श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 1025


ਨਾਵਹੁ ਭੁਲੀ ਚੋਟਾ ਖਾਏ ॥
नावहु भुली चोटा खाए ॥

नाम्ना भ्रमन् ताडनानि सहते।

ਬਹੁਤੁ ਸਿਆਣਪ ਭਰਮੁ ਨ ਜਾਏ ॥
बहुतु सिआणप भरमु न जाए ॥

महती चतुरापि न संशयं निवारयति।

ਪਚਿ ਪਚਿ ਮੁਏ ਅਚੇਤ ਨ ਚੇਤਹਿ ਅਜਗਰਿ ਭਾਰਿ ਲਦਾਈ ਹੇ ॥੮॥
पचि पचि मुए अचेत न चेतहि अजगरि भारि लदाई हे ॥८॥

अचेतनः मूर्खः भगवतः चेतनः न तिष्ठति; सः क्षीणं करोति, मृत्योः कृते सड़्गं च करोति, स्वस्य पापस्य गुरुभारं वहन्। ||८||

ਬਿਨੁ ਬਾਦ ਬਿਰੋਧਹਿ ਕੋਈ ਨਾਹੀ ॥
बिनु बाद बिरोधहि कोई नाही ॥

न कश्चित् विग्रहविग्रहविहीनः ।

ਮੈ ਦੇਖਾਲਿਹੁ ਤਿਸੁ ਸਾਲਾਹੀ ॥
मै देखालिहु तिसु सालाही ॥

यः कञ्चित् दर्शयामि तं स्तुविष्यामि ।

ਮਨੁ ਤਨੁ ਅਰਪਿ ਮਿਲੈ ਜਗਜੀਵਨੁ ਹਰਿ ਸਿਉ ਬਣਤ ਬਣਾਈ ਹੇ ॥੯॥
मनु तनु अरपि मिलै जगजीवनु हरि सिउ बणत बणाई हे ॥९॥

मनः शरीरं च ईश्वरं समर्प्य जगतः जीवनं भगवन्तं मिलित्वा तस्य सदृशं भवति। ||९||

ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਕੋਇ ਨ ਪਾਵੈ ॥
प्रभ की गति मिति कोइ न पावै ॥

ईश्वरस्य अवस्थां विस्तारं च कोऽपि न जानाति।

ਜੇ ਕੋ ਵਡਾ ਕਹਾਇ ਵਡਾਈ ਖਾਵੈ ॥
जे को वडा कहाइ वडाई खावै ॥

योऽत्मानं महात्मानं वदति, तस्य महता भक्ष्यते।

ਸਾਚੇ ਸਾਹਿਬ ਤੋਟਿ ਨ ਦਾਤੀ ਸਗਲੀ ਤਿਨਹਿ ਉਪਾਈ ਹੇ ॥੧੦॥
साचे साहिब तोटि न दाती सगली तिनहि उपाई हे ॥१०॥

अस्माकं सच्चिदानन्दस्य गुरुस्य च दानस्य अभावः नास्ति। सः सर्वान् सृष्टवान्। ||१०||

ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਵੇਪਰਵਾਹੇ ॥
वडी वडिआई वेपरवाहे ॥

स्वतन्त्रस्य भगवतः महिमामहात्म्यं महत्।

ਆਪਿ ਉਪਾਏ ਦਾਨੁ ਸਮਾਹੇ ॥
आपि उपाए दानु समाहे ॥

स्वयं सृष्टवान्, सर्वेभ्यः पोषणं च ददाति।

ਆਪਿ ਦਇਆਲੁ ਦੂਰਿ ਨਹੀ ਦਾਤਾ ਮਿਲਿਆ ਸਹਜਿ ਰਜਾਈ ਹੇ ॥੧੧॥
आपि दइआलु दूरि नही दाता मिलिआ सहजि रजाई हे ॥११॥

दयालुः प्रभुः दूरं नास्ति; महान् दाता स्वतःस्फूर्ततया स्वयमेव एकीभवति, स्वेच्छया। ||११||

ਇਕਿ ਸੋਗੀ ਇਕਿ ਰੋਗਿ ਵਿਆਪੇ ॥
इकि सोगी इकि रोगि विआपे ॥

केचिद्दुःखाः केचिद्व्याधिपीडिताः |

ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੇ ਸੁ ਆਪੇ ਆਪੇ ॥
जो किछु करे सु आपे आपे ॥

ईश्वरः यत् किमपि करोति तत् स्वयमेव करोति।

ਭਗਤਿ ਭਾਉ ਗੁਰ ਕੀ ਮਤਿ ਪੂਰੀ ਅਨਹਦਿ ਸਬਦਿ ਲਖਾਈ ਹੇ ॥੧੨॥
भगति भाउ गुर की मति पूरी अनहदि सबदि लखाई हे ॥१२॥

प्रेम्णः भक्तिद्वारा, गुरुस्य च सिद्धशिक्षायाः माध्यमेन शाबादस्य अप्रहृतध्वनिप्रवाहः साक्षात्कृतः भवति। ||१२||

