श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 733


ਜੇ ਸਉ ਲੋਚੈ ਰੰਗੁ ਨ ਹੋਵੈ ਕੋਇ ॥੩॥
जे सउ लोचै रंगु न होवै कोइ ॥३॥

शतवारं कामयेदपि न लभते भगवत्प्रेमम्। ||३||

ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਵੈ ॥
नदरि करे ता सतिगुरु पावै ॥

परन्तु यदि भगवता तं कृपादृष्ट्या आशीर्वादं ददाति तर्हि सः सच्चिदानन्दगुरुं मिलति।

ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਰਸਿ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਸਮਾਵੈ ॥੪॥੨॥੬॥
नानक हरि रसि हरि रंगि समावै ॥४॥२॥६॥

नानकः भगवतः प्रेमस्य सूक्ष्मतत्त्वे लीनः भवति। ||४||२||६||

ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥
सूही महला ४ ॥

सूही, चतुर्थ मेहलः : १.

ਜਿਹਵਾ ਹਰਿ ਰਸਿ ਰਹੀ ਅਘਾਇ ॥
जिहवा हरि रसि रही अघाइ ॥

जिह्वा मम सूक्ष्मतत्त्वेन तुष्टा तिष्ठति ।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੀਵੈ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇ ॥੧॥
गुरमुखि पीवै सहजि समाइ ॥१॥

गुरमुखः तत् पिबति, आकाशशान्तिं च विलीयते। ||१||

ਹਰਿ ਰਸੁ ਜਨ ਚਾਖਹੁ ਜੇ ਭਾਈ ॥
हरि रसु जन चाखहु जे भाई ॥

यदि त्वं भगवतः सूक्ष्मतत्त्वं आस्वादयसि, हे विनयशीलाः दैवभ्रातरः।

ਤਉ ਕਤ ਅਨਤ ਸਾਦਿ ਲੋਭਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
तउ कत अनत सादि लोभाई ॥१॥ रहाउ ॥

तर्हि अन्यैः रसैः कथं प्रलोभ्यते? ||१||विराम||

ਗੁਰਮਤਿ ਰਸੁ ਰਾਖਹੁ ਉਰ ਧਾਰਿ ॥
गुरमति रसु राखहु उर धारि ॥

गुरुनिर्देशानुसारं इदं सूक्ष्मतत्त्वं हृदये निहितं स्थापयतु।

ਹਰਿ ਰਸਿ ਰਾਤੇ ਰੰਗਿ ਮੁਰਾਰਿ ॥੨॥
हरि रसि राते रंगि मुरारि ॥२॥

ये भगवतः सूक्ष्मतत्त्वेन ओतप्रोताः, ते आकाशानन्दमग्नाः भवन्ति। ||२||

ਮਨਮੁਖਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਚਾਖਿਆ ਨ ਜਾਇ ॥
मनमुखि हरि रसु चाखिआ न जाइ ॥

स्वेच्छा मनमुखः भगवतः सूक्ष्मतत्त्वस्य स्वादनं अपि कर्तुं न शक्नोति।

ਹਉਮੈ ਕਰੈ ਬਹੁਤੀ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ ॥੩॥
हउमै करै बहुती मिलै सजाइ ॥३॥

अहंकारेण अभिनयं करोति, घोरं दण्डं च प्राप्नोति। ||३||

ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਵੈ ॥
नदरि करे ता हरि रसु पावै ॥

यदि तु भगवतः दयायाः धन्यः भवति तर्हि भगवतः सूक्ष्मतत्त्वं लभते।

ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਰਸਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ॥੪॥੩॥੭॥
नानक हरि रसि हरि गुण गावै ॥४॥३॥७॥

अस्मिन् सूक्ष्मतत्त्वे लीना नानक भगवतः महिमा स्तुतिं गायतु। ||४||३||७||

ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੬ ॥
सूही महला ४ घरु ६ ॥

सूही, चतुर्थ मेहल, षष्ठ गृह : १.

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एकः सार्वभौमिकः प्रजापतिः ईश्वरः। सच्चे गुरुप्रसादेन : १.

ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਹਰਿ ਜਪਤਿਆ ਉਤਮ ਪਦਵੀ ਪਾਇ ॥
नीच जाति हरि जपतिआ उतम पदवी पाइ ॥

यदा कश्चन नीचसामाजिकवर्गस्य भगवतः नाम जपति तदा सः परमगौरवस्य अवस्थां प्राप्नोति ।

ਪੂਛਹੁ ਬਿਦਰ ਦਾਸੀ ਸੁਤੈ ਕਿਸਨੁ ਉਤਰਿਆ ਘਰਿ ਜਿਸੁ ਜਾਇ ॥੧॥
पूछहु बिदर दासी सुतै किसनु उतरिआ घरि जिसु जाइ ॥१॥

गत्वा दासीपुत्रं बीदरं पृच्छतु; कृष्ण एव स्वगृहे एव स्थितवान्। ||१||

ਹਰਿ ਕੀ ਅਕਥ ਕਥਾ ਸੁਨਹੁ ਜਨ ਭਾਈ ਜਿਤੁ ਸਹਸਾ ਦੂਖ ਭੂਖ ਸਭ ਲਹਿ ਜਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हरि की अकथ कथा सुनहु जन भाई जितु सहसा दूख भूख सभ लहि जाइ ॥१॥ रहाउ ॥

हे विनयशीलाः दैवभ्रातरः भगवतः अवाच्यवाक्यं शृणुत; सर्वान् चिन्ता, वेदना, क्षुधा च दूरीकरोति। ||१||विराम||

ਰਵਿਦਾਸੁ ਚਮਾਰੁ ਉਸਤਤਿ ਕਰੇ ਹਰਿ ਕੀਰਤਿ ਨਿਮਖ ਇਕ ਗਾਇ ॥
रविदासु चमारु उसतति करे हरि कीरति निमख इक गाइ ॥

रविदासः चर्मकर्मी भगवतः स्तुतिं कृत्वा एकैकं क्षणं तस्य स्तुतिकीर्तनं गायति स्म।

ਪਤਿਤ ਜਾਤਿ ਉਤਮੁ ਭਇਆ ਚਾਰਿ ਵਰਨ ਪਏ ਪਗਿ ਆਇ ॥੨॥
पतित जाति उतमु भइआ चारि वरन पए पगि आइ ॥२॥

यद्यपि सः नीचसामाजिकपदवी आसीत् तथापि सः उन्नतः, उन्नतः च आसीत्, चतुर्णां जातिजनाः आगत्य तस्य पादयोः प्रणामं कुर्वन्ति स्म । ||२||

ਨਾਮਦੇਅ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਲੋਕੁ ਛੀਪਾ ਕਹੈ ਬੁਲਾਇ ॥
नामदेअ प्रीति लगी हरि सेती लोकु छीपा कहै बुलाइ ॥

नाम दवः भगवन्तं प्रेम्णा; जनाः तं वस्त्ररञ्जकः इति आह्वयन्ति स्म।

ਖਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿਠਿ ਦੇ ਛੋਡੇ ਹਰਿ ਨਾਮਦੇਉ ਲੀਆ ਮੁਖਿ ਲਾਇ ॥੩॥
खत्री ब्राहमण पिठि दे छोडे हरि नामदेउ लीआ मुखि लाइ ॥३॥

भगवान् उच्चवर्गीयख'शात्रियब्राह्मणयोः पृष्ठं कृत्वा नाम दयवं मुखं दर्शितवान्। ||३||

ਜਿਤਨੇ ਭਗਤ ਹਰਿ ਸੇਵਕਾ ਮੁਖਿ ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਤਿਨ ਤਿਲਕੁ ਕਢਾਇ ॥
जितने भगत हरि सेवका मुखि अठसठि तीरथ तिन तिलकु कढाइ ॥

भगवतः भक्तानां भृत्यानां च अष्टषष्टिः पवित्रयात्रातीर्थेषु ललाटेषु तिलकं अनुष्ठानचिह्नं प्रयुक्तं भवति

ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਤਿਨ ਕਉ ਅਨਦਿਨੁ ਪਰਸੇ ਜੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਹਰਿ ਰਾਇ ॥੪॥੧॥੮॥
जनु नानकु तिन कउ अनदिनु परसे जे क्रिपा करे हरि राइ ॥४॥१॥८॥

सेवकः नानकः तेषां पादौ रात्रौ दिवा स्पृशेत्, यदि भगवान् राजा स्वप्रसादं प्रयच्छति। ||४||१||८||

ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥
सूही महला ४ ॥

सूही, चतुर्थ मेहलः : १.

