श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 503


ਕਵਲ ਪ੍ਰਗਾਸ ਭਏ ਸਾਧਸੰਗੇ ਦੁਰਮਤਿ ਬੁਧਿ ਤਿਆਗੀ ॥੨॥
कवल प्रगास भए साधसंगे दुरमति बुधि तिआगी ॥२॥

साधसंगते पवित्रसङ्गमे मम हृदयकमलं प्रफुल्लितं भवति; दुरात्म्यं बौद्धिकं च मया परित्यागितम् | ||२||

ਆਠ ਪਹਰ ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਸਿਮਰੈ ਦੀਨ ਦੈਆਲਾ ॥
आठ पहर हरि के गुण गावै सिमरै दीन दैआला ॥

चतुर्विंशतिघण्टाः भगवतः महिमा स्तुतिं गायति, ध्याने च भगवन्तं स्मरन् दीनानां दयालुः ।

ਆਪਿ ਤਰੈ ਸੰਗਤਿ ਸਭ ਉਧਰੈ ਬਿਨਸੇ ਸਗਲ ਜੰਜਾਲਾ ॥੩॥
आपि तरै संगति सभ उधरै बिनसे सगल जंजाला ॥३॥

आत्मानं त्रायति, सर्वान् जनान् मोचयति; तस्य सर्वे बन्धनानि मुक्ताः भवन्ति। ||३||

ਚਰਣ ਅਧਾਰੁ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਭ ਸੁਆਮੀ ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸਾਥਿ ॥
चरण अधारु तेरा प्रभ सुआमी ओति पोति प्रभु साथि ॥

अहं तव पादानाम् आश्रयं गृह्णामि, हे देव, हे भगवन्, गुरु च; त्वं मया सह माध्यमेन माध्यमेन असि, ईश्वर।

ਸਰਨਿ ਪਰਿਓ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭ ਤੁਮਰੀ ਦੇ ਰਾਖਿਓ ਹਰਿ ਹਾਥ ॥੪॥੨॥੩੨॥
सरनि परिओ नानक प्रभ तुमरी दे राखिओ हरि हाथ ॥४॥२॥३२॥

नानकः तव अभयारण्यं प्रविष्टवान् देव; हस्तं दत्त्वा तं भगवता रक्षितम् | ||४||२||३२||

ਗੂਜਰੀ ਅਸਟਪਦੀਆ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧ ॥
गूजरी असटपदीआ महला १ घरु १ ॥

गूजरी, अष्टपधेया, प्रथम मेहल, प्रथम सदन: १.

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एकः सार्वभौमिकः प्रजापतिः ईश्वरः। सच्चे गुरुप्रसादेन : १.

ਏਕ ਨਗਰੀ ਪੰਚ ਚੋਰ ਬਸੀਅਲੇ ਬਰਜਤ ਚੋਰੀ ਧਾਵੈ ॥
एक नगरी पंच चोर बसीअले बरजत चोरी धावै ॥

शरीरस्य एकस्मिन् ग्रामे वसन्ति पञ्च चोराः; तेषां चेतावनी दत्ता, परन्तु ते अद्यापि चोरीं कुर्वन्तः बहिः गच्छन्ति।

ਤ੍ਰਿਹਦਸ ਮਾਲ ਰਖੈ ਜੋ ਨਾਨਕ ਮੋਖ ਮੁਕਤਿ ਸੋ ਪਾਵੈ ॥੧॥
त्रिहदस माल रखै जो नानक मोख मुकति सो पावै ॥१॥

त्रिगुणादशरागैश्च स्वसम्पत्तिं रक्षति नानक मुक्तिं मोक्षं च लभते। ||१||

ਚੇਤਹੁ ਬਾਸੁਦੇਉ ਬਨਵਾਲੀ ॥
चेतहु बासुदेउ बनवाली ॥

सर्वव्यापी भगवते वनमालाधारके मनः केन्द्रीकुरुत |

ਰਾਮੁ ਰਿਦੈ ਜਪਮਾਲੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
रामु रिदै जपमाली ॥१॥ रहाउ ॥

तव माला हृदि भगवतः नाम जपः भवतु। ||१||विराम||

ਉਰਧ ਮੂਲ ਜਿਸੁ ਸਾਖ ਤਲਾਹਾ ਚਾਰਿ ਬੇਦ ਜਿਤੁ ਲਾਗੇ ॥
उरध मूल जिसु साख तलाहा चारि बेद जितु लागे ॥

तस्य मूलं ऊर्ध्वं विस्तृतं भवति, तस्य शाखाः अधः गच्छन्ति; चत्वारः वेदाः तस्मिन् सक्ताः सन्ति।

ਸਹਜ ਭਾਇ ਜਾਇ ਤੇ ਨਾਨਕ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਲਿਵ ਜਾਗੇ ॥੨॥
सहज भाइ जाइ ते नानक पारब्रहम लिव जागे ॥२॥

स एव अस्य वृक्षस्य सहजतया गच्छति नानक, यः परमेश्वरप्रेमेण जागरितः तिष्ठति। ||२||

ਪਾਰਜਾਤੁ ਘਰਿ ਆਗਨਿ ਮੇਰੈ ਪੁਹਪ ਪਤ੍ਰ ਤਤੁ ਡਾਲਾ ॥
पारजातु घरि आगनि मेरै पुहप पत्र ततु डाला ॥

एलिसियन् वृक्षः मम गृहस्य प्राङ्गणः अस्ति; तस्मिन् वास्तविकस्य पुष्पपत्राणि काण्डानि च सन्ति।

ਸਰਬ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨ ਸੰਭੂ ਛੋਡਹੁ ਬਹੁਤੁ ਜੰਜਾਲਾ ॥੩॥
सरब जोति निरंजन संभू छोडहु बहुतु जंजाला ॥३॥

सर्वत्र व्याप्तं ज्योतिः स्वात्मममलं भगवन्तं ध्याय; सर्वान् लौकिकान् उलझनान् परित्यजतु। ||३||

ਸੁਣਿ ਸਿਖਵੰਤੇ ਨਾਨਕੁ ਬਿਨਵੈ ਛੋਡਹੁ ਮਾਇਆ ਜਾਲਾ ॥
सुणि सिखवंते नानकु बिनवै छोडहु माइआ जाला ॥

शृणु सत्यसाधकाः - नानकः त्वां याचते मायाजालत्यागं कर्तुं।

ਮਨਿ ਬੀਚਾਰਿ ਏਕ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ਪੁਨਰਪਿ ਜਨਮੁ ਨ ਕਾਲਾ ॥੪॥
मनि बीचारि एक लिव लागी पुनरपि जनमु न काला ॥४॥

एकेश्वरप्रेमस्य निरूपणेन पुनः जन्ममरणयोः अधीनता न भविष्यसि इति मनसि चिन्तयतु । ||४||

ਸੋ ਗੁਰੂ ਸੋ ਸਿਖੁ ਕਥੀਅਲੇ ਸੋ ਵੈਦੁ ਜਿ ਜਾਣੈ ਰੋਗੀ ॥
सो गुरू सो सिखु कथीअले सो वैदु जि जाणै रोगी ॥

स एव गुरुः उच्यते, स एव सिक्ख इति उच्यते, स एव वैद्यः इति उच्यते, यः रोगी व्याधिं जानाति।

ਤਿਸੁ ਕਾਰਣਿ ਕੰਮੁ ਨ ਧੰਧਾ ਨਾਹੀ ਧੰਧੈ ਗਿਰਹੀ ਜੋਗੀ ॥੫॥
तिसु कारणि कंमु न धंधा नाही धंधै गिरही जोगी ॥५॥

सः कर्मभिः, उत्तरदायित्वैः, उलझनैः च न प्रभावितः भवति; गृहस्य उलझनेषु योगवैराग्यं धारयति। ||५||

ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਅਹੰਕਾਰੁ ਤਜੀਅਲੇ ਲੋਭੁ ਮੋਹੁ ਤਿਸ ਮਾਇਆ ॥
कामु क्रोधु अहंकारु तजीअले लोभु मोहु तिस माइआ ॥

कामं क्रोधं अहङ्कारं लोभं सङ्गं माया च परित्यागं करोति।

ਮਨਿ ਤਤੁ ਅਵਿਗਤੁ ਧਿਆਇਆ ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਪਾਇਆ ॥੬॥
मनि ततु अविगतु धिआइआ गुरपरसादी पाइआ ॥६॥

मनसा अन्तः अविनाशी भगवतः वास्तविकतां ध्यायति; गुरुप्रसादेन तं विन्दति। ||६||

ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਸਭ ਦਾਤਿ ਕਥੀਅਲੇ ਸੇਤ ਬਰਨ ਸਭਿ ਦੂਤਾ ॥
गिआनु धिआनु सभ दाति कथीअले सेत बरन सभि दूता ॥

आध्यात्मिकं प्रज्ञा ध्यानं च सर्वं ईश्वरस्य दानम् इति कथ्यते; सर्वे राक्षसाः तस्य पुरतः श्वेताः भवन्ति।

ਬ੍ਰਹਮ ਕਮਲ ਮਧੁ ਤਾਸੁ ਰਸਾਦੰ ਜਾਗਤ ਨਾਹੀ ਸੂਤਾ ॥੭॥
ब्रहम कमल मधु तासु रसादं जागत नाही सूता ॥७॥

