श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 970


ਪੂਰਬ ਜਨਮ ਹਮ ਤੁਮੑਰੇ ਸੇਵਕ ਅਬ ਤਉ ਮਿਟਿਆ ਨ ਜਾਈ ॥
पूरब जनम हम तुमरे सेवक अब तउ मिटिआ न जाई ॥

मम पूर्वजीवने अहं तव सेवकः आसम्; अधुना, अहं त्वां त्यक्तुम् न शक्नोमि।

ਤੇਰੇ ਦੁਆਰੈ ਧੁਨਿ ਸਹਜ ਕੀ ਮਾਥੈ ਮੇਰੇ ਦਗਾਈ ॥੨॥
तेरे दुआरै धुनि सहज की माथै मेरे दगाई ॥२॥

आकाशीयध्वनिप्रवाहः भवतः द्वारे प्रतिध्वन्यते। मम ललाटे भवतः चिह्नं मुद्रितम् अस्ति। ||२||

ਦਾਗੇ ਹੋਹਿ ਸੁ ਰਨ ਮਹਿ ਜੂਝਹਿ ਬਿਨੁ ਦਾਗੇ ਭਗਿ ਜਾਈ ॥
दागे होहि सु रन महि जूझहि बिनु दागे भगि जाई ॥

ये भवतः ब्राण्डेन सह ब्राण्ड् कृताः सन्ति ते युद्धे वीरतया युद्धं कुर्वन्ति; ये भवतः ब्राण्ड् विना सन्ति ते पलायन्ते।

ਸਾਧੂ ਹੋਇ ਸੁ ਭਗਤਿ ਪਛਾਨੈ ਹਰਿ ਲਏ ਖਜਾਨੈ ਪਾਈ ॥੩॥
साधू होइ सु भगति पछानै हरि लए खजानै पाई ॥३॥

यः पवित्रः भवति, सः भगवतः भक्तिपूजायाः मूल्यं प्रशंसति। भगवान् तं स्वकोषे स्थापयति। ||३||

ਕੋਠਰੇ ਮਹਿ ਕੋਠਰੀ ਪਰਮ ਕੋਠੀ ਬੀਚਾਰਿ ॥
कोठरे महि कोठरी परम कोठी बीचारि ॥

दुर्गे कक्षः अस्ति; चिन्तनेन ध्यानेन परमं कक्षं भवति।

ਗੁਰਿ ਦੀਨੀ ਬਸਤੁ ਕਬੀਰ ਕਉ ਲੇਵਹੁ ਬਸਤੁ ਸਮੑਾਰਿ ॥੪॥
गुरि दीनी बसतु कबीर कउ लेवहु बसतु समारि ॥४॥

गुरुः कबीरं वस्तुना आशीर्वादं दत्तवान् यत् "एतत् द्रव्यं गृहाण; एतत् पोषयतु, सुरक्षितं च स्थापयतु" इति। ||४||

ਕਬੀਰਿ ਦੀਈ ਸੰਸਾਰ ਕਉ ਲੀਨੀ ਜਿਸੁ ਮਸਤਕਿ ਭਾਗੁ ॥
कबीरि दीई संसार कउ लीनी जिसु मसतकि भागु ॥

कबीरः जगति ददाति, परन्तु सः एव तत् प्राप्नोति, यस्य ललाटे एतादृशं दैवं अभिलेखितम् अस्ति।

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਜਿਨਿ ਪਾਇਆ ਥਿਰੁ ਤਾ ਕਾ ਸੋਹਾਗੁ ॥੫॥੪॥
अंम्रित रसु जिनि पाइआ थिरु ता का सोहागु ॥५॥४॥

स्थायी विवाहः, यस्य एतत् अम्ब्रोसियलसारं प्राप्नोति। ||५||४||

ਜਿਹ ਮੁਖ ਬੇਦੁ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਨਿਕਸੈ ਸੋ ਕਿਉ ਬ੍ਰਹਮਨੁ ਬਿਸਰੁ ਕਰੈ ॥
जिह मुख बेदु गाइत्री निकसै सो किउ ब्रहमनु बिसरु करै ॥

