श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 969


ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਮਦ ਮਤਸਰ ਕਾਟਿ ਕਾਟਿ ਕਸੁ ਦੀਨੁ ਰੇ ॥੧॥
त्रिसना कामु क्रोधु मद मतसर काटि काटि कसु दीनु रे ॥१॥

कामं मैथुनं क्रोधं दर्पं च ईर्ष्यां च छिनत्त्वा किण्वनवल्कलं भवन्तु। ||१||

ਕੋਈ ਹੈ ਰੇ ਸੰਤੁ ਸਹਜ ਸੁਖ ਅੰਤਰਿ ਜਾ ਕਉ ਜਪੁ ਤਪੁ ਦੇਉ ਦਲਾਲੀ ਰੇ ॥
कोई है रे संतु सहज सुख अंतरि जा कउ जपु तपु देउ दलाली रे ॥

किं कश्चित् सन्तः अस्ति, यस्य अन्तः अन्तः सहजं शान्तिः, शान्तिः च अस्ति, यस्मै अहं मम ध्यानं तपः च देयरूपेण अर्पयितुं शक्नोमि?

ਏਕ ਬੂੰਦ ਭਰਿ ਤਨੁ ਮਨੁ ਦੇਵਉ ਜੋ ਮਦੁ ਦੇਇ ਕਲਾਲੀ ਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
एक बूंद भरि तनु मनु देवउ जो मदु देइ कलाली रे ॥१॥ रहाउ ॥

यस्मै तादृशवटात् एतस्य मद्यस्य एकं बिन्दुमपि ददाति तस्मै अहं मम शरीरं मनः च समर्पयामि। ||१||विराम||

ਭਵਨ ਚਤੁਰ ਦਸ ਭਾਠੀ ਕੀਨੑੀ ਬ੍ਰਹਮ ਅਗਨਿ ਤਨਿ ਜਾਰੀ ਰੇ ॥
भवन चतुर दस भाठी कीनी ब्रहम अगनि तनि जारी रे ॥

चतुर्दश लोकान् भट्टिं कृत्वा देवस्य अग्निना मम शरीरं दग्धम्।

ਮੁਦ੍ਰਾ ਮਦਕ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਲਾਗੀ ਸੁਖਮਨ ਪੋਚਨਹਾਰੀ ਰੇ ॥੨॥
मुद्रा मदक सहज धुनि लागी सुखमन पोचनहारी रे ॥२॥

मम मुद्रा - मम हस्त-इशारा, नली अस्ति; अन्तः आकाशीयध्वनिधारायां ट्यूनिंग्, शुष्मना - केन्द्रीयमेरुदण्डमार्गः, मम शीतलनपट्टिका अस्ति। ||२||

ਤੀਰਥ ਬਰਤ ਨੇਮ ਸੁਚਿ ਸੰਜਮ ਰਵਿ ਸਸਿ ਗਹਨੈ ਦੇਉ ਰੇ ॥
तीरथ बरत नेम सुचि संजम रवि ससि गहनै देउ रे ॥

तीर्थयात्रा, उपवास, व्रत, शुद्धि, आत्म-अनुशासन, तपः, सूर्य-चन्द्र-मार्गेण श्वास-नियन्त्रणं च - एतानि सर्वाणि अहं प्रतिज्ञां करोमि।

ਸੁਰਤਿ ਪਿਆਲ ਸੁਧਾ ਰਸੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਏਹੁ ਮਹਾ ਰਸੁ ਪੇਉ ਰੇ ॥੩॥
सुरति पिआल सुधा रसु अंम्रितु एहु महा रसु पेउ रे ॥३॥

मम केन्द्रितं चैतन्यं चषकं, अम्ब्रोसियलामृतं च शुद्धं रसम्। अस्य रसस्य परमं उदात्ततत्त्वे पिबामि। ||३||

