श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 960


ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਮੰਗੈ ਦਾਨੁ ਇਕੁ ਦੇਹੁ ਦਰਸੁ ਮਨਿ ਪਿਆਰੁ ॥੨॥
जनु नानकु मंगै दानु इकु देहु दरसु मनि पिआरु ॥२॥

सेवकः नानकः एतत् एकं दानं याचते- भगवन्, भवतः दर्शनस्य धन्यदृष्ट्या मां आशीर्वादं ददातु; मम मनः त्वयि प्रेम्णा वर्तते। ||२||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी : १.

ਜਿਸੁ ਤੂ ਆਵਹਿ ਚਿਤਿ ਤਿਸ ਨੋ ਸਦਾ ਸੁਖ ॥
जिसु तू आवहि चिति तिस नो सदा सुख ॥

त्वयि चेतनः शाश्वतं शान्तिं लभते ।

ਜਿਸੁ ਤੂ ਆਵਹਿ ਚਿਤਿ ਤਿਸੁ ਜਮ ਨਾਹਿ ਦੁਖ ॥
जिसु तू आवहि चिति तिसु जम नाहि दुख ॥

त्वयि चेतनः मृत्युदूतहस्तेन न दुःखं प्राप्नोति ।

ਜਿਸੁ ਤੂ ਆਵਹਿ ਚਿਤਿ ਤਿਸੁ ਕਿ ਕਾੜਿਆ ॥
जिसु तू आवहि चिति तिसु कि काड़िआ ॥

त्वयि चेतनः न उद्विग्नो भवति ।

ਜਿਸ ਦਾ ਕਰਤਾ ਮਿਤ੍ਰੁ ਸਭਿ ਕਾਜ ਸਵਾਰਿਆ ॥
जिस दा करता मित्रु सभि काज सवारिआ ॥

यस्य प्रजापतिः मित्रं भवति - तस्य सर्वे कार्याणि निराकृतानि भवन्ति।

ਜਿਸੁ ਤੂ ਆਵਹਿ ਚਿਤਿ ਸੋ ਪਰਵਾਣੁ ਜਨੁ ॥
जिसु तू आवहि चिति सो परवाणु जनु ॥

त्वयि चेतनो यशो विश्रुतः आदरणीयः ।

ਜਿਸੁ ਤੂ ਆਵਹਿ ਚਿਤਿ ਬਹੁਤਾ ਤਿਸੁ ਧਨੁ ॥
जिसु तू आवहि चिति बहुता तिसु धनु ॥

त्वयि चेतनोऽतिधनवान् भवति ।

ਜਿਸੁ ਤੂ ਆਵਹਿ ਚਿਤਿ ਸੋ ਵਡ ਪਰਵਾਰਿਆ ॥
जिसु तू आवहि चिति सो वड परवारिआ ॥

त्वयि चेतनस्य तस्य कुटुम्बं महत् ।

ਜਿਸੁ ਤੂ ਆਵਹਿ ਚਿਤਿ ਤਿਨਿ ਕੁਲ ਉਧਾਰਿਆ ॥੬॥
जिसु तू आवहि चिति तिनि कुल उधारिआ ॥६॥

त्वयि चेतनः पितॄन् तारयति । ||६||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥
सलोक मः ५ ॥

सलोक, पञ्चम मेहलः १.

ਅੰਦਰਹੁ ਅੰਨਾ ਬਾਹਰਹੁ ਅੰਨਾ ਕੂੜੀ ਕੂੜੀ ਗਾਵੈ ॥
अंदरहु अंना बाहरहु अंना कूड़ी कूड़ी गावै ॥

अन्तः अन्धः, बहिर् अन्धः, मिथ्या, मिथ्या, गायति।

ਦੇਹੀ ਧੋਵੈ ਚਕ੍ਰ ਬਣਾਏ ਮਾਇਆ ਨੋ ਬਹੁ ਧਾਵੈ ॥
देही धोवै चक्र बणाए माइआ नो बहु धावै ॥

शरीरं प्रक्षाल्य तस्मिन् संस्कारचिह्नानि आकृष्य सर्वथा धनं धावति।

ਅੰਦਰਿ ਮੈਲੁ ਨ ਉਤਰੈ ਹਉਮੈ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਜਾਵੈ ॥
अंदरि मैलु न उतरै हउमै फिरि फिरि आवै जावै ॥

