श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 944


ਗੁਪਤੀ ਬਾਣੀ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥
गुपती बाणी परगटु होइ ॥

वचनस्य गुप्ता बाणी प्रकाशिता भवति।

ਨਾਨਕ ਪਰਖਿ ਲਏ ਸਚੁ ਸੋਇ ॥੫੩॥
नानक परखि लए सचु सोइ ॥५३॥

नानक सत्येश्वरः प्रकाशितः ज्ञायते च। ||५३||

ਸਹਜ ਭਾਇ ਮਿਲੀਐ ਸੁਖੁ ਹੋਵੈ ॥
सहज भाइ मिलीऐ सुखु होवै ॥

अन्तर्ज्ञानेन प्रेम्णा च भगवता सह मिलित्वा शान्तिः लभ्यते।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਗੈ ਨੀਦ ਨ ਸੋਵੈ ॥
गुरमुखि जागै नीद न सोवै ॥

गुरमुखः जागृतः जागरूकः च तिष्ठति; सः निद्रां न पतति।

ਸੁੰਨ ਸਬਦੁ ਅਪਰੰਪਰਿ ਧਾਰੈ ॥
सुंन सबदु अपरंपरि धारै ॥

सः असीमितं, निरपेक्षं शबादं गहने अन्तः निक्षिपति।

ਕਹਤੇ ਮੁਕਤੁ ਸਬਦਿ ਨਿਸਤਾਰੈ ॥
कहते मुकतु सबदि निसतारै ॥

शबदं जपन् मुक्तो भवति, परान् अपि तारयति।

ਗੁਰ ਕੀ ਦੀਖਿਆ ਸੇ ਸਚਿ ਰਾਤੇ ॥
गुर की दीखिआ से सचि राते ॥

ये गुरुशिक्षां आचरन्ति ते सत्यस्य अनुकूलाः भवन्ति।

ਨਾਨਕ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਮਿਲਣ ਨਹੀ ਭ੍ਰਾਤੇ ॥੫੪॥
नानक आपु गवाइ मिलण नही भ्राते ॥५४॥

स्वाभिमानं निर्मूलनं ये भगवता सह मिलन्ति नानक; न संशयेन विरक्ताः तिष्ठन्ति। ||५४||

ਕੁਬੁਧਿ ਚਵਾਵੈ ਸੋ ਕਿਤੁ ਠਾਇ ॥
कुबुधि चवावै सो कितु ठाइ ॥

"कुतः तत् स्थानं यत्र दुष्टविचाराः नश्यन्ति?"

ਕਿਉ ਤਤੁ ਨ ਬੂਝੈ ਚੋਟਾ ਖਾਇ ॥
किउ ततु न बूझै चोटा खाइ ॥

मर्त्यः यथार्थस्य सारं न अवगच्छति; किमर्थं सः दुःखेन दुःखं प्राप्नुयात्?"

ਜਮ ਦਰਿ ਬਾਧੇ ਕੋਇ ਨ ਰਾਖੈ ॥
जम दरि बाधे कोइ न राखै ॥

मृत्युद्वारे बद्धं कोऽपि तारयितुं न शक्नोति।

ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਨਾਹੀ ਪਤਿ ਸਾਖੈ ॥
बिनु सबदै नाही पति साखै ॥

शाबादं विना कस्यचित् श्रेयः गौरवं वा नास्ति ।

ਕਿਉ ਕਰਿ ਬੂਝੈ ਪਾਵੈ ਪਾਰੁ ॥
किउ करि बूझै पावै पारु ॥

"कथं अवगमनं प्राप्य लङ्घयितुं शक्यते?"

