श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 17


ਹੁਕਮੁ ਸੋਈ ਤੁਧੁ ਭਾਵਸੀ ਹੋਰੁ ਆਖਣੁ ਬਹੁਤੁ ਅਪਾਰੁ ॥
हुकमु सोई तुधु भावसी होरु आखणु बहुतु अपारु ॥

तव आज्ञायाः हुकमं तव इच्छाप्रीतिः भगवन् | अन्यत् किमपि वक्तुं दूरं कस्यचित् प्राप्यतायां परम् अस्ति।

ਨਾਨਕ ਸਚਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਪੂਛਿ ਨ ਕਰੇ ਬੀਚਾਰੁ ॥੪॥
नानक सचा पातिसाहु पूछि न करे बीचारु ॥४॥

नानक सच्चिदानन्दं सच्चिदानन्दं न याचते । ||४||

ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਸਉਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ ॥
बाबा होरु सउणा खुसी खुआरु ॥

हे बाब परनिद्रायाः सुखं मिथ्या।

ਜਿਤੁ ਸੁਤੈ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥੪॥੭॥
जितु सुतै तनु पीड़ीऐ मन महि चलहि विकार ॥१॥ रहाउ ॥४॥७॥

तादृशेन निद्रया शरीरं नष्टं भवति, दुष्टता च भ्रष्टा च मनसि प्रविशति। ||१||विराम||४||७||

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥
सिरीरागु महला १ ॥

सिरी राग, प्रथम मेहल : १.

ਕੁੰਗੂ ਕੀ ਕਾਂਇਆ ਰਤਨਾ ਕੀ ਲਲਿਤਾ ਅਗਰਿ ਵਾਸੁ ਤਨਿ ਸਾਸੁ ॥
कुंगू की कांइआ रतना की ललिता अगरि वासु तनि सासु ॥

केसरशरीरेण जिह्वा रत्नेन च शरीरस्य निःश्वासेन शुद्धगन्धधूपेन;

ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਕਾ ਮੁਖਿ ਟਿਕਾ ਤਿਤੁ ਘਟਿ ਮਤਿ ਵਿਗਾਸੁ ॥
अठसठि तीरथ का मुखि टिका तितु घटि मति विगासु ॥

अष्टषष्टितीर्थेषु अभिषिक्तमुखेन प्रज्ञाप्रकाशितहृदयेन च

ਓਤੁ ਮਤੀ ਸਾਲਾਹਣਾ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਗੁਣਤਾਸੁ ॥੧॥
ओतु मती सालाहणा सचु नामु गुणतासु ॥१॥

-तया प्रज्ञां सच्चिदानीं स्तुतिं जप । ||१||

ਬਾਬਾ ਹੋਰ ਮਤਿ ਹੋਰ ਹੋਰ ॥
बाबा होर मति होर होर ॥

हे बाब अन्य प्रज्ञा निष्प्रयोजना अप्रासंगिका च।

ਜੇ ਸਉ ਵੇਰ ਕਮਾਈਐ ਕੂੜੈ ਕੂੜਾ ਜੋਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
जे सउ वेर कमाईऐ कूड़ै कूड़ा जोरु ॥१॥ रहाउ ॥

मिथ्यात्वं यदि शतवारं क्रियते तदपि तस्य प्रभावे मिथ्या एव । ||१||विराम||

ਪੂਜ ਲਗੈ ਪੀਰੁ ਆਖੀਐ ਸਭੁ ਮਿਲੈ ਸੰਸਾਰੁ ॥
पूज लगै पीरु आखीऐ सभु मिलै संसारु ॥

भवन्तः पीर (आध्यात्मिकगुरुः) इति रूपेण पूजिताः पूजिताः च भवेयुः; भवतः स्वागतं सर्वैः जगति भवतु;

