श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 22


ਚਾਰੇ ਅਗਨਿ ਨਿਵਾਰਿ ਮਰੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਜਲੁ ਪਾਇ ॥
चारे अगनि निवारि मरु गुरमुखि हरि जलु पाइ ॥

गुरमुखः चतुरग्निं निवारयति, भगवतः नामजलेन सह।

ਅੰਤਰਿ ਕਮਲੁ ਪ੍ਰਗਾਸਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਭਰਿਆ ਅਘਾਇ ॥
अंतरि कमलु प्रगासिआ अंम्रितु भरिआ अघाइ ॥

हृदयस्य अन्तः गभीरं प्रफुल्लितं पद्मं, अम्ब्रोसियलामृतेन पूरितं च तृप्तं भवति।

ਨਾਨਕ ਸਤਗੁਰੁ ਮੀਤੁ ਕਰਿ ਸਚੁ ਪਾਵਹਿ ਦਰਗਹ ਜਾਇ ॥੪॥੨੦॥
नानक सतगुरु मीतु करि सचु पावहि दरगह जाइ ॥४॥२०॥

हे नानक सत्गुरुं मित्रं कुरु; तस्य न्यायालयं गत्वा सत्यं भगवन्तं प्राप्स्यसि। ||४||२०||

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥
सिरीरागु महला १ ॥

सिरी राग, प्रथम मेहल : १.

ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪਹੁ ਪਿਆਰਿਆ ਗੁਰਮਤਿ ਲੇ ਹਰਿ ਬੋਲਿ ॥
हरि हरि जपहु पिआरिआ गुरमति ले हरि बोलि ॥

ध्याय भगवन्तं हरं हरं मम प्रिये; गुरुशिक्षां अनुसृत्य भगवन्तं वदन्तु।

ਮਨੁ ਸਚ ਕਸਵਟੀ ਲਾਈਐ ਤੁਲੀਐ ਪੂਰੈ ਤੋਲਿ ॥
मनु सच कसवटी लाईऐ तुलीऐ पूरै तोलि ॥

सत्यस्य स्पर्शपत्थरं मनसि प्रयोजयन्तु, पश्यन्तु च यत् सः पूर्णभारं यावत् आगच्छति वा।

ਕੀਮਤਿ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਈਐ ਰਿਦ ਮਾਣਕ ਮੋਲਿ ਅਮੋਲਿ ॥੧॥
कीमति किनै न पाईऐ रिद माणक मोलि अमोलि ॥१॥

हृदयस्य माणिक्यस्य मूल्यं केनापि न लब्धम्; तस्य मूल्यं अनुमानितुं न शक्यते। ||१||

ਭਾਈ ਰੇ ਹਰਿ ਹੀਰਾ ਗੁਰ ਮਾਹਿ ॥
भाई रे हरि हीरा गुर माहि ॥

हे दैवभ्रातरः भगवतः हीरकं गुरुस्य अन्तः अस्ति।

ਸਤਸੰਗਤਿ ਸਤਗੁਰੁ ਪਾਈਐ ਅਹਿਨਿਸਿ ਸਬਦਿ ਸਲਾਹਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
सतसंगति सतगुरु पाईऐ अहिनिसि सबदि सलाहि ॥१॥ रहाउ ॥

सत्संगते सच्चे सङ्घे सत्यगुरुः प्राप्यते। दिवारात्रौ तस्य शाबादस्य वचनं स्तुवन्तु। ||१||विराम||

ਸਚੁ ਵਖਰੁ ਧਨੁ ਰਾਸਿ ਲੈ ਪਾਈਐ ਗੁਰ ਪਰਗਾਸਿ ॥
सचु वखरु धनु रासि लै पाईऐ गुर परगासि ॥

सच्चिदानन्दं धनं च पूंजी च गुरुप्रभाप्रकाशेन लभ्यते।

ਜਿਉ ਅਗਨਿ ਮਰੈ ਜਲਿ ਪਾਇਐ ਤਿਉ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਿ ॥
जिउ अगनि मरै जलि पाइऐ तिउ त्रिसना दासनि दासि ॥

यथा जलं पातयित्वा अग्निः निष्प्रभः भवति तथा कामः भगवतः दासानाम् दासः भवति ।

ਜਮ ਜੰਦਾਰੁ ਨ ਲਗਈ ਇਉ ਭਉਜਲੁ ਤਰੈ ਤਰਾਸਿ ॥੨॥
जम जंदारु न लगई इउ भउजलु तरै तरासि ॥२॥

मृत्युदूतः त्वां न स्पृशति; एवं त्वं भयंकरं लोकसागरं लङ्घयिष्यसि, परान् स्वेन सह पारं वहन् । ||२||

ਗੁਰਮੁਖਿ ਕੂੜੁ ਨ ਭਾਵਈ ਸਚਿ ਰਤੇ ਸਚ ਭਾਇ ॥
गुरमुखि कूड़ु न भावई सचि रते सच भाइ ॥

गुरमुखेभ्यः अनृतं न रोचते। ते सत्येन ओतप्रोताः; ते केवलं सत्यमेव प्रेम्णा भवन्ति।

