श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 374


ਪ੍ਰਥਮੇ ਤੇਰੀ ਨੀਕੀ ਜਾਤਿ ॥
प्रथमे तेरी नीकी जाति ॥

प्रथमं भवतः सामाजिकपदवी उच्चा अस्ति।

ਦੁਤੀਆ ਤੇਰੀ ਮਨੀਐ ਪਾਂਤਿ ॥
दुतीआ तेरी मनीऐ पांति ॥

द्वितीयं, समाजे भवतः सम्मानः भवति।

ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤੇਰਾ ਸੁੰਦਰ ਥਾਨੁ ॥
त्रितीआ तेरा सुंदर थानु ॥

तृतीयम्, भवतः गृहं सुन्दरम् अस्ति।

ਬਿਗੜ ਰੂਪੁ ਮਨ ਮਹਿ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥੧॥
बिगड़ रूपु मन महि अभिमानु ॥१॥

परन्तु त्वं तावत् कुरूपः, मनसि आत्मदम्भः। ||१||

ਸੋਹਨੀ ਸਰੂਪਿ ਸੁਜਾਣਿ ਬਿਚਖਨਿ ॥
सोहनी सरूपि सुजाणि बिचखनि ॥

हे सुन्दरी, आकर्षक, बुद्धिमान् चतुरा:

ਅਤਿ ਗਰਬੈ ਮੋਹਿ ਫਾਕੀ ਤੂੰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
अति गरबै मोहि फाकी तूं ॥१॥ रहाउ ॥

त्वं अभिमानेन आसक्तिना च फससि। ||१||विराम||

ਅਤਿ ਸੂਚੀ ਤੇਰੀ ਪਾਕਸਾਲ ॥
अति सूची तेरी पाकसाल ॥

भवतः पाकशाला एतावत् स्वच्छा अस्ति।

ਕਰਿ ਇਸਨਾਨੁ ਪੂਜਾ ਤਿਲਕੁ ਲਾਲ ॥
करि इसनानु पूजा तिलकु लाल ॥

स्नानं कृत्वा पूजयित्वा ललाटे किरमिजी चिह्नं प्रयोजयति;

ਗਲੀ ਗਰਬਹਿ ਮੁਖਿ ਗੋਵਹਿ ਗਿਆਨ ॥
गली गरबहि मुखि गोवहि गिआन ॥

मुखेन प्रज्ञां वदसि, अभिमानेन तु नश्यन्ति।

ਸਭਿ ਬਿਧਿ ਖੋਈ ਲੋਭਿ ਸੁਆਨ ॥੨॥
सभि बिधि खोई लोभि सुआन ॥२॥

लोभस्य श्वः त्वां सर्वथा नाशितवान्। ||२||

ਕਾਪਰ ਪਹਿਰਹਿ ਭੋਗਹਿ ਭੋਗ ॥
कापर पहिरहि भोगहि भोग ॥

त्वं वस्त्रं धारयसि भोगान् भुङ्क्ते च;

ਆਚਾਰ ਕਰਹਿ ਸੋਭਾ ਮਹਿ ਲੋਗ ॥
आचार करहि सोभा महि लोग ॥

भवन्तः जनान् प्रभावितं कर्तुं सद्वृत्तेः अभ्यासं कुर्वन्ति;

ਚੋਆ ਚੰਦਨ ਸੁਗੰਧ ਬਿਸਥਾਰ ॥
चोआ चंदन सुगंध बिसथार ॥

त्वं चन्दनकस्तूरीसुगन्धिततैलानि प्रयोजसि ।

ਸੰਗੀ ਖੋਟਾ ਕ੍ਰੋਧੁ ਚੰਡਾਲ ॥੩॥
संगी खोटा क्रोधु चंडाल ॥३॥

तव तु नित्यसहचरः क्रोधस्य राक्षसः | ||३||

ਅਵਰ ਜੋਨਿ ਤੇਰੀ ਪਨਿਹਾਰੀ ॥
अवर जोनि तेरी पनिहारी ॥

अन्ये जनाः भवतः जलवाहकाः भवेयुः;

ਇਸੁ ਧਰਤੀ ਮਹਿ ਤੇਰੀ ਸਿਕਦਾਰੀ ॥
इसु धरती महि तेरी सिकदारी ॥

इह लोके भवान् शासकः भवेत्।

ਸੁਇਨਾ ਰੂਪਾ ਤੁਝ ਪਹਿ ਦਾਮ ॥
सुइना रूपा तुझ पहि दाम ॥

सुवर्णं रजतं धनं च तव भवतु,

ਸੀਲੁ ਬਿਗਾਰਿਓ ਤੇਰਾ ਕਾਮ ॥੪॥
सीलु बिगारिओ तेरा काम ॥४॥

किन्तु भवतः आचरणस्य सद्भावः यौनव्यभिचारेण नष्टः अस्ति। ||४||

ਜਾ ਕਉ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਮਇਆ ਹਰਿ ਰਾਇ ॥
जा कउ द्रिसटि मइआ हरि राइ ॥

