श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 51


ਨਾਨਕ ਧੰਨੁ ਸੋਹਾਗਣੀ ਜਿਨ ਸਹ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੁ ॥੪॥੨੩॥੯੩॥
नानक धंनु सोहागणी जिन सह नालि पिआरु ॥४॥२३॥९३॥

धन्याः सुखिनः आत्मा वधूः भर्तृप्रभोः प्रेम्णा नानक । ||४||२३||९३||

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੬ ॥
सिरीरागु महला ५ घरु ६ ॥

सिरी राग, पञ्चम मेहल, षष्ठ सदन : १.

ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਏਕੁ ਓਹੀ ਜਿਨਿ ਕੀਆ ਆਕਾਰੁ ॥
करण कारण एकु ओही जिनि कीआ आकारु ॥

एकेश्वरः कर्ता कारणहेतुः सृष्टिं सृजति।

ਤਿਸਹਿ ਧਿਆਵਹੁ ਮਨ ਮੇਰੇ ਸਰਬ ਕੋ ਆਧਾਰੁ ॥੧॥
तिसहि धिआवहु मन मेरे सरब को आधारु ॥१॥

एकं ध्याय सर्वसमर्थकं मनसि। ||१||

ਗੁਰ ਕੇ ਚਰਨ ਮਨ ਮਹਿ ਧਿਆਇ ॥
गुर के चरन मन महि धिआइ ॥

गुरुचरणेषु मनसा अन्तः ध्यानं कुरुत।

ਛੋਡਿ ਸਗਲ ਸਿਆਣਪਾ ਸਾਚਿ ਸਬਦਿ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
छोडि सगल सिआणपा साचि सबदि लिव लाइ ॥१॥ रहाउ ॥

सर्वाणि चतुराणि मानसिकयुक्तीनि त्यक्त्वा, प्रेम्णा शबदस्य सत्यवचनेन सह अनुकूलतां कुरुत। ||१||विराम||

ਦੁਖੁ ਕਲੇਸੁ ਨ ਭਉ ਬਿਆਪੈ ਗੁਰ ਮੰਤ੍ਰੁ ਹਿਰਦੈ ਹੋਇ ॥
दुखु कलेसु न भउ बिआपै गुर मंत्रु हिरदै होइ ॥

गुरमन्त्रेण पूर्णहृदयस्य दुःखं पीडा भयं च न लप्यते।

ਕੋਟਿ ਜਤਨਾ ਕਰਿ ਰਹੇ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਤਰਿਓ ਨ ਕੋਇ ॥੨॥
कोटि जतना करि रहे गुर बिनु तरिओ न कोइ ॥२॥

कोटि-कोटि-प्रयासाः जनाः श्रान्ताः अभवन्, परन्तु गुरुं विना कश्चन अपि उद्धारः न अभवत् । ||२||

ਦੇਖਿ ਦਰਸਨੁ ਮਨੁ ਸਾਧਾਰੈ ਪਾਪ ਸਗਲੇ ਜਾਹਿ ॥
देखि दरसनु मनु साधारै पाप सगले जाहि ॥

गुरुदर्शनस्य भगवद्दर्शनं दृष्ट्वा मनः सान्त्वितं भवति, सर्वाणि पापानि च गच्छन्ति।

ਹਉ ਤਿਨ ਕੈ ਬਲਿਹਾਰਣੈ ਜਿ ਗੁਰ ਕੀ ਪੈਰੀ ਪਾਹਿ ॥੩॥
हउ तिन कै बलिहारणै जि गुर की पैरी पाहि ॥३॥

गुरुचरणे पतितानां यज्ञोऽस्मि | ||३||

ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਨਿ ਵਸੈ ਸਾਚੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਉ ॥
साधसंगति मनि वसै साचु हरि का नाउ ॥

साध-संगते पवित्रस्य सङ्गमे भगवतः सत्यं नाम मनसि निवसितुं आगच्छति।

ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ਨਾਨਕਾ ਜਿਨਾ ਮਨਿ ਇਹੁ ਭਾਉ ॥੪॥੨੪॥੯੪॥
से वडभागी नानका जिना मनि इहु भाउ ॥४॥२४॥९४॥

अतीव सौभाग्यवन्तः ये नानक एतेन प्रेम्णा पूरिताः मनः। ||४||२४||९४||

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥
सिरीरागु महला ५ ॥

सिरी राग, पञ्चम मेहल : १.

