श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 653


ਨਾਨਕ ਭਏ ਪੁਨੀਤ ਹਰਿ ਤੀਰਥਿ ਨਾਇਆ ॥੨੬॥
नानक भए पुनीत हरि तीरथि नाइआ ॥२६॥

भगवतः तीर्थे स्नात्वा शुद्धाः नानक। ||२६||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੪ ॥
सलोकु मः ४ ॥

सलोक, चतुर्थ मेहल : १.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਤਰਿ ਸਾਂਤਿ ਹੈ ਮਨਿ ਤਨਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਇ ॥
गुरमुखि अंतरि सांति है मनि तनि नामि समाइ ॥

गुरमुखस्य अन्तः शान्तिः शान्तिः च अस्ति; तस्य मनः शरीरं च नाम भगवतः नामे लीनः भवति।

ਨਾਮੋ ਚਿਤਵੈ ਨਾਮੁ ਪੜੈ ਨਾਮਿ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥
नामो चितवै नामु पड़ै नामि रहै लिव लाइ ॥

नाम चिन्तयति, नाम अधीते, नामे प्रेम्णा लीनः तिष्ठति।

ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਇਆ ਚਿੰਤਾ ਗਈ ਬਿਲਾਇ ॥
नामु पदारथु पाइआ चिंता गई बिलाइ ॥

नामनिधिं लभते, तस्य चिन्ता निवर्तते।

ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਨਾਮੁ ਊਪਜੈ ਤਿਸਨਾ ਭੁਖ ਸਭ ਜਾਇ ॥
सतिगुरि मिलिऐ नामु ऊपजै तिसना भुख सभ जाइ ॥

गुरुणा सह मिलित्वा नाम कूर्दति, तस्य तृष्णा, क्षुधा च सर्वथा निवृत्ता भवति।

ਨਾਨਕ ਨਾਮੇ ਰਤਿਆ ਨਾਮੋ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥੧॥
नानक नामे रतिआ नामो पलै पाइ ॥१॥

नामेन ओतप्रोत नानक नाम समागच्छति। ||१||

ਮਃ ੪ ॥
मः ४ ॥

चतुर्थ मेहलः १.

ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਖਿ ਜਿ ਮਾਰਿਆ ਭ੍ਰਮਿ ਭ੍ਰਮਿਆ ਘਰੁ ਛੋਡਿ ਗਇਆ ॥
सतिगुर पुरखि जि मारिआ भ्रमि भ्रमिआ घरु छोडि गइआ ॥

यः सच्चिगुरुना शापितः गृहं त्यक्त्वा निरर्थकं भ्रमति।

ਓਸੁ ਪਿਛੈ ਵਜੈ ਫਕੜੀ ਮੁਹੁ ਕਾਲਾ ਆਗੈ ਭਇਆ ॥
ओसु पिछै वजै फकड़ी मुहु काला आगै भइआ ॥

उपहासितः, तस्य मुखं कृष्णवर्णं च लोके परतः।

ਓਸੁ ਅਰਲੁ ਬਰਲੁ ਮੁਹਹੁ ਨਿਕਲੈ ਨਿਤ ਝਗੂ ਸੁਟਦਾ ਮੁਆ ॥
ओसु अरलु बरलु मुहहु निकलै नित झगू सुटदा मुआ ॥

सः असङ्गतरूपेण बकबकं करोति, मुखं फेनं कृत्वा म्रियते।

ਕਿਆ ਹੋਵੈ ਕਿਸੈ ਹੀ ਦੈ ਕੀਤੈ ਜਾਂ ਧੁਰਿ ਕਿਰਤੁ ਓਸ ਦਾ ਏਹੋ ਜੇਹਾ ਪਇਆ ॥
किआ होवै किसै ही दै कीतै जां धुरि किरतु ओस दा एहो जेहा पइआ ॥

कश्चित् किं कर्तुं शक्नोति ? तादृशं तस्य दैवं पूर्वकर्मानुगुणम्।

ਜਿਥੈ ਓਹੁ ਜਾਇ ਤਿਥੈ ਓਹੁ ਝੂਠਾ ਕੂੜੁ ਬੋਲੇ ਕਿਸੈ ਨ ਭਾਵੈ ॥
जिथै ओहु जाइ तिथै ओहु झूठा कूड़ु बोले किसै न भावै ॥

यत्र यत्र गच्छति तत्र मृषावादी, अनृतं कथनेन तस्य केनापि न रोचते।

ਵੇਖਹੁ ਭਾਈ ਵਡਿਆਈ ਹਰਿ ਸੰਤਹੁ ਸੁਆਮੀ ਅਪੁਨੇ ਕੀ ਜੈਸਾ ਕੋਈ ਕਰੈ ਤੈਸਾ ਕੋਈ ਪਾਵੈ ॥
वेखहु भाई वडिआई हरि संतहु सुआमी अपुने की जैसा कोई करै तैसा कोई पावै ॥