ਨਿਝਰ ਧਾਰ ਚੁਐ ਅਤਿ ਨਿਰਮਲ ਇਹ ਰਸ ਮਨੂਆ ਰਾਤੋ ਰੇ ॥
निझर धार चुऐ अति निरमल इह रस मनूआ रातो रे ॥

शुद्धधारा सततं स्रवति, मम मनः अनेन उदात्ततत्त्वेन मत्तं भवति।

ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਸਗਲੇ ਮਦ ਛੂਛੇ ਇਹੈ ਮਹਾ ਰਸੁ ਸਾਚੋ ਰੇ ॥੪॥੧॥
कहि कबीर सगले मद छूछे इहै महा रसु साचो रे ॥४॥१॥

कबीरः वदति, अन्ये सर्वे मद्यपदार्थाः तुच्छाः, अरुचिकराः च सन्ति; एतदेव एकमेव सत्यं, उदात्तं तत्त्वं। ||४||१||

ਗੁੜੁ ਕਰਿ ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਕਰਿ ਮਹੂਆ ਭਉ ਭਾਠੀ ਮਨ ਧਾਰਾ ॥
गुड़ु करि गिआनु धिआनु करि महूआ भउ भाठी मन धारा ॥

आध्यात्मिकं प्रज्ञां गुडं, ध्यानं पुष्पं, ईश्वरभयं च मनसि निहितं अग्निं कुरु।

ਸੁਖਮਨ ਨਾਰੀ ਸਹਜ ਸਮਾਨੀ ਪੀਵੈ ਪੀਵਨਹਾਰਾ ॥੧॥
सुखमन नारी सहज समानी पीवै पीवनहारा ॥१॥

शुष्मानः, मध्यमेरुदण्डः, सहजतया सन्तुलितः भवति, पिबकः अस्मिन् मद्ये पिबति । ||१||

ਅਉਧੂ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਮਤਵਾਰਾ ॥
अउधू मेरा मनु मतवारा ॥

हे सन्यासी योगि मम मनः मत्तम् |

ਉਨਮਦ ਚਢਾ ਮਦਨ ਰਸੁ ਚਾਖਿਆ ਤ੍ਰਿਭਵਨ ਭਇਆ ਉਜਿਆਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
उनमद चढा मदन रसु चाखिआ त्रिभवन भइआ उजिआरा ॥१॥ रहाउ ॥

यदा सा मद्यं उत्तिष्ठति तदा अस्य रसस्य उदात्ततत्त्वं आस्वादयति, त्रैलोक्यं च पारं पश्यति । ||१||विराम||

ਦੁਇ ਪੁਰ ਜੋਰਿ ਰਸਾਈ ਭਾਠੀ ਪੀਉ ਮਹਾ ਰਸੁ ਭਾਰੀ ॥
दुइ पुर जोरि रसाई भाठी पीउ महा रसु भारी ॥

प्राणनालद्वयं संयोजयित्वा भट्टीं प्रज्वलितं परमं उदात्ततत्त्वे पिबामि।

ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਦੁਇ ਕੀਏ ਜਲੇਤਾ ਛੂਟਿ ਗਈ ਸੰਸਾਰੀ ॥੨॥
कामु क्रोधु दुइ कीए जलेता छूटि गई संसारी ॥२॥

कामं क्रोधं च दग्धं जगत्मुक्तोऽस्मि । ||२||

ਪ੍ਰਗਟ ਪ੍ਰਗਾਸ ਗਿਆਨ ਗੁਰ ਗੰਮਿਤ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਸੁਧਿ ਪਾਈ ॥
प्रगट प्रगास गिआन गुर गंमित सतिगुर ते सुधि पाई ॥

आध्यात्मिकप्रज्ञायाः प्रकाशः मां बोधयति; गुरुणा सत्यगुरुना सह मिलित्वा मया एषा अवगमना प्राप्ता।

