श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 870


ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਬਾਣੀ ਭਗਤਾ ਕੀ ॥ ਕਬੀਰ ਜੀ ਘਰੁ ੧ ॥
रागु गोंड बाणी भगता की ॥ कबीर जी घरु १ ॥

राग गोण्ड, भक्तों का वचन। कबीर जी, प्रथम सदन : १.

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एकः सार्वभौमिकः प्रजापतिः ईश्वरः। सच्चे गुरुप्रसादेन : १.

ਸੰਤੁ ਮਿਲੈ ਕਿਛੁ ਸੁਨੀਐ ਕਹੀਐ ॥
संतु मिलै किछु सुनीऐ कहीऐ ॥

यदा भवन्तः कस्यचित् सन्तस्य साक्षात्कारं कुर्वन्ति तदा तस्य सह वार्तालापं कृत्वा शृणुत।

ਮਿਲੈ ਅਸੰਤੁ ਮਸਟਿ ਕਰਿ ਰਹੀਐ ॥੧॥
मिलै असंतु मसटि करि रहीऐ ॥१॥

असन्तेन सह मिलित्वा, केवलं मौनम् एव तिष्ठतु। ||१||

ਬਾਬਾ ਬੋਲਨਾ ਕਿਆ ਕਹੀਐ ॥
बाबा बोलना किआ कहीऐ ॥

यद्यहं वदामि पितः किं वचनं वदेयम् ।

ਜੈਸੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰਵਿ ਰਹੀਐ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
जैसे राम नाम रवि रहीऐ ॥१॥ रहाउ ॥

तादृशं वचनं वद, येन भवान् भगवतः नाम्ना लीनः तिष्ठतु। ||१||विराम||

ਸੰਤਨ ਸਿਉ ਬੋਲੇ ਉਪਕਾਰੀ ॥
संतन सिउ बोले उपकारी ॥

सन्तैः सह वदन् उदारः भवति ।

ਮੂਰਖ ਸਿਉ ਬੋਲੇ ਝਖ ਮਾਰੀ ॥੨॥
मूरख सिउ बोले झख मारी ॥२॥

मूर्खेण सह वक्तुं निष्प्रयोजनं बडबडं भवति। ||२||

ਬੋਲਤ ਬੋਲਤ ਬਢਹਿ ਬਿਕਾਰਾ ॥
बोलत बोलत बढहि बिकारा ॥

वदन् केवलं वदन् च भ्रष्टाचारः केवलं वर्धते।

ਬਿਨੁ ਬੋਲੇ ਕਿਆ ਕਰਹਿ ਬੀਚਾਰਾ ॥੩॥
बिनु बोले किआ करहि बीचारा ॥३॥

यदि अहं न वदामि तर्हि दरिद्रः कृपणः किं करिष्यति। ||३||

ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਛੂਛਾ ਘਟੁ ਬੋਲੈ ॥
कहु कबीर छूछा घटु बोलै ॥

कथयति कबीरः, शून्यः कलशः कोलाहलं करोति,

ਭਰਿਆ ਹੋਇ ਸੁ ਕਬਹੁ ਨ ਡੋਲੈ ॥੪॥੧॥
भरिआ होइ सु कबहु न डोलै ॥४॥१॥

पूर्णं तु न शब्दं करोति। ||४||१||

ਗੋਂਡ ॥
गोंड ॥

गोण्डः : १.

ਨਰੂ ਮਰੈ ਨਰੁ ਕਾਮਿ ਨ ਆਵੈ ॥
नरू मरै नरु कामि न आवै ॥

यदा पुरुषः म्रियते तदा तस्य कस्यचित् प्रयोजनं नास्ति ।

ਪਸੂ ਮਰੈ ਦਸ ਕਾਜ ਸਵਾਰੈ ॥੧॥
पसू मरै दस काज सवारै ॥१॥

पशुमृते तु दशधा प्रयुज्यते । ||१||

ਅਪਨੇ ਕਰਮ ਕੀ ਗਤਿ ਮੈ ਕਿਆ ਜਾਨਉ ॥
अपने करम की गति मै किआ जानउ ॥

किं जानामि, मम कर्मावस्थायाः विषये?

