श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 935


ਨਾ ਤਿਸੁ ਗਿਆਨੁ ਨ ਧਿਆਨੁ ਹੈ ਨਾ ਤਿਸੁ ਧਰਮੁ ਧਿਆਨੁ ॥
ना तिसु गिआनु न धिआनु है ना तिसु धरमु धिआनु ॥

तस्य न आध्यात्मिकं प्रज्ञा, न च ध्यानं; न धर्मिक श्रद्धा मोर ध्यान।

ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਨਿਰਭਉ ਕਹਾ ਕਿਆ ਜਾਣਾ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥
विणु नावै निरभउ कहा किआ जाणा अभिमानु ॥

नाम विना कथं निर्भयो भवेत् । अहङ्कारमभिमानं कथं अवगन्तुं शक्नोति ?

ਥਾਕਿ ਰਹੀ ਕਿਵ ਅਪੜਾ ਹਾਥ ਨਹੀ ਨਾ ਪਾਰੁ ॥
थाकि रही किव अपड़ा हाथ नही ना पारु ॥

अहं तावत् श्रान्तः अस्मि - कथं तत्र गमिष्यामि ? अस्य समुद्रस्य तलम् अन्तं वा नास्ति ।

ਨਾ ਸਾਜਨ ਸੇ ਰੰਗੁਲੇ ਕਿਸੁ ਪਹਿ ਕਰੀ ਪੁਕਾਰ ॥
ना साजन से रंगुले किसु पहि करी पुकार ॥

मम प्रेम्णः सहचराः नास्ति, येषां साहाय्यं याचयितुम् अर्हति ।

ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਿਉ ਪ੍ਰਿਉ ਜੇ ਕਰੀ ਮੇਲੇ ਮੇਲਣਹਾਰੁ ॥
नानक प्रिउ प्रिउ जे करी मेले मेलणहारु ॥

हे नानक "प्रिय, प्रिय" इति क्रन्दन्तः वयं एकीकृतेन सह एकीकृताः स्मः।

ਜਿਨਿ ਵਿਛੋੜੀ ਸੋ ਮੇਲਸੀ ਗੁਰ ਕੈ ਹੇਤਿ ਅਪਾਰਿ ॥੩੭॥
जिनि विछोड़ी सो मेलसी गुर कै हेति अपारि ॥३७॥

यः मां पृथक् कृतवान्, सः मां पुनः एकीकरोति; गुरवे मम प्रेम अनन्तम् अस्ति। ||३७||

ਪਾਪੁ ਬੁਰਾ ਪਾਪੀ ਕਉ ਪਿਆਰਾ ॥
पापु बुरा पापी कउ पिआरा ॥

पापं दुष्टं तु पापस्य प्रियम्।

ਪਾਪਿ ਲਦੇ ਪਾਪੇ ਪਾਸਾਰਾ ॥
पापि लदे पापे पासारा ॥

सः पापेन आत्मानं भारयति, पापेन च स्वलोकं विस्तारयति।

ਪਰਹਰਿ ਪਾਪੁ ਪਛਾਣੈ ਆਪੁ ॥
परहरि पापु पछाणै आपु ॥

पापं दूरं भवति यः आत्मनः अवगच्छति।

ਨਾ ਤਿਸੁ ਸੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਸੰਤਾਪੁ ॥
ना तिसु सोगु विजोगु संतापु ॥

न शोकेन विरहेण वा पीडितः भवति।

ਨਰਕਿ ਪੜੰਤਉ ਕਿਉ ਰਹੈ ਕਿਉ ਬੰਚੈ ਜਮਕਾਲੁ ॥
नरकि पड़ंतउ किउ रहै किउ बंचै जमकालु ॥

कथं नरकं पतनं वर्जयेत् । कथं सः मृत्युदूतं वञ्चयिष्यति।

ਕਿਉ ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਵੀਸਰੈ ਝੂਠੁ ਬੁਰਾ ਖੈ ਕਾਲੁ ॥
किउ आवण जाणा वीसरै झूठु बुरा खै कालु ॥

आगमनगमनं कथं विस्मर्यते ? अनृतं दुष्टं मृत्युं च क्रूरम्।

ਮਨੁ ਜੰਜਾਲੀ ਵੇੜਿਆ ਭੀ ਜੰਜਾਲਾ ਮਾਹਿ ॥
मनु जंजाली वेड़िआ भी जंजाला माहि ॥

उलझनैः संवृतं मनः उलझनेषु पतति।

ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਕਿਉ ਛੂਟੀਐ ਪਾਪੇ ਪਚਹਿ ਪਚਾਹਿ ॥੩੮॥
विणु नावै किउ छूटीऐ पापे पचहि पचाहि ॥३८॥

नाम्ना विना कथं कश्चित् त्राता भवेत्। पापेन जर्जन्ति। ||३८||

ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਫਾਹੀ ਫਾਸੈ ਕਊਆ ॥
फिरि फिरि फाही फासै कऊआ ॥

पुनः पुनः काकः फले पतति ।

ਫਿਰਿ ਪਛੁਤਾਨਾ ਅਬ ਕਿਆ ਹੂਆ ॥
फिरि पछुताना अब किआ हूआ ॥

तदा सः पश्चातापं करोति, परन्तु इदानीं किं कर्तुं शक्नोति ?

