सत्येन सहजशैल्याः च माध्यमेन महती गौरवः प्राप्यते, नामस्य समर्थनेन, भगवतः महिमा च।
यथेष्टं त्वां प्रभो त्राहि मां पाहि च । त्वां विना पति भगवन् कोऽन्योऽस्ति मे मम । ||३||
स्वपुस्तकानि पुनः पुनः पठन्तः जनाः त्रुटिं कुर्वन्ति एव; ते स्वधर्मवस्त्रेषु एतावत् गर्विताः सन्ति।
किन्तु हठदर्पस्य मलिनता मनसः अन्तः भवति चेत् तीर्थतीर्थेषु पुण्येषु स्नानेन किं प्रयोजनम्?
मनसा अन्तः भगवान् राजा सम्राट् इति को व्याख्यातुमर्हति गुरवतिरिक्तः? ||४||
भगवत्प्रेमनिधिः यथार्थतत्त्वचिन्तनशीलेन गुरमुखेन लभ्यते।
वधूः स्वार्थं निर्मूलयति, गुरुशब्दवचनेन च स्वं अलङ्करोति।
स्वगृहस्य अन्तः सा स्वपतिं प्राप्नोति, गुरुप्रति अनन्तप्रेमद्वारा। ||५||
गुरुसेवायां प्रयुज्य मनः शुद्धं भवति, शान्तिर्भवति।
गुरुस्य शबदस्य वचनं मनसः अन्तः तिष्ठति, अहङ्कारः अन्तःतः निराकृतः भवति।
नाम निधिः लभते, मनः स्थायिलाभं लभते। ||६||
यदि सः स्वस्य अनुग्रहं प्रयच्छति तर्हि वयं तत् प्राप्नुमः। स्वप्रयत्नेन न लभ्यते ।
गुरुचरणसक्तः तिष्ठ, अन्तःतः स्वार्थं निर्मूलयतु।
सत्यानुरूपः सच्चं प्राप्स्यसि । ||७||
सर्वे त्रुटिं कुर्वन्ति; केवलं गुरुः प्रजापतिः च अमोघाः।
गुरुशिक्षया मनः उपदिशति सः भगवतः प्रेम आलिंगयितुं आगच्छति।
हे नानक सत्यं मा विस्मर; त्वं शबदस्य अनन्तं वचनं प्राप्स्यसि। ||८||१२||
सिरी राग, प्रथम मेहल : १.
मायायाः लोभप्रदः इच्छा जनान् स्वसन्तति-बन्धु-गृह-पत्नी-प्रति भावनात्मकरूपेण आसक्तिं जनयति ।
धन-यौवन-लोभ-अहङ्कारेण वञ्चितं लुण्ठितं च जगत् |
भावसङ्गस्य औषधेन मां नष्टं यथा सर्वं जगत् नाशितम्। ||१||
न मे त्वदतिरिक्तः कश्चित् प्रिये ।
त्वया विना अन्यत् किमपि न मम प्रीतिम् । त्वां प्रेम्णा अहं शान्तिं प्राप्नोमि। ||१||विराम||
नाम स्तुतिं भगवतः नाम प्रेम्णा गायामि; अहं गुरुशब्दवचनेन सन्तुष्टः अस्मि।
यत् दृश्यते तत् गमिष्यति। अतः अस्मिन् मिथ्याप्रदर्शने मा आसक्ताः भवन्तु।
यात्रायां पथिकः इव त्वं आगतः। प्रतिदिनं गच्छन्तं कारवान् पश्यन्तु। ||२||
बहवः प्रवचनं प्रवचनं कुर्वन्ति, परन्तु गुरुं विना अवगमनं न लभ्यते।
यदि कश्चित् नाम महिमा प्राप्नोति तर्हि सः सत्यस्य अनुकूलः भवति, सम्मानेन धन्यः च भवति।
ये भवतः प्रियाः सन्ति ते भद्राः; न कश्चित् नकली वा प्रामाणिकः वा। ||३||
गुरु अभयारण्ये वयं त्राताः। स्वेच्छा मनमुखानां सम्पत्तिः मिथ्या।
अष्टधातुः राज्ञः तस्य शब्दवचनेन मुद्राः भवन्ति ।
परीक्षकः स्वयमेव तान् परीक्षते, यथार्थान् च स्वकोषे स्थापयति। ||४||
भवतः मूल्यस्य मूल्याङ्कनं कर्तुं न शक्यते; मया सर्वं दृष्टं परीक्षितं च।
वचनेन तस्य गभीरता न लभ्यते। सत्ये स्थितः मानः लभ्यते।
गुरुशिक्षाद्वारा अहं त्वां स्तुवामि; अन्यथा भवतः मूल्यं वर्णयितुं न शक्नोमि। ||५||
नाम न प्रशंसति स शरीरं-तत् देहं अहंकारविग्रहाक्रान्तम्।
गुरुं विना आध्यात्मिकं प्रज्ञा न लभ्यते; अन्ये रसाः विषाः सन्ति।
गुणं विना किमपि प्रयोजनं न भवति। मायायाः रसः मृदुः, अस्वादयुक्तः च भवति । ||६||
कामेन जनाः गर्भे निक्षिप्यन्ते पुनर्जन्म च । कामना ते मधुरं अम्लस्वादं च आस्वादयन्ति।
कामेन बद्धाः नीताः ताडिताः मुखमुखेषु च प्रहृताः भवन्ति।
बद्धाः, गगडाः च दुष्टेन आक्रमिताः च, ते केवलं नामद्वारा, गुरुशिक्षायाः माध्यमेन मुक्ताः भवन्ति। ||७||