ਨਾਉ ਸਦਾਏ ਆਪਣਾ ਹੋਵੈ ਸਿਧੁ ਸੁਮਾਰੁ ॥
नाउ सदाए आपणा होवै सिधु सुमारु ॥

भवन्तः उच्छ्रितं नाम स्वीकुर्वन्तु, अलौकिक-आध्यात्मिक-शक्तयः च ज्ञाताः भवेयुः

ਜਾ ਪਤਿ ਲੇਖੈ ਨਾ ਪਵੈ ਸਭਾ ਪੂਜ ਖੁਆਰੁ ॥੨॥
जा पति लेखै ना पवै सभा पूज खुआरु ॥२॥

-तथापि यदि भवान् भगवतः न्यायालये न स्वीकृतः, तर्हि एषा सर्वा आराधना मिथ्या एव। ||२||

ਜਿਨ ਕਉ ਸਤਿਗੁਰਿ ਥਾਪਿਆ ਤਿਨ ਮੇਟਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋਇ ॥
जिन कउ सतिगुरि थापिआ तिन मेटि न सकै कोइ ॥

सत्यगुरुणा प्रतिष्ठितान् न कश्चित् निपातयितुं शक्नोति।

ਓਨਾ ਅੰਦਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਨਾਮੋ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥
ओना अंदरि नामु निधानु है नामो परगटु होइ ॥

नामनिधिः भगवतः नाम तेषां अन्तः अस्ति, नामद्वारा ते दीप्ताः प्रसिद्धाः च भवन्ति।

ਨਾਉ ਪੂਜੀਐ ਨਾਉ ਮੰਨੀਐ ਅਖੰਡੁ ਸਦਾ ਸਚੁ ਸੋਇ ॥੩॥
नाउ पूजीऐ नाउ मंनीऐ अखंडु सदा सचु सोइ ॥३॥

नाम पूजयन्ति, नाम च विश्वासयन्ति। सत्यः सदा अक्षुण्णः अखण्डः च अस्ति। ||३||

ਖੇਹੂ ਖੇਹ ਰਲਾਈਐ ਤਾ ਜੀਉ ਕੇਹਾ ਹੋਇ ॥
खेहू खेह रलाईऐ ता जीउ केहा होइ ॥

यदा शरीरं रजसा सह मिश्रं भवति तदा आत्मानः किं भवति ।

ਜਲੀਆ ਸਭਿ ਸਿਆਣਪਾ ਉਠੀ ਚਲਿਆ ਰੋਇ ॥
जलीआ सभि सिआणपा उठी चलिआ रोइ ॥

सर्वाणि चतुराः युक्तयः दग्धाः, त्वं च रुदन् प्रयास्यसि ।

ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਵਿਸਾਰਿਐ ਦਰਿ ਗਇਆ ਕਿਆ ਹੋਇ ॥੪॥੮॥
नानक नामि विसारिऐ दरि गइआ किआ होइ ॥४॥८॥

हे नानक, ये नाम विस्मरन्ति-भगवतः प्राङ्गणं गच्छन् किं भविष्यति? ||४||८||

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥
सिरीरागु महला १ ॥

सिरी राग, प्रथम मेहल : १.

ਗੁਣਵੰਤੀ ਗੁਣ ਵੀਥਰੈ ਅਉਗੁਣਵੰਤੀ ਝੂਰਿ ॥
गुणवंती गुण वीथरै अउगुणवंती झूरि ॥

सद्भार्या गुणं विसृजति; अगुणाः दुःखे दुःखं प्राप्नुवन्ति।

ਜੇ ਲੋੜਹਿ ਵਰੁ ਕਾਮਣੀ ਨਹ ਮਿਲੀਐ ਪਿਰ ਕੂਰਿ ॥
जे लोड़हि वरु कामणी नह मिलीऐ पिर कूरि ॥

यदि त्वं पतिं स्पृहसि भगवन् आत्मा वधू, त्वं अवश्यं ज्ञातव्यः यत् सः असत्येन न मिलति।

ਨਾ ਬੇੜੀ ਨਾ ਤੁਲਹੜਾ ਨਾ ਪਾਈਐ ਪਿਰੁ ਦੂਰਿ ॥੧॥
ना बेड़ी ना तुलहड़ा ना पाईऐ पिरु दूरि ॥१॥

