श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 548


ਰਾਜਨ ਕਿਉ ਸੋਇਆ ਤੂ ਨੀਦ ਭਰੇ ਜਾਗਤ ਕਤ ਨਾਹੀ ਰਾਮ ॥
राजन किउ सोइआ तू नीद भरे जागत कत नाही राम ॥

हे राजन् किमर्थं सुप्तः ? किमर्थं त्वं वास्तविकतां प्रति न जागरसि ?

ਮਾਇਆ ਝੂਠੁ ਰੁਦਨੁ ਕੇਤੇ ਬਿਲਲਾਹੀ ਰਾਮ ॥
माइआ झूठु रुदनु केते बिललाही राम ॥

माया विषये रोदनं विलपितुं च व्यर्थं, किन्तु एतावन्तः रोदन्ति, शोचन्ति च।

ਬਿਲਲਾਹਿ ਕੇਤੇ ਮਹਾ ਮੋਹਨ ਬਿਨੁ ਨਾਮ ਹਰਿ ਕੇ ਸੁਖੁ ਨਹੀ ॥
बिललाहि केते महा मोहन बिनु नाम हरि के सुखु नही ॥

एतावन्तः क्रन्दन्ति मायाम् महामोहकम्, परन्तु भगवतः नाम विना शान्तिः नास्ति।

ਸਹਸ ਸਿਆਣਪ ਉਪਾਵ ਥਾਕੇ ਜਹ ਭਾਵਤ ਤਹ ਜਾਹੀ ॥
सहस सिआणप उपाव थाके जह भावत तह जाही ॥

सहस्राणि चतुराः युक्तयः, प्रयत्नाः च सफलाः न भविष्यन्ति। यत्र भगवान् इच्छति तत्र गच्छति ।

ਆਦਿ ਅੰਤੇ ਮਧਿ ਪੂਰਨ ਸਰਬਤ੍ਰ ਘਟਿ ਘਟਿ ਆਹੀ ॥
आदि अंते मधि पूरन सरबत्र घटि घटि आही ॥

आदौ मध्ये च अन्ते च सर्वत्र सर्वव्यापी; सः एकैकं हृदये अस्ति।

ਬਿਨਵੰਤ ਨਾਨਕ ਜਿਨ ਸਾਧਸੰਗਮੁ ਸੇ ਪਤਿ ਸੇਤੀ ਘਰਿ ਜਾਹੀ ॥੨॥
बिनवंत नानक जिन साधसंगमु से पति सेती घरि जाही ॥२॥

प्रार्थयति नानक, ये साध संगत सम्मिलिताः ते मानेन भगवतः गृहं गच्छन्ति। ||२||

ਨਰਪਤਿ ਜਾਣਿ ਗ੍ਰਹਿਓ ਸੇਵਕ ਸਿਆਣੇ ਰਾਮ ॥
नरपति जाणि ग्रहिओ सेवक सिआणे राम ॥

ते प्रासादं धीमान् भृत्याश्च विद्धि मर्त्यराज अन्ते निष्प्रयोजनम् ।

ਸਰਪਰ ਵੀਛੁੜਣਾ ਮੋਹੇ ਪਛੁਤਾਣੇ ਰਾਮ ॥
सरपर वीछुड़णा मोहे पछुताणे राम ॥

तेभ्यः वियोगः अवश्यं करणीयः, तेषां आसक्तिः भवतः पश्चातापं जनयिष्यति ।

ਹਰਿਚੰਦਉਰੀ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਕਹਾ ਅਸਥਿਤਿ ਪਾਈਐ ॥
हरिचंदउरी देखि भूला कहा असथिति पाईऐ ॥

प्रेतपुरं पश्यन् त्वं भ्रष्टः असि; कथं त्वम् इदानीं स्थिरतां प्राप्नुयात् ?

ਬਿਨੁ ਨਾਮ ਹਰਿ ਕੇ ਆਨ ਰਚਨਾ ਅਹਿਲਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਈਐ ॥
बिनु नाम हरि के आन रचना अहिला जनमु गवाईऐ ॥

भगवन्नामात्परेषु विषयेषु लीनः अयं मानवजीवनं व्यर्थं व्यर्थं भवति ।

ਹਉ ਹਉ ਕਰਤ ਨ ਤ੍ਰਿਸਨ ਬੂਝੈ ਨਹ ਕਾਂਮ ਪੂਰਨ ਗਿਆਨੇ ॥
हउ हउ करत न त्रिसन बूझै नह कांम पूरन गिआने ॥

अहङ्कारकर्मणि प्रवृत्तः, तव तृष्णा न शाम्यति। न तव कामाः सिद्धाः, न च त्वं आध्यात्मिकं प्रज्ञां प्राप्नोषि ।

ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਨਾਮ ਹਰਿ ਕੇ ਕੇਤਿਆ ਪਛੁਤਾਨੇ ॥੩॥
बिनवंति नानक बिनु नाम हरि के केतिआ पछुताने ॥३॥

प्रार्थयति नानक, भगवतः नाम विना, एतावन्तः खेदं प्रस्थिताः। ||३||

ਧਾਰਿ ਅਨੁਗ੍ਰਹੋ ਅਪਨਾ ਕਰਿ ਲੀਨਾ ਰਾਮ ॥
धारि अनुग्रहो अपना करि लीना राम ॥

आशिषवृष्टिं कृत्वा भगवता मां स्वकीयं कृतवान् ।

ਭੁਜਾ ਗਹਿ ਕਾਢਿ ਲੀਓ ਸਾਧੂ ਸੰਗੁ ਦੀਨਾ ਰਾਮ ॥
भुजा गहि काढि लीओ साधू संगु दीना राम ॥

बाहुं गृहीत्वा मां पङ्कात् बहिः आकृष्य पवित्रसङ्गेन साधसंगतेन आशीर्वादं दत्तवान्।

ਸਾਧਸੰਗਮਿ ਹਰਿ ਅਰਾਧੇ ਸਗਲ ਕਲਮਲ ਦੁਖ ਜਲੇ ॥
साधसंगमि हरि अराधे सगल कलमल दुख जले ॥

साधसंगते भगवन्तं भजन् मम सर्वाणि पापानि दुःखानि च दग्धानि भवन्ति।

ਮਹਾ ਧਰਮ ਸੁਦਾਨ ਕਿਰਿਆ ਸੰਗਿ ਤੇਰੈ ਸੇ ਚਲੇ ॥
महा धरम सुदान किरिआ संगि तेरै से चले ॥

एषः महान् धर्मः, दानकर्म च श्रेष्ठः; एतदेव भवता सह गमिष्यति।

ਰਸਨਾ ਅਰਾਧੈ ਏਕੁ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਮਨੁ ਤਨੁ ਭੀਨਾ ॥
रसना अराधै एकु सुआमी हरि नामि मनु तनु भीना ॥

मम जिह्वा आराधनेन एकस्य भगवतः गुरुस्य च नाम जपति; मम मनः शरीरं च भगवतः नाम्ना सिक्तम् अस्ति।

ਨਾਨਕ ਜਿਸ ਨੋ ਹਰਿ ਮਿਲਾਏ ਸੋ ਸਰਬ ਗੁਣ ਪਰਬੀਨਾ ॥੪॥੬॥੯॥
नानक जिस नो हरि मिलाए सो सरब गुण परबीना ॥४॥६॥९॥

यं भगवान् आत्मनः संयोजयति सः सर्वगुणैः पूर्णः नानक। ||४||६||९||

ਬਿਹਾਗੜੇ ਕੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੪ ॥
बिहागड़े की वार महला ४ ॥

Vaar Of Bihaagraa, चतुर्थ मेहलः १.

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एकः सार्वभौमिकः प्रजापतिः ईश्वरः। सच्चे गुरुप्रसादेन : १.

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥
सलोक मः ३ ॥

सलोक, तृतीय मेहल : १.

ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਹੋਰ ਥੈ ਸੁਖੁ ਨ ਭਾਲਿ ॥
गुर सेवा ते सुखु पाईऐ होर थै सुखु न भालि ॥

गुरूं सेवन् शान्तिः लभ्यते; अन्यत्र शान्तिं मा अन्वेष्यताम्।

ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਮਨੁ ਭੇਦੀਐ ਸਦਾ ਵਸੈ ਹਰਿ ਨਾਲਿ ॥
गुर कै सबदि मनु भेदीऐ सदा वसै हरि नालि ॥

आत्मा गुरुशब्देन भेद्यते। भगवान् आत्मान सह नित्यं वसति।

ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਤਿਨਾ ਕਉ ਮਿਲੈ ਜਿਨ ਹਰਿ ਵੇਖੈ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿ ॥੧॥
नानक नामु तिना कउ मिलै जिन हरि वेखै नदरि निहालि ॥१॥

हे नानक, ते एव भगवतः प्रसादकटाक्षेण धन्याः नाम भगवतः नाम लभन्ते। ||१||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तृतीय मेहलः १.

