राग गोण्ड, भक्तों का वचन। कबीर जी, प्रथम सदन : १.
एकः सार्वभौमिकः प्रजापतिः ईश्वरः। सच्चे गुरुप्रसादेन : १.
यदा भवन्तः कस्यचित् सन्तस्य साक्षात्कारं कुर्वन्ति तदा तस्य सह वार्तालापं कृत्वा शृणुत।
असन्तेन सह मिलित्वा, केवलं मौनम् एव तिष्ठतु। ||१||
यद्यहं वदामि पितः किं वचनं वदेयम् ।
तादृशं वचनं वद, येन भवान् भगवतः नाम्ना लीनः तिष्ठतु। ||१||विराम||
सन्तैः सह वदन् उदारः भवति ।
मूर्खेण सह वक्तुं निष्प्रयोजनं बडबडं भवति। ||२||
वदन् केवलं वदन् च भ्रष्टाचारः केवलं वर्धते।
यदि अहं न वदामि तर्हि दरिद्रः कृपणः किं करिष्यति। ||३||
कथयति कबीरः, शून्यः कलशः कोलाहलं करोति,
पूर्णं तु न शब्दं करोति। ||४||१||
गोण्डः : १.
यदा पुरुषः म्रियते तदा तस्य कस्यचित् प्रयोजनं नास्ति ।
पशुमृते तु दशधा प्रयुज्यते । ||१||
किं जानामि, मम कर्मावस्थायाः विषये?
किं जानामि बाबा। ||१||विराम||
तस्य अस्थयः दहन्ति, काष्ठपुटवत्;
तस्य केशाः तृणगठरी इव दहन्ति। ||२||
कथयति कबीरः, पुरुषः जागर्ति, .
केवलं यदा मृत्युदूतः गदया शिरः उपरि प्रहरति। ||३||२||
गोण्डः : १.
आकाशेश्वरः आकाशस्य आकाशीय-ईथरेषु अस्ति, आकाशेश्वरः पातालस्य अधः प्रदेशेषु अस्ति; चतुर्दिक्षु व्याप्तः आकाशेश्वरः ।
परमेश्वरः सदा आनन्दस्य प्रभवः। शरीरस्य पात्रं यदा नश्यति तदा आकाशेश्वरः न नश्यति । ||१||
अहं दुःखी अभवम्, .
आत्मा कुतः आगच्छति, कुतः गच्छति इति चिन्तयन्। ||१||विराम||
पञ्चतत्त्वसंयोगात् शरीरं निर्मीयते; किन्तु पञ्च तत्त्वानि कुत्र निर्मिताः?
आत्मा कर्म बद्धः इति वदसि, शरीरे तु केन कर्म दत्तम्? ||२||
शरीरं भगवन्तं समाहितं, भगवतः शरीरे समाहितम् । सः सर्वेषां अन्तः व्याप्तः अस्ति।
कबीरः वदति, अहं भगवतः नामत्यागं न करिष्यामि। यत् भवति तत् अहं स्वीकुर्याम्। ||३||३||
राग गोण्ड, कबीर जी के शब्द, द्वितीय सदन : १.
एकः सार्वभौमिकः प्रजापतिः ईश्वरः। सच्चे गुरुप्रसादेन : १.
बाहून् बद्ध्वा बद्ध्वा गजस्य पुरतः क्षिप्तवन्तः ।
गजचालकः तं शिरसि प्रहृत्य क्रुद्धवान् ।
किन्तु गजः तुरङ्गं वादयन् पलायितवान् ।
"अहं भगवतः अस्याः प्रतिबिम्बस्य बलिदानः अस्मि।" ||१||
हे मम भगवन् गुरो, त्वं मम बलम् असि।
काजी चालकं गजं चालयितुं उद्घोषितवान्। ||१||विराम||
सः आक्रोशितवान्, हे चालक, अहं त्वां खण्डखण्डं करिष्यामि।
तं प्रहरतु, तं च चालयन्तु!"
गजः तु न चलितवान्; अपि तु ध्यानं कर्तुं आरब्धवान् ।
भगवान् ईश्वरः तस्य मनसः अन्तः एव तिष्ठति। ||२||
किं पापं कृतवान् अयं साधुः, .
यत् त्वया तं पुटं कृत्वा गजस्य पुरतः क्षिप्तम्?
पुटं उत्थाप्य तस्य पुरतः प्रणमति गजः ।
काजी तत् अवगन्तुं न शक्तवान्; सः अन्धः आसीत् । ||३||
त्रिवारं, सः तत् कर्तुं प्रयतितवान् ।