श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 1355


ਰਾਜੰ ਤ ਮਾਨੰ ਅਭਿਮਾਨੰ ਤ ਹੀਨੰ ॥
राजं त मानं अभिमानं त हीनं ॥

यदि शक्तिः अस्ति तर्हि अभिमानः अस्ति। यदि अहङ्कारः अभिमानः स्यात् तर्हि पतनं भविष्यति।

ਪ੍ਰਵਿਰਤਿ ਮਾਰਗੰ ਵਰਤੰਤਿ ਬਿਨਾਸਨੰ ॥
प्रविरति मारगं वरतंति बिनासनं ॥

लौकिकरीत्या निमग्नः विनश्यति ।

ਗੋਬਿੰਦ ਭਜਨ ਸਾਧ ਸੰਗੇਣ ਅਸਥਿਰੰ ਨਾਨਕ ਭਗਵੰਤ ਭਜਨਾਸਨੰ ॥੧੨॥
गोबिंद भजन साध संगेण असथिरं नानक भगवंत भजनासनं ॥१२॥

ध्यात्वा स्पन्दन् च पवित्रसङ्गमे विश्वेश्वरं स्थिरं स्थिरं च भविष्यसि। नानकः स्पन्दति, भगवन्तं ध्यायति च। ||१२||

ਕਿਰਪੰਤ ਹਰੀਅੰ ਮਤਿ ਤਤੁ ਗਿਆਨੰ ॥
किरपंत हरीअं मति ततु गिआनं ॥

ईश्वरस्य अनुग्रहेण मनसि यथार्थबोधः आगच्छति।

ਬਿਗਸੀਧੵਿ ਬੁਧਾ ਕੁਸਲ ਥਾਨੰ ॥
बिगसीध्यि बुधा कुसल थानं ॥

बुद्धिः प्रफुल्लति, आकाशानन्दक्षेत्रे स्थानं लभते ।

ਬਸੵਿੰਤ ਰਿਖਿਅੰ ਤਿਆਗਿ ਮਾਨੰ ॥
बस्यिंत रिखिअं तिआगि मानं ॥

इन्द्रियाणि वशं नीता दर्पं परित्यज्यते ।

ਸੀਤਲੰਤ ਰਿਦਯੰ ਦ੍ਰਿੜੁ ਸੰਤ ਗਿਆਨੰ ॥
सीतलंत रिदयं द्रिड़ु संत गिआनं ॥

हृदयं शीतलं शान्तं च, अन्तः सन्तानाम् प्रज्ञा च प्रत्यारोप्यते।

ਰਹੰਤ ਜਨਮੰ ਹਰਿ ਦਰਸ ਲੀਣਾ ॥
रहंत जनमं हरि दरस लीणा ॥

पुनर्जन्म समाप्तं भवति, भगवतः दर्शनस्य भगवतः दर्शनं भवति।

ਬਾਜੰਤ ਨਾਨਕ ਸਬਦ ਬੀਣਾਂ ॥੧੩॥
बाजंत नानक सबद बीणां ॥१३॥

हे नानक शबदवचनस्य वाद्यं स्पन्दते, अन्तः प्रतिध्वनितुं च। ||१३||

ਕਹੰਤ ਬੇਦਾ ਗੁਣੰਤ ਗੁਨੀਆ ਸੁਣੰਤ ਬਾਲਾ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਪ੍ਰਕਾਰਾ ॥
कहंत बेदा गुणंत गुनीआ सुणंत बाला बहु बिधि प्रकारा ॥

वेदाः ईश्वरस्य महिमाः प्रचारयन्ति, पुनः कथयन्ति च; जनाः तान् विविधैः उपायैः शृण्वन्ति।

ਦ੍ਰਿੜੰਤ ਸੁਬਿਦਿਆ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾਲਾ ॥
द्रिड़ंत सुबिदिआ हरि हरि क्रिपाला ॥

