श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 1359


ਜੇਨ ਕਲਾ ਮਾਤ ਗਰਭ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲੰ ਨਹ ਛੇਦੰਤ ਜਠਰ ਰੋਗਣਹ ॥
जेन कला मात गरभ प्रतिपालं नह छेदंत जठर रोगणह ॥

तस्य शक्तिः मातुः गर्भे पोषणं ददाति, रोगं न प्रहरति।

ਤੇਨ ਕਲਾ ਅਸਥੰਭੰ ਸਰੋਵਰੰ ਨਾਨਕ ਨਹ ਛਿਜੰਤਿ ਤਰੰਗ ਤੋਯਣਹ ॥੫੩॥
तेन कला असथंभं सरोवरं नानक नह छिजंति तरंग तोयणह ॥५३॥

तस्य शक्तिः समुद्रं नानक निरुध्यते, जलतरङ्गाः भूमिं नाशयितुं न अनुमन्यन्ते। ||५३||

ਗੁਸਾਂਈ ਗਰਿਸ੍ਟ ਰੂਪੇਣ ਸਿਮਰਣੰ ਸਰਬਤ੍ਰ ਜੀਵਣਹ ॥
गुसांई गरिस्ट रूपेण सिमरणं सरबत्र जीवणह ॥

विश्वेश्वरः परमसुन्दरः अस्ति; तस्य ध्यानं सर्वेषां जीवनम् अस्ति।

ਲਬਧੵੰ ਸੰਤ ਸੰਗੇਣ ਨਾਨਕ ਸ੍ਵਛ ਮਾਰਗ ਹਰਿ ਭਗਤਣਹ ॥੫੪॥
लबध्यं संत संगेण नानक स्वछ मारग हरि भगतणह ॥५४॥

सन्तसमाजे नानक भगवतः भक्तिपूजामार्गे लभ्यते। ||५४||

ਮਸਕੰ ਭਗਨੰਤ ਸੈਲੰ ਕਰਦਮੰ ਤਰੰਤ ਪਪੀਲਕਹ ॥
मसकं भगनंत सैलं करदमं तरंत पपीलकह ॥

मशकः शिलां विदारयति, पिपीलिका दलदलं लङ्घयति,

ਸਾਗਰੰ ਲੰਘੰਤਿ ਪਿੰਗੰ ਤਮ ਪਰਗਾਸ ਅੰਧਕਹ ॥
सागरं लंघंति पिंगं तम परगास अंधकह ॥

अपाङ्गः समुद्रं लङ्घयति, अन्धः च अन्धकारे पश्यति,

ਸਾਧ ਸੰਗੇਣਿ ਸਿਮਰੰਤਿ ਗੋਬਿੰਦ ਸਰਣਿ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰੇ ॥੫੫॥
साध संगेणि सिमरंति गोबिंद सरणि नानक हरि हरि हरे ॥५५॥

साधसंगते जगेश्वरं ध्यायन् | नानकः भगवतः अभयारण्यम् अन्विषति, हर, हर, हरय। ||५५||

ਤਿਲਕ ਹੀਣੰ ਜਥਾ ਬਿਪ੍ਰਾ ਅਮਰ ਹੀਣੰ ਜਥਾ ਰਾਜਨਹ ॥
तिलक हीणं जथा बिप्रा अमर हीणं जथा राजनह ॥

यथा ललाटे पुण्यचिह्नं विना ब्राह्मणः, आज्ञाशक्तिहीनः राजा वा।

ਆਵਧ ਹੀਣੰ ਜਥਾ ਸੂਰਾ ਨਾਨਕ ਧਰਮ ਹੀਣੰ ਤਥਾ ਬੈਸ੍ਨਵਹ ॥੫੬॥
आवध हीणं जथा सूरा नानक धरम हीणं तथा बैस्नवह ॥५६॥