हे दैवभ्रातरः, एतत् पश्यन्तु, अस्माकं भगवतः गुरुस्य च गौरवपूर्णं माहात्म्यम्, हे सन्ताः; यथा वर्तते तथा प्राप्नोति।

ਏਹੁ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀਚਾਰੁ ਹੋਵੈ ਦਰਿ ਸਾਚੈ ਅਗੋ ਦੇ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਆਖਿ ਸੁਣਾਵੈ ॥੨॥
एहु ब्रहम बीचारु होवै दरि साचै अगो दे जनु नानकु आखि सुणावै ॥२॥

एषः ईश्वरस्य सच्चिदानन्दस्य निश्चयः भविष्यति; सेवकः नानकः एतत् पूर्वानुमानं कृत्वा घोषयति। ||२||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी : १.

ਗੁਰਿ ਸਚੈ ਬਧਾ ਥੇਹੁ ਰਖਵਾਲੇ ਗੁਰਿ ਦਿਤੇ ॥
गुरि सचै बधा थेहु रखवाले गुरि दिते ॥

सत्यगुरुः ग्रामं स्थापितवान्; गुरुणा तस्य रक्षकाः रक्षकाः च नियुक्ताः।

ਪੂਰਨ ਹੋਈ ਆਸ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ਮਨ ਰਤੇ ॥
पूरन होई आस गुर चरणी मन रते ॥

मम आशाः पूर्णाः, गुरुचरणप्रेमेण मम मनः।

ਗੁਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾਲਿ ਬੇਅੰਤਿ ਅਵਗੁਣ ਸਭਿ ਹਤੇ ॥
गुरि क्रिपालि बेअंति अवगुण सभि हते ॥

गुरुः अनन्तदयालुः अस्ति; तेन मम सर्वाणि पापानि मेटितानि।

ਗੁਰਿ ਅਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ਅਪਣੇ ਕਰਿ ਲਿਤੇ ॥
गुरि अपणी किरपा धारि अपणे करि लिते ॥

गुरुणा दयायाः वर्षणं कृत्वा मां स्वकीयं कृतवान्।

ਨਾਨਕ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰ ਜਿਸੁ ਗੁਰ ਕੇ ਗੁਣ ਇਤੇ ॥੨੭॥
नानक सद बलिहार जिसु गुर के गुण इते ॥२७॥

नानकः सदा यज्ञः गुरोः असंख्यगुणाः | ||२७||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥
सलोक मः १ ॥

सलोक, प्रथम मेहल : १.

ਤਾ ਕੀ ਰਜਾਇ ਲੇਖਿਆ ਪਾਇ ਅਬ ਕਿਆ ਕੀਜੈ ਪਾਂਡੇ ॥
ता की रजाइ लेखिआ पाइ अब किआ कीजै पांडे ॥

तस्य आज्ञानुसारं वयं पूर्वनिर्धारितं फलं प्राप्नुमः; अतः इदानीं किं कर्तुं शक्नुमः पंडित |

ਹੁਕਮੁ ਹੋਆ ਹਾਸਲੁ ਤਦੇ ਹੋਇ ਨਿਬੜਿਆ ਹੰਢਹਿ ਜੀਅ ਕਮਾਂਦੇ ॥੧॥
हुकमु होआ हासलु तदे होइ निबड़िआ हंढहि जीअ कमांदे ॥१॥

यदा तस्य आज्ञा गृह्यते तदा तस्य निर्णयः भवति; सर्वे भूतानि तदनुसारं चरन्ति कर्म च कुर्वन्ति। ||१||

ਮਃ ੨ ॥
मः २ ॥

द्वितीयः मेहलः : १.

ਨਕਿ ਨਥ ਖਸਮ ਹਥ ਕਿਰਤੁ ਧਕੇ ਦੇ ॥
नकि नथ खसम हथ किरतु धके दे ॥

नासिकाद्वारा तारः भगवतः गुरुस्य हस्ते अस्ति; स्वस्य कर्माणि तं प्रेरयन्ति।

ਜਹਾ ਦਾਣੇ ਤਹਾਂ ਖਾਣੇ ਨਾਨਕਾ ਸਚੁ ਹੇ ॥੨॥
जहा दाणे तहां खाणे नानका सचु हे ॥२॥

यत्र तस्य भोजनं तत्रैव खादति; हे नानक, एतत् सत्यम्। ||२||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी : १.