ਸੰਚਿ ਹਰਿ ਧਨੁ ਪੂਜਿ ਸਤਿਗੁਰੁ ਛੋਡਿ ਸਗਲ ਵਿਕਾਰ ॥
संचि हरि धनु पूजि सतिगुरु छोडि सगल विकार ॥

भगवतः धनं समागत्य सत्यगुरुं भजस्व, सर्वाणि भ्रष्टानि मार्गाणि त्यजन्तु।

ਜਿਨਿ ਤੂੰ ਸਾਜਿ ਸਵਾਰਿਆ ਹਰਿ ਸਿਮਰਿ ਹੋਇ ਉਧਾਰੁ ॥੧॥
जिनि तूं साजि सवारिआ हरि सिमरि होइ उधारु ॥१॥

सृष्ट्वा अलङ्कृतं भगवन्तं स्मरणं ध्याय त्वं त्राता भविष्यसि। ||१||

ਜਪਿ ਮਨ ਨਾਮੁ ਏਕੁ ਅਪਾਰੁ ॥
जपि मन नामु एकु अपारु ॥

एकैकस्य अनन्तेश्वरस्य नाम जपे मनसि।

ਪ੍ਰਾਨ ਮਨੁ ਤਨੁ ਜਿਨਹਿ ਦੀਆ ਰਿਦੇ ਕਾ ਆਧਾਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
प्रान मनु तनु जिनहि दीआ रिदे का आधारु ॥१॥ रहाउ ॥

प्राणाश्वासं ते मनः शरीरं च दत्तवान् । सः हृदयस्य आश्रयः अस्ति। ||१||विराम||

ਕਾਮਿ ਕ੍ਰੋਧਿ ਅਹੰਕਾਰਿ ਮਾਤੇ ਵਿਆਪਿਆ ਸੰਸਾਰੁ ॥
कामि क्रोधि अहंकारि माते विआपिआ संसारु ॥

मत्तः संसारः काम-क्रोध-अहङ्कार-मग्नः ।

ਪਉ ਸੰਤ ਸਰਣੀ ਲਾਗੁ ਚਰਣੀ ਮਿਟੈ ਦੂਖੁ ਅੰਧਾਰੁ ॥੨॥
पउ संत सरणी लागु चरणी मिटै दूखु अंधारु ॥२॥

सन्तानाम् अभयारण्यम् अन्विष्य तेषां पादयोः पततु; तव दुःखं अन्धकारं च दूरं भविष्यति। ||२||

ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਦਇਆ ਕਮਾਵੈ ਏਹ ਕਰਣੀ ਸਾਰ ॥
सतु संतोखु दइआ कमावै एह करणी सार ॥

सत्यं, सन्तोषं, दयालुतां च अभ्यासयन्तु; एषः एव उत्तमः जीवनपद्धतिः अस्ति ।

ਆਪੁ ਛੋਡਿ ਸਭ ਹੋਇ ਰੇਣਾ ਜਿਸੁ ਦੇਇ ਪ੍ਰਭੁ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ॥੩॥
आपु छोडि सभ होइ रेणा जिसु देइ प्रभु निरंकारु ॥३॥

निराकारेश्वरेण एवं धन्यः स्वार्थत्यागं करोति, सर्वेषां रजः भवति। ||३||

ਜੋ ਦੀਸੈ ਸੋ ਸਗਲ ਤੂੰਹੈ ਪਸਰਿਆ ਪਾਸਾਰੁ ॥
जो दीसै सो सगल तूंहै पसरिआ पासारु ॥

दृष्टं सर्वं त्वमेव भगवन् विस्तारस्य विस्तारः।

ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਗੁਰਿ ਭਰਮੁ ਕਾਟਿਆ ਸਗਲ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀਚਾਰੁ ॥੪॥੨੫॥੯੫॥
कहु नानक गुरि भरमु काटिआ सगल ब्रहम बीचारु ॥४॥२५॥९५॥

कथयति नानकः, गुरुणा मम संशयान् अपहृतवान्; अहं सर्वेषु ईश्वरं परिचिनोमि। ||४||२५||९५||

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥
सिरीरागु महला ५ ॥

सिरी राग, पञ्चम मेहल : १.

ਦੁਕ੍ਰਿਤ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਮੰਧੇ ਸੰਸਾਰੁ ਸਗਲਾਣਾ ॥
दुक्रित सुक्रित मंधे संसारु सगलाणा ॥

दुष्कृतेषु सुकृतेषु च सर्वं जगत् लीनम्।

ਦੁਹਹੂੰ ਤੇ ਰਹਤ ਭਗਤੁ ਹੈ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਜਾਣਾ ॥੧॥
दुहहूं ते रहत भगतु है कोई विरला जाणा ॥१॥

ईश्वरभक्तो उभयोः उपरि अस्ति, परन्तु ये एतत् अवगच्छन्ति ते अतीव दुर्लभाः सन्ति। ||१||

ਠਾਕੁਰੁ ਸਰਬੇ ਸਮਾਣਾ ॥
ठाकुरु सरबे समाणा ॥

अस्माकं प्रभुः स्वामी च सर्वत्र सर्वव्यापी अस्ति।

ਕਿਆ ਕਹਉ ਸੁਣਉ ਸੁਆਮੀ ਤੂੰ ਵਡ ਪੁਰਖੁ ਸੁਜਾਣਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
किआ कहउ सुणउ सुआमी तूं वड पुरखु सुजाणा ॥१॥ रहाउ ॥