किन्तु तस्य अहङ्कारस्य मलिनता अन्तः न निष्कासिता, पुनः पुनः पुनर्जन्मनि आगच्छति गच्छति च।

ਨੀਂਦ ਵਿਆਪਿਆ ਕਾਮਿ ਸੰਤਾਪਿਆ ਮੁਖਹੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਹਾਵੈ ॥
नींद विआपिआ कामि संतापिआ मुखहु हरि हरि कहावै ॥

निद्राग्रस्तः कुण्ठितमैथुनपीडितः मुखेन भगवतः नाम जपति ।

ਬੈਸਨੋ ਨਾਮੁ ਕਰਮ ਹਉ ਜੁਗਤਾ ਤੁਹ ਕੁਟੇ ਕਿਆ ਫਲੁ ਪਾਵੈ ॥
बैसनो नामु करम हउ जुगता तुह कुटे किआ फलु पावै ॥

स वैष्णव उच्यते, अहं तु अहङ्कारकर्मणि बद्धः; केवलं कूर्चान् मर्दयित्वा किं फलं लभ्यते ।

ਹੰਸਾ ਵਿਚਿ ਬੈਠਾ ਬਗੁ ਨ ਬਣਈ ਨਿਤ ਬੈਠਾ ਮਛੀ ਨੋ ਤਾਰ ਲਾਵੈ ॥
हंसा विचि बैठा बगु न बणई नित बैठा मछी नो तार लावै ॥

हंसानाम् मध्ये उपविष्टः क्रेनः तेषु एकः न भवति; तत्र उपविश्य मत्स्यं प्रेक्षमाणः एव भवति।

ਜਾ ਹੰਸ ਸਭਾ ਵੀਚਾਰੁ ਕਰਿ ਦੇਖਨਿ ਤਾ ਬਗਾ ਨਾਲਿ ਜੋੜੁ ਕਦੇ ਨ ਆਵੈ ॥
जा हंस सभा वीचारु करि देखनि ता बगा नालि जोड़ु कदे न आवै ॥

यदा च हंससङ्ग्रहः पश्यति पश्यति च तदा ते अवगच्छन्ति यत् ते कदापि क्रेनेन सह गठबन्धनं कर्तुं न शक्नुवन्ति।

ਹੰਸਾ ਹੀਰਾ ਮੋਤੀ ਚੁਗਣਾ ਬਗੁ ਡਡਾ ਭਾਲਣ ਜਾਵੈ ॥
हंसा हीरा मोती चुगणा बगु डडा भालण जावै ॥

हंसाः हीरकमौक्तिकान् च चोदन्ति, क्रेन तु मण्डूकान् अनुधावति ।

ਉਡਰਿਆ ਵੇਚਾਰਾ ਬਗੁਲਾ ਮਤੁ ਹੋਵੈ ਮੰਞੁ ਲਖਾਵੈ ॥
उडरिआ वेचारा बगुला मतु होवै मंञु लखावै ॥

दरिद्रः क्रेनः उड्डीयते, येन तस्य रहस्यं न प्रकाशितं भविष्यति।

ਜਿਤੁ ਕੋ ਲਾਇਆ ਤਿਤ ਹੀ ਲਾਗਾ ਕਿਸੁ ਦੋਸੁ ਦਿਚੈ ਜਾ ਹਰਿ ਏਵੈ ਭਾਵੈ ॥
जितु को लाइआ तित ही लागा किसु दोसु दिचै जा हरि एवै भावै ॥

यस्मै भगवान् एकं सङ्गच्छति, तस्मिन् सक्तः। कस्य दोषः, यदा भगवता इच्छति।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਰਵਰੁ ਰਤਨੀ ਭਰਪੂਰੇ ਜਿਸੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਸੋ ਪਾਵੈ ॥
सतिगुरु सरवरु रतनी भरपूरे जिसु प्रापति सो पावै ॥