ਤਿਨੑੀ ਅੰਤਰਿ ਹਰਿ ਆਰਾਧਿਆ ਜਿਨ ਕਉ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਲਿਖਤੁ ਲਿਲਾਰਾ ॥
तिनी अंतरि हरि आराधिआ जिन कउ धुरि लिखिआ लिखतु लिलारा ॥

ते एव भगवन्तं गभीरं पूजयन्ति, पूजयन्ति च, यः कालादौ एव तादृशेन पूर्वनिर्धारितेन दैवेन धन्यः अस्ति।

ਤਿਨ ਕੀ ਬਖੀਲੀ ਕੋਈ ਕਿਆ ਕਰੇ ਜਿਨ ਕਾ ਅੰਗੁ ਕਰੇ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਕਰਤਾਰਾ ॥੧॥
तिन की बखीली कोई किआ करे जिन का अंगु करे मेरा हरि करतारा ॥१॥

तान् अवनयितुं कोऽपि किं कर्तुं शक्नोति ? मम प्रजापतिः प्रभुः तेषां पक्षे अस्ति। ||१||

ਹਰਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇ ਮਨ ਮੇਰੇ ਮਨ ਧਿਆਇ ਹਰਿ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਸਭਿ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਣਹਾਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हरि हरि धिआइ मन मेरे मन धिआइ हरि जनम जनम के सभि दूख निवारणहारा ॥१॥ रहाउ ॥

अतः भगवन्तं हरं हरं मनसि ध्याय | भगवन्तं ध्याय मनसि; पुनर्जन्मस्य सर्वदुःखानां स एव निवारकः। ||१||विराम||

ਧੁਰਿ ਭਗਤ ਜਨਾ ਕਉ ਬਖਸਿਆ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰਾ ॥
धुरि भगत जना कउ बखसिआ हरि अंम्रित भगति भंडारा ॥

आदौ एव भगवता स्वभक्तानाम् अम्ब्रोसियल अमृतेन भक्तिनिधिना आशीर्वादः दत्तः ।

ਮੂਰਖੁ ਹੋਵੈ ਸੁ ਉਨ ਕੀ ਰੀਸ ਕਰੇ ਤਿਸੁ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਮੁਹੁ ਕਾਰਾ ॥੨॥
मूरखु होवै सु उन की रीस करे तिसु हलति पलति मुहु कारा ॥२॥

यः कश्चित् तेषां स्पर्धां कर्तुं प्रयतते सः मूर्खः एव; तस्य मुखं कृष्णं भविष्यति इह परतः। ||२||

ਸੇ ਭਗਤ ਸੇ ਸੇਵਕਾ ਜਿਨਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਿਆਰਾ ॥
से भगत से सेवका जिना हरि नामु पिआरा ॥

ते एव भक्ताः, ते एव निःस्वार्थाः सेवकाः, भगवतः नामप्रेमिणः।

ਤਿਨ ਕੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਹਰਿ ਪਾਈਐ ਸਿਰਿ ਨਿੰਦਕ ਕੈ ਪਵੈ ਛਾਰਾ ॥੩॥
तिन की सेवा ते हरि पाईऐ सिरि निंदक कै पवै छारा ॥३॥

निःस्वार्थसेवया भगवन्तं विन्दन्ति, भस्म निन्दकानां शिरसि पतति। ||३||

ਜਿਸੁ ਘਰਿ ਵਿਰਤੀ ਸੋਈ ਜਾਣੈ ਜਗਤ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪੂਛਿ ਕਰਹੁ ਬੀਚਾਰਾ ॥
जिसु घरि विरती सोई जाणै जगत गुर नानक पूछि करहु बीचारा ॥

स एव एतत् जानाति, यः स्वस्य आत्मनः गृहे अन्तः अनुभवति। गुरु नानकं जगद्गुरुं पृच्छन्तु, चिन्तयन्तु च।

ਚਹੁ ਪੀੜੀ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਬਖੀਲੀ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਓ ਹਰਿ ਸੇਵਕ ਭਾਇ ਨਿਸਤਾਰਾ ॥੪॥੨॥੯॥
चहु पीड़ी आदि जुगादि बखीली किनै न पाइओ हरि सेवक भाइ निसतारा ॥४॥२॥९॥

गुरुनां चतुर्णां पुस्तिकानां कालस्य आरम्भात् युगपर्यन्तं च पृष्ठदंशं कृत्वा अवनतिं कृत्वा कदापि कोऽपि भगवन्तं न लब्धवान्। केवलं प्रेम्णा भगवतः सेवां कृत्वा, मुक्तः भवति। ||४||२||९||

ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥
सूही महला ४ ॥

सूही, चतुर्थ मेहलः : १.

ਜਿਥੈ ਹਰਿ ਆਰਾਧੀਐ ਤਿਥੈ ਹਰਿ ਮਿਤੁ ਸਹਾਈ ॥
जिथै हरि आराधीऐ तिथै हरि मितु सहाई ॥

यत्र यत्र भगवतः आराधनेन पूज्यते तत्र भगवतः मित्रं सहायकं च भवति ।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430