दयालुः हरः हरः आध्यात्मिकं प्रज्ञां अन्तः रोपयति।

ਨਾਮ ਦਾਨੁ ਜਾਚੰਤ ਨਾਨਕ ਦੈਨਹਾਰ ਗੁਰ ਗੋਪਾਲਾ ॥੧੪॥
नाम दानु जाचंत नानक दैनहार गुर गोपाला ॥१४॥

नानकः याचते नाम दानं भगवतः नाम। गुरुः महान् दाता विश्वेश्वरः। ||१४||

ਨਹ ਚਿੰਤਾ ਮਾਤ ਪਿਤ ਭ੍ਰਾਤਹ ਨਹ ਚਿੰਤਾ ਕਛੁ ਲੋਕ ਕਹ ॥
नह चिंता मात पित भ्रातह नह चिंता कछु लोक कह ॥

मातुः पितुः, भ्रातृभ्रातृणां च विषये एतावत् चिन्ता न कुर्वन्तु। अन्येषां जनानां विषये एतावत् चिन्ता न कुर्वन्तु।

ਨਹ ਚਿੰਤਾ ਬਨਿਤਾ ਸੁਤ ਮੀਤਹ ਪ੍ਰਵਿਰਤਿ ਮਾਇਆ ਸਨਬੰਧਨਹ ॥
नह चिंता बनिता सुत मीतह प्रविरति माइआ सनबंधनह ॥

पतिपत्न्याः, बालकानां, मित्राणां च विषये चिन्ता न कुर्वन्तु । त्वं मायायां प्रवृत्तिषु आकृष्टः असि।

ਦਇਆਲ ਏਕ ਭਗਵਾਨ ਪੁਰਖਹ ਨਾਨਕ ਸਰਬ ਜੀਅ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕਹ ॥੧੫॥
दइआल एक भगवान पुरखह नानक सरब जीअ प्रतिपालकह ॥१५॥

एकः भगवान् ईश्वरः दयालुः दयालुः च नानक। सः सर्वेषां प्राणिनां पोषकः पोषकः च अस्ति। ||१५||

ਅਨਿਤੵ ਵਿਤੰ ਅਨਿਤੵ ਚਿਤੰ ਅਨਿਤੵ ਆਸਾ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਪ੍ਰਕਾਰੰ ॥
अनित्य वितं अनित्य चितं अनित्य आसा बहु बिधि प्रकारं ॥

धनं क्षणिकं भवति; चेतनं अस्तित्वं क्षणिकं भवति; सर्वविधाः आशाः क्षणिकाः एव भवन्ति।

ਅਨਿਤੵ ਹੇਤੰ ਅਹੰ ਬੰਧੰ ਭਰਮ ਮਾਇਆ ਮਲਨੰ ਬਿਕਾਰੰ ॥
अनित्य हेतं अहं बंधं भरम माइआ मलनं बिकारं ॥

प्रेम-सक्ति-अहङ्कार-संशय-माया-भ्रष्टाचार-प्रदूषणयोः बन्धनानि क्षणिकानि सन्ति।

ਫਿਰੰਤ ਜੋਨਿ ਅਨੇਕ ਜਠਰਾਗਨਿ ਨਹ ਸਿਮਰੰਤ ਮਲੀਣ ਬੁਧੵੰ ॥
फिरंत जोनि अनेक जठरागनि नह सिमरंत मलीण बुध्यं ॥

पुनर्जन्मगर्भाग्निं मर्त्यः असंख्यवारं गच्छति। ध्याने भगवन्तं न स्मरति; तस्य अवगमनं दूषितं भवति।

ਹੇ ਗੋਬਿੰਦ ਕਰਤ ਮਇਆ ਨਾਨਕ ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਣ ਸਾਧ ਸੰਗਮਹ ॥੧੬॥
हे गोबिंद करत मइआ नानक पतित उधारण साध संगमह ॥१६॥

प्रसादं प्रयच्छसि जगत्पते पापिनोऽपि त्राता भवन्ति । नानकः पवित्रसङ्घस्य साधसंगतस्य निवसति । ||१६||