न कश्चित् नौका वा तलवा वा भवन्तं तस्य समीपं नेतुम् अर्हति। तव पतिः प्रभुः दूरम् अस्ति। ||१||

ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਪੂਰੈ ਤਖਤਿ ਅਡੋਲੁ ॥
मेरे ठाकुर पूरै तखति अडोलु ॥

मम प्रभुः गुरुः च सिद्धः अस्ति; तस्य सिंहासनं शाश्वतं स्थावरं च।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੂਰਾ ਜੇ ਕਰੇ ਪਾਈਐ ਸਾਚੁ ਅਤੋਲੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
गुरमुखि पूरा जे करे पाईऐ साचु अतोलु ॥१॥ रहाउ ॥

गुरमुखत्वेन सिद्धिमाप्नोति, अप्रमेयं सत्येश्वरं लभते। ||१||विराम||

ਪ੍ਰਭੁ ਹਰਿਮੰਦਰੁ ਸੋਹਣਾ ਤਿਸੁ ਮਹਿ ਮਾਣਕ ਲਾਲ ॥
प्रभु हरिमंदरु सोहणा तिसु महि माणक लाल ॥

भगवतः ईश्वरस्य प्रासादः एतावत् सुन्दरः अस्ति।

ਮੋਤੀ ਹੀਰਾ ਨਿਰਮਲਾ ਕੰਚਨ ਕੋਟ ਰੀਸਾਲ ॥
मोती हीरा निरमला कंचन कोट रीसाल ॥

अन्तर्गतं रत्नानि माणिक्यमुक्तानि निर्दोषहीराणि च सन्ति । अमृतस्य स्रोतः अस्य परितः सुवर्णदुर्गः अस्ति ।

ਬਿਨੁ ਪਉੜੀ ਗੜਿ ਕਿਉ ਚੜਉ ਗੁਰ ਹਰਿ ਧਿਆਨ ਨਿਹਾਲ ॥੨॥
बिनु पउड़ी गड़ि किउ चड़उ गुर हरि धिआन निहाल ॥२॥

सीढिं विना कथं दुर्गं प्रति आरोहामि । भगवन्तं ध्यानया गुरुद्वारा धन्यो ह्यहम् । ||२||

ਗੁਰੁ ਪਉੜੀ ਬੇੜੀ ਗੁਰੂ ਗੁਰੁ ਤੁਲਹਾ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥
गुरु पउड़ी बेड़ी गुरू गुरु तुलहा हरि नाउ ॥

गुरुः सीढी, गुरुः नौका, गुरुः च राफ्टः मां भगवतः नाम्नि नेतुम्।

ਗੁਰੁ ਸਰੁ ਸਾਗਰੁ ਬੋਹਿਥੋ ਗੁਰੁ ਤੀਰਥੁ ਦਰੀਆਉ ॥
गुरु सरु सागरु बोहिथो गुरु तीरथु दरीआउ ॥

गुरुः नौका अस्ति मां जगत्-समुद्रं पारं नेतुम्; गुरुः तीर्थयात्रायाः पवित्रं तीर्थं, गुरुः पवित्रनदी अस्ति।

ਜੇ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਊਜਲੀ ਸਤ ਸਰਿ ਨਾਵਣ ਜਾਉ ॥੩॥
जे तिसु भावै ऊजली सत सरि नावण जाउ ॥३॥