ਦਾਸੁ ਕਬੀਰੁ ਤਾਸੁ ਮਦ ਮਾਤਾ ਉਚਕਿ ਨ ਕਬਹੂ ਜਾਈ ॥੩॥੨॥
दासु कबीरु तासु मद माता उचकि न कबहू जाई ॥३॥२॥

दास कबीरः तया मद्येन मत्तः अस्ति, यः कदापि न क्षीणः भवति। ||३||२||

ਤੂੰ ਮੇਰੋ ਮੇਰੁ ਪਰਬਤੁ ਸੁਆਮੀ ਓਟ ਗਹੀ ਮੈ ਤੇਰੀ ॥
तूं मेरो मेरु परबतु सुआमी ओट गही मै तेरी ॥

त्वं मम सुमायर् पर्वतः, हे मम भगवन् गुरुः; मया भवतः समर्थनं गृहीतम्।

ਨਾ ਤੁਮ ਡੋਲਹੁ ਨਾ ਹਮ ਗਿਰਤੇ ਰਖਿ ਲੀਨੀ ਹਰਿ ਮੇਰੀ ॥੧॥
ना तुम डोलहु ना हम गिरते रखि लीनी हरि मेरी ॥१॥

न त्वं कम्पसे, अहं च न पतामि। त्वया मम मानः रक्षितः। ||१||

ਅਬ ਤਬ ਜਬ ਕਬ ਤੁਹੀ ਤੁਹੀ ॥
अब तब जब कब तुही तुही ॥

इदानीं तदा तत्र तत्र त्वमेव त्वमेव ।

ਹਮ ਤੁਅ ਪਰਸਾਦਿ ਸੁਖੀ ਸਦ ਹੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हम तुअ परसादि सुखी सद ही ॥१॥ रहाउ ॥

त्वत्प्रसादात् अहं शान्तं शाश्वतं अस्मि । ||१||विराम||

ਤੋਰੇ ਭਰੋਸੇ ਮਗਹਰ ਬਸਿਓ ਮੇਰੇ ਤਨ ਕੀ ਤਪਤਿ ਬੁਝਾਈ ॥
तोरे भरोसे मगहर बसिओ मेरे तन की तपति बुझाई ॥

त्वां अवलम्ब्य मगहरस्य शापितस्थाने अपि वसितुं शक्नोमि; त्वया मम शरीरस्य अग्निः निवारितः।

ਪਹਿਲੇ ਦਰਸਨੁ ਮਗਹਰ ਪਾਇਓ ਫੁਨਿ ਕਾਸੀ ਬਸੇ ਆਈ ॥੨॥
पहिले दरसनु मगहर पाइओ फुनि कासी बसे आई ॥२॥

प्रथमं मया मगहारे भवतः दर्शनस्य धन्यदृष्टिः प्राप्ता; ततः, अहं बनारसनगरे निवासं कर्तुं आगतः। ||२||

ਜੈਸਾ ਮਗਹਰੁ ਤੈਸੀ ਕਾਸੀ ਹਮ ਏਕੈ ਕਰਿ ਜਾਨੀ ॥
जैसा मगहरु तैसी कासी हम एकै करि जानी ॥

यथा मगहरः तथा बनारसः; अहं तान् एकमेव पश्यामि।

ਹਮ ਨਿਰਧਨ ਜਿਉ ਇਹੁ ਧਨੁ ਪਾਇਆ ਮਰਤੇ ਫੂਟਿ ਗੁਮਾਨੀ ॥੩॥
हम निरधन जिउ इहु धनु पाइआ मरते फूटि गुमानी ॥३॥

अहं दरिद्रः, किन्तु मया भगवतः एतत् धनं प्राप्तम्; अभिमानिनः अभिमानेन स्फुटन्ति, म्रियन्ते च। ||३||

ਕਰੈ ਗੁਮਾਨੁ ਚੁਭਹਿ ਤਿਸੁ ਸੂਲਾ ਕੋ ਕਾਢਨ ਕਉ ਨਾਹੀ ॥
करै गुमानु चुभहि तिसु सूला को काढन कउ नाही ॥