ਮੈ ਕਿਆ ਜਾਨਉ ਬਾਬਾ ਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
मै किआ जानउ बाबा रे ॥१॥ रहाउ ॥

किं जानामि बाबा। ||१||विराम||

ਹਾਡ ਜਲੇ ਜੈਸੇ ਲਕਰੀ ਕਾ ਤੂਲਾ ॥
हाड जले जैसे लकरी का तूला ॥

तस्य अस्थयः दहन्ति, काष्ठपुटवत्;

ਕੇਸ ਜਲੇ ਜੈਸੇ ਘਾਸ ਕਾ ਪੂਲਾ ॥੨॥
केस जले जैसे घास का पूला ॥२॥

तस्य केशाः तृणगठरी इव दहन्ति। ||२||

ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਤਬ ਹੀ ਨਰੁ ਜਾਗੈ ॥
कहु कबीर तब ही नरु जागै ॥

कथयति कबीरः, पुरुषः जागर्ति, .

ਜਮ ਕਾ ਡੰਡੁ ਮੂੰਡ ਮਹਿ ਲਾਗੈ ॥੩॥੨॥
जम का डंडु मूंड महि लागै ॥३॥२॥

केवलं यदा मृत्युदूतः गदया शिरः उपरि प्रहरति। ||३||२||

ਗੋਂਡ ॥
गोंड ॥

गोण्डः : १.

ਆਕਾਸਿ ਗਗਨੁ ਪਾਤਾਲਿ ਗਗਨੁ ਹੈ ਚਹੁ ਦਿਸਿ ਗਗਨੁ ਰਹਾਇਲੇ ॥
आकासि गगनु पातालि गगनु है चहु दिसि गगनु रहाइले ॥

आकाशेश्वरः आकाशस्य आकाशीय-ईथरेषु अस्ति, आकाशेश्वरः पातालस्य अधः प्रदेशेषु अस्ति; चतुर्दिक्षु व्याप्तः आकाशेश्वरः ।

ਆਨਦ ਮੂਲੁ ਸਦਾ ਪੁਰਖੋਤਮੁ ਘਟੁ ਬਿਨਸੈ ਗਗਨੁ ਨ ਜਾਇਲੇ ॥੧॥
आनद मूलु सदा पुरखोतमु घटु बिनसै गगनु न जाइले ॥१॥

परमेश्वरः सदा आनन्दस्य प्रभवः। शरीरस्य पात्रं यदा नश्यति तदा आकाशेश्वरः न नश्यति । ||१||

ਮੋਹਿ ਬੈਰਾਗੁ ਭਇਓ ॥
मोहि बैरागु भइओ ॥

अहं दुःखी अभवम्, .

ਇਹੁ ਜੀਉ ਆਇ ਕਹਾ ਗਇਓ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
इहु जीउ आइ कहा गइओ ॥१॥ रहाउ ॥

आत्मा कुतः आगच्छति, कुतः गच्छति इति चिन्तयन्। ||१||विराम||

ਪੰਚ ਤਤੁ ਮਿਲਿ ਕਾਇਆ ਕੀਨੑੀ ਤਤੁ ਕਹਾ ਤੇ ਕੀਨੁ ਰੇ ॥
पंच ततु मिलि काइआ कीनी ततु कहा ते कीनु रे ॥

पञ्चतत्त्वसंयोगात् शरीरं निर्मीयते; किन्तु पञ्च तत्त्वानि कुत्र निर्मिताः?

ਕਰਮ ਬਧ ਤੁਮ ਜੀਉ ਕਹਤ ਹੌ ਕਰਮਹਿ ਕਿਨਿ ਜੀਉ ਦੀਨੁ ਰੇ ॥੨॥
करम बध तुम जीउ कहत हौ करमहि किनि जीउ दीनु रे ॥२॥

आत्मा कर्म बद्धः इति वदसि, शरीरे तु केन कर्म दत्तम्? ||२||

ਹਰਿ ਮਹਿ ਤਨੁ ਹੈ ਤਨ ਮਹਿ ਹਰਿ ਹੈ ਸਰਬ ਨਿਰੰਤਰਿ ਸੋਇ ਰੇ ॥
हरि महि तनु है तन महि हरि है सरब निरंतरि सोइ रे ॥

शरीरं भगवन्तं समाहितं, भगवतः शरीरे समाहितम् । सः सर्वेषां अन्तः व्याप्तः अस्ति।

ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਨ ਛੋਡਉ ਸਹਜੇ ਹੋਇ ਸੁ ਹੋਇ ਰੇ ॥੩॥੩॥
कहि कबीर राम नामु न छोडउ सहजे होइ सु होइ रे ॥३॥३॥

कबीरः वदति, अहं भगवतः नामत्यागं न करिष्यामि। यत् भवति तत् अहं स्वीकुर्याम्। ||३||३||

ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਬਾਣੀ ਕਬੀਰ ਜੀਉ ਕੀ ਘਰੁ ੨ ॥
रागु गोंड बाणी कबीर जीउ की घरु २ ॥

राग गोण्ड, कबीर जी के शब्द, द्वितीय सदन : १.