ਨਾਨਕ ਮਨਮੁਖਿ ਨ ਬੁਝੈ ਗਵਾਰੁ ॥੫੫॥
नानक मनमुखि न बुझै गवारु ॥५५॥

नानक, मूढः स्वेच्छा मनमुखः न अवगच्छति। ||५५||

ਕੁਬੁਧਿ ਮਿਟੈ ਗੁਰਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰਿ ॥
कुबुधि मिटै गुरसबदु बीचारि ॥

गुरवस्य शाबादस्य वचनं चिन्तयन् दुष्टविचाराः मेट्यन्ते।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਮੋਖ ਦੁਆਰ ॥
सतिगुरु भेटै मोख दुआर ॥

सच्चे गुरुणा सह मिलित्वा मुक्तिद्वारं लभ्यते।

ਤਤੁ ਨ ਚੀਨੈ ਮਨਮੁਖੁ ਜਲਿ ਜਾਇ ॥
ततु न चीनै मनमुखु जलि जाइ ॥

स्वेच्छा मनमुखं न तत्त्वतत्त्वं विज्ञायते, भस्म दग्धः भवति।

ਦੁਰਮਤਿ ਵਿਛੁੜਿ ਚੋਟਾ ਖਾਇ ॥
दुरमति विछुड़ि चोटा खाइ ॥

तस्य दुरात्मना भगवतः पृथक् करोति, सः दुःखं प्राप्नोति।

ਮਾਨੈ ਹੁਕਮੁ ਸਭੇ ਗੁਣ ਗਿਆਨ ॥
मानै हुकमु सभे गुण गिआन ॥

भगवतः आज्ञायाः हुकमं स्वीकृत्य सः सर्वगुणैः आध्यात्मिकप्रज्ञाभिः च धन्यः भवति।

ਨਾਨਕ ਦਰਗਹ ਪਾਵੈ ਮਾਨੁ ॥੫੬॥
नानक दरगह पावै मानु ॥५६॥

भगवतः प्राङ्गणे सत्कृतो नानक। ||५६||

ਸਾਚੁ ਵਖਰੁ ਧਨੁ ਪਲੈ ਹੋਇ ॥
साचु वखरु धनु पलै होइ ॥

वणिजं सच्चिदानीं धनं यस्य सः ।

ਆਪਿ ਤਰੈ ਤਾਰੇ ਭੀ ਸੋਇ ॥
आपि तरै तारे भी सोइ ॥

तरति, अन्येषां अपि पारं वहति।

ਸਹਜਿ ਰਤਾ ਬੂਝੈ ਪਤਿ ਹੋਇ ॥
सहजि रता बूझै पति होइ ॥

यः सहजतया अवगच्छति, भगवता अनुकूलः च सः सम्मानितः भवति।

ਤਾ ਕੀ ਕੀਮਤਿ ਕਰੈ ਨ ਕੋਇ ॥
ता की कीमति करै न कोइ ॥

तस्य मूल्यं कोऽपि अनुमानयितुं न शक्नोति।

ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥
जह देखा तह रहिआ समाइ ॥

यत्र यत्र पश्यामि तत्र पश्यामि भगवन्तं व्याप्तं व्याप्तं च ।

ਨਾਨਕ ਪਾਰਿ ਪਰੈ ਸਚ ਭਾਇ ॥੫੭॥
नानक पारि परै सच भाइ ॥५७॥

सत्येश्वरप्रेमद्वारा नानक तरति । ||५७||

ਸੁ ਸਬਦ ਕਾ ਕਹਾ ਵਾਸੁ ਕਥੀਅਲੇ ਜਿਤੁ ਤਰੀਐ ਭਵਜਲੁ ਸੰਸਾਰੋ ॥
सु सबद का कहा वासु कथीअले जितु तरीऐ भवजलु संसारो ॥

"कुत्र शाबादः वसति इति उच्यते? किं अस्मान् भयङ्करं विश्वसमुद्रं पारं करिष्यति?"

ਤ੍ਰੈ ਸਤ ਅੰਗੁਲ ਵਾਈ ਕਹੀਐ ਤਿਸੁ ਕਹੁ ਕਵਨੁ ਅਧਾਰੋ ॥
त्रै सत अंगुल वाई कहीऐ तिसु कहु कवनु अधारो ॥

निःश्वासः दश अङ्गुलीदीर्घतां प्रसारयति; निःश्वासस्य किम् आश्रयः ?