ਗਿਰੰਤ ਗਿਰਿ ਪਤਿਤ ਪਾਤਾਲੰ ਜਲੰਤ ਦੇਦੀਪੵ ਬੈਸ੍ਵਾਂਤਰਹ ॥
गिरंत गिरि पतित पातालं जलंत देदीप्य बैस्वांतरह ॥

पर्वताद् अवतीर्य पातालस्य अधः प्रदेशेषु पतित्वा प्रदीप्ताग्नौ वा दग्धः भवसि ।

ਬਹੰਤਿ ਅਗਾਹ ਤੋਯੰ ਤਰੰਗੰ ਦੁਖੰਤ ਗ੍ਰਹ ਚਿੰਤਾ ਜਨਮੰ ਤ ਮਰਣਹ ॥
बहंति अगाह तोयं तरंगं दुखंत ग्रह चिंता जनमं त मरणह ॥

अथवा अगाहजलतरङ्गैः अपहृतः; किन्तु सर्वेभ्यः दुष्टतमं दुःखं गृहचिन्ता, या मृत्युपुनर्जन्मचक्रस्य स्रोतः अस्ति।

ਅਨਿਕ ਸਾਧਨੰ ਨ ਸਿਧੵਤੇ ਨਾਨਕ ਅਸਥੰਭੰ ਅਸਥੰਭੰ ਅਸਥੰਭੰ ਸਬਦ ਸਾਧ ਸ੍ਵਜਨਹ ॥੧੭॥
अनिक साधनं न सिध्यते नानक असथंभं असथंभं असथंभं सबद साध स्वजनह ॥१७॥

यथापि करोषि तस्य बन्धनं भङ्गं कर्तुं न शक्नोषि नानक | मनुष्यस्य एकमात्रं समर्थनं, लंगरं, मुख्याधारं च शाबादस्य वचनं, पवित्राः, मैत्रीपूर्णाः सन्तः च। ||१७||

ਘੋਰ ਦੁਖੵੰ ਅਨਿਕ ਹਤੵੰ ਜਨਮ ਦਾਰਿਦ੍ਰੰ ਮਹਾ ਬਿਖੵਾਦੰ ॥
घोर दुख्यं अनिक हत्यं जनम दारिद्रं महा बिख्यादं ॥

कष्टप्रदं दुःखं असंख्यवधं पुनर्जन्म दारिद्र्यं घोरदुःखं च

ਮਿਟੰਤ ਸਗਲ ਸਿਮਰੰਤ ਹਰਿ ਨਾਮ ਨਾਨਕ ਜੈਸੇ ਪਾਵਕ ਕਾਸਟ ਭਸਮੰ ਕਰੋਤਿ ॥੧੮॥
मिटंत सगल सिमरंत हरि नाम नानक जैसे पावक कासट भसमं करोति ॥१८॥

सर्वे नश्यन्ति भगवतः नामस्मरणेन नानक, यथा अग्निः काष्ठराशिं भस्मरूपेण न्यूनीकरोति। ||१८||

ਅੰਧਕਾਰ ਸਿਮਰਤ ਪ੍ਰਕਾਸੰ ਗੁਣ ਰਮੰਤ ਅਘ ਖੰਡਨਹ ॥
अंधकार सिमरत प्रकासं गुण रमंत अघ खंडनह ॥

भगवतः स्मरणेन ध्यात्वा तमः प्रकाशते। तस्य महिमा स्तुतिषु स्थिताः कुरूपाः पापाः नश्यन्ति।

ਰਿਦ ਬਸੰਤਿ ਭੈ ਭੀਤ ਦੂਤਹ ਕਰਮ ਕਰਤ ਮਹਾ ਨਿਰਮਲਹ ॥
रिद बसंति भै भीत दूतह करम करत महा निरमलह ॥

हृदयगहनेन भगवन्तं निक्षिप्य, सुकृतकर्मणा निर्मलकर्मणा च राक्षसेषु भयं प्रहरति।

ਜਨਮ ਮਰਣ ਰਹੰਤ ਸ੍ਰੋਤਾ ਸੁਖ ਸਮੂਹ ਅਮੋਘ ਦਰਸਨਹ ॥
जनम मरण रहंत स्रोता सुख समूह अमोघ दरसनह ॥

