श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 312


ਤਿਸੁ ਅਗੈ ਪਿਛੈ ਢੋਈ ਨਾਹੀ ਗੁਰਸਿਖੀ ਮਨਿ ਵੀਚਾਰਿਆ ॥
तिसु अगै पिछै ढोई नाही गुरसिखी मनि वीचारिआ ॥

न शरणं लभेत इह परं वा; गुरसिक्खाः मनसि एतत् अवगतवन्तः।

ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੋ ਮਿਲੇ ਸੇਈ ਜਨ ਉਬਰੇ ਜਿਨ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਸਮਾਰਿਆ ॥
सतिगुरू नो मिले सेई जन उबरे जिन हिरदै नामु समारिआ ॥

स विनयशीलः सत्गुरुं मिलति स त्रायते; सः नाम भगवतः नाम हृदये पोषयति।

ਜਨ ਨਾਨਕ ਕੇ ਗੁਰਸਿਖ ਪੁਤਹਹੁ ਹਰਿ ਜਪਿਅਹੁ ਹਰਿ ਨਿਸਤਾਰਿਆ ॥੨॥
जन नानक के गुरसिख पुतहहु हरि जपिअहु हरि निसतारिआ ॥२॥

सेवकः नानकः कथयति- हे गुरसिखाः, हे मम पुत्राः, भगवन्तं ध्यायन्तु; केवलं प्रभुः एव त्वां तारयिष्यति। ||२||

ਮਹਲਾ ੩ ॥
महला ३ ॥

तृतीय मेहलः १.

ਹਉਮੈ ਜਗਤੁ ਭੁਲਾਇਆ ਦੁਰਮਤਿ ਬਿਖਿਆ ਬਿਕਾਰ ॥
हउमै जगतु भुलाइआ दुरमति बिखिआ बिकार ॥

अहङ्कारेण दुरात्मनेन सह भ्रष्टाचारविषेण च जगत् भ्रष्टं कृतम्।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤ ਨਦਰਿ ਹੋਇ ਮਨਮੁਖ ਅੰਧ ਅੰਧਿਆਰ ॥
सतिगुरु मिलै त नदरि होइ मनमुख अंध अंधिआर ॥

सत्यगुरुणा सह मिलित्वा वयं भगवतः कृपादृष्ट्या धन्याः भवेम, यदा तु स्वेच्छा मनमुखः अन्धकारे परितः स्पर्शं करोति।

ਨਾਨਕ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਲਏ ਜਿਸ ਨੋ ਸਬਦਿ ਲਾਏ ਪਿਆਰੁ ॥੩॥
नानक आपे मेलि लए जिस नो सबदि लाए पिआरु ॥३॥

हे नानक, भगवता तान् आत्मनः अन्तः अवशोषयति, येषां कृते सः स्वस्य शब्दवचनं प्रेम्णा प्रेरयति। ||३||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी : १.

ਸਚੁ ਸਚੇ ਕੀ ਸਿਫਤਿ ਸਲਾਹ ਹੈ ਸੋ ਕਰੇ ਜਿਸੁ ਅੰਦਰੁ ਭਿਜੈ ॥
सचु सचे की सिफति सलाह है सो करे जिसु अंदरु भिजै ॥

सत्यस्य स्तुतिः महिमा च सत्यस्य; स एव तान् वदति, यस्य अन्तः मृदुचित्तः।

ਜਿਨੀ ਇਕ ਮਨਿ ਇਕੁ ਅਰਾਧਿਆ ਤਿਨ ਕਾ ਕੰਧੁ ਨ ਕਬਹੂ ਛਿਜੈ ॥
जिनी इक मनि इकु अराधिआ तिन का कंधु न कबहू छिजै ॥

एकमनसा भक्त्या एकेश्वरं ये भजन्ति - तेषां शरीराणि कदापि न नश्यन्ति।

ਧਨੁ ਧਨੁ ਪੁਰਖ ਸਾਬਾਸਿ ਹੈ ਜਿਨ ਸਚੁ ਰਸਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪਿਜੈ ॥
धनु धनु पुरख साबासि है जिन सचु रसना अंम्रितु पिजै ॥

धन्यः, धन्यः, प्रशंसितः च सः व्यक्तिः, यः जिह्वाया सह सत्यनामस्य अम्ब्रोसियल-अमृतस्य स्वादनं करोति ।

ਸਚੁ ਸਚਾ ਜਿਨ ਮਨਿ ਭਾਵਦਾ ਸੇ ਮਨਿ ਸਚੀ ਦਰਗਹ ਲਿਜੈ ॥
सचु सचा जिन मनि भावदा से मनि सची दरगह लिजै ॥

सच्चित्तमप्रसन्नमनो यस्य स सत्यन्यायालये स्वीक्रियते।

ਧਨੁ ਧੰਨੁ ਜਨਮੁ ਸਚਿਆਰੀਆ ਮੁਖ ਉਜਲ ਸਚੁ ਕਰਿਜੈ ॥੨੦॥
धनु धंनु जनमु सचिआरीआ मुख उजल सचु करिजै ॥२०॥

धन्यः, धन्यः तेषां सत्यानां भूतानाम् जन्म; सच्चिदानन्दः तेषां मुखं प्रकाशयति। ||२०||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥
सलोक मः ४ ॥

सलोक, चतुर्थ मेहल : १.