अस्त्ररहितः योद्धा वा धर्मश्रद्धा विना ईश्वरभक्तः। ||५६||

ਨ ਸੰਖੰ ਨ ਚਕ੍ਰੰ ਨ ਗਦਾ ਨ ਸਿਆਮੰ ॥
न संखं न चक्रं न गदा न सिआमं ॥

ईश्वरस्य न शङ्ख-शंखः, न धार्मिकचिह्नं, न च सामानम्; तस्य नीलत्वक् नास्ति।

ਅਸ੍ਚਰਜ ਰੂਪੰ ਰਹੰਤ ਜਨਮੰ ॥
अस्चरज रूपं रहंत जनमं ॥

तस्य रूपं आश्चर्यजनकं आश्चर्यजनकं च अस्ति। सः अवतारात् परः अस्ति।

ਨੇਤ ਨੇਤ ਕਥੰਤਿ ਬੇਦਾ ॥
नेत नेत कथंति बेदा ॥

वेदाः वदन्ति यत् सः न एषः, न च सः।

ਊਚ ਮੂਚ ਅਪਾਰ ਗੋਬਿੰਦਹ ॥
ऊच मूच अपार गोबिंदह ॥

उच्छ्रितः उच्चः, महान् अनन्तश्च विश्वेश्वरः।

ਬਸੰਤਿ ਸਾਧ ਰਿਦਯੰ ਅਚੁਤ ਬੁਝੰਤਿ ਨਾਨਕ ਬਡਭਾਗੀਅਹ ॥੫੭॥
बसंति साध रिदयं अचुत बुझंति नानक बडभागीअह ॥५७॥

अविनाशी भगवान् पवित्रस्य हृदयेषु तिष्ठति। स विज्ञायते नानक महाभाग्यैः | ||५७||

ਉਦਿਆਨ ਬਸਨੰ ਸੰਸਾਰੰ ਸਨਬੰਧੀ ਸ੍ਵਾਨ ਸਿਆਲ ਖਰਹ ॥
उदिआन बसनं संसारं सनबंधी स्वान सिआल खरह ॥

जगति वसन् वन्यवना इव अस्ति। श्वाः श्वापदाः खराः इव सन्ति बन्धुजनाः ।

ਬਿਖਮ ਸਥਾਨ ਮਨ ਮੋਹ ਮਦਿਰੰ ਮਹਾਂ ਅਸਾਧ ਪੰਚ ਤਸਕਰਹ ॥
बिखम सथान मन मोह मदिरं महां असाध पंच तसकरह ॥

अस्मिन् कठिने स्थाने मनः भावसङ्गस्य मद्येन मत्तः भवति; पञ्च अजिते चोराः तत्र प्रच्छन्नाः सन्ति।

ਹੀਤ ਮੋਹ ਭੈ ਭਰਮ ਭ੍ਰਮਣੰ ਅਹੰ ਫਾਂਸ ਤੀਖੵਣ ਕਠਿਨਹ ॥
हीत मोह भै भरम भ्रमणं अहं फांस तीख्यण कठिनह ॥

मर्त्यः प्रेम्णा भावात्मकसङ्गेन भयसंशयेन च नष्टाः भ्रमन्ति; अहङ्कारस्य तीक्ष्णे दृढे पाशे गृहीताः भवन्ति।

ਪਾਵਕ ਤੋਅ ਅਸਾਧ ਘੋਰੰ ਅਗਮ ਤੀਰ ਨਹ ਲੰਘਨਹ ॥
पावक तोअ असाध घोरं अगम तीर नह लंघनह ॥

अग्निसागरः भयङ्करः दुर्गमः च अस्ति। दूरस्थं तीरं तावत् दूरम् अस्ति; न प्राप्यते ।

ਭਜੁ ਸਾਧਸੰਗਿ ਗੁੋਪਾਲ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਚਰਣ ਸਰਣ ਉਧਰਣ ਕ੍ਰਿਪਾ ॥੫੮॥
भजु साधसंगि गुोपाल नानक हरि चरण सरण उधरण क्रिपा ॥५८॥