पुनर्जन्मनि आगमनगमनचक्रं समाप्तं भवति, निरपेक्षशान्तिः प्राप्यते, भगवतः दर्शनस्य फलदृष्टिः च भवति।

ਸਰਣਿ ਜੋਗੰ ਸੰਤ ਪ੍ਰਿਅ ਨਾਨਕ ਸੋ ਭਗਵਾਨ ਖੇਮੰ ਕਰੋਤਿ ॥੧੯॥
सरणि जोगं संत प्रिअ नानक सो भगवान खेमं करोति ॥१९॥

सः रक्षणं दातुं समर्थः अस्ति, सः स्वस्य सन्तप्रेमी अस्ति। नानक भगवान् ईश्वरः सर्वान् आनन्देन आशीर्वादं ददाति। ||१९||

ਪਾਛੰ ਕਰੋਤਿ ਅਗ੍ਰਣੀਵਹ ਨਿਰਾਸੰ ਆਸ ਪੂਰਨਹ ॥
पाछं करोति अग्रणीवह निरासं आस पूरनह ॥

ये पृष्ठतः अवशिष्टाः आसन् - भगवान् तान् अग्रे आनयति। निराशानां आशां पूरयति।

ਨਿਰਧਨ ਭਯੰ ਧਨਵੰਤਹ ਰੋਗੀਅੰ ਰੋਗ ਖੰਡਨਹ ॥
निरधन भयं धनवंतह रोगीअं रोग खंडनह ॥

दरिद्रान् धनवान् करोति, रोगान् च चिकित्सति।

ਭਗਤੵੰ ਭਗਤਿ ਦਾਨੰ ਰਾਮ ਨਾਮ ਗੁਣ ਕੀਰਤਨਹ ॥
भगत्यं भगति दानं राम नाम गुण कीरतनह ॥

सः स्वभक्तान् भक्त्या आशीर्वादं ददाति। भगवन्नामस्तुतिकीर्तनं गायन्ति।

ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪੁਰਖ ਦਾਤਾਰਹ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਕਿੰ ਨ ਲਭੵਤੇ ॥੨੦॥
पारब्रहम पुरख दातारह नानक गुर सेवा किं न लभ्यते ॥२०॥

हे नानक गुरुसेवकाः परमेश्वरं महादातां विन्दन्ति||२०||

ਅਧਰੰ ਧਰੰ ਧਾਰਣਹ ਨਿਰਧਨੰ ਧਨ ਨਾਮ ਨਰਹਰਹ ॥
अधरं धरं धारणह निरधनं धन नाम नरहरह ॥

सः असमर्थितेभ्यः समर्थनं ददाति। भगवतः नाम दीनानां धनम्।

ਅਨਾਥ ਨਾਥ ਗੋਬਿੰਦਹ ਬਲਹੀਣ ਬਲ ਕੇਸਵਹ ॥
अनाथ नाथ गोबिंदह बलहीण बल केसवह ॥

विश्वेश्वरः स्वामिनः स्वामिनः; सुन्दरकेशः प्रभुः दुर्बलानाम् शक्तिः अस्ति।

ਸਰਬ ਭੂਤ ਦਯਾਲ ਅਚੁਤ ਦੀਨ ਬਾਂਧਵ ਦਾਮੋਦਰਹ ॥
सरब भूत दयाल अचुत दीन बांधव दामोदरह ॥

भगवान् सर्वभूतेषु दयालुः शाश्वतः अपरिवर्तनीयः, नम्रविनयानां परिवारः।

ਸਰਬਗੵ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਭਗਵਾਨਹ ਭਗਤਿ ਵਛਲ ਕਰੁਣਾ ਮਯਹ ॥
सरबग्य पूरन पुरख भगवानह भगति वछल करुणा मयह ॥

सर्वज्ञः सिद्धः प्राथमिकः भगवान् ईश्वरः स्वभक्तानां कान्तः दयामूर्तिः।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430