ਫਾਥਾ ਚੋਗ ਚੁਗੈ ਨਹੀ ਬੂਝੈ ॥
फाथा चोग चुगै नही बूझै ॥

फसन् अपि सः भोजनं चोदति; न अवगच्छति।

ਸਤਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤ ਆਖੀ ਸੂਝੈ ॥
सतगुरु मिलै त आखी सूझै ॥

यदि सत्यगुरुं मिलति तर्हि चक्षुषा पश्यति।

ਜਿਉ ਮਛੁਲੀ ਫਾਥੀ ਜਮ ਜਾਲਿ ॥
जिउ मछुली फाथी जम जालि ॥

मत्स्य इव मृत्युपाशं गृह्यते ।

ਵਿਣੁ ਗੁਰ ਦਾਤੇ ਮੁਕਤਿ ਨ ਭਾਲਿ ॥
विणु गुर दाते मुकति न भालि ॥

अन्यस्मात् मोक्षं मा याचस्व गुरुमहादाता विहाय।

ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜਾਇ ॥
फिरि फिरि आवै फिरि फिरि जाइ ॥

पुनः पुनः सः आगच्छति; पुनः पुनः, सः गच्छति।

ਇਕ ਰੰਗਿ ਰਚੈ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥
इक रंगि रचै रहै लिव लाइ ॥

एकस्य भगवतः प्रेम्णि लीनः भव, तस्मिन् प्रेम्णा एव केन्द्रितः भव।

ਇਵ ਛੂਟੈ ਫਿਰਿ ਫਾਸ ਨ ਪਾਇ ॥੩੯॥
इव छूटै फिरि फास न पाइ ॥३९॥

एवं त्वं त्राता भविष्यसि, पुनः जाले न पतिष्यसि। ||३९||

ਬੀਰਾ ਬੀਰਾ ਕਰਿ ਰਹੀ ਬੀਰ ਭਏ ਬੈਰਾਇ ॥
बीरा बीरा करि रही बीर भए बैराइ ॥

सा आह्वयति, "भ्राता, हे भ्राता - तिष्ठ, हे भ्राता!" परन्तु सः परदेशीयः भवति।

ਬੀਰ ਚਲੇ ਘਰਿ ਆਪਣੈ ਬਹਿਣ ਬਿਰਹਿ ਜਲਿ ਜਾਇ ॥
बीर चले घरि आपणै बहिण बिरहि जलि जाइ ॥

तस्याः भ्राता स्वगृहं प्रति गच्छति, तस्य भगिनी च विरहदुःखेन दहति ।

ਬਾਬੁਲ ਕੈ ਘਰਿ ਬੇਟੜੀ ਬਾਲੀ ਬਾਲੈ ਨੇਹਿ ॥
बाबुल कै घरि बेटड़ी बाली बालै नेहि ॥

अस्मिन् जगति पितुः गृहे कन्या निर्दोषा आत्मा वधूः स्वस्य युवा पतिं प्रभुं प्रेम करोति।

ਜੇ ਲੋੜਹਿ ਵਰੁ ਕਾਮਣੀ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਤੇਹਿ ॥
जे लोड़हि वरु कामणी सतिगुरु सेवहि तेहि ॥

यदि त्वं पतिं भगवन्तं स्पृहयसि, हे आत्मा वधू, तदा सत्गुरुं प्रेम्णा सेवस्व।

ਬਿਰਲੋ ਗਿਆਨੀ ਬੂਝਣਉ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਾਚਿ ਮਿਲੇਇ ॥
बिरलो गिआनी बूझणउ सतिगुरु साचि मिलेइ ॥

कथं दुर्लभाः आध्यात्मिकबुद्धयः, ये सत्यगुरुं मिलन्ति, यथार्थतया च अवगच्छन्ति।

ਠਾਕੁਰ ਹਾਥਿ ਵਡਾਈਆ ਜੈ ਭਾਵੈ ਤੈ ਦੇਇ ॥
ठाकुर हाथि वडाईआ जै भावै तै देइ ॥

सर्वं गौरवपूर्णं माहात्म्यं भगवतः स्वामिनश्च हस्ते एव तिष्ठति। तान् प्रयच्छति, यदा सः प्रसन्नः भवति।

ਬਾਣੀ ਬਿਰਲਉ ਬੀਚਾਰਸੀ ਜੇ ਕੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ॥
बाणी बिरलउ बीचारसी जे को गुरमुखि होइ ॥

गुरुबनिवचनं चिन्तयन्तः कथं दुर्लभाः; ते गुरमुखाः भवन्ति।

ਇਹ ਬਾਣੀ ਮਹਾ ਪੁਰਖ ਕੀ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਹੋਇ ॥੪੦॥
इह बाणी महा पुरख की निज घरि वासा होइ ॥४०॥