स्पन्दनं ध्यानं च जगतः स्वामी, साधसंगत, पवित्रस्य सङ्गतिः; नानक तस्य प्रसादात् वयं भगवतः चरणकमलेषु तारिताः स्मः। ||५८||

ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੰਤ ਗੋਬਿੰਦ ਗੋਪਾਲਹ ਸਗਲੵੰ ਰੋਗ ਖੰਡਣਹ ॥
क्रिपा करंत गोबिंद गोपालह सगल्यं रोग खंडणह ॥

यदा विश्वेश्वरः प्रसादं ददाति तदा सर्वे रोगाः निरामयाः भवन्ति ।

ਸਾਧ ਸੰਗੇਣਿ ਗੁਣ ਰਮਤ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਪੂਰਨ ਪਰਮੇਸੁਰਹ ॥੫੯॥
साध संगेणि गुण रमत नानक सरणि पूरन परमेसुरह ॥५९॥

नानकः साधसंगते, सिद्धे पारमार्थिकेश्वरेश्वरस्य अभयारण्ये स्वस्य गौरवपूर्णस्तुतिं जपति। ||५९||

ਸਿਆਮਲੰ ਮਧੁਰ ਮਾਨੁਖੵੰ ਰਿਦਯੰ ਭੂਮਿ ਵੈਰਣਹ ॥
सिआमलं मधुर मानुख्यं रिदयं भूमि वैरणह ॥

मर्त्यः सुन्दरः मधुरं वचनं वदति, परन्तु हृदयस्य कृषिक्षेत्रे क्रूरं प्रतिशोधं धारयति।

ਨਿਵੰਤਿ ਹੋਵੰਤਿ ਮਿਥਿਆ ਚੇਤਨੰ ਸੰਤ ਸ੍ਵਜਨਹ ॥੬੦॥
निवंति होवंति मिथिआ चेतनं संत स्वजनह ॥६०॥

पूजायां प्रणम्य अभिनयं करोति, किन्तु सः मिथ्या अस्ति। तस्मात् सावधानाः सन्तः सखाः | ||६०||

ਅਚੇਤ ਮੂੜਾ ਨ ਜਾਣੰਤ ਘਟੰਤ ਸਾਸਾ ਨਿਤ ਪ੍ਰਤੇ ॥
अचेत मूड़ा न जाणंत घटंत सासा नित प्रते ॥

अविचारितः मूर्खः न जानाति यत् प्रतिदिनं तस्य निःश्वासाः प्रयुक्ताः भवन्ति।

ਛਿਜੰਤ ਮਹਾ ਸੁੰਦਰੀ ਕਾਂਇਆ ਕਾਲ ਕੰਨਿਆ ਗ੍ਰਾਸਤੇ ॥
छिजंत महा सुंदरी कांइआ काल कंनिआ ग्रासते ॥

तस्य सुन्दरतमं शरीरं जीर्णं भवति; जरा मृत्योः कन्या जग्राह |

ਰਚੰਤਿ ਪੁਰਖਹ ਕੁਟੰਬ ਲੀਲਾ ਅਨਿਤ ਆਸਾ ਬਿਖਿਆ ਬਿਨੋਦ ॥
रचंति पुरखह कुटंब लीला अनित आसा बिखिआ बिनोद ॥

सः पारिवारिकक्रीडायां मग्नः अस्ति; क्षणिकविषयेषु आशां स्थापयित्वा भ्रष्टसुखेषु प्रवर्तते।

ਭ੍ਰਮੰਤਿ ਭ੍ਰਮੰਤਿ ਬਹੁ ਜਨਮ ਹਾਰਿਓ ਸਰਣਿ ਨਾਨਕ ਕਰੁਣਾ ਮਯਹ ॥੬੧॥
भ्रमंति भ्रमंति बहु जनम हारिओ सरणि नानक करुणा मयह ॥६१॥

