श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 100


ਰੇਨੁ ਸੰਤਨ ਕੀ ਮੇਰੈ ਮੁਖਿ ਲਾਗੀ ॥
रेनु संतन की मेरै मुखि लागी ॥

मया सन्तपादरजः मुखं प्रति प्रयोजितम्।

ਦੁਰਮਤਿ ਬਿਨਸੀ ਕੁਬੁਧਿ ਅਭਾਗੀ ॥
दुरमति बिनसी कुबुधि अभागी ॥

दुरात्मना मम दुर्भाग्येन मिथ्याभावेन सह अन्तर्धानं जातम् ।

ਸਚ ਘਰਿ ਬੈਸਿ ਰਹੇ ਗੁਣ ਗਾਏ ਨਾਨਕ ਬਿਨਸੇ ਕੂਰਾ ਜੀਉ ॥੪॥੧੧॥੧੮॥
सच घरि बैसि रहे गुण गाए नानक बिनसे कूरा जीउ ॥४॥११॥१८॥

अहं स्वस्य आत्मनः सच्चिदानन्दगृहे उपविशामि; अहं तस्य गौरवं स्तुतिं गायामि। हे नानक, मम मिथ्यात्वं विलुप्तम् ! ||४||११||१८||

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥
माझ महला ५ ॥

माझ, पंचम मेहलः १.

ਵਿਸਰੁ ਨਾਹੀ ਏਵਡ ਦਾਤੇ ॥
विसरु नाही एवड दाते ॥

अहं त्वां कदापि न विस्मरामि-त्वं तादृशः महान् दाता असि!

ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਭਗਤਨ ਸੰਗਿ ਰਾਤੇ ॥
करि किरपा भगतन संगि राते ॥

प्रसादं प्रयच्छ, भक्ति-पूजन-प्रेम-संशोधनम् ।

ਦਿਨਸੁ ਰੈਣਿ ਜਿਉ ਤੁਧੁ ਧਿਆਈ ਏਹੁ ਦਾਨੁ ਮੋਹਿ ਕਰਣਾ ਜੀਉ ॥੧॥
दिनसु रैणि जिउ तुधु धिआई एहु दानु मोहि करणा जीउ ॥१॥

यदि भवतः प्रीतिः भवति तर्हि अहं त्वां अहर्निशं ध्यायामि; कृपया, एतत् उपहारं मम कृते प्रयच्छतु! ||१||

ਮਾਟੀ ਅੰਧੀ ਸੁਰਤਿ ਸਮਾਈ ॥
माटी अंधी सुरति समाई ॥

अस्मिन् अन्धमृत्तिकायां त्वया जागरूकतां प्रविष्टा।

ਸਭ ਕਿਛੁ ਦੀਆ ਭਲੀਆ ਜਾਈ ॥
सभ किछु दीआ भलीआ जाई ॥

सर्वं सर्वत्र यत् त्वया दत्तं तत् हितम्।

ਅਨਦ ਬਿਨੋਦ ਚੋਜ ਤਮਾਸੇ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸੋ ਹੋਣਾ ਜੀਉ ॥੨॥
अनद बिनोद चोज तमासे तुधु भावै सो होणा जीउ ॥२॥

आनन्दः, आनन्दः, आनन्दः, अद्भुताः नाटकाः, मनोरञ्जनं च-यत् भवतः प्रीतिम् करोति, तत् भवति। ||२||

ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਤਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਲੈਣਾ ॥
जिस दा दिता सभु किछु लैणा ॥

यत्किमपि वयं प्राप्नुमः तत् सर्वं तस्य दानम् एव

ਛਤੀਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭੋਜਨੁ ਖਾਣਾ ॥
छतीह अंम्रित भोजनु खाणा ॥

-षट्त्रिंशत् स्वादिष्टानि आहारपदार्थानि, २.

ਸੇਜ ਸੁਖਾਲੀ ਸੀਤਲੁ ਪਵਣਾ ਸਹਜ ਕੇਲ ਰੰਗ ਕਰਣਾ ਜੀਉ ॥੩॥
सेज सुखाली सीतलु पवणा सहज केल रंग करणा जीउ ॥३॥

आरामदायकशय्याः, शीतलवायुः, शान्तः आनन्दः, सुखस्य अनुभवः च। ||३||

ਸਾ ਬੁਧਿ ਦੀਜੈ ਜਿਤੁ ਵਿਸਰਹਿ ਨਾਹੀ ॥
सा बुधि दीजै जितु विसरहि नाही ॥

देहि मे तां मनोस्थितिं येन अहं त्वां न विस्मरामि ।

ਸਾ ਮਤਿ ਦੀਜੈ ਜਿਤੁ ਤੁਧੁ ਧਿਆਈ ॥
सा मति दीजै जितु तुधु धिआई ॥

तां बोधं देहि येन अहं त्वां ध्यायामि ।

ਸਾਸ ਸਾਸ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਗਾਵਾ ਓਟ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਚਰਣਾ ਜੀਉ ॥੪॥੧੨॥੧੯॥
सास सास तेरे गुण गावा ओट नानक गुर चरणा जीउ ॥४॥१२॥१९॥

अहं भवतः गौरवं स्तुतिं एकैकं निःश्वासेन गायामि। नानकः गुरुचरणस्य समर्थनं गृह्णाति। ||४||१२||१९||

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥
माझ महला ५ ॥

माझ, पंचम मेहलः १.

ਸਿਫਤਿ ਸਾਲਾਹਣੁ ਤੇਰਾ ਹੁਕਮੁ ਰਜਾਈ ॥
सिफति सालाहणु तेरा हुकमु रजाई ॥

भवतः स्तुतिः भवतः आज्ञां भवतः इच्छां च अनुसरणं भवति।

ਸੋ ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਈ ॥
सो गिआनु धिआनु जो तुधु भाई ॥

यद् त्वां प्रीयते तत् आध्यात्मिकं प्रज्ञा ध्यानं च ।

ਸੋਈ ਜਪੁ ਜੋ ਪ੍ਰਭ ਜੀਉ ਭਾਵੈ ਭਾਣੈ ਪੂਰ ਗਿਆਨਾ ਜੀਉ ॥੧॥
सोई जपु जो प्रभ जीउ भावै भाणै पूर गिआना जीउ ॥१॥

यत् ईश्वरं प्रीणयति तत् जपं ध्यानं च; तस्य इच्छायाः अनुरूपं भवितुं सम्यक् आध्यात्मिकप्रज्ञा अस्ति। ||१||

ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਨਾਮੁ ਤੇਰਾ ਸੋਈ ਗਾਵੈ ॥
अंम्रितु नामु तेरा सोई गावै ॥

स एव तव अम्ब्रोसियल नाम गायति,

ਜੋ ਸਾਹਿਬ ਤੇਰੈ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ॥
जो साहिब तेरै मनि भावै ॥

कः तव मनः प्रियं भगवन् गुरो |

ਤੂੰ ਸੰਤਨ ਕਾ ਸੰਤ ਤੁਮਾਰੇ ਸੰਤ ਸਾਹਿਬ ਮਨੁ ਮਾਨਾ ਜੀਉ ॥੨॥
तूं संतन का संत तुमारे संत साहिब मनु माना जीउ ॥२॥

त्वं सन्तानाम् असि, सन्ताः त्वदीय एव । सन्तानां मनः त्वयि त्वयि भगवन् गुरो । ||२||

ਤੂੰ ਸੰਤਨ ਕੀ ਕਰਹਿ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ ॥
तूं संतन की करहि प्रतिपाला ॥

त्वं सन्तं पोषयसि, पोषयसि च।

ਸੰਤ ਖੇਲਹਿ ਤੁਮ ਸੰਗਿ ਗੋਪਾਲਾ ॥
संत खेलहि तुम संगि गोपाला ॥

सन्ताः त्वया सह क्रीडन्ति जगतः पालक।

ਅਪੁਨੇ ਸੰਤ ਤੁਧੁ ਖਰੇ ਪਿਆਰੇ ਤੂ ਸੰਤਨ ਕੇ ਪ੍ਰਾਨਾ ਜੀਉ ॥੩॥
अपुने संत तुधु खरे पिआरे तू संतन के प्राना जीउ ॥३॥

भवतः सन्ताः भवतः अतीव प्रियाः सन्ति। त्वं सन्तानाम् आयुः श्वासः असि। ||३||

ਉਨ ਸੰਤਨ ਕੈ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਕੁਰਬਾਨੇ ॥
उन संतन कै मेरा मनु कुरबाने ॥

ये त्वां विदुः सन्तानां मे मनः यज्ञः ।

ਜਿਨ ਤੂੰ ਜਾਤਾ ਜੋ ਤੁਧੁ ਮਨਿ ਭਾਨੇ ॥
जिन तूं जाता जो तुधु मनि भाने ॥

तथा तव मनसः प्रियाः सन्ति।

ਤਿਨ ਕੈ ਸੰਗਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਰਸ ਨਾਨਕ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਅਘਾਨਾ ਜੀਉ ॥੪॥੧੩॥੨੦॥
तिन कै संगि सदा सुखु पाइआ हरि रस नानक त्रिपति अघाना जीउ ॥४॥१३॥२०॥

तेषां सङ्गमे मया स्थायिशान्तिः प्राप्ता। नानकः तुष्टः पूर्णः भगवतः उदात्ततत्त्वेन। ||४||१३||२०||

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥
माझ महला ५ ॥

माझ, पंचम मेहलः १.