सच्चिगुरुः सरः मौक्तिकप्रवाहः | सत्यगुरुं मिलित्वा तानि लभते।

ਸਿਖ ਹੰਸ ਸਰਵਰਿ ਇਕਠੇ ਹੋਏ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਹੁਕਮਾਵੈ ॥
सिख हंस सरवरि इकठे होए सतिगुर कै हुकमावै ॥

सिक्ख-हंसाः सरसि समागच्छन्ति इति सत्यगुरुस्य इच्छानुसारम्।

ਰਤਨ ਪਦਾਰਥ ਮਾਣਕ ਸਰਵਰਿ ਭਰਪੂਰੇ ਖਾਇ ਖਰਚਿ ਰਹੇ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵੈ ॥
रतन पदारथ माणक सरवरि भरपूरे खाइ खरचि रहे तोटि न आवै ॥

एतेषां रत्नमौक्तिकधनेन सरसः पूर्णः अस्ति; व्ययिताः भक्षिताः च भवन्ति, परन्तु ते कदापि न समाप्ताः भवन्ति।

ਸਰਵਰ ਹੰਸੁ ਦੂਰਿ ਨ ਹੋਈ ਕਰਤੇ ਏਵੈ ਭਾਵੈ ॥
सरवर हंसु दूरि न होई करते एवै भावै ॥

हंसः कदापि सरोवरं न त्यजति; तादृशः प्रजापतिः इच्छायाः प्रीतिः।

ਜਨ ਨਾਨਕ ਜਿਸ ਦੈ ਮਸਤਕਿ ਭਾਗੁ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਸੋ ਸਿਖੁ ਗੁਰੂ ਪਹਿ ਆਵੈ ॥
जन नानक जिस दै मसतकि भागु धुरि लिखिआ सो सिखु गुरू पहि आवै ॥

हे सेवक नानक, यस्य ललाटे एतादृशं पूर्वनिर्धारितं दैवं लिखितम् अस्ति - सः सिक्खः गुरुं समीपम् आगच्छति।

ਆਪਿ ਤਰਿਆ ਕੁਟੰਬ ਸਭਿ ਤਾਰੇ ਸਭਾ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਛਡਾਵੈ ॥੧॥
आपि तरिआ कुटंब सभि तारे सभा स्रिसटि छडावै ॥१॥

सः आत्मानं तारयति, सर्वान् जनान् अपि तारयति; सः सर्वं जगत् मुक्तं करोति। ||१||

ਮਃ ੫ ॥
मः ५ ॥

पञ्चमः मेहलः १.

ਪੰਡਿਤੁ ਆਖਾਏ ਬਹੁਤੀ ਰਾਹੀ ਕੋਰੜ ਮੋਠ ਜਿਨੇਹਾ ॥
पंडितु आखाए बहुती राही कोरड़ मोठ जिनेहा ॥

सः पण्डितः धर्मविद् इति उच्यते तथापि सः अनेकमार्गेषु भ्रमति। सः अपक्वताम्बूलवत् कठोरः अस्ति।

ਅੰਦਰਿ ਮੋਹੁ ਨਿਤ ਭਰਮਿ ਵਿਆਪਿਆ ਤਿਸਟਸਿ ਨਾਹੀ ਦੇਹਾ ॥
अंदरि मोहु नित भरमि विआपिआ तिसटसि नाही देहा ॥

सङ्गपूरितः, नित्यं संशये निमग्नः; तस्य शरीरं निश्चलं धारयितुं न शक्नोति।

ਕੂੜੀ ਆਵੈ ਕੂੜੀ ਜਾਵੈ ਮਾਇਆ ਕੀ ਨਿਤ ਜੋਹਾ ॥
कूड़ी आवै कूड़ी जावै माइआ की नित जोहा ॥

मिथ्या तस्य आगमनं, मिथ्या च तस्य गमनम्; सः नित्यं मायायाः कृते प्रेक्षमाणः अस्ति।