ਇਕਿ ਨਾਗੇ ਭੂਖੇ ਭਵਹਿ ਭਵਾਏ ॥
इकि नागे भूखे भवहि भवाए ॥

केचन भ्रमन्ति भ्रमन्ति च क्षुधार्ताः नग्नाः च।

ਇਕਿ ਹਠੁ ਕਰਿ ਮਰਹਿ ਨ ਕੀਮਤਿ ਪਾਏ ॥
इकि हठु करि मरहि न कीमति पाए ॥

केचन हठं कृत्वा म्रियन्ते, परन्तु ईश्वरस्य मूल्यं न जानन्ति।

ਗਤਿ ਅਵਿਗਤ ਕੀ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣੈ ਬੂਝੈ ਸਬਦੁ ਕਮਾਈ ਹੇ ॥੧੩॥
गति अविगत की सार न जाणै बूझै सबदु कमाई हे ॥१३॥

शुभाशुभयोः भेदं न जानन्ति; एतत् शब्दवचनस्य अभ्यासेन एव अवगम्यते। ||१३||

ਇਕਿ ਤੀਰਥਿ ਨਾਵਹਿ ਅੰਨੁ ਨ ਖਾਵਹਿ ॥
इकि तीरथि नावहि अंनु न खावहि ॥

केचन पुण्यतीर्थेषु स्नात्वा भोजनं न कुर्वन्ति।

ਇਕਿ ਅਗਨਿ ਜਲਾਵਹਿ ਦੇਹ ਖਪਾਵਹਿ ॥
इकि अगनि जलावहि देह खपावहि ॥

केचित्तप्ताग्नौ शरीराणि पीडयन्ति।

ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ ਕਿਤੁ ਬਿਧਿ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਈ ਹੇ ॥੧੪॥
राम नाम बिनु मुकति न होई कितु बिधि पारि लंघाई हे ॥१४॥

भगवन्नाम विना मुक्तिः न लभ्यते; कथं कश्चित् पारं कर्तुं शक्नोति ? ||१४||

ਗੁਰਮਤਿ ਛੋਡਹਿ ਉਝੜਿ ਜਾਈ ॥
गुरमति छोडहि उझड़ि जाई ॥

गुरुशिक्षां परित्यज्य केचन प्रान्तरे भ्रमन्ति।

ਮਨਮੁਖਿ ਰਾਮੁ ਨ ਜਪੈ ਅਵਾਈ ॥
मनमुखि रामु न जपै अवाई ॥

स्वेच्छा मनमुखाः निराश्रयाः; ते भगवन्तं न ध्यायन्ति।

ਪਚਿ ਪਚਿ ਬੂਡਹਿ ਕੂੜੁ ਕਮਾਵਹਿ ਕੂੜਿ ਕਾਲੁ ਬੈਰਾਈ ਹੇ ॥੧੫॥
पचि पचि बूडहि कूड़ु कमावहि कूड़ि कालु बैराई हे ॥१५॥

अनृताभ्यासात् नष्टाः, नष्टाः, मग्नाः च भवन्ति; मृत्युः मिथ्याशत्रुः | ||१५||

ਹੁਕਮੇ ਆਵੈ ਹੁਕਮੇ ਜਾਵੈ ॥
हुकमे आवै हुकमे जावै ॥

भगवतः आज्ञायाः हुकमेण आगच्छन्ति, तस्य आज्ञायाः हुकमेण च गच्छन्ति।

ਬੂਝੈ ਹੁਕਮੁ ਸੋ ਸਾਚਿ ਸਮਾਵੈ ॥
बूझै हुकमु सो साचि समावै ॥

यः स्वस्य हुकमं साक्षात्करोति, सः सच्चे भगवते विलीयते।

ਨਾਨਕ ਸਾਚੁ ਮਿਲੈ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕਾਰ ਕਮਾਈ ਹੇ ॥੧੬॥੫॥
नानक साचु मिलै मनि भावै गुरमुखि कार कमाई हे ॥१६॥५॥

नानक सच्चे भगवते प्रलीयते तस्य मनः प्रसीदति भगवता । गुरमुखाः तस्य कार्यं कुर्वन्ति। ||१६||५||

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧ ॥
मारू महला १ ॥

मारू, प्रथम मेहल : १.

ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਬਿਧਾਤਾ ॥
आपे करता पुरखु बिधाता ॥

सः एव प्रजापतिः प्रभुः दैवस्य शिल्पकारः।

ਜਿਨਿ ਆਪੇ ਆਪਿ ਉਪਾਇ ਪਛਾਤਾ ॥
जिनि आपे आपि उपाइ पछाता ॥

स्वयम् सृष्टान् तान् मूल्याङ्कयति।

ਆਪੇ ਸਤਿਗੁਰੁ ਆਪੇ ਸੇਵਕੁ ਆਪੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਈ ਹੇ ॥੧॥
आपे सतिगुरु आपे सेवकु आपे स्रिसटि उपाई हे ॥१॥