ਤੂੰ ਜਲਨਿਧਿ ਹਮ ਮੀਨ ਤੁਮਾਰੇ ॥
तूं जलनिधि हम मीन तुमारे ॥

त्वं जलसागरः, अहं तव मत्स्यः ।

ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਬੂੰਦ ਹਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਤਿਖਹਾਰੇ ॥
तेरा नामु बूंद हम चात्रिक तिखहारे ॥

तव नाम जलबिन्दुः, अहं तृष्णा वर्षपक्षी ।

ਤੁਮਰੀ ਆਸ ਪਿਆਸਾ ਤੁਮਰੀ ਤੁਮ ਹੀ ਸੰਗਿ ਮਨੁ ਲੀਨਾ ਜੀਉ ॥੧॥
तुमरी आस पिआसा तुमरी तुम ही संगि मनु लीना जीउ ॥१॥

त्वमेव मम आशा, त्वमेव मम तृष्णा। मम मनः त्वयि लीनम् अस्ति। ||१||

ਜਿਉ ਬਾਰਿਕੁ ਪੀ ਖੀਰੁ ਅਘਾਵੈ ॥
जिउ बारिकु पी खीरु अघावै ॥

यथा क्षीरपानेन शिशुः तृप्तः भवति ।

ਜਿਉ ਨਿਰਧਨੁ ਧਨੁ ਦੇਖਿ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ॥
जिउ निरधनु धनु देखि सुखु पावै ॥

धनं दृष्ट्वा च दरिद्रः प्रसन्नः भवति,

ਤ੍ਰਿਖਾਵੰਤ ਜਲੁ ਪੀਵਤ ਠੰਢਾ ਤਿਉ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਇਹੁ ਮਨੁ ਭੀਨਾ ਜੀਉ ॥੨॥
त्रिखावंत जलु पीवत ठंढा तिउ हरि संगि इहु मनु भीना जीउ ॥२॥

पिपासा च शीतलोदकपानेन स्फूर्तिं प्राप्नोति, तथा भगवता आनन्देन सिक्तं मनः। ||२||

ਜਿਉ ਅੰਧਿਆਰੈ ਦੀਪਕੁ ਪਰਗਾਸਾ ॥
जिउ अंधिआरै दीपकु परगासा ॥

यथा दीपेन प्रज्वलितं तमः ।

ਭਰਤਾ ਚਿਤਵਤ ਪੂਰਨ ਆਸਾ ॥
भरता चितवत पूरन आसा ॥

भार्यायाः च आशाः पतिं चिन्तयित्वा पूर्यन्ते,

ਮਿਲਿ ਪ੍ਰੀਤਮ ਜਿਉ ਹੋਤ ਅਨੰਦਾ ਤਿਉ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਮਨੁ ਰੰਗੀਨਾ ਜੀਉ ॥੩॥
मिलि प्रीतम जिउ होत अनंदा तिउ हरि रंगि मनु रंगीना जीउ ॥३॥

तथा जनाः स्वप्रियं मिलित्वा आनन्देन परिपूर्णाः भवन्ति, तथैव मम मनः भगवतः प्रेम्णा ओतप्रोतम् अस्ति। ||३||

ਸੰਤਨ ਮੋ ਕਉ ਹਰਿ ਮਾਰਗਿ ਪਾਇਆ ॥
संतन मो कउ हरि मारगि पाइआ ॥

सन्ताः मां भगवतः मार्गे स्थापितवन्तः।

ਸਾਧ ਕ੍ਰਿਪਾਲਿ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਗਿਝਾਇਆ ॥
साध क्रिपालि हरि संगि गिझाइआ ॥

पवित्रस्य प्रसादेन अहं भगवतः अनुकूलः अभवम्।

ਹਰਿ ਹਮਰਾ ਹਮ ਹਰਿ ਕੇ ਦਾਸੇ ਨਾਨਕ ਸਬਦੁ ਗੁਰੂ ਸਚੁ ਦੀਨਾ ਜੀਉ ॥੪॥੧੪॥੨੧॥
हरि हमरा हम हरि के दासे नानक सबदु गुरू सचु दीना जीउ ॥४॥१४॥२१॥

प्रभुः मम, अहं भगवतः दासः अस्मि। हे नानक गुरुणा मे सत्यवचनेन शबादः। ||४||१४||२१||

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥
माझ महला ५ ॥

माझ, पंचम मेहलः १.

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਨਿਰਮਲੀਆ ॥
अंम्रित नामु सदा निरमलीआ ॥

अम्ब्रोसियल नाम भगवतः नाम शाश्वतं शुद्धम् अस्ति।

ਸੁਖਦਾਈ ਦੂਖ ਬਿਡਾਰਨ ਹਰੀਆ ॥
सुखदाई दूख बिडारन हरीआ ॥

भगवान् शान्तिप्रदः शोकनिवारकः च।

ਅਵਰਿ ਸਾਦ ਚਖਿ ਸਗਲੇ ਦੇਖੇ ਮਨ ਹਰਿ ਰਸੁ ਸਭ ਤੇ ਮੀਠਾ ਜੀਉ ॥੧॥
अवरि साद चखि सगले देखे मन हरि रसु सभ ते मीठा जीउ ॥१॥

अन्ये सर्वे रसाः मया दृष्टाः, आस्वादिताः च, परन्तु मम मनसि भगवतः सूक्ष्मतत्त्वं सर्वेभ्यः मधुरतमम् अस्ति । ||१||


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430