आत्मनः गर्वः कण्टकैः अटति; न कश्चित् तान् बहिः आकर्षितुं शक्नोति।

ਅਜੈ ਸੁ ਚੋਭ ਕਉ ਬਿਲਲ ਬਿਲਾਤੇ ਨਰਕੇ ਘੋਰ ਪਚਾਹੀ ॥੪॥
अजै सु चोभ कउ बिलल बिलाते नरके घोर पचाही ॥४॥

अत्र कटुरुदति, इतः परं घृणिततमं नरके दहति। ||४||

ਕਵਨੁ ਨਰਕੁ ਕਿਆ ਸੁਰਗੁ ਬਿਚਾਰਾ ਸੰਤਨ ਦੋਊ ਰਾਦੇ ॥
कवनु नरकु किआ सुरगु बिचारा संतन दोऊ रादे ॥

नरकं किम्, स्वर्गः किम्? सन्ताः ताभ्यां तिरस्कुर्वन्ति।

ਹਮ ਕਾਹੂ ਕੀ ਕਾਣਿ ਨ ਕਢਤੇ ਅਪਨੇ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੇ ॥੫॥
हम काहू की काणि न कढते अपने गुर परसादे ॥५॥

तयोः कस्यापि मम दायित्वं नास्ति, मम गुरुप्रसादात्। ||५||

ਅਬ ਤਉ ਜਾਇ ਚਢੇ ਸਿੰਘਾਸਨਿ ਮਿਲੇ ਹੈ ਸਾਰਿੰਗਪਾਨੀ ॥
अब तउ जाइ चढे सिंघासनि मिले है सारिंगपानी ॥

अधुना, अहं भगवतः सिंहासनं आरुह्य; मया जगतः पोषणकर्ता भगवन्तं मिलितम्।

ਰਾਮ ਕਬੀਰਾ ਏਕ ਭਏ ਹੈ ਕੋਇ ਨ ਸਕੈ ਪਛਾਨੀ ॥੬॥੩॥
राम कबीरा एक भए है कोइ न सकै पछानी ॥६॥३॥

प्रभुः कबीरः च एकः अभवत् । तान् पृथक् वक्तुं कोऽपि न शक्नोति। ||६||३||

ਸੰਤਾ ਮਾਨਉ ਦੂਤਾ ਡਾਨਉ ਇਹ ਕੁਟਵਾਰੀ ਮੇਰੀ ॥
संता मानउ दूता डानउ इह कुटवारी मेरी ॥

अहं सन्तानाम् आदरं करोमि, आज्ञां च करोमि, दुष्टानां दण्डं च ददामि; एतत् मम कर्तव्यं ईश्वरस्य पुलिस-अधिकारी इति नाम्ना।

ਦਿਵਸ ਰੈਨਿ ਤੇਰੇ ਪਾਉ ਪਲੋਸਉ ਕੇਸ ਚਵਰ ਕਰਿ ਫੇਰੀ ॥੧॥
दिवस रैनि तेरे पाउ पलोसउ केस चवर करि फेरी ॥१॥

अहोरात्रौ पादौ प्रक्षालयामि भगवन्; अहं चौरीरूपेण केशान् क्षोभयामि, मक्षिकाः दूरीकर्तुं। ||१||

ਹਮ ਕੂਕਰ ਤੇਰੇ ਦਰਬਾਰਿ ॥
हम कूकर तेरे दरबारि ॥

अहं तव न्यायालये श्वः अस्मि भगवन्।

ਭਉਕਹਿ ਆਗੈ ਬਦਨੁ ਪਸਾਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
भउकहि आगै बदनु पसारि ॥१॥ रहाउ ॥

अहं मम थूथनं उद्घाट्य तस्य पुरतः कूजामि। ||१||विराम||


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430