ਸਾਕਤ ਜਾਇ ਨਿਵਹਿ ਗੁਰ ਆਗੈ ਮਨਿ ਖੋਟੇ ਕੂੜਿ ਕੂੜਿਆਰੇ ॥
साकत जाइ निवहि गुर आगै मनि खोटे कूड़ि कूड़िआरे ॥

अविश्वासिनः निन्दकाः गत्वा गुरुस्य पुरतः नमन्ति, परन्तु तेषां मनः भ्रष्टं मिथ्या च, सर्वथा मिथ्या च अस्ति।

ਜਾ ਗੁਰੁ ਕਹੈ ਉਠਹੁ ਮੇਰੇ ਭਾਈ ਬਹਿ ਜਾਹਿ ਘੁਸਰਿ ਬਗੁਲਾਰੇ ॥
जा गुरु कहै उठहु मेरे भाई बहि जाहि घुसरि बगुलारे ॥

यदा गुरुः वदति यत् "उत्तिष्ठन्तु मम दैवभ्रातरः" तदा ते क्रेन इव सङ्कीर्णाः उपविशन्ति।

ਗੁਰਸਿਖਾ ਅੰਦਰਿ ਸਤਿਗੁਰੁ ਵਰਤੈ ਚੁਣਿ ਕਢੇ ਲਧੋਵਾਰੇ ॥
गुरसिखा अंदरि सतिगुरु वरतै चुणि कढे लधोवारे ॥

सच्चः गुरुः स्वस्य गुरसिक्खेषु प्रबलः अस्ति; ते भ्रमिणः उद्धृत्य निष्कासयन्ति।

ਓਇ ਅਗੈ ਪਿਛੈ ਬਹਿ ਮੁਹੁ ਛਪਾਇਨਿ ਨ ਰਲਨੀ ਖੋਟੇਆਰੇ ॥
ओइ अगै पिछै बहि मुहु छपाइनि न रलनी खोटेआरे ॥

तत्र तत्र उपविश्य मुखं निगूहन्ति; नकली भूत्वा ते प्रामाणिकेन सह मिश्रणं कर्तुं न शक्नुवन्ति।

ਓਨਾ ਦਾ ਭਖੁ ਸੁ ਓਥੈ ਨਾਹੀ ਜਾਇ ਕੂੜੁ ਲਹਨਿ ਭੇਡਾਰੇ ॥
ओना दा भखु सु ओथै नाही जाइ कूड़ु लहनि भेडारे ॥

तत्र तेषां भोजनं नास्ति; मिथ्या मेष इव मलिनतां गच्छन्ति।

ਜੇ ਸਾਕਤੁ ਨਰੁ ਖਾਵਾਈਐ ਲੋਚੀਐ ਬਿਖੁ ਕਢੈ ਮੁਖਿ ਉਗਲਾਰੇ ॥
जे साकतु नरु खावाईऐ लोचीऐ बिखु कढै मुखि उगलारे ॥

यदि त्वं अविश्वासं निन्दकं पोषयितुं प्रयतसे तर्हि सः मुखात् विषं उत्क्षिपति।

ਹਰਿ ਸਾਕਤ ਸੇਤੀ ਸੰਗੁ ਨ ਕਰੀਅਹੁ ਓਇ ਮਾਰੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ॥
हरि साकत सेती संगु न करीअहु ओइ मारे सिरजणहारे ॥

प्रजापतिना शप्तस्य अश्रद्धस्य निन्दकस्य सङ्गमे नाहं भगवन् ।

ਜਿਸ ਕਾ ਇਹੁ ਖੇਲੁ ਸੋਈ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਮਾਰੇ ॥੧॥
जिस का इहु खेलु सोई करि वेखै जन नानक नामु समारे ॥१॥

एतत् नाटकं भगवतः एव अस्ति; सः तत् करोति, सः च तत् पश्यति। सेवकः नानकः नाम भगवतः नाम पोषयति। ||१||

ਮਃ ੪ ॥
मः ४ ॥

चतुर्थ मेहलः १.

ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਅਗੰਮੁ ਹੈ ਜਿਸੁ ਅੰਦਰਿ ਹਰਿ ਉਰਿ ਧਾਰਿਆ ॥
सतिगुरु पुरखु अगंमु है जिसु अंदरि हरि उरि धारिआ ॥

सच्चो गुरुः आदिभूतः दुर्गमः; तेन भगवतः नाम हृदये निहितम् अस्ति।

ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੋ ਅਪੜਿ ਕੋਇ ਨ ਸਕਈ ਜਿਸੁ ਵਲਿ ਸਿਰਜਣਹਾਰਿਆ ॥
सतिगुरू नो अपड़ि कोइ न सकई जिसु वलि सिरजणहारिआ ॥

न कश्चित् सत्गुरुं समं कर्तुं शक्नोति; प्रजापतिः प्रभुः तस्य पक्षे अस्ति।

ਸਤਿਗੁਰੂ ਕਾ ਖੜਗੁ ਸੰਜੋਉ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਹੈ ਜਿਤੁ ਕਾਲੁ ਕੰਟਕੁ ਮਾਰਿ ਵਿਡਾਰਿਆ ॥
सतिगुरू का खड़गु संजोउ हरि भगति है जितु कालु कंटकु मारि विडारिआ ॥

भगवतः भक्तिपूजा सच्चे गुरुस्य खड्गं कवचं च; सः मृत्युं पीडकं हत्वा बहिष्कृतवान्।

ਸਤਿਗੁਰੂ ਕਾ ਰਖਣਹਾਰਾ ਹਰਿ ਆਪਿ ਹੈ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕੈ ਪਿਛੈ ਹਰਿ ਸਭਿ ਉਬਾਰਿਆ ॥
सतिगुरू का रखणहारा हरि आपि है सतिगुरू कै पिछै हरि सभि उबारिआ ॥

भगवान् एव सत्यगुरुस्य रक्षकः। सच्चिगुरुपदानुयायिनां सर्वान् भगवान् तारयति।

ਜੋ ਮੰਦਾ ਚਿਤਵੈ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕਾ ਸੋ ਆਪਿ ਉਪਾਵਣਹਾਰੈ ਮਾਰਿਆ ॥
जो मंदा चितवै पूरे सतिगुरू का सो आपि उपावणहारै मारिआ ॥

यः सिद्धसत्यगुरुं - प्रजापतिः स्वयम् अशुभं मन्यते सः तं नाशयति।

ਏਹ ਗਲ ਹੋਵੈ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਸਚੇ ਕੀ ਜਨ ਨਾਨਕ ਅਗਮੁ ਵੀਚਾਰਿਆ ॥੨॥
एह गल होवै हरि दरगह सचे की जन नानक अगमु वीचारिआ ॥२॥

एतानि वचनानि भगवतः प्राङ्गणे सत्यत्वेन पुष्टिः भविष्यन्ति; सेवकः नानकः एतत् रहस्यं प्रकाशयति। ||२||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी : १.

ਸਚੁ ਸੁਤਿਆ ਜਿਨੀ ਅਰਾਧਿਆ ਜਾ ਉਠੇ ਤਾ ਸਚੁ ਚਵੇ ॥
सचु सुतिआ जिनी अराधिआ जा उठे ता सचु चवे ॥

ये सुप्ताः सच्चिेश्वरे वसन्ति ते जागरिते सत्नाम उच्युः।

ਸੇ ਵਿਰਲੇ ਜੁਗ ਮਹਿ ਜਾਣੀਅਹਿ ਜੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਚੁ ਰਵੇ ॥
से विरले जुग महि जाणीअहि जो गुरमुखि सचु रवे ॥

कथं दुर्लभाः लोके ते गुर्मुखाः सत्येश्वरे निवसन्ति।

ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤਿਨ ਕਉ ਜਿ ਅਨਦਿਨੁ ਸਚੁ ਲਵੇ ॥
हउ बलिहारी तिन कउ जि अनदिनु सचु लवे ॥

यज्ञोऽस्मि सत्यनामजपकानां निशादिनम् |

ਜਿਨ ਮਨਿ ਤਨਿ ਸਚਾ ਭਾਵਦਾ ਸੇ ਸਚੀ ਦਰਗਹ ਗਵੇ ॥
जिन मनि तनि सचा भावदा से सची दरगह गवे ॥

तेषां मनः शरीरं च सच्चिदानन्दः; ते सत्येश्वरस्य न्यायालयं गच्छन्ति।

ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਬੋਲੈ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਸਚੁ ਸਚਾ ਸਦਾ ਨਵੇ ॥੨੧॥
जनु नानकु बोलै सचु नामु सचु सचा सदा नवे ॥२१॥

सेवकः नानकः सत्यनाम जपति; सत्यमेव, सच्चिदानन्दः सदा नूतनः अस्ति। ||२१||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੪ ॥
सलोकु मः ४ ॥

सलोक, चतुर्थ मेहल : १.

ਕਿਆ ਸਵਣਾ ਕਿਆ ਜਾਗਣਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤੇ ਪਰਵਾਣੁ ॥
किआ सवणा किआ जागणा गुरमुखि ते परवाणु ॥

कः सुप्तः कः जागरितः ? ये गुरमुखाः सन्ति ते अनुमोदिताः।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430