सेवकः नानकः एतत् एकं दानं याचते- भगवन्, भवतः दर्शनस्य धन्यदृष्ट्या मां आशीर्वादं ददातु; मम मनः त्वयि प्रेम्णा वर्तते। ||२||
पौरी : १.
त्वयि चेतनः शाश्वतं शान्तिं लभते ।
त्वयि चेतनः मृत्युदूतहस्तेन न दुःखं प्राप्नोति ।
त्वयि चेतनः न उद्विग्नो भवति ।
यस्य प्रजापतिः मित्रं भवति - तस्य सर्वे कार्याणि निराकृतानि भवन्ति।
त्वयि चेतनो यशो विश्रुतः आदरणीयः ।
त्वयि चेतनोऽतिधनवान् भवति ।
त्वयि चेतनस्य तस्य कुटुम्बं महत् ।
त्वयि चेतनः पितॄन् तारयति । ||६||
सलोक, पञ्चम मेहलः १.
अन्तः अन्धः, बहिर् अन्धः, मिथ्या, मिथ्या, गायति।
शरीरं प्रक्षाल्य तस्मिन् संस्कारचिह्नानि आकृष्य सर्वथा धनं धावति।
किन्तु तस्य अहङ्कारस्य मलिनता अन्तः न निष्कासिता, पुनः पुनः पुनर्जन्मनि आगच्छति गच्छति च।
निद्राग्रस्तः कुण्ठितमैथुनपीडितः मुखेन भगवतः नाम जपति ।
स वैष्णव उच्यते, अहं तु अहङ्कारकर्मणि बद्धः; केवलं कूर्चान् मर्दयित्वा किं फलं लभ्यते ।
हंसानाम् मध्ये उपविष्टः क्रेनः तेषु एकः न भवति; तत्र उपविश्य मत्स्यं प्रेक्षमाणः एव भवति।
यदा च हंससङ्ग्रहः पश्यति पश्यति च तदा ते अवगच्छन्ति यत् ते कदापि क्रेनेन सह गठबन्धनं कर्तुं न शक्नुवन्ति।
हंसाः हीरकमौक्तिकान् च चोदन्ति, क्रेन तु मण्डूकान् अनुधावति ।
दरिद्रः क्रेनः उड्डीयते, येन तस्य रहस्यं न प्रकाशितं भविष्यति।
यस्मै भगवान् एकं सङ्गच्छति, तस्मिन् सक्तः। कस्य दोषः, यदा भगवता इच्छति।
सच्चिगुरुः सरः मौक्तिकप्रवाहः | सत्यगुरुं मिलित्वा तानि लभते।
सिक्ख-हंसाः सरसि समागच्छन्ति इति सत्यगुरुस्य इच्छानुसारम्।
एतेषां रत्नमौक्तिकधनेन सरसः पूर्णः अस्ति; व्ययिताः भक्षिताः च भवन्ति, परन्तु ते कदापि न समाप्ताः भवन्ति।
हंसः कदापि सरोवरं न त्यजति; तादृशः प्रजापतिः इच्छायाः प्रीतिः।
हे सेवक नानक, यस्य ललाटे एतादृशं पूर्वनिर्धारितं दैवं लिखितम् अस्ति - सः सिक्खः गुरुं समीपम् आगच्छति।
सः आत्मानं तारयति, सर्वान् जनान् अपि तारयति; सः सर्वं जगत् मुक्तं करोति। ||१||
पञ्चमः मेहलः १.
सः पण्डितः धर्मविद् इति उच्यते तथापि सः अनेकमार्गेषु भ्रमति। सः अपक्वताम्बूलवत् कठोरः अस्ति।
सङ्गपूरितः, नित्यं संशये निमग्नः; तस्य शरीरं निश्चलं धारयितुं न शक्नोति।
मिथ्या तस्य आगमनं, मिथ्या च तस्य गमनम्; सः नित्यं मायायाः कृते प्रेक्षमाणः अस्ति।
यदि कश्चित् सत्यं वदति तर्हि सः व्याप्तः भवति; सः सर्वथा क्रोधेन परिपूर्णः अस्ति।
दुष्टमूर्खः दुष्टबुद्धिषु मिथ्याबुद्धिषु च लीनः भवति; तस्य मनः भावात्मकसङ्गतिषु आसक्तम् अस्ति।
वञ्चकः पञ्चभिः वञ्चकैः सह तिष्ठति; समानचित्तानां समागमः एव ।
यदा च रत्नकारः सच्चः गुरुः तं मूल्याङ्कयति तदा सः केवलं लोहः इति उदघाटितः भवति।
अन्यैः सह मिश्रितः, मिश्रितः च सः बहुषु स्थानेषु प्रामाणिकः इति व्यतीतः; किन्तु इदानीं, पर्दा उद्धृतः, सः सर्वेषां पुरतः नग्नः तिष्ठति।
सच्चिगुरुपर्वतमायाति, लोहात् सुवर्णे परिणमिष्यते।
सत्यगुरुस्य न क्रोधः प्रतिशोधः वा; सः पुत्रं शत्रुं च समानं पश्यति। दोषान् दोषान् च हरन् मानवशरीरं शुद्धयति।
यस्य ललाटे एतादृशं पूर्वनिर्धारितं दैवं यस्य सः नानक सच्चिगुरुप्रेमितः अस्ति।