गुरुसेवायां शाश्वती शान्तिः प्राप्यते, येषां भगवता स्वस्य आज्ञायाः हुकमपालनाय प्रेरयति। ||७||
सुवर्णं रजतं च सर्वधातू च अन्ते रजसा सह मिश्रयन्ति
नाम विना किमपि भवता सह न गच्छति; सत्यगुरुः एतत् अवगमनं प्रदत्तवान्।
हे नानक, ये नामानुरूपाः, ते निर्मलाः शुद्धाः च भवन्ति; ते सत्ये विलीनाः तिष्ठन्ति। ||८||५||
मारू, प्रथम मेहल : १.
आदेशः निर्गतः, सः च तिष्ठितुं न शक्नोति; स्थातुं अनुज्ञापत्रं विदीर्णम् अस्ति।
एतत् मनः स्वदोषैः बद्धम् अस्ति; शरीरे घोरं पीडां प्राप्नोति।
सिद्धगुरुः स्वद्वारे याचकस्य सर्वान् दोषान् क्षमति। ||१||
कथं सः अत्र तिष्ठति ? सः उत्थाय प्रस्थातव्यः। शाबादस्य वचनं चिन्तय, एतत् च अवगच्छतु।
स एव एकीकृतः, यं त्वं भगवन् संयोजसि। अनन्तेश्वरस्य आदिमाज्ञा तादृशः। ||१||विराम||
यथा त्वं मां धारयसि, अहं तिष्ठामि; यत्किमपि त्वं ददासि तत् अहं खादामि।
यथा त्वं मां नयसि, अहं अनुसृत्य, अम्ब्रोसियलनाम मुखं कृत्वा।
सर्वं गौरवपूर्णं महत्त्वं मम भगवतः गुरुस्य च हस्तेषु तिष्ठति; मम मनः त्वया सह एकीभवितुं स्पृहति। ||२||
अन्यं सृष्टं कस्मात् कश्चित् प्रशंसेत् । स भगवान् करोति पश्यति च।
यः मां सृष्टवान्, सः मम मनसि तिष्ठति; अन्यः सर्वथा नास्ति।
अतः तं सत्यं भगवन्तं स्तुवन्तु, त्वं सच्चिदानन्देन धन्यः भविष्यसि। ||३||
पण्डितः धर्मविद्वान् पठति, परन्तु भगवन्तं न प्राप्नोति; सः सर्वथा लौकिककार्येषु उलझितः अस्ति।
सः गुणदोषयोः सङ्गतिं धारयति, क्षुधायाः पीडितः मृत्युदूतस्य च।
विरहं भयं च विस्मरति यः सिद्धेश्वरेण रक्षितः। ||४||
ते एव सिद्धाः दैवभ्रातरः यस्य मानः प्रमाणितः।
सिद्धा सिद्धेश्वरस्य बुद्धिः। सत्यं तस्य गौरवपूर्णं महत्त्वम्।
तस्य दानं कदापि न्यूनं न भवति यद्यपि ये प्राप्नुवन्ति ते ग्रहणं कर्तुं श्रान्ताः भवेयुः । ||५||
लवणसमुद्रं अन्वेष्य मौक्तिकं लभते ।
कतिपयदिनानि यावत् सुन्दरं दृश्यते, परन्तु अन्ते रजः खाद्यते ।
सत्याब्धिं गुरुं यदि सेवते तर्हि प्राप्तानि दानानि कदापि अल्पानि न भवन्ति। ||६||
ते एव शुद्धाः, ये मम ईश्वरस्य प्रियाः; अन्ये सर्वे मलिनाः मलिनाः सन्ति।
मलिनाः शुद्धाः भवन्ति, यदा ते गुरुणा सह मिलन्ति, दार्शनिकशिला।
सच्चे मणिवर्णस्य मूल्यं कः अनुमानयितुं शक्नोति । ||७||
धर्मवस्त्रधारी भगवान् न लभ्यते, न च तीर्थतीर्थेषु दानदानेन लभ्यते ।
गत्वा वेदपाठकान् पृच्छतु; श्रद्धा विना जगत् वञ्चितं भवति।
हे नानक, सः एव रत्नस्य मूल्यं ददाति, यः सिद्धगुरुस्य आध्यात्मिकप्रज्ञायाः धन्यः अस्ति। ||८||६||
मारू, पंचम मेहलः १.
स्वार्थी मनमुखः रागस्य आघातेन स्वगृहं त्यक्त्वा नष्टः भवति; ततः, अन्येषां गृहेषु गुप्तचरः भवति।
गृहकार्यं उपेक्षते, सत्यगुरुं न मिलति; सः दुष्टचित्तस्य भ्रामरीयां गृहीतः भवति।
परदेशेषु भ्रमन् शास्त्रपठन् श्रान्तः भवति, तस्य तृष्णा कामाः केवलं वर्धन्ते।
तस्य नाशवन्तं शरीरं शब्दवचनं न स्मरति; पशुवत् उदरं पूरयति। ||१||
संन्यासस्य सन्न्यासस्य जीवनमयं बाबा।
गुरुस्य शब्दवचनद्वारा एकेश्वरप्रेमस्य स्थापनं कर्तव्यम्। तव नाम्ना ओतप्तः भगवन् तुष्टः पूर्णः च तिष्ठति । ||१||विराम||
कुङ्कुमवर्णेन वस्त्रं रञ्जयति, एतानि वस्त्राणि धारयन् भिक्षाटनं कुर्वन् निर्गच्छति।
वस्त्रं विदारयन् सः पट्टिकायुक्तं कोटं कृत्वा धनं बटुके स्थापयति।
गृहे गृहे भिक्षाटनं करोति, जगत् पाठयितुं च प्रयतते; किन्तु तस्य मनः अन्धः अस्ति, अतः सः स्वस्य मानं नष्टं करोति।
संशयमोहितः, शब्दवचनं न स्मरति। सः द्यूते प्राणान् नष्टं करोति। ||२||