ਸਚੁ ਕਹੈ ਤਾ ਛੋਹੋ ਆਵੈ ਅੰਤਰਿ ਬਹੁਤਾ ਰੋਹਾ ॥
सचु कहै ता छोहो आवै अंतरि बहुता रोहा ॥

यदि कश्चित् सत्यं वदति तर्हि सः व्याप्तः भवति; सः सर्वथा क्रोधेन परिपूर्णः अस्ति।

ਵਿਆਪਿਆ ਦੁਰਮਤਿ ਕੁਬੁਧਿ ਕੁਮੂੜਾ ਮਨਿ ਲਾਗਾ ਤਿਸੁ ਮੋਹਾ ॥
विआपिआ दुरमति कुबुधि कुमूड़ा मनि लागा तिसु मोहा ॥

दुष्टमूर्खः दुष्टबुद्धिषु मिथ्याबुद्धिषु च लीनः भवति; तस्य मनः भावात्मकसङ्गतिषु आसक्तम् अस्ति।

ਠਗੈ ਸੇਤੀ ਠਗੁ ਰਲਿ ਆਇਆ ਸਾਥੁ ਭਿ ਇਕੋ ਜੇਹਾ ॥
ठगै सेती ठगु रलि आइआ साथु भि इको जेहा ॥

वञ्चकः पञ्चभिः वञ्चकैः सह तिष्ठति; समानचित्तानां समागमः एव ।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਰਾਫੁ ਨਦਰੀ ਵਿਚਦੋ ਕਢੈ ਤਾਂ ਉਘੜਿ ਆਇਆ ਲੋਹਾ ॥
सतिगुरु सराफु नदरी विचदो कढै तां उघड़ि आइआ लोहा ॥

यदा च रत्नकारः सच्चः गुरुः तं मूल्याङ्कयति तदा सः केवलं लोहः इति उदघाटितः भवति।

ਬਹੁਤੇਰੀ ਥਾਈ ਰਲਾਇ ਰਲਾਇ ਦਿਤਾ ਉਘੜਿਆ ਪੜਦਾ ਅਗੈ ਆਇ ਖਲੋਹਾ ॥
बहुतेरी थाई रलाइ रलाइ दिता उघड़िआ पड़दा अगै आइ खलोहा ॥

अन्यैः सह मिश्रितः, मिश्रितः च सः बहुषु स्थानेषु प्रामाणिकः इति व्यतीतः; किन्तु इदानीं, पर्दा उद्धृतः, सः सर्वेषां पुरतः नग्नः तिष्ठति।

ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਜੇ ਸਰਣੀ ਆਵੈ ਫਿਰਿ ਮਨੂਰਹੁ ਕੰਚਨੁ ਹੋਹਾ ॥
सतिगुर की जे सरणी आवै फिरि मनूरहु कंचनु होहा ॥

सच्चिगुरुपर्वतमायाति, लोहात् सुवर्णे परिणमिष्यते।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਨਿਰਵੈਰੁ ਪੁਤ੍ਰ ਸਤ੍ਰ ਸਮਾਨੇ ਅਉਗਣ ਕਟੇ ਕਰੇ ਸੁਧੁ ਦੇਹਾ ॥
सतिगुरु निरवैरु पुत्र सत्र समाने अउगण कटे करे सुधु देहा ॥

सत्यगुरुस्य न क्रोधः प्रतिशोधः वा; सः पुत्रं शत्रुं च समानं पश्यति। दोषान् दोषान् च हरन् मानवशरीरं शुद्धयति।

ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਧੁਰਿ ਮਸਤਕਿ ਹੋਵੈ ਲਿਖਿਆ ਤਿਸੁ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਲਿ ਸਨੇਹਾ ॥
नानक जिसु धुरि मसतकि होवै लिखिआ तिसु सतिगुर नालि सनेहा ॥

यस्य ललाटे एतादृशं पूर्वनिर्धारितं दैवं यस्य सः नानक सच्चिगुरुप्रेमितः अस्ति।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430