यस्मै भगवता प्रसादकटाक्षं दत्तं स आत्मा ।

ਸਾ ਬੰਦੀ ਤੇ ਲਈ ਛਡਾਇ ॥
सा बंदी ते लई छडाइ ॥

बन्धनात् मोच्यते।

ਸਾਧਸੰਗਿ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ॥
साधसंगि मिलि हरि रसु पाइआ ॥

साध संगत, पवित्रसङ्गा सह मिलित्वा भगवतः उदात्ततत्त्वं प्राप्यते।

ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਫਲ ਓਹ ਕਾਇਆ ॥੫॥
कहु नानक सफल ओह काइआ ॥५॥

कथयति नानकं कथं फलप्रदं तत् शरीरम्। ||५||

ਸਭਿ ਰੂਪ ਸਭਿ ਸੁਖ ਬਨੇ ਸੁਹਾਗਨਿ ॥
सभि रूप सभि सुख बने सुहागनि ॥

सर्वे अनुग्रहाः सर्वे आरामाः च भवतः समीपं आगमिष्यन्ति, यथा सुखी आत्मा वधूः;

ਅਤਿ ਸੁੰਦਰਿ ਬਿਚਖਨਿ ਤੂੰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ਦੂਜਾ ॥੧੨॥
अति सुंदरि बिचखनि तूं ॥१॥ रहाउ दूजा ॥१२॥

त्वं परमं शोभनं बुद्धिमान् च भविष्यसि। ||१||द्वितीय विराम||१२||

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ਇਕਤੁਕੇ ੨ ॥
आसा महला ५ इकतुके २ ॥

आसा, पञ्चम मेहल, एक-थुकाय २ : १.

ਜੀਵਤ ਦੀਸੈ ਤਿਸੁ ਸਰਪਰ ਮਰਣਾ ॥
जीवत दीसै तिसु सरपर मरणा ॥

जीवितः दृश्यमानः, अवश्यं म्रियते।

ਮੁਆ ਹੋਵੈ ਤਿਸੁ ਨਿਹਚਲੁ ਰਹਣਾ ॥੧॥
मुआ होवै तिसु निहचलु रहणा ॥१॥

मृतः तु स नित्यं तिष्ठति। ||१||

ਜੀਵਤ ਮੁਏ ਮੁਏ ਸੇ ਜੀਵੇ ॥
जीवत मुए मुए से जीवे ॥

ये जीविताः म्रियन्ते, ते अस्मिन् मृत्युद्वारा, जीविष्यन्ति।

ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਅਵਖਧੁ ਮੁਖਿ ਪਾਇਆ ਗੁਰਸਬਦੀ ਰਸੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਵੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हरि हरि नामु अवखधु मुखि पाइआ गुरसबदी रसु अंम्रितु पीवे ॥१॥ रहाउ ॥

ते भगवतः नाम हर, हर इति औषधरूपेण मुखेषु स्थापयन्ति, गुरुस्य शब्दवचनेन च अम्ब्रोसियलामृते पिबन्ति। ||१||विराम||

ਕਾਚੀ ਮਟੁਕੀ ਬਿਨਸਿ ਬਿਨਾਸਾ ॥
काची मटुकी बिनसि बिनासा ॥

शरीरस्य मृत्तिका घटं भग्नं भवेत्।

ਜਿਸੁ ਛੂਟੈ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਤਿਸੁ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ॥੨॥
जिसु छूटै त्रिकुटी तिसु निज घरि वासा ॥२॥

गुणत्रयमुपहृतं तस्याभ्यन्तरस्य गृहे वसति । ||२||

ਊਚਾ ਚੜੈ ਸੁ ਪਵੈ ਪਇਆਲਾ ॥
ऊचा चड़ै सु पवै पइआला ॥

ऊर्ध्वमारोहति, पातालस्य अधः प्रदेशेषु पतति।

ਧਰਨਿ ਪੜੈ ਤਿਸੁ ਲਗੈ ਨ ਕਾਲਾ ॥੩॥
धरनि पड़ै तिसु लगै न काला ॥३॥

भूमौ शयानः, मृत्युना न स्पृश्यते। ||३||

ਭ੍ਰਮਤ ਫਿਰੇ ਤਿਨ ਕਿਛੂ ਨ ਪਾਇਆ ॥
भ्रमत फिरे तिन किछू न पाइआ ॥

ये परिभ्रमन्ति, ते किमपि न साधयन्ति।

ਸੇ ਅਸਥਿਰ ਜਿਨ ਗੁਰਸਬਦੁ ਕਮਾਇਆ ॥੪॥
से असथिर जिन गुरसबदु कमाइआ ॥४॥

ये गुरुशिक्षां आचरन्ति, ते स्थिराः स्थिराः च भवन्ति। ||४||

ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ ਹਰਿ ਕਾ ਮਾਲੁ ॥
जीउ पिंडु सभु हरि का मालु ॥

अयं शरीरात्मा च सर्वे भगवतः एव सन्ति।

ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਭਏ ਨਿਹਾਲ ॥੫॥੧੩॥
नानक गुर मिलि भए निहाल ॥५॥१३॥

गुरूं मिलित्वा नानक मुग्धोऽस्मि | ||५||१३||

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥
आसा महला ५ ॥

आसा, पञ्चम मेहलः १.