ਬੋਲੈ ਖੇਲੈ ਅਸਥਿਰੁ ਹੋਵੈ ਕਿਉ ਕਰਿ ਅਲਖੁ ਲਖਾਏ ॥
बोलै खेलै असथिरु होवै किउ करि अलखु लखाए ॥

वदन् क्रीडन् कथं स्थिरः स्थिरः च भवेत् । अदृष्टं कथं दृश्यते?"

ਸੁਣਿ ਸੁਆਮੀ ਸਚੁ ਨਾਨਕੁ ਪ੍ਰਣਵੈ ਅਪਣੇ ਮਨ ਸਮਝਾਏ ॥
सुणि सुआमी सचु नानकु प्रणवै अपणे मन समझाए ॥

शृणु हे नाथ; नानकः सत्यं प्रार्थयति। स्वस्य मनः उपदिशतु।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦੇ ਸਚਿ ਲਿਵ ਲਾਗੈ ਕਰਿ ਨਦਰੀ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ॥
गुरमुखि सबदे सचि लिव लागै करि नदरी मेलि मिलाए ॥

गुरमुखः प्रेम्णा सच्चे शब्दस्य अनुकूलः अस्ति। अनुग्रहदृष्टिं दत्त्वा अस्मान् स्वसङ्घं एकीकरोति।

ਆਪੇ ਦਾਨਾ ਆਪੇ ਬੀਨਾ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਸਮਾਏ ॥੫੮॥
आपे दाना आपे बीना पूरै भागि समाए ॥५८॥

स एव सर्वज्ञः सर्वदर्शी च। सम्यक् दैवेन वयं तस्मिन् विलीनाः भवेम। ||५८||

ਸੁ ਸਬਦ ਕਉ ਨਿਰੰਤਰਿ ਵਾਸੁ ਅਲਖੰ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਸੋਈ ॥
सु सबद कउ निरंतरि वासु अलखं जह देखा तह सोई ॥

स शाबादः सर्वभूतानां नाभिके गहने निवसति। ईश्वरः अदृश्यः अस्ति; यत्र यत्र पश्यामि तत्र तं पश्यामि।

ਪਵਨ ਕਾ ਵਾਸਾ ਸੁੰਨ ਨਿਵਾਸਾ ਅਕਲ ਕਲਾ ਧਰ ਸੋਈ ॥
पवन का वासा सुंन निवासा अकल कला धर सोई ॥

वायुः निरपेक्षस्य भगवतः निवासः अस्ति। तस्य गुणाः न सन्ति; तस्य सर्वे गुणाः सन्ति।

ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸਬਦੁ ਘਟ ਮਹਿ ਵਸੈ ਵਿਚਹੁ ਭਰਮੁ ਗਵਾਏ ॥
नदरि करे सबदु घट महि वसै विचहु भरमु गवाए ॥

यदा सः स्वस्य अनुग्रहदृष्टिं ददाति तदा शब्दः हृदयस्य अन्तः स्थातुं आगच्छति, अन्तः संशयः च निर्मूलितः भवति।

ਤਨੁ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਨਿਰਮਲ ਬਾਣੀ ਨਾਮੁੋ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥
तनु मनु निरमलु निरमल बाणी नामुो मंनि वसाए ॥

शरीरं मनश्च निर्मलं भवति, तस्य बनिस्य निर्मलवचनेन। तस्य नाम तव मनसि निहितं भवतु।

ਸਬਦਿ ਗੁਰੂ ਭਵਸਾਗਰੁ ਤਰੀਐ ਇਤ ਉਤ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ॥
सबदि गुरू भवसागरु तरीऐ इत उत एको जाणै ॥