किं वक्तव्यं किं च श्रोतव्यम् । महाप्रभु सर्ववित्स्वामिने भगवन् । ||१||विराम||

ਮਾਨ ਅਭਿਮਾਨ ਮੰਧੇ ਸੋ ਸੇਵਕੁ ਨਾਹੀ ॥
मान अभिमान मंधे सो सेवकु नाही ॥

यः स्तुतिनिन्दया प्रभावितः भवति सः ईश्वरस्य सेवकः न भवति।

ਤਤ ਸਮਦਰਸੀ ਸੰਤਹੁ ਕੋਈ ਕੋਟਿ ਮੰਧਾਹੀ ॥੨॥
तत समदरसी संतहु कोई कोटि मंधाही ॥२॥

निष्पक्षदृष्ट्या यथार्थतत्त्वं यः पश्यति सन्तः सुदुर्लभः-कोटिषु एकः। ||२||

ਕਹਨ ਕਹਾਵਨ ਇਹੁ ਕੀਰਤਿ ਕਰਲਾ ॥
कहन कहावन इहु कीरति करला ॥

जनाः तस्य विषये निरन्तरं वदन्ति; ते एतत् ईश्वरस्य स्तुतिं मन्यन्ते।

ਕਥਨ ਕਹਨ ਤੇ ਮੁਕਤਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ॥੩॥
कथन कहन ते मुकता गुरमुखि कोई विरला ॥३॥

दुर्लभः खलु गुरमुखः अस्य केवलं वार्तालापस्य उपरि स्थितः। ||३||

ਗਤਿ ਅਵਿਗਤਿ ਕਛੁ ਨਦਰਿ ਨ ਆਇਆ ॥
गति अविगति कछु नदरि न आइआ ॥

न मोक्षस्य बन्धनस्य वा चिन्ता भवति।

ਸੰਤਨ ਕੀ ਰੇਣੁ ਨਾਨਕ ਦਾਨੁ ਪਾਇਆ ॥੪॥੨੬॥੯੬॥
संतन की रेणु नानक दानु पाइआ ॥४॥२६॥९६॥

नानकः सन्तपादरजः दानं प्राप्तवान् अस्ति। ||४||२६||९६||

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੭ ॥
सिरीरागु महला ५ घरु ७ ॥

सिरी राग, पंचम मेहल, सप्तम सदन : १.

ਤੇਰੈ ਭਰੋਸੈ ਪਿਆਰੇ ਮੈ ਲਾਡ ਲਡਾਇਆ ॥
तेरै भरोसै पिआरे मै लाड लडाइआ ॥

दयायाः आश्रित्य प्रिये भगवन् त्वां पालयित्वा प्रेम्णा च ।

ਭੂਲਹਿ ਚੂਕਹਿ ਬਾਰਿਕ ਤੂੰ ਹਰਿ ਪਿਤਾ ਮਾਇਆ ॥੧॥
भूलहि चूकहि बारिक तूं हरि पिता माइआ ॥१॥

मूर्खबाल इव मया दोषाः कृताः। हे भगवन् त्वं मम पिता माता च। ||१||

ਸੁਹੇਲਾ ਕਹਨੁ ਕਹਾਵਨੁ ॥
सुहेला कहनु कहावनु ॥

वक्तुं वक्तुं च सुलभं भवति, .

ਤੇਰਾ ਬਿਖਮੁ ਭਾਵਨੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
तेरा बिखमु भावनु ॥१॥ रहाउ ॥

परन्तु भवतः इच्छां स्वीकुर्वितुं कठिनम् अस्ति। ||१||विराम||

ਹਉ ਮਾਣੁ ਤਾਣੁ ਕਰਉ ਤੇਰਾ ਹਉ ਜਾਨਉ ਆਪਾ ॥
हउ माणु ताणु करउ तेरा हउ जानउ आपा ॥

अहं ऊर्ध्वं तिष्ठामि; त्वं मम बलम् असि। अहं जानामि यत् त्वं मम असि।

ਸਭ ਹੀ ਮਧਿ ਸਭਹਿ ਤੇ ਬਾਹਰਿ ਬੇਮੁਹਤਾਜ ਬਾਪਾ ॥੨॥
सभ ही मधि सभहि ते बाहरि बेमुहताज बापा ॥२॥

सर्वस्य अन्तः सर्वस्य बहिश्च त्वं अस्माकं आत्मनिर्भरः पिता असि । ||२||

ਪਿਤਾ ਹਉ ਜਾਨਉ ਨਾਹੀ ਤੇਰੀ ਕਵਨ ਜੁਗਤਾ ॥
पिता हउ जानउ नाही तेरी कवन जुगता ॥

न जानामि पिता तव मार्गं कथं ज्ञास्यामि?


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430