स एव सच्चो गुरुः, स एव च सेवकः; सः एव विश्वस्य निर्माणं कृतवान् । ||१||

ਆਪੇ ਨੇੜੈ ਨਾਹੀ ਦੂਰੇ ॥
आपे नेड़ै नाही दूरे ॥

सः हस्ते समीपे अस्ति, न दूरे।

ਬੂਝਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇ ਜਨ ਪੂਰੇ ॥
बूझहि गुरमुखि से जन पूरे ॥

गुरमुखाः तं अवगच्छन्ति; सिद्धाः ते विनयशीलाः सत्त्वाः।

ਤਿਨ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਅਹਿਨਿਸਿ ਲਾਹਾ ਗੁਰ ਸੰਗਤਿ ਏਹ ਵਡਾਈ ਹੇ ॥੨॥
तिन की संगति अहिनिसि लाहा गुर संगति एह वडाई हे ॥२॥

तैः सह रात्रौ दिवा च सङ्गतिः लाभप्रदः भवति। इति गुरुसङ्गस्य महिमामहात्म्यम्। ||२||

ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਸੰਤ ਭਲੇ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੇ ॥
जुगि जुगि संत भले प्रभ तेरे ॥

युगेषु तव सन्ताः पवित्राः उदात्ताः च देव।

ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਹਿ ਰਸਨ ਰਸੇਰੇ ॥
हरि गुण गावहि रसन रसेरे ॥

जिह्वाभिः आस्वादयन्तः भगवतः महिमा स्तुतिं गायन्ति।

ਉਸਤਤਿ ਕਰਹਿ ਪਰਹਰਿ ਦੁਖੁ ਦਾਲਦੁ ਜਿਨ ਨਾਹੀ ਚਿੰਤ ਪਰਾਈ ਹੇ ॥੩॥
उसतति करहि परहरि दुखु दालदु जिन नाही चिंत पराई हे ॥३॥

तस्य स्तुतिं जपन्ति, तेषां दुःखं दारिद्र्यं च अपहृतं भवति; ते अन्यस्मात् न बिभ्यन्ति। ||३||

ਓਇ ਜਾਗਤ ਰਹਹਿ ਨ ਸੂਤੇ ਦੀਸਹਿ ॥
ओइ जागत रहहि न सूते दीसहि ॥

जागृताः जागरूकाः च तिष्ठन्ति, न सुप्ताः दृश्यन्ते।

ਸੰਗਤਿ ਕੁਲ ਤਾਰੇ ਸਾਚੁ ਪਰੀਸਹਿ ॥
संगति कुल तारे साचु परीसहि ॥

ते सत्यं सेवन्ते, तथा च स्वसहचरान् बान्धवान् च तारयन्ति।

ਕਲਿਮਲ ਮੈਲੁ ਨਾਹੀ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਓਇ ਰਹਹਿ ਭਗਤਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ਹੇ ॥੪॥
कलिमल मैलु नाही ते निरमल ओइ रहहि भगति लिव लाई हे ॥४॥

पापमलेन न कलङ्किताः; निर्मलाः शुद्धाः च प्रेम्णः भक्तिपूजायां लीनाः तिष्ठन्ति। ||४||

ਬੂਝਹੁ ਹਰਿ ਜਨ ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਣੀ ॥
बूझहु हरि जन सतिगुर बाणी ॥

हे भगवतः विनयशीलसेवकाः गुरुबाणीं वचनं अवगच्छन्तु।

ਏਹੁ ਜੋਬਨੁ ਸਾਸੁ ਹੈ ਦੇਹ ਪੁਰਾਣੀ ॥
एहु जोबनु सासु है देह पुराणी ॥

अयं यौवनः प्राणः शरीरं च गमिष्यति।

ਆਜੁ ਕਾਲਿ ਮਰਿ ਜਾਈਐ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹਰਿ ਜਪੁ ਜਪਿ ਰਿਦੈ ਧਿਆਈ ਹੇ ॥੫॥
आजु कालि मरि जाईऐ प्राणी हरि जपु जपि रिदै धिआई हे ॥५॥

अद्य श्वः वा म्रियसे मर्त्य; जपं कुरुत, हृदि भगवन्तं ध्याय च। ||५||

ਛੋਡਹੁ ਪ੍ਰਾਣੀ ਕੂੜ ਕਬਾੜਾ ॥
छोडहु प्राणी कूड़ कबाड़ा ॥

अनृतं त्यक्त्वा व्यर्थं मार्गं मर्त्य |

ਕੂੜੁ ਮਾਰੇ ਕਾਲੁ ਉਛਾਹਾੜਾ ॥
कूड़ु मारे कालु उछाहाड़ा ॥

मृत्युः दुष्टतया हन्ति मिथ्या भूतान्।

ਸਾਕਤ ਕੂੜਿ ਪਚਹਿ ਮਨਿ ਹਉਮੈ ਦੁਹੁ ਮਾਰਗਿ ਪਚੈ ਪਚਾਈ ਹੇ ॥੬॥
साकत कूड़ि पचहि मनि हउमै दुहु मारगि पचै पचाई हे ॥६॥

अविश्वासः निन्दकः मिथ्यावादेन तस्य अहङ्कारमनसः च नष्टः भवति।द्वैतमार्गे सः सड़्गः जीर्णः च भवति। ||६||


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430