असंख्यावतारेषु नष्टः परिभ्रमन् सः क्षीणः भवति। नानकः दयायाः मूर्तरूपस्य अभयारण्यम् अन्वेषयति। ||६१||

ਹੇ ਜਿਹਬੇ ਹੇ ਰਸਗੇ ਮਧੁਰ ਪ੍ਰਿਅ ਤੁਯੰ ॥
हे जिहबे हे रसगे मधुर प्रिअ तुयं ॥

हे जिह्वा, मधुराणि स्वादिष्टानि भोक्तुं प्रीयन्ते ।

ਸਤ ਹਤੰ ਪਰਮ ਬਾਦੰ ਅਵਰਤ ਏਥਹ ਸੁਧ ਅਛਰਣਹ ॥
सत हतं परम बादं अवरत एथह सुध अछरणह ॥

सत्ये मृतोऽसि महाविवादेषु प्रवृत्तः । अपि तु पवित्रवचनं पुनः पुनः वदतु-

ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਮੋਦਰ ਮਾਧਵੇ ॥੬੨॥
गोबिंद दामोदर माधवे ॥६२॥

गोविन्द, दामोदर, माधव। ||६२||

ਗਰਬੰਤਿ ਨਾਰੀ ਮਦੋਨ ਮਤੰ ॥
गरबंति नारी मदोन मतं ॥

ये गर्विताः, मैथुनभोगेषु मत्ताः च ।

ਬਲਵੰਤ ਬਲਾਤ ਕਾਰਣਹ ॥
बलवंत बलात कारणह ॥

परेषु च स्वशक्तिं प्रतिपादयन् ।

ਚਰਨ ਕਮਲ ਨਹ ਭਜੰਤ ਤ੍ਰਿਣ ਸਮਾਨਿ ਧ੍ਰਿਗੁ ਜਨਮਨਹ ॥
चरन कमल नह भजंत त्रिण समानि ध्रिगु जनमनह ॥

भगवतः चरणकमलस्य चिन्तनं कदापि न कुर्वन्तु। तेषां प्राणाः शापिताः, तृणवत् निरर्थकाः च।

ਹੇ ਪਪੀਲਕਾ ਗ੍ਰਸਟੇ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿਮਰਣ ਤੁਯੰ ਧਨੇ ॥
हे पपीलका ग्रसटे गोबिंद सिमरण तुयं धने ॥

त्वं पिपीलिका इव क्षुद्रः तुच्छः, किन्तु महान् भविष्यसि, भगवतः ध्यानधनेन।

ਨਾਨਕ ਅਨਿਕ ਬਾਰ ਨਮੋ ਨਮਹ ॥੬੩॥
नानक अनिक बार नमो नमह ॥६३॥

नानकः विनयपूजने नमति, असंख्यवारं, पुनः पुनः। ||६३||

ਤ੍ਰਿਣੰ ਤ ਮੇਰੰ ਸਹਕੰ ਤ ਹਰੀਅੰ ॥
त्रिणं त मेरं सहकं त हरीअं ॥

तृणखण्डः पर्वतः भवति, वन्ध्या भूमिः हरिता भवति ।

ਬੂਡੰ ਤ ਤਰੀਅੰ ਊਣੰ ਤ ਭਰੀਅੰ ॥
बूडं त तरीअं ऊणं त भरीअं ॥

मज्जितः तरति, शून्यं च अतिप्रवाहं यावत् पूरयति।

ਅੰਧਕਾਰ ਕੋਟਿ ਸੂਰ ਉਜਾਰੰ ॥
अंधकार कोटि सूर उजारं ॥

कोटिकोटिसूर्याः अन्धकारं प्रकाशयन्ति,

ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਗੁਰ ਦਯਾਰੰ ॥੬੪॥
बिनवंति नानक हरि गुर दयारं ॥६४॥

प्रार्थयति नानकं यदा गुरुः प्रभुः दयालुः भवति। ||६४||


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430