवतः आदेशेन विद्यते; जनाः पूर्वकर्मणानुसारं भ्रमन्ति।
अहङ्कारः दीर्घकालीनः रोगः अस्ति, परन्तु तस्य स्वकीयं चिकित्सा अपि अस्ति ।
यदि भगवान् स्वकृपां ददाति तर्हि गुरुस्य शबादस्य उपदेशानुसारं कार्यं करोति।
नानकः वदति शृणुत जनाः- एवं प्रकारेण क्लेशाः प्रयान्ति। ||२||
पौरी : १.