ਸਾਕਤ ਸਚੁ ਨ ਭਾਵਈ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਪਾਂਇ ॥
साकत सचु न भावई कूड़ै कूड़ी पांइ ॥

शाक्ताः, अश्रद्धाः निन्दकाः, सत्यं न रोचन्ते; मिथ्या इति मिथ्यामूलानि।

ਸਚਿ ਰਤੇ ਗੁਰਿ ਮੇਲਿਐ ਸਚੇ ਸਚਿ ਸਮਾਇ ॥੩॥
सचि रते गुरि मेलिऐ सचे सचि समाइ ॥३॥

सत्येन ओतप्रोतः गुरुं मिलिष्यसि | सत्यास्ते सच्चे भगवते लीना भवन्ति। ||३||

ਮਨ ਮਹਿ ਮਾਣਕੁ ਲਾਲੁ ਨਾਮੁ ਰਤਨੁ ਪਦਾਰਥੁ ਹੀਰੁ ॥
मन महि माणकु लालु नामु रतनु पदारथु हीरु ॥

मनसः अन्तः पन्ना माणिक्यं नामरत्नं निधिः हीरकाणि च सन्ति।

ਸਚੁ ਵਖਰੁ ਧਨੁ ਨਾਮੁ ਹੈ ਘਟਿ ਘਟਿ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰੁ ॥
सचु वखरु धनु नामु है घटि घटि गहिर गंभीरु ॥

नाम एव सत्यं वणिजं धनं च; प्रत्येकं हृदये तस्य सान्निध्यं गहनं गहनं च अस्ति।

ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਦਇਆ ਕਰੇ ਹਰਿ ਹੀਰੁ ॥੪॥੨੧॥
नानक गुरमुखि पाईऐ दइआ करे हरि हीरु ॥४॥२१॥

हे नानक गुरमुखः भगवतः हीरकं विन्दति, तस्य दयालुतायाः करुणायाः च। ||४||२१||

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥
सिरीरागु महला १ ॥

सिरी राग, प्रथम मेहल : १.

ਭਰਮੇ ਭਾਹਿ ਨ ਵਿਝਵੈ ਜੇ ਭਵੈ ਦਿਸੰਤਰ ਦੇਸੁ ॥
भरमे भाहि न विझवै जे भवै दिसंतर देसु ॥

संशयस्याग्निः परदेशेषु, देशेषु च भ्रमणेन अपि न निवार्यते।

ਅੰਤਰਿ ਮੈਲੁ ਨ ਉਤਰੈ ਧ੍ਰਿਗੁ ਜੀਵਣੁ ਧ੍ਰਿਗੁ ਵੇਸੁ ॥
अंतरि मैलु न उतरै ध्रिगु जीवणु ध्रिगु वेसु ॥

अन्तः मलिनता न निष्कासिता चेत् प्राणः शापः, वस्त्रं च शापितम् ।

ਹੋਰੁ ਕਿਤੈ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਵਈ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਕੇ ਉਪਦੇਸ ॥੧॥
होरु कितै भगति न होवई बिनु सतिगुर के उपदेस ॥१॥

भक्तिपूजायाः अन्यः उपायः नास्ति, सत्यगुरुस्य उपदेशान् विहाय। ||१||

ਮਨ ਰੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਗਨਿ ਨਿਵਾਰਿ ॥
मन रे गुरमुखि अगनि निवारि ॥

गुरमुख भूत्वा मनसि, अन्तः अग्निं निवारय।

ਗੁਰ ਕਾ ਕਹਿਆ ਮਨਿ ਵਸੈ ਹਉਮੈ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਮਾਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
गुर का कहिआ मनि वसै हउमै त्रिसना मारि ॥१॥ रहाउ ॥

गुरुवचनानि तव मनसि तिष्ठन्तु; अहङ्कारः कामाः च म्रियन्ते। ||१||विराम||

ਮਨੁ ਮਾਣਕੁ ਨਿਰਮੋਲੁ ਹੈ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਪਤਿ ਪਾਇ ॥
मनु माणकु निरमोलु है राम नामि पति पाइ ॥

मनसः रत्नम् अमूल्यम्; भगवतः नाम्ना मानः प्राप्यते।

ਮਿਲਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਪਾਈਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥
मिलि सतसंगति हरि पाईऐ गुरमुखि हरि लिव लाइ ॥

सत्संगतस्य सच्चसङ्घस्य सहभागी भूत्वा भगवन्तं अन्वेष्यताम्। गुरमुखः भगवतः प्रेम्णः आलिंगयति।

ਆਪੁ ਗਇਆ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਮਿਲਿ ਸਲਲੈ ਸਲਲ ਸਮਾਇ ॥੨॥
आपु गइआ सुखु पाइआ मिलि सललै सलल समाइ ॥२॥