शाबादः गुरुः, भवन्तं भयङ्करं जगत्-सागरं पारं नेतुम्। एकेश्वरमेव विद्धि इह परतः।

ਚਿਹਨੁ ਵਰਨੁ ਨਹੀ ਛਾਇਆ ਮਾਇਆ ਨਾਨਕ ਸਬਦੁ ਪਛਾਣੈ ॥੫੯॥
चिहनु वरनु नही छाइआ माइआ नानक सबदु पछाणै ॥५९॥

तस्य न रूपं न वर्णं न छाया न माया; हे नानक, शाबादं साक्षात्करो। ||५९||

ਤ੍ਰੈ ਸਤ ਅੰਗੁਲ ਵਾਈ ਅਉਧੂ ਸੁੰਨ ਸਚੁ ਆਹਾਰੋ ॥
त्रै सत अंगुल वाई अउधू सुंन सचु आहारो ॥

दशाङ्गुलदीर्घविस्तारितस्य निःश्वासस्य आश्रमं सत्यब्रह्म सत्यं सन्यासी ।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੋਲੈ ਤਤੁ ਬਿਰੋਲੈ ਚੀਨੈ ਅਲਖ ਅਪਾਰੋ ॥
गुरमुखि बोलै ततु बिरोलै चीनै अलख अपारो ॥

गुरमुखः यथार्थस्य सारं वदति, मथयति च, अदृष्टं, अनन्तं भगवन्तं च साक्षात्करोति।

ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਮੇਟੈ ਸਬਦੁ ਵਸਾਏ ਤਾ ਮਨਿ ਚੂਕੈ ਅਹੰਕਾਰੋ ॥
त्रै गुण मेटै सबदु वसाए ता मनि चूकै अहंकारो ॥

गुणत्रयं निर्मूलयन् शब्दं अन्तः निक्षिपति, ततः, तस्य मनः अहङ्कारात् मुक्तः भवति।

ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ਤਾ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਲਗੈ ਪਿਆਰੋ ॥
अंतरि बाहरि एको जाणै ता हरि नामि लगै पिआरो ॥

अन्तः बहिश्च सः एकमेव भगवन्तं जानाति; सः भगवतः नाम प्रेम्णा भवति।

ਸੁਖਮਨਾ ਇੜਾ ਪਿੰਗੁਲਾ ਬੂਝੈ ਜਾ ਆਪੇ ਅਲਖੁ ਲਖਾਏ ॥
सुखमना इड़ा पिंगुला बूझै जा आपे अलखु लखाए ॥

स सुष्मणं इडां च पिङ्गलं च विज्ञायते यदा अदृष्टेश्वरः आत्मानं प्रकाशयति।

ਨਾਨਕ ਤਿਹੁ ਤੇ ਊਪਰਿ ਸਾਚਾ ਸਤਿਗੁਰ ਸਬਦਿ ਸਮਾਏ ॥੬੦॥
नानक तिहु ते ऊपरि साचा सतिगुर सबदि समाए ॥६०॥

एतेषां त्रयाणां ऊर्जानालानां उपरि सत्येश्वरः नानक । सच्चिगुरवस्य शबदस्य वचनेन तेन सह विलीयते। ||६०||

ਮਨ ਕਾ ਜੀਉ ਪਵਨੁ ਕਥੀਅਲੇ ਪਵਨੁ ਕਹਾ ਰਸੁ ਖਾਈ ॥
मन का जीउ पवनु कथीअले पवनु कहा रसु खाई ॥

"वायुः मनसः आत्मा उच्यते। वायुः तु किं खादति?"

ਗਿਆਨ ਕੀ ਮੁਦ੍ਰਾ ਕਵਨ ਅਉਧੂ ਸਿਧ ਕੀ ਕਵਨ ਕਮਾਈ ॥
गिआन की मुद्रा कवन अउधू सिध की कवन कमाई ॥

अध्यात्मगुरुः, एकान्तवासी च का मार्गः। सिद्धस्य किं वृत्तिः?"


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430