श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 129


ਅਹਿਨਿਸਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸਬਦਿ ਸਾਚੈ ਹਰਿ ਸਰਿ ਵਾਸਾ ਪਾਵਣਿਆ ॥੫॥
अहिनिसि प्रीति सबदि साचै हरि सरि वासा पावणिआ ॥५॥

दिवारात्रौ शबादस्य सत्यवचने प्रेम्णा भवन्ति। ते भगवतः सागरे स्वगृहं प्राप्नुवन्ति। ||५||

ਮਨਮੁਖੁ ਸਦਾ ਬਗੁ ਮੈਲਾ ਹਉਮੈ ਮਲੁ ਲਾਈ ॥
मनमुखु सदा बगु मैला हउमै मलु लाई ॥

अहङ्कारमललिप्ताः सदा मलिनाः क्रेनाः स्युः स्वेच्छा मनमुखाः।

ਇਸਨਾਨੁ ਕਰੈ ਪਰੁ ਮੈਲੁ ਨ ਜਾਈ ॥
इसनानु करै परु मैलु न जाई ॥

स्नानं कुर्वन्ति, किन्तु तेषां मलिनता न निष्कासिता भवति।

ਜੀਵਤੁ ਮਰੈ ਗੁਰਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰੈ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਚੁਕਾਵਣਿਆ ॥੬॥
जीवतु मरै गुरसबदु बीचारै हउमै मैलु चुकावणिआ ॥६॥

यः जीवितः सन् म्रियते, गुरुशब्दवचनं च चिन्तयति, सः अहङ्कारस्य अस्मात् मलिनतायाः मुक्तः भवति। ||६||

ਰਤਨੁ ਪਦਾਰਥੁ ਘਰ ਤੇ ਪਾਇਆ ॥
रतनु पदारथु घर ते पाइआ ॥

अमूल्यरत्नं लभ्यते, स्वस्य सत्त्वस्य गृहे,

ਪੂਰੈ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸਬਦੁ ਸੁਣਾਇਆ ॥
पूरै सतिगुरि सबदु सुणाइआ ॥

यदा शबदं सिद्धसत्यगुरुवचनं शृणोति।

ਗੁਰਪਰਸਾਦਿ ਮਿਟਿਆ ਅੰਧਿਆਰਾ ਘਟਿ ਚਾਨਣੁ ਆਪੁ ਪਛਾਨਣਿਆ ॥੭॥
गुरपरसादि मिटिआ अंधिआरा घटि चानणु आपु पछानणिआ ॥७॥

गुरुप्रसादेन आध्यात्मिकाज्ञानस्य अन्धकारः निवर्तते; अहं स्वहृदयस्य अन्तः दिव्यं ज्योतिं ज्ञातुं आगतः। ||७||

ਆਪਿ ਉਪਾਏ ਤੈ ਆਪੇ ਵੇਖੈ ॥
आपि उपाए तै आपे वेखै ॥

स्वयं प्रभुः सृजति, स्वयं च पश्यति।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੈ ਸੋ ਜਨੁ ਲੇਖੈ ॥
सतिगुरु सेवै सो जनु लेखै ॥

सत्यगुरुं सेवन् ग्राह्यः भवति।

ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਪਾਵਣਿਆ ॥੮॥੩੧॥੩੨॥
नानक नामु वसै घट अंतरि गुर किरपा ते पावणिआ ॥८॥३१॥३२॥

हे नानक, नाम हृदयस्य अन्तः गभीरं निवसति; गुरुप्रसादेन लभ्यते। ||८||३१||३२||

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੩ ॥
माझ महला ३ ॥

माझ, तृतीय मेहलः १.

ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਜਗਤੁ ਸਬਾਇਆ ॥
माइआ मोहु जगतु सबाइआ ॥

सर्वं जगत् मायायाः भावात्मकसङ्गेन लीनम् अस्ति।

ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਦੀਸਹਿ ਮੋਹੇ ਮਾਇਆ ॥
त्रै गुण दीसहि मोहे माइआ ॥

गुणत्रयेण ये नियन्ते ते मायासक्ताः।

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਕੋ ਵਿਰਲਾ ਬੂਝੈ ਚਉਥੈ ਪਦਿ ਲਿਵ ਲਾਵਣਿਆ ॥੧॥
गुरपरसादी को विरला बूझै चउथै पदि लिव लावणिआ ॥१॥

गुरुप्रसादेन कतिचन अवगन्तुं आगच्छन्ति; ते चतुर्थे अवस्थायां स्वचेतना केन्द्रीकुर्वन्ति। ||१||