स्वार्थं त्यक्त्वा शान्तिं प्राप्स्यसि; जलेन सह संमिश्रितोदकमिव अवशोषणे प्रलीयिष्यसि। ||२||

ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤਿਓ ਸੁ ਅਉਗੁਣਿ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥
जिनि हरि हरि नामु न चेतिओ सु अउगुणि आवै जाइ ॥

ये भगवतः नाम हर, हर इति न चिन्तितवन्तः, ते अयोग्याः; पुनर्जन्मनि आगच्छन्ति गच्छन्ति च।

ਜਿਸੁ ਸਤਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਨ ਭੇਟਿਓ ਸੁ ਭਉਜਲਿ ਪਚੈ ਪਚਾਇ ॥
जिसु सतगुरु पुरखु न भेटिओ सु भउजलि पचै पचाइ ॥

यः सच्चिगुरुं आदिमं न मिलितवान् सः भयङ्करलोक-सागरे बाधितः भ्रान्तः च भवति।

ਇਹੁ ਮਾਣਕੁ ਜੀਉ ਨਿਰਮੋਲੁ ਹੈ ਇਉ ਕਉਡੀ ਬਦਲੈ ਜਾਇ ॥੩॥
इहु माणकु जीउ निरमोलु है इउ कउडी बदलै जाइ ॥३॥

अमूल्यं प्राणमणिमिदं तथापि शंखमात्रस्य विनिमयरूपेण एवं अपव्यय्यते । ||३||

ਜਿੰਨਾ ਸਤਗੁਰੁ ਰਸਿ ਮਿਲੈ ਸੇ ਪੂਰੇ ਪੁਰਖ ਸੁਜਾਣ ॥
जिंना सतगुरु रसि मिलै से पूरे पुरख सुजाण ॥

सच्चिगुरुं ये हर्षेण मिलन्ति ते सम्यक् पूर्णाः बुद्धिमन्तः।

ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਭਉਜਲੁ ਲੰਘੀਐ ਦਰਗਹ ਪਤਿ ਪਰਵਾਣੁ ॥
गुर मिलि भउजलु लंघीऐ दरगह पति परवाणु ॥

गुरुणा सह मिलित्वा ते भयानकं जगत्-सागरं तरन्ति। भगवतः न्यायालये ते सम्मानिताः अनुमोदिताः च भवन्ति।

ਨਾਨਕ ਤੇ ਮੁਖ ਉਜਲੇ ਧੁਨਿ ਉਪਜੈ ਸਬਦੁ ਨੀਸਾਣੁ ॥੪॥੨੨॥
नानक ते मुख उजले धुनि उपजै सबदु नीसाणु ॥४॥२२॥

हे नानक, तेषां मुखानि प्रज्वलितानि; शब्दस्य संगीतं, ईश्वरस्य वचनं, तेषां अन्तः प्रवहति। ||४||२२||

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥
सिरीरागु महला १ ॥

सिरी राग, प्रथम मेहल : १.

ਵਣਜੁ ਕਰਹੁ ਵਣਜਾਰਿਹੋ ਵਖਰੁ ਲੇਹੁ ਸਮਾਲਿ ॥
वणजु करहु वणजारिहो वखरु लेहु समालि ॥

भवतः सौदान् कुर्वन्तु, व्यापारिणः, भवतः मालस्य पालनं कुर्वन्तु।

ਤੈਸੀ ਵਸਤੁ ਵਿਸਾਹੀਐ ਜੈਸੀ ਨਿਬਹੈ ਨਾਲਿ ॥
तैसी वसतु विसाहीऐ जैसी निबहै नालि ॥

तत् वस्तु क्रीणीत यत् भवता सह गमिष्यति।

ਅਗੈ ਸਾਹੁ ਸੁਜਾਣੁ ਹੈ ਲੈਸੀ ਵਸਤੁ ਸਮਾਲਿ ॥੧॥
अगै साहु सुजाणु है लैसी वसतु समालि ॥१॥

परलोके सर्वज्ञः वणिक् एतत् वस्तु आदाय परिपालयिष्यति । ||१||

ਭਾਈ ਰੇ ਰਾਮੁ ਕਹਹੁ ਚਿਤੁ ਲਾਇ ॥
भाई रे रामु कहहु चितु लाइ ॥

हे दैवभ्रातरः भगवतः नाम जपन्तु, तस्मिन् एव चैतन्यं केन्द्रीकृत्य।

ਹਰਿ ਜਸੁ ਵਖਰੁ ਲੈ ਚਲਹੁ ਸਹੁ ਦੇਖੈ ਪਤੀਆਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हरि जसु वखरु लै चलहु सहु देखै पतीआइ ॥१॥ रहाउ ॥

भगवतः स्तुतिवस्तुं स्वेन सह गृह्यताम्। तव पतिः प्रभुः एतत् दृष्ट्वा अनुमोदयिष्यति। ||१||विराम||


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430