असंख्याकाः भक्ताः भगवतः प्रज्ञां गुणान् च चिन्तयन्ति।
असंख्य पवित्राः, असंख्याताः दातारः।
असंख्यवीराः आध्यात्मिकयोद्धाः, ये युद्धे आक्रमणस्य भारं वहन्ति (ये मुखेन इस्पातं खादन्ति)।
असंख्याकाः मौनऋषयः स्वप्रेमतारं स्पन्दन्तः |
भवतः सृजनात्मकशक्तिः कथं वर्णयितुं शक्यते ?
न सकृदपि तव यज्ञः भवितुमर्हति ।
यद् त्वां प्रीणयति तत् एकमेव शुभं कृतम् ।
त्वं नित्यं निराकारं च । ||१७||
असंख्यमूर्खाः, अज्ञानेन अन्धाः।
असंख्याकाः चोराः गबकाः च।
असंख्यं बलात् स्वेच्छां आरोपयन्ति।
असंख्यच्छेदकण्ठाः निर्दयहन्तारः च।
असंख्याकाः पापिनः ये पापं कुर्वन्ति।
असंख्यमृषावादिनः, अनृते नष्टाः भ्रमन्तः।
असंख्याकाः कृपणाः, मलं राशनरूपेण खादन्तः।
असंख्याकाः निन्दकाः, स्वस्य मूर्खदोषस्य भारं शिरसि वहन्तः।
नानकः नीचानां स्थितिं वर्णयति।
न सकृदपि तव यज्ञः भवितुमर्हति ।
यद् त्वां प्रीणयति तत् एकमेव शुभं कृतम् ।
त्वं नित्यं निराकारं च । ||१८||
असंख्यनामानि, असंख्यस्थानानि।
दुर्गमाः, अगम्याः, असंख्याः आकाशाः।
असंख्यातान् आह्वयितुं अपि शिरसि भारं वहितुं भवति।
वचनात्, नाम आगच्छति; वचनात्, भवतः स्तुतिः आगच्छति।
वचनात्, भवतः महिमागीतानि गायन्ती आध्यात्मिकप्रज्ञा आगच्छति।
वचनात्, लिखितं च उक्तं च वचनं स्तोत्रं च आगच्छन्ति।
वचनात्, नियतिः आगच्छति, ललाटे लिखितः।
यस्तु एतानि दैववचनानि लिखितवान्-न तस्य ललाटे न वचनानि लिखितानि।
यथा सः नियमयति तथा वयं प्राप्नुमः।
सृष्टं विश्वं तव नाम्नव्यक्तिः ।
तव नाम्ना विना स्थानं सर्वथा नास्ति ।
भवतः सृजनात्मकशक्तिं कथं वर्णयितुं शक्नोमि ?
न सकृदपि तव यज्ञः भवितुमर्हति ।
यद् त्वां प्रीणयति तत् एकमेव शुभं कृतम् ।
त्वं नित्यं निराकारं च । ||१९||
हस्तौ च पादौ च मलिनौ यदा ।
जलं मलं प्रक्षालितुं शक्नोति।
यदा वस्त्रं मलिनं भवति मूत्रेण कलङ्कितं च ।
साबुनेन तान् स्वच्छान् प्रक्षालितुं शक्यते।
यदा तु बुद्धिः पापेन कलङ्किता दूषिता च ।
नामप्रेमेण एव शुद्धं कर्तुं शक्यते।
न वचनमात्रेण गुणदोषाः आगच्छन्ति;
पुनः पुनः कृतानि कर्माणि आत्मनः उपरि उत्कीर्णानि भवन्ति।
त्वं यत् रोपयसि तत् लभसे।
हे नानक, ईश्वरस्य आज्ञायाः हुकमेण वयं पुनर्जन्मेन आगच्छामः गच्छामः च। ||२०||
तीर्थयात्राः तपः अनुशासनं करुणा दानं च
एते स्वयमेव पुण्यस्य किञ्चित् भागमात्रं आनयन्ति।
शृण्वन् विश्वास्य च प्रेम्णा विनयेन मनसि च ।
नामेन शुद्धं कुरु, गहने पवित्रे तीर्थे।
सर्वे गुणाः तव भगवन् न मे कश्चित्।
गुणं विना भक्तिपूजा न विद्यते।
विश्वेश्वरं तस्य वचनं ब्रह्माणं प्रजापतिं नमामि।
सः सुन्दरः सत्यः सनातनः आनन्ददायकः अस्ति।
सः कालः कः आसीत्, सः क्षणः कः आसीत् ? तत् दिवसं किम् आसीत्, सा च तिथयः का आसीत् ?
सः ऋतुः कः आसीत्, सः मासः कः आसीत्, यदा विश्वस्य निर्माणं जातम् ।
पुराणेषु लिखितोऽपि तत्कालं न लभन्ते पण्डिताः धर्मविदः।
सः समयः कुरान्-अध्ययनं कुर्वन्तः काजी-जनाः न ज्ञायन्ते ।
दिनं तिथ्यं च योगिनां न ज्ञायते न मासः ऋतुः ।
प्रजापतिः योऽयं सृष्टिं सृष्टि-मात्रं स्वयं जानाति।
कथं तस्य विषये वक्तुं शक्नुमः ? कथं तं स्तुविष्यामः ? कथं तस्य वर्णनं कर्तुं शक्नुमः ? कथं तं ज्ञातुं शक्नुमः ?