इति परमात्मनः बाणी; तया माध्यमेन स्वस्य अन्तःकरणस्य गृहे एव निवसति। ||४०||

ਭਨਿ ਭਨਿ ਘੜੀਐ ਘੜਿ ਘੜਿ ਭਜੈ ਢਾਹਿ ਉਸਾਰੈ ਉਸਰੇ ਢਾਹੈ ॥
भनि भनि घड़ीऐ घड़ि घड़ि भजै ढाहि उसारै उसरे ढाहै ॥

भग्नं विभज्य च सृजति पुनः सृजति च; सृजन्, सः पुनः विदारयति। ध्वस्तं सृजति, निर्मितं च विध्वंसति।

ਸਰ ਭਰਿ ਸੋਖੈ ਭੀ ਭਰਿ ਪੋਖੈ ਸਮਰਥ ਵੇਪਰਵਾਹੈ ॥
सर भरि सोखै भी भरि पोखै समरथ वेपरवाहै ॥

सः पूर्णानि कुण्डानि शोषयति, पुनः शुष्कानि टङ्कणानि पूरयति। सः सर्वशक्तिमान् स्वतन्त्रः च अस्ति।

ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਨੇ ਭਏ ਦਿਵਾਨੇ ਵਿਣੁ ਭਾਗਾ ਕਿਆ ਪਾਈਐ ॥
भरमि भुलाने भए दिवाने विणु भागा किआ पाईऐ ॥

संशयमोहिताः ते उन्मत्ताः अभवन्; दैवं विना किं लभन्ते ?

ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਿਆਨੁ ਡੋਰੀ ਪ੍ਰਭਿ ਪਕੜੀ ਜਿਨ ਖਿੰਚੈ ਤਿਨ ਜਾਈਐ ॥
गुरमुखि गिआनु डोरी प्रभि पकड़ी जिन खिंचै तिन जाईऐ ॥

गुरमुखाः जानन्ति यत् ईश्वरः तारं धारयति; यत्र यत्र कर्षति तत्र तत्र गन्तव्यम्।

ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇ ਸਦਾ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਬਹੁੜਿ ਨ ਪਛੋਤਾਈਐ ॥
हरि गुण गाइ सदा रंगि राते बहुड़ि न पछोताईऐ ॥

ये भगवतः महिमा स्तुतिं गायन्ति, ते तस्य प्रेम्णा सदा ओतप्रोताः भवन्ति; ते पुनः कदापि पश्चातापं न कुर्वन्ति।

ਭਭੈ ਭਾਲਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝਹਿ ਤਾ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਪਾਈਐ ॥
भभै भालहि गुरमुखि बूझहि ता निज घरि वासा पाईऐ ॥

भाभा - यदि कश्चित् अन्वेषयति, ततः गुरमुखः भवति, तर्हि सः स्वहृदयस्य गृहे निवासं कर्तुं आगच्छति।

ਭਭੈ ਭਉਜਲੁ ਮਾਰਗੁ ਵਿਖੜਾ ਆਸ ਨਿਰਾਸਾ ਤਰੀਐ ॥
भभै भउजलु मारगु विखड़ा आस निरासा तरीऐ ॥

भाभः - भयङ्करस्य जगत्-सागरस्य मार्गः द्रोहः। आशाहीनः तिष्ठ, आशामध्ये, त्वं तरिष्यसि।

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਆਪੋ ਚੀਨੑੈ ਜੀਵਤਿਆ ਇਵ ਮਰੀਐ ॥੪੧॥
गुरपरसादी आपो चीनै जीवतिआ इव मरीऐ ॥४१॥

गुरुप्रसादेन आत्मनः अवगमनं आगच्छति; एवं सः जीवितः सन् मृतः तिष्ठति। ||४१||

ਮਾਇਆ ਮਾਇਆ ਕਰਿ ਮੁਏ ਮਾਇਆ ਕਿਸੈ ਨ ਸਾਥਿ ॥
माइआ माइआ करि मुए माइआ किसै न साथि ॥

मायायाः धनं धनं च क्रन्दन्तः म्रियन्ते; माया तु तेषां सह न गच्छति।

ਹੰਸੁ ਚਲੈ ਉਠਿ ਡੁਮਣੋ ਮਾਇਆ ਭੂਲੀ ਆਥਿ ॥
हंसु चलै उठि डुमणो माइआ भूली आथि ॥

आत्मा हंसः उद्भवति प्रयाति च दुःखितः विषादः स्वधनं त्यक्त्वा।

ਮਨੁ ਝੂਠਾ ਜਮਿ ਜੋਹਿਆ ਅਵਗੁਣ ਚਲਹਿ ਨਾਲਿ ॥
मनु झूठा जमि जोहिआ अवगुण चलहि नालि ॥

मिथ्या मनः मृत्युदूतेन मृग्यते; गच्छन् स्वदोषान् सह वहति।

ਮਨ ਮਹਿ ਮਨੁ ਉਲਟੋ ਮਰੈ ਜੇ ਗੁਣ ਹੋਵਹਿ ਨਾਲਿ ॥
मन महि मनु उलटो मरै जे गुण होवहि नालि ॥

मनः अन्तः व्यावर्तते, मनसा च विलीयते, यदा गुणेन सह भवति।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430