ਪੁਤਰੀ ਤੇਰੀ ਬਿਧਿ ਕਰਿ ਥਾਟੀ ॥
पुतरी तेरी बिधि करि थाटी ॥

शरीरस्य कठपुतली महता कौशलेन निर्मितवती अस्ति।

ਜਾਨੁ ਸਤਿ ਕਰਿ ਹੋਇਗੀ ਮਾਟੀ ॥੧॥
जानु सति करि होइगी माटी ॥१॥

रजः भवति इति निश्चयेन विद्धि। ||१||

ਮੂਲੁ ਸਮਾਲਹੁ ਅਚੇਤ ਗਵਾਰਾ ॥
मूलु समालहु अचेत गवारा ॥

उत्पत्तिं स्मर अविचारमूढ।

ਇਤਨੇ ਕਉ ਤੁਮੑ ਕਿਆ ਗਰਬੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
इतने कउ तुम किआ गरबे ॥१॥ रहाउ ॥

किमर्थं त्वं स्वयमेव गर्वितः असि ? ||१||विराम||

ਤੀਨਿ ਸੇਰ ਕਾ ਦਿਹਾੜੀ ਮਿਹਮਾਨੁ ॥
तीनि सेर का दिहाड़ी मिहमानु ॥

त्वं अतिथिः, प्रतिदिनं त्रीणि भोजनानि दत्तानि;

ਅਵਰ ਵਸਤੁ ਤੁਝ ਪਾਹਿ ਅਮਾਨ ॥੨॥
अवर वसतु तुझ पाहि अमान ॥२॥

अन्ये वस्तूनि भवतः कृते न्यस्तानि सन्ति। ||२||

ਬਿਸਟਾ ਅਸਤ ਰਕਤੁ ਪਰੇਟੇ ਚਾਮ ॥
बिसटा असत रकतु परेटे चाम ॥

त्वं केवलं विष्ठा अस्थि रक्तं चर्मवेष्टितः असि

ਇਸੁ ਊਪਰਿ ਲੇ ਰਾਖਿਓ ਗੁਮਾਨ ॥੩॥
इसु ऊपरि ले राखिओ गुमान ॥३॥

- एतत् एव भवन्तः एतादृशं गर्वं कुर्वन्ति! ||३||

ਏਕ ਵਸਤੁ ਬੂਝਹਿ ਤਾ ਹੋਵਹਿ ਪਾਕ ॥
एक वसतु बूझहि ता होवहि पाक ॥

यदि त्वं एकं अपि अवगन्तुं शक्नोषि तर्हि त्वं शुद्धः स्याः ।

ਬਿਨੁ ਬੂਝੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਨਾਪਾਕ ॥੪॥
बिनु बूझे तूं सदा नापाक ॥४॥

अविज्ञाय त्वं सदा अशुद्धः भविष्यसि। ||४||

ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਕਉ ਕੁਰਬਾਨੁ ॥
कहु नानक गुर कउ कुरबानु ॥

कथयति नानकः, अहं गुरवे यज्ञः;

ਜਿਸ ਤੇ ਪਾਈਐ ਹਰਿ ਪੁਰਖੁ ਸੁਜਾਨੁ ॥੫॥੧੪॥
जिस ते पाईऐ हरि पुरखु सुजानु ॥५॥१४॥

तेन अहं भगवन्तं सर्वज्ञं आदिभूतं प्राप्नोमि। ||५||१४||

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ਇਕਤੁਕੇ ਚਉਪਦੇ ॥
आसा महला ५ इकतुके चउपदे ॥

आसा, पंचम मेहल, एक-थुकाय, चौ-पढ़ाय:

ਇਕ ਘੜੀ ਦਿਨਸੁ ਮੋ ਕਉ ਬਹੁਤੁ ਦਿਹਾਰੇ ॥
इक घड़ी दिनसु मो कउ बहुतु दिहारे ॥

एकः क्षणः, एकः दिवसः, मम कृते बहुदिनानि सन्ति।

ਮਨੁ ਨ ਰਹੈ ਕੈਸੇ ਮਿਲਉ ਪਿਆਰੇ ॥੧॥
मनु न रहै कैसे मिलउ पिआरे ॥१॥

मम मनः न जीवितुं शक्नोति - कथं मम प्रियं मिलितुं शक्नोमि? ||१||

ਇਕੁ ਪਲੁ ਦਿਨਸੁ ਮੋ ਕਉ ਕਬਹੁ ਨ ਬਿਹਾਵੈ ॥
इकु पलु दिनसु मो कउ कबहु न बिहावै ॥

अहं तं विना एकं दिवसं क्षणमपि सहितुं न शक्नोमि।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430