ਸਭੇ ਗਲਾ ਆਪਿ ਥਾਟਿ ਬਹਾਲੀਓਨੁ ॥
सभे गला आपि थाटि बहालीओनु ॥

भगवान् एव सर्वं स्वस्थाने स्थापयति।

ਆਪੇ ਰਚਨੁ ਰਚਾਇ ਆਪੇ ਹੀ ਘਾਲਿਓਨੁ ॥
आपे रचनु रचाइ आपे ही घालिओनु ॥

स्वयं सृष्टिं सृष्टिं स्वयमनाशयति ।

ਆਪੇ ਜੰਤ ਉਪਾਇ ਆਪਿ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਿਓਨੁ ॥
आपे जंत उपाइ आपि प्रतिपालिओनु ॥

सः एव स्वस्य प्राणिनां स्वरूपं करोति, सः स्वयमेव तान् पोषयति।

ਦਾਸ ਰਖੇ ਕੰਠਿ ਲਾਇ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿਓਨੁ ॥
दास रखे कंठि लाइ नदरि निहालिओनु ॥

सः स्वस्य दासानाम् आलिंगने निकटतया आलिंगयति, स्वस्य अनुग्रहदृष्ट्या च तान् आशीर्वादयति।

ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਅਨੰਦੁ ਭਾਉ ਦੂਜਾ ਜਾਲਿਓਨੁ ॥੨੮॥
नानक भगता सदा अनंदु भाउ दूजा जालिओनु ॥२८॥

तस्य भक्ताः सदा आनन्दे नानक; ते द्वन्द्वप्रेमं दग्धवन्तः। ||२८||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
सलोकु मः ३ ॥

सलोक, तृतीय मेहल : १.

ਏ ਮਨ ਹਰਿ ਜੀ ਧਿਆਇ ਤੂ ਇਕ ਮਨਿ ਇਕ ਚਿਤਿ ਭਾਇ ॥
ए मन हरि जी धिआइ तू इक मनि इक चिति भाइ ॥

एकचित्तचेतनसमाहितेन प्रियेश्वरं ध्याय मनसि।

ਹਰਿ ਕੀਆ ਸਦਾ ਸਦਾ ਵਡਿਆਈਆ ਦੇਇ ਨ ਪਛੋਤਾਇ ॥
हरि कीआ सदा सदा वडिआईआ देइ न पछोताइ ॥

भगवतः गौरवपूर्णं माहात्म्यम् अनन्तकालं यावत् स्थास्यति; सः यत् ददाति तत् कदापि न पश्चातापं करोति।

ਹਉ ਹਰਿ ਕੈ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰਣੈ ਜਿਤੁ ਸੇਵਿਐ ਸੁਖੁ ਪਾਇ ॥
हउ हरि कै सद बलिहारणै जितु सेविऐ सुखु पाइ ॥

अहं भगवतः सदा यज्ञः अस्मि; तस्य सेवां कृत्वा शान्तिः लभ्यते।

ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਿਲਿ ਰਹੈ ਹਉਮੈ ਸਬਦਿ ਜਲਾਇ ॥੧॥
नानक गुरमुखि मिलि रहै हउमै सबदि जलाइ ॥१॥

हे नानक गुरमुख भगवता सह विलीनः तिष्ठति; सः शबादस्य वचनस्य माध्यमेन स्वस्य अहङ्कारं दहति। ||१||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तृतीय मेहलः १.

ਆਪੇ ਸੇਵਾ ਲਾਇਅਨੁ ਆਪੇ ਬਖਸ ਕਰੇਇ ॥
आपे सेवा लाइअनु आपे बखस करेइ ॥

सः एव अस्मान् स्वस्य सेवां कर्तुं आज्ञापयति, सः एव अस्मान् क्षमायाम् आशीर्वादं ददाति।

ਸਭਨਾ ਕਾ ਮਾ ਪਿਉ ਆਪਿ ਹੈ ਆਪੇ ਸਾਰ ਕਰੇਇ ॥
सभना का मा पिउ आपि है आपे सार करेइ ॥

स एव सर्वेषां पिता माता च; सः एव अस्माकं पालनं करोति।

ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਨਿ ਤਿਨ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸੁ ਹੈ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਸੋਭਾ ਹੋਇ ॥੨॥
नानक नामु धिआइनि तिन निज घरि वासु है जुगु जुगु सोभा होइ ॥२॥

हे नानक, ये नाम भगवतः नाम ध्यायन्ति, ते स्वस्य अन्तःकरणस्य गृहे तिष्ठन्ति; ते युगपर्यन्तं सम्मानिताः भवन्ति। ||२||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी : १.

ਤੂ ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਸਮਰਥੁ ਹਹਿ ਕਰਤੇ ਮੈ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥
तू करण कारण समरथु हहि करते मै तुझ बिनु अवरु न कोई ॥

त्वं प्रजापतिः सर्वशक्तिमान् यत्किमपि कर्तुं समर्थः | त्वया विना अन्यः सर्वथा नास्ति ।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430