ईश्वरस्य कमलस्य मधुरसं भुङ्क्ते; सः जागरितः तिष्ठति, न च निद्रां गच्छति। ||७||

ਮਹਾ ਗੰਭੀਰ ਪਤ੍ਰ ਪਾਤਾਲਾ ਨਾਨਕ ਸਰਬ ਜੁਆਇਆ ॥
महा गंभीर पत्र पाताला नानक सरब जुआइआ ॥

अयं पद्मः अतीव गभीरः अस्ति; तस्य पत्राणि तलप्रदेशाः, सर्वजगत्संबद्धा च ।

ਉਪਦੇਸ ਗੁਰੂ ਮਮ ਪੁਨਹਿ ਨ ਗਰਭੰ ਬਿਖੁ ਤਜਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਆਇਆ ॥੮॥੧॥
उपदेस गुरू मम पुनहि न गरभं बिखु तजि अंम्रितु पीआइआ ॥८॥१॥

गुरुनिर्देशेन मया पुनः गर्भे प्रवेशः न करणीयः; भ्रष्टाचारविषं परित्यज्य अम्ब्रोसियामृते पिबामि । ||८||१||

ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥
गूजरी महला १ ॥

गूजरी, प्रथम मेहल : १.

ਕਵਨ ਕਵਨ ਜਾਚਹਿ ਪ੍ਰਭ ਦਾਤੇ ਤਾ ਕੇ ਅੰਤ ਨ ਪਰਹਿ ਸੁਮਾਰ ॥
कवन कवन जाचहि प्रभ दाते ता के अंत न परहि सुमार ॥

ये ईश्वरं महादातां याचन्ते - तेषां संख्या गणयितुं न शक्यते।

ਜੈਸੀ ਭੂਖ ਹੋਇ ਅਭ ਅੰਤਰਿ ਤੂੰ ਸਮਰਥੁ ਸਚੁ ਦੇਵਣਹਾਰ ॥੧॥
जैसी भूख होइ अभ अंतरि तूं समरथु सचु देवणहार ॥१॥

तेषां हृदि कामान् पूरयसि त्वं विभुः सत्येश्वरः । ||१||

ਐ ਜੀ ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੰਜਮੁ ਸਚੁ ਅਧਾਰ ॥
ऐ जी जपु तपु संजमु सचु अधार ॥

जपं गभीरं ध्यानं आत्मसंयमं सत्यं च मम प्रभो ।

ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦੇਹਿ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਤੇਰੀ ਭਗਤਿ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हरि हरि नामु देहि सुखु पाईऐ तेरी भगति भरे भंडार ॥१॥ रहाउ ॥

आशिषं कुरु मे नाम्ना भगवन् शान्तिं प्राप्नुयाम् । तव भक्तिपूजा निधिः अतिप्रवाहः | ||१||विराम||

ਸੁੰਨ ਸਮਾਧਿ ਰਹਹਿ ਲਿਵ ਲਾਗੇ ਏਕਾ ਏਕੀ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰ ॥
सुंन समाधि रहहि लिव लागे एका एकी सबदु बीचार ॥

केचन समाधिमग्नाः तिष्ठन्ति, तेषां मनः एकेश्वरे प्रेम्णा निहितं भवति; ते केवलं शाबादस्य वचनं चिन्तयन्ति।

ਜਲੁ ਥਲੁ ਧਰਣਿ ਗਗਨੁ ਤਹ ਨਾਹੀ ਆਪੇ ਆਪੁ ਕੀਆ ਕਰਤਾਰ ॥੨॥
जलु थलु धरणि गगनु तह नाही आपे आपु कीआ करतार ॥२॥

तस्मिन् अवस्थायां जलं न भूमिः पृथिवी न आकाशः; केवलं प्रजापतिः प्रभुः एव विद्यते। ||२||

ਨਾ ਤਦਿ ਮਾਇਆ ਮਗਨੁ ਨ ਛਾਇਆ ਨਾ ਸੂਰਜ ਚੰਦ ਨ ਜੋਤਿ ਅਪਾਰ ॥
ना तदि माइआ मगनु न छाइआ ना सूरज चंद न जोति अपार ॥

न तत्र माया मद्यं न छाया, न च सूर्यस्य चन्द्रस्य वा अनन्तप्रकाशः।

ਸਰਬ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਲੋਚਨ ਅਭ ਅੰਤਰਿ ਏਕਾ ਨਦਰਿ ਸੁ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸਾਰ ॥੩॥
सरब द्रिसटि लोचन अभ अंतरि एका नदरि सु त्रिभवण सार ॥३॥

मनसः अन्तः ये चक्षुः सर्वं पश्यन्ति - एकदृष्ट्या, ते त्रैलोक्यं पश्यन्ति। ||३||


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430