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एकः सार्वभौमिकः प्रजापतिः ईश्वरः। सच्चे गुरुप्रसादेन : १.

ਭੁਜਾ ਬਾਂਧਿ ਭਿਲਾ ਕਰਿ ਡਾਰਿਓ ॥
भुजा बांधि भिला करि डारिओ ॥

बाहून् बद्ध्वा बद्ध्वा गजस्य पुरतः क्षिप्तवन्तः ।

ਹਸਤੀ ਕ੍ਰੋਪਿ ਮੂੰਡ ਮਹਿ ਮਾਰਿਓ ॥
हसती क्रोपि मूंड महि मारिओ ॥

गजचालकः तं शिरसि प्रहृत्य क्रुद्धवान् ।

ਹਸਤਿ ਭਾਗਿ ਕੈ ਚੀਸਾ ਮਾਰੈ ॥
हसति भागि कै चीसा मारै ॥

किन्तु गजः तुरङ्गं वादयन् पलायितवान् ।

ਇਆ ਮੂਰਤਿ ਕੈ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੈ ॥੧॥
इआ मूरति कै हउ बलिहारै ॥१॥

"अहं भगवतः अस्याः प्रतिबिम्बस्य बलिदानः अस्मि।" ||१||

ਆਹਿ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਤੁਮਰਾ ਜੋਰੁ ॥
आहि मेरे ठाकुर तुमरा जोरु ॥

हे मम भगवन् गुरो, त्वं मम बलम् असि।

ਕਾਜੀ ਬਕਿਬੋ ਹਸਤੀ ਤੋਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
काजी बकिबो हसती तोरु ॥१॥ रहाउ ॥

काजी चालकं गजं चालयितुं उद्घोषितवान्। ||१||विराम||

ਰੇ ਮਹਾਵਤ ਤੁਝੁ ਡਾਰਉ ਕਾਟਿ ॥
रे महावत तुझु डारउ काटि ॥

सः आक्रोशितवान्, हे चालक, अहं त्वां खण्डखण्डं करिष्यामि।

ਇਸਹਿ ਤੁਰਾਵਹੁ ਘਾਲਹੁ ਸਾਟਿ ॥
इसहि तुरावहु घालहु साटि ॥

तं प्रहरतु, तं च चालयन्तु!"

ਹਸਤਿ ਨ ਤੋਰੈ ਧਰੈ ਧਿਆਨੁ ॥
हसति न तोरै धरै धिआनु ॥

गजः तु न चलितवान्; अपि तु ध्यानं कर्तुं आरब्धवान् ।

ਵਾ ਕੈ ਰਿਦੈ ਬਸੈ ਭਗਵਾਨੁ ॥੨॥
वा कै रिदै बसै भगवानु ॥२॥

भगवान् ईश्वरः तस्य मनसः अन्तः एव तिष्ठति। ||२||

ਕਿਆ ਅਪਰਾਧੁ ਸੰਤ ਹੈ ਕੀਨੑਾ ॥
किआ अपराधु संत है कीना ॥

किं पापं कृतवान् अयं साधुः, .

ਬਾਂਧਿ ਪੋਟ ਕੁੰਚਰ ਕਉ ਦੀਨੑਾ ॥
बांधि पोट कुंचर कउ दीना ॥

यत् त्वया तं पुटं कृत्वा गजस्य पुरतः क्षिप्तम्?

ਕੁੰਚਰੁ ਪੋਟ ਲੈ ਲੈ ਨਮਸਕਾਰੈ ॥
कुंचरु पोट लै लै नमसकारै ॥

पुटं उत्थाप्य तस्य पुरतः प्रणमति गजः ।

ਬੂਝੀ ਨਹੀ ਕਾਜੀ ਅੰਧਿਆਰੈ ॥੩॥
बूझी नही काजी अंधिआरै ॥३॥

काजी तत् अवगन्तुं न शक्तवान्; सः अन्धः आसीत् । ||३||

ਤੀਨਿ ਬਾਰ ਪਤੀਆ ਭਰਿ ਲੀਨਾ ॥
तीनि बार पतीआ भरि लीना ॥

त्रिवारं, सः तत् कर्तुं प्रयतितवान् ।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430