ओङ्गकारः शब्दस्य माध्यमेन जगतः उद्धारं करोति।
ओङ्गकारः गुरमुखान् तारयति।
विश्वमक्षरप्रजापतिनाथस्य सन्देशं शृणुत |
विश्वमक्षरः प्रजापतिः प्रभुः त्रैलोक्यसारः। ||१||
शृणु पण्डित हे धर्मविद् किमर्थं लौकिकविमर्शं लिखसि ।
गुरमुख इति नाम्ना केवलं भगवतः विश्वेश्वरस्य नाम एव लिखत। ||१||विराम||
सस्सा - सः सम्पूर्णं जगत् सहजतया सृष्टवान्; तस्य एकज्योतिः त्रैलोक्यं व्याप्तम् अस्ति।
गुरमुख भूत्वा, वास्तविकं वस्तु प्राप्नुहि; रत्नमुक्तिकान् सङ्गृह्यताम् |
पठितं अध्ययनं च यदि अवगच्छति, अवगच्छति, अवगच्छति च तर्हि अन्ते सः अवगमिष्यति यत् सच्चिदानन्दः स्वस्य नाभिकस्य अन्तः गभीरं निवसति
गुरमुखः सच्चिदानन्दं पश्यति चिन्तयति च; सत्येश्वरं विना जगत् मिथ्या अस्ति। ||२||
धधः- ये धर्मश्रद्धां संगृह्य धर्मपुरे निवसन्ति ते योग्याः; तेषां मनः स्थिरं स्थिरं च भवति।
धधः- यदि तेषां पादरजः मुखं ललाटं च स्पृशति तर्हि सः लोहात् सुवर्णरूपेण परिणमति।
धन्यः पृथिव्याः आश्रयः; स एव न जायते; तस्य परिमाणं वाक् च सिद्धं सत्यं च।
केवलं प्रजापतिः एव स्वस्य विस्तारं जानाति; स एव वीरं गुरुं जानाति। ||३||
द्वैतप्रेमेण आध्यात्मिकप्रज्ञा नष्टा भवति; मर्त्यः अभिमानेन सड़्गति, विषं खादति च।
गुरुगीतस्य उदात्ततत्त्वं निष्प्रयोजनं मन्यते, तस्य श्रवणं न रोचते। गभीरं अगाहं भगवन्तं नष्टं करोति।
गुरुस्य सत्यवचनद्वारा अम्ब्रोसियलमृतं प्राप्यते, मनः शरीरं च सत्येश्वरे आनन्दं प्राप्नोति।
सः एव गुरमुखः, सः एव च अम्ब्रोसियलामृतं ददाति; स एव नो पिबितुं नयति ||४||
सर्वे वदन्ति यत् ईश्वरः एकः एव अस्ति, परन्तु ते अहङ्कारे, अभिमाने च निमग्नाः सन्ति।
एकः ईश्वरः अन्तः बहिश्च अस्ति इति अवगच्छन्तु; एतत् अवगच्छतु यत् तस्य सान्निध्यस्य भवनं भवतः हृदयस्य गृहस्य अन्तः अस्ति।
ईश्वरः समीपे अस्ति; ईश्वरः दूरम् अस्ति इति मा मन्यताम्। एकेश्वरः सम्पूर्णं जगत् व्याप्नोति।
तत्र एकस्मिन् विश्वप्रजापति भगवते; अन्यः सर्वथा नास्ति। हे नानक एकेश्वरे विलीन हो। ||५||
कथं त्वं प्रजापतिं स्ववशं स्थापयितुं शक्नोषि ? सः गृहीतुं न प्रमेयितुं वा न शक्नोति।
माया मर्त्यं उन्मत्तं कृतवान्; सा मिथ्याविषं औषधं प्रदत्तवती अस्ति।
लोभलोभसक्तः मर्त्यः नष्टः भवति, ततः पश्चात् पश्चात्तापं कृत्वा पश्चात्तापं करोति।
अतः एकेश्वरस्य सेवां कुरुत, मोक्षस्य अवस्थां च प्राप्नुत; तव आगमनं गमनं च निवर्तते। ||६||
एकेश्वरः सर्वकर्मसु वर्णरूपेषु च।
वायुजलाग्निद्वारा बहुरूपेषु प्रकटितः भवति।
एकः आत्मा त्रैलोक्येषु भ्रमति।
एकेश्वरं विज्ञाय विज्ञाय च मान्यते ।
अध्यात्मप्रज्ञाध्यानयोः सङ्गृह्य स तुलावस्थायां वसति।
कथं दुर्लभाः ये गुरमुखत्वेन एकेश्वरं प्राप्नुवन्ति।
ते एव शान्तिं प्राप्नुवन्ति, याम् भगवतः प्रसादेन आशीर्वादं ददाति।
गुरद्वारे गुरुद्वारे भगवन्तं वदन्ति शृण्वन्ति च। ||७||
तस्य ज्योतिः समुद्रं पृथिवीं च प्रकाशयति।
त्रिषु लोकेषु, गुरुः विश्वेश्वरः।
भगवान् स्वस्य विविधानि रूपाणि प्रकाशयति;
अनुग्रहं दत्त्वा हृदयस्य गृहं प्रविशति।
मेघाः नीचाः लम्बन्ते, वर्षा च प्रवहति ।
भगवान् शबदस्य उदात्तवचनेन अलंकारयति, उन्नमयति च।
एकदेवस्य रहस्यं यः जानाति, .
स्वयं प्रजापतिः स्वयं दिव्यः प्रभुः अस्ति। ||८||
सूर्योदयसमये राक्षसाः हन्ति;
मर्त्यः ऊर्ध्वं पश्यति, शब्दं च चिन्तयति।
आदमन्तात् परं भगवान् त्रैलोक्यात् परः।
स्वयं करोति, वदति, शृणोति च।