ਸਿਫਤਿ ਖਜਾਨਾ ਬਖਸ ਹੈ ਜਿਸੁ ਬਖਸੈ ਸੋ ਖਰਚੈ ਖਾਇ ॥
सिफति खजाना बखस है जिसु बखसै सो खरचै खाइ ॥

भगवतः स्तुतिनिधिः तादृशं धन्यम्; स एव व्ययार्थं लभते, यस्मै भगवान् प्रयच्छति।

ਸਤਿਗੁਰ ਬਿਨੁ ਹਥਿ ਨ ਆਵਈ ਸਭ ਥਕੇ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ॥
सतिगुर बिनु हथि न आवई सभ थके करम कमाइ ॥

सत्यगुरुं विना हस्ते न आगच्छति; सर्वे धर्मानुष्ठानेन श्रान्ताः अभवन् ।

ਨਾਨਕ ਮਨਮੁਖੁ ਜਗਤੁ ਧਨਹੀਣੁ ਹੈ ਅਗੈ ਭੁਖਾ ਕਿ ਖਾਇ ॥੨॥
नानक मनमुखु जगतु धनहीणु है अगै भुखा कि खाइ ॥२॥

हे नानक, जगतः स्वेच्छा मनमुखानाम् एतस्य धनस्य अभावः अस्ति; यदा ते परलोके क्षुधार्ताः भवन्ति तदा तेषां तत्र किं खादितव्यं भविष्यति? ||२||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी : १.

ਸਭ ਤੇਰੀ ਤੂ ਸਭਸ ਦਾ ਸਭ ਤੁਧੁ ਉਪਾਇਆ ॥
सभ तेरी तू सभस दा सभ तुधु उपाइआ ॥

सर्वे तव, त्वं च सर्वेषां । त्वया सर्वाणि सृष्टानि।

ਸਭਨਾ ਵਿਚਿ ਤੂ ਵਰਤਦਾ ਤੂ ਸਭਨੀ ਧਿਆਇਆ ॥
सभना विचि तू वरतदा तू सभनी धिआइआ ॥

त्वं सर्वान्तर्गतः व्याप्तः - सर्वे त्वां ध्यायन्ते।

ਤਿਸ ਦੀ ਤੂ ਭਗਤਿ ਥਾਇ ਪਾਇਹਿ ਜੋ ਤੁਧੁ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ॥
तिस दी तू भगति थाइ पाइहि जो तुधु मनि भाइआ ॥

मनसः प्रियं भक्तिं गृह्णासि ।

ਜੋ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ ਸੋ ਥੀਐ ਸਭਿ ਕਰਨਿ ਤੇਰਾ ਕਰਾਇਆ ॥
जो हरि प्रभ भावै सो थीऐ सभि करनि तेरा कराइआ ॥

भगवतः ईश्वरस्य यत् प्रीतिः भवति तत् भवति; सर्वे यथा त्वया कार्यं कुर्वन्ति तथा कार्यं कुर्वन्ति।

ਸਲਾਹਿਹੁ ਹਰਿ ਸਭਨਾ ਤੇ ਵਡਾ ਜੋ ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਕੀ ਪੈਜ ਰਖਦਾ ਆਇਆ ॥੧॥
सलाहिहु हरि सभना ते वडा जो संत जनां की पैज रखदा आइआ ॥१॥

स्तुवन्तु भगवन्तं सर्वेभ्यः महत्तमम्; सः सन्तानाम् गौरवं रक्षति। ||१||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥
सलोक मः ३ ॥

सलोक, तृतीय मेहल : १.

ਨਾਨਕ ਗਿਆਨੀ ਜਗੁ ਜੀਤਾ ਜਗਿ ਜੀਤਾ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥
नानक गिआनी जगु जीता जगि जीता सभु कोइ ॥

अन्यान् सर्वान् जित्वा आध्यात्मिकबुद्धिमान् नानक ।

ਨਾਮੇ ਕਾਰਜ ਸਿਧਿ ਹੈ ਸਹਜੇ ਹੋਇ ਸੁ ਹੋਇ ॥
नामे कारज सिधि है सहजे होइ सु होइ ॥

नामद्वारा तस्य कार्याणि सिद्धिम् आनयन्ति; यत् किमपि भवति तत् तस्य इच्छायाः एव।

ਗੁਰਮਤਿ ਮਤਿ ਅਚਲੁ ਹੈ ਚਲਾਇ ਨ ਸਕੈ ਕੋਇ ॥
गुरमति मति अचलु है चलाइ न सकै कोइ ॥

गुरुनिर्देशेन तस्य मनः स्थिरं भवति; न कश्चित् तं भ्रमितुं शक्नोति।

ਭਗਤਾ ਕਾ ਹਰਿ ਅੰਗੀਕਾਰੁ ਕਰੇ ਕਾਰਜੁ ਸੁਹਾਵਾ ਹੋਇ ॥
भगता का हरि अंगीकारु करे कारजु सुहावा होइ ॥

स्वभक्तं करोति भगवान् तस्य कार्याणि समायोजितानि भवन्ति ।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430