यदि तस्य प्रीतिः सत्यकुण्डे स्नात्वा दीप्तिमान् निर्मलं च भवेयम् । ||३||

ਪੂਰੋ ਪੂਰੋ ਆਖੀਐ ਪੂਰੈ ਤਖਤਿ ਨਿਵਾਸ ॥
पूरो पूरो आखीऐ पूरै तखति निवास ॥

सः सिद्धस्य परमसिद्धः इति उच्यते। सः स्वस्य सिद्धसिंहासनस्य उपरि उपविशति।

ਪੂਰੈ ਥਾਨਿ ਸੁਹਾਵਣੈ ਪੂਰੈ ਆਸ ਨਿਰਾਸ ॥
पूरै थानि सुहावणै पूरै आस निरास ॥

सः स्वस्य सम्यक् स्थाने एतावत् सुन्दरः दृश्यते। निराशानां आशां पूरयति।

ਨਾਨਕ ਪੂਰਾ ਜੇ ਮਿਲੈ ਕਿਉ ਘਾਟੈ ਗੁਣ ਤਾਸ ॥੪॥੯॥
नानक पूरा जे मिलै किउ घाटै गुण तास ॥४॥९॥

सिद्धेश्वरं लभते नानक कथं तस्य गुणाः क्षीणाः भवन्ति । ||४||९||

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥
सिरीरागु महला १ ॥

सिरी राग, प्रथम मेहल : १.

ਆਵਹੁ ਭੈਣੇ ਗਲਿ ਮਿਲਹ ਅੰਕਿ ਸਹੇਲੜੀਆਹ ॥
आवहु भैणे गलि मिलह अंकि सहेलड़ीआह ॥

आगच्छन्तु मम प्रिय भगिन्यः आध्यात्मिकसहचराः च; आलिंगने मां निकटं आलिंगयतु।

ਮਿਲਿ ਕੈ ਕਰਹ ਕਹਾਣੀਆ ਸੰਮ੍ਰਥ ਕੰਤ ਕੀਆਹ ॥
मिलि कै करह कहाणीआ संम्रथ कंत कीआह ॥

आवाम् एकत्र मिलित्वा, अस्माकं सर्वशक्तिमान् पतिनाथस्य कथाः कथयामः।

ਸਾਚੇ ਸਾਹਿਬ ਸਭਿ ਗੁਣ ਅਉਗਣ ਸਭਿ ਅਸਾਹ ॥੧॥
साचे साहिब सभि गुण अउगण सभि असाह ॥१॥

सर्वे गुणाः अस्माकं सच्चिदानन्देश्वरे च सन्ति; वयं सर्वथा गुणहीनाः स्मः। ||१||

ਕਰਤਾ ਸਭੁ ਕੋ ਤੇਰੈ ਜੋਰਿ ॥
करता सभु को तेरै जोरि ॥

हे प्रजापति भगवन् सर्वे तव सामर्थ्ये सन्ति।

ਏਕੁ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰੀਐ ਜਾ ਤੂ ਤਾ ਕਿਆ ਹੋਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
एकु सबदु बीचारीऐ जा तू ता किआ होरि ॥१॥ रहाउ ॥

अहं शब्दस्य एकं वचनं निवसति। त्वं मम-किं मम अन्यत् आवश्यकम् ? ||१||विराम||

ਜਾਇ ਪੁਛਹੁ ਸੋਹਾਗਣੀ ਤੁਸੀ ਰਾਵਿਆ ਕਿਨੀ ਗੁਣਂੀ ॥
जाइ पुछहु सोहागणी तुसी राविआ किनी गुणीं ॥

गत्वा प्रसन्नात्मवधूः पृच्छतु, केन गुणैः भर्तारं भोजसि?

ਸਹਜਿ ਸੰਤੋਖਿ ਸੀਗਾਰੀਆ ਮਿਠਾ ਬੋਲਣੀ ॥
सहजि संतोखि सीगारीआ मिठा बोलणी ॥

"वयं सहजसुलभैः, सन्तोषैः, मधुरवचनैः च अलङ्कृताः स्मः।"

ਪਿਰੁ ਰੀਸਾਲੂ ਤਾ ਮਿਲੈ ਜਾ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਸੁਣੀ ॥੨॥
पिरु रीसालू ता मिलै जा गुर का सबदु सुणी ॥२॥

गुरस्य शाबादस्य वचनं शृणोमः प्रियेन आनन्दस्रोतेन सह मिलन्ति।" ||२||


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430