ਹਉ ਵਾਰੀ ਜੀਉ ਵਾਰੀ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਸਬਦਿ ਜਲਾਵਣਿਆ ॥
हउ वारी जीउ वारी माइआ मोहु सबदि जलावणिआ ॥

अहं यज्ञः, मम आत्मा यज्ञः, तेषां कृते ये माया प्रति भावात्मकं आसक्तिं दहन्ति, शाबादद्वारा।

ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਜਲਾਏ ਸੋ ਹਰਿ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਏ ਹਰਿ ਦਰਿ ਮਹਲੀ ਸੋਭਾ ਪਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
माइआ मोहु जलाए सो हरि सिउ चितु लाए हरि दरि महली सोभा पावणिआ ॥१॥ रहाउ ॥

ये माया प्रति एतत् आसक्तिं दहन्ति, भगवते चैतन्यं केन्द्रीकुर्वन्ति, ते सत्याङ्गणे, भगवतः सान्निध्यस्य भवने च सम्मानिताः भवन्ति। ||१||विराम||

ਦੇਵੀ ਦੇਵਾ ਮੂਲੁ ਹੈ ਮਾਇਆ ॥
देवी देवा मूलु है माइआ ॥

प्रभवं मूलं देवदेवानां माया |

ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ ਜਿੰਨਿ ਉਪਾਇਆ ॥
सिंम्रिति सासत जिंनि उपाइआ ॥

तेषां कृते सिमृतयः शास्त्राणि च रचिताः ।

ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਪਸਰਿਆ ਸੰਸਾਰੇ ਆਇ ਜਾਇ ਦੁਖੁ ਪਾਵਣਿਆ ॥੨॥
कामु क्रोधु पसरिआ संसारे आइ जाइ दुखु पावणिआ ॥२॥

कामं क्रोधं च विश्वे प्रसृतं भवति । आगत्य गच्छन्ति जनाः दुःखेन दुःखं प्राप्नुवन्ति। ||२||

ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਗਿਆਨ ਰਤਨੁ ਇਕੁ ਪਾਇਆ ॥
तिसु विचि गिआन रतनु इकु पाइआ ॥

अध्यात्मप्रज्ञारत्नं विश्वस्य अन्तः स्थापितं आसीत् ।

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਮੰਨਿ ਵਸਾਇਆ ॥
गुरपरसादी मंनि वसाइआ ॥

गुरुप्रसादेन मनसि निहितं भवति।

ਜਤੁ ਸਤੁ ਸੰਜਮੁ ਸਚੁ ਕਮਾਵੈ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਣਿਆ ॥੩॥
जतु सतु संजमु सचु कमावै गुरि पूरै नामु धिआवणिआ ॥३॥

ब्रह्मचर्यं, पतिव्रता, आत्म-अनुशासनं, सत्यतायाः अभ्यासः च सिद्धगुरुतः, भगवतः नाम नाम ध्यानेन प्राप्यते। ||३||

ਪੇਈਅੜੈ ਧਨ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਣੀ ॥
पेईअड़ै धन भरमि भुलाणी ॥

मातापितृगृहलोके आत्मा वधूः संशयमोहितः ।

ਦੂਜੈ ਲਾਗੀ ਫਿਰਿ ਪਛੋਤਾਣੀ ॥
दूजै लागी फिरि पछोताणी ॥

द्वन्द्वसक्ता सा पश्चात् पश्चात्तापं कर्तुं आगच्छति।

ਹਲਤੁ ਪਲਤੁ ਦੋਵੈ ਗਵਾਏ ਸੁਪਨੈ ਸੁਖੁ ਨ ਪਾਵਣਿਆ ॥੪॥
हलतु पलतु दोवै गवाए सुपनै सुखु न पावणिआ ॥४॥

इमं लोकं परं च हरति, स्वप्नेऽपि न शान्तिं लभते । ||४||

ਪੇਈਅੜੈ ਧਨ ਕੰਤੁ ਸਮਾਲੇ ॥
पेईअड़ै धन कंतु समाले ॥

या आत्मा वधूः स्मरति पतिं भगवन्तं लोके ।

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਵੇਖੈ ਨਾਲੇ ॥
गुरपरसादी वेखै नाले ॥

गुरुप्रसादेन तं समीपस्थं पश्यति।

ਪਿਰ ਕੈ ਸਹਜਿ ਰਹੈ ਰੰਗਿ ਰਾਤੀ ਸਬਦਿ ਸਿੰਗਾਰੁ ਬਣਾਵਣਿਆ ॥੫॥
पिर कै सहजि रहै रंगि राती सबदि सिंगारु बणावणिआ ॥५॥

सा स्वप्रियस्य प्रेम्णा सहजतया अनुकूला तिष्ठति; सा तस्य शब्दस्य वचनं स्वस्य अलङ्कारं करोति। ||५||

ਸਫਲੁ ਜਨਮੁ ਜਿਨਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਇਆ ॥
सफलु जनमु जिना सतिगुरु पाइआ ॥

धन्यं फलप्रदं च ये सच्चिगुरुं विन्दन्ति तेषां आगमनम्;

ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਜਲਾਇਆ ॥
दूजा भाउ गुर सबदि जलाइआ ॥

गुरुस्य शबादस्य वचनस्य माध्यमेन ते स्वस्य द्वैतप्रेमं दहन्ति।

ਏਕੋ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਮਿਲਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਣਿਆ ॥੬॥
एको रवि रहिआ घट अंतरि मिलि सतसंगति हरि गुण गावणिआ ॥६॥

एकः प्रभुः हृदयस्य गहने व्याप्तः व्याप्तः च अस्ति। सत्संगतस्य सत्यसङ्घस्य सह मिलित्वा ते भगवतः गौरवपूर्णस्तुतिं गायन्ति। ||६||

ਸਤਿਗੁਰੁ ਨ ਸੇਵੇ ਸੋ ਕਾਹੇ ਆਇਆ ॥
सतिगुरु न सेवे सो काहे आइआ ॥

ये सत्यगुरुं न सेवन्ते-किमर्थम् इह लोके अपि आगताः?

ਧ੍ਰਿਗੁ ਜੀਵਣੁ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥
ध्रिगु जीवणु बिरथा जनमु गवाइआ ॥

शापितानि तेषां प्राणाः; ते एतत् मानवजीवनं व्यर्थतया अपव्ययितवन्तः।

ਮਨਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਬਹੁ ਦੁਖੁ ਪਾਵਣਿਆ ॥੭॥
मनमुखि नामु चिति न आवै बिनु नावै बहु दुखु पावणिआ ॥७॥

स्वेच्छा मनमुखाः नाम न स्मरन्ति। नाम विना ते घोरदुःखं प्राप्नुवन्ति। ||७||

ਜਿਨਿ ਸਿਸਟਿ ਸਾਜੀ ਸੋਈ ਜਾਣੈ ॥
जिनि सिसटि साजी सोई जाणै ॥

विश्वं यः सृजत् स एव जानाति ।

ਆਪੇ ਮੇਲੈ ਸਬਦਿ ਪਛਾਣੈ ॥
आपे मेलै सबदि पछाणै ॥

शाबादं साक्षात्कृतान् स्वयम् एकीकरोति।

ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਿਲਿਆ ਤਿਨ ਜਨ ਕਉ ਜਿਨ ਧੁਰਿ ਮਸਤਕਿ ਲੇਖੁ ਲਿਖਾਵਣਿਆ ॥੮॥੧॥੩੨॥੩੩॥
नानक नामु मिलिआ तिन जन कउ जिन धुरि मसतकि लेखु लिखावणिआ ॥८॥१॥३२॥३३॥

हे नानक, ते एव नाम गृह्णन्ति, यस्य ललाटेषु तादृशं पूर्वनिर्धारितं दैवं अभिलेखितम् अस्ति। ||८||१||३२||३३||

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੪ ॥
माझ महला ४ ॥

माझ, चतुर्थ मेहल : १.

ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਅਪਰੰਪਰੁ ਆਪੇ ॥
आदि पुरखु अपरंपरु आपे ॥

आदिभूतः स्वयं दूरस्थः परः।

ਆਪੇ ਥਾਪੇ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪੇ ॥
आपे थापे थापि उथापे ॥

स्वयं स्थापयति, स्थापयित्वा च विसर्जयति।

ਸਭ ਮਹਿ ਵਰਤੈ ਏਕੋ ਸੋਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਭਾ ਪਾਵਣਿਆ ॥੧॥
सभ महि वरतै एको सोई गुरमुखि सोभा पावणिआ ॥१॥

एकः प्रभुः सर्वेषु व्याप्तः अस्ति; ये गुरमुखाः भवन्ति ते सम्मानिताः भवन्ति। ||१||

ਹਉ ਵਾਰੀ ਜੀਉ ਵਾਰੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਣਿਆ ॥
हउ वारी जीउ वारी निरंकारी नामु धिआवणिआ ॥

अहं यज्ञः, मम आत्मा यज्ञः, येषां नाम ध्यायन्ते, तेषां नाम, निराकारस्य भगवतः।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430