यस्य मुखात् वेद गायत्री प्रार्थना च निर्गतं तं ब्राह्मण कथं विस्मरिष्यसि।

ਜਾ ਕੈ ਪਾਇ ਜਗਤੁ ਸਭੁ ਲਾਗੈ ਸੋ ਕਿਉ ਪੰਡਿਤੁ ਹਰਿ ਨ ਕਹੈ ॥੧॥
जा कै पाइ जगतु सभु लागै सो किउ पंडितु हरि न कहै ॥१॥

तस्य पादयोः सर्वं जगत् पतति; तस्य भगवतः नाम किमर्थं न जपसि पण्डित | ||१||

ਕਾਹੇ ਮੇਰੇ ਬਾਮੑਨ ਹਰਿ ਨ ਕਹਹਿ ॥
काहे मेरे बामन हरि न कहहि ॥

किमर्थं न जपसि भगवतः नाम द्विज ।

ਰਾਮੁ ਨ ਬੋਲਹਿ ਪਾਡੇ ਦੋਜਕੁ ਭਰਹਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
रामु न बोलहि पाडे दोजकु भरहि ॥१॥ रहाउ ॥

यदि भगवतः नाम न जपसि पंडित, केवलं नरके एव दुःखं प्राप्स्यसि। ||१||विराम||

ਆਪਨ ਊਚ ਨੀਚ ਘਰਿ ਭੋਜਨੁ ਹਠੇ ਕਰਮ ਕਰਿ ਉਦਰੁ ਭਰਹਿ ॥
आपन ऊच नीच घरि भोजनु हठे करम करि उदरु भरहि ॥

त्वं उच्चं मन्यसे, किन्तु नीचानां गृहेभ्यः अन्नं गृह्णासि; त्वं बलात् संस्कारं कृत्वा उदरं पूरयसि।

ਚਉਦਸ ਅਮਾਵਸ ਰਚਿ ਰਚਿ ਮਾਂਗਹਿ ਕਰ ਦੀਪਕੁ ਲੈ ਕੂਪਿ ਪਰਹਿ ॥੨॥
चउदस अमावस रचि रचि मांगहि कर दीपकु लै कूपि परहि ॥२॥

चतुर्दश्यां, अमावस्यायां च रात्रौ भिक्षाटनं कृत्वा निर्गच्छति; दीपं हस्तेषु धारयन् अपि, अद्यापि, त्वं गर्ते पतसि। ||२||

ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਨੁ ਮੈ ਕਾਸੀਕ ਜੁਲਹਾ ਮੁਹਿ ਤੋਹਿ ਬਰਾਬਰੀ ਕੈਸੇ ਕੈ ਬਨਹਿ ॥
तूं ब्रहमनु मै कासीक जुलहा मुहि तोहि बराबरी कैसे कै बनहि ॥

त्वं ब्राह्मणोऽसि, अहं केवलं बनारसतः बुनकरः। कथं त्वया सह तुलनां करिष्यामि ?

ਹਮਰੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਕਹਿ ਉਬਰੇ ਬੇਦ ਭਰੋਸੇ ਪਾਂਡੇ ਡੂਬਿ ਮਰਹਿ ॥੩॥੫॥
हमरे राम नाम कहि उबरे बेद भरोसे पांडे डूबि मरहि ॥३॥५॥

भगवतः नाम जपन् अहं तारितः अभवम्; वेदमाश्रित्य ब्राह्मण मज्जिष्यसि म्रियसे | ||३||५||

ਤਰਵਰੁ ਏਕੁ ਅਨੰਤ ਡਾਰ ਸਾਖਾ ਪੁਹਪ ਪਤ੍ਰ ਰਸ ਭਰੀਆ ॥
तरवरु एकु अनंत डार साखा पुहप पत्र रस भरीआ ॥

एकः वृक्षः अस्ति, असंख्यशाखाविटपैः सह; तस्य पुष्पाणि पत्राणि च तस्य रसेन पूरितानि भवन्ति।

ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੀ ਬਾੜੀ ਹੈ ਰੇ ਤਿਨਿ ਹਰਿ ਪੂਰੈ ਕਰੀਆ ॥੧॥
इह अंम्रित की बाड़ी है रे तिनि हरि पूरै करीआ ॥१॥

अयं जगत् अम्ब्रोसियल अमृतस्य उद्यानम् अस्ति । सिद्धेश्वरः सृष्टवान् । ||१||

ਜਾਨੀ ਜਾਨੀ ਰੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਕੀ ਕਹਾਨੀ ॥
जानी जानी रे राजा राम की कहानी ॥

अहं मम सार्वभौमस्य कथां ज्ञातवान्।

ਅੰਤਰਿ ਜੋਤਿ ਰਾਮ ਪਰਗਾਸਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬਿਰਲੈ ਜਾਨੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
अंतरि जोति राम परगासा गुरमुखि बिरलै जानी ॥१॥ रहाउ ॥

कथं दुर्लभः स गुरमुखः यः जानाति, यस्य अन्तःकरणं भगवतः प्रकाशेन प्रकाशितम्। ||१||विराम||

ਭਵਰੁ ਏਕੁ ਪੁਹਪ ਰਸ ਬੀਧਾ ਬਾਰਹ ਲੇ ਉਰ ਧਰਿਆ ॥
भवरु एकु पुहप रस बीधा बारह ले उर धरिआ ॥

द्वादशदलकुसुममृतव्यसनिनः भृङ्गः हृदये निषेधति ।

ਸੋਰਹ ਮਧੇ ਪਵਨੁ ਝਕੋਰਿਆ ਆਕਾਸੇ ਫਰੁ ਫਰਿਆ ॥੨॥
सोरह मधे पवनु झकोरिआ आकासे फरु फरिआ ॥२॥

सः आकाशिक-ईथर-षोडश-दल-आकाशे लम्बमानं निःश्वासं धारयति, आनन्देन च पक्षान् ताडयति। ||२||

ਸਹਜ ਸੁੰਨਿ ਇਕੁ ਬਿਰਵਾ ਉਪਜਿਆ ਧਰਤੀ ਜਲਹਰੁ ਸੋਖਿਆ ॥
सहज सुंनि इकु बिरवा उपजिआ धरती जलहरु सोखिआ ॥

सहजसमाधिस्य गहने शून्ये एकः वृक्षः उत्तिष्ठति; भूमौ कामजलं सिञ्चति।

ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਹਉ ਤਾ ਕਾ ਸੇਵਕੁ ਜਿਨਿ ਇਹੁ ਬਿਰਵਾ ਦੇਖਿਆ ॥੩॥੬॥
कहि कबीर हउ ता का सेवकु जिनि इहु बिरवा देखिआ ॥३॥६॥

कबीरः वदति, अहं तेषां सेवकः अस्मि ये अयं आकाशवृक्षः दृष्टवन्तः। ||३||६||

ਮੁੰਦ੍ਰਾ ਮੋਨਿ ਦਇਆ ਕਰਿ ਝੋਲੀ ਪਤ੍ਰ ਕਾ ਕਰਹੁ ਬੀਚਾਰੁ ਰੇ ॥
मुंद्रा मोनि दइआ करि झोली पत्र का करहु बीचारु रे ॥

मौनं कुरुकुण्डलं, करुणं च बटुकं कुरु; ध्यानं भवतः भिक्षाकटोरा भवतु।

ਖਿੰਥਾ ਇਹੁ ਤਨੁ ਸੀਅਉ ਅਪਨਾ ਨਾਮੁ ਕਰਉ ਆਧਾਰੁ ਰੇ ॥੧॥
खिंथा इहु तनु सीअउ अपना नामु करउ आधारु रे ॥१॥

एतत् शरीरं भवतः पट्टिकायुक्तं कोटं कृत्वा, भगवतः नाम भवतः आश्रयरूपेण गृहाण। ||१||

ਐਸਾ ਜੋਗੁ ਕਮਾਵਹੁ ਜੋਗੀ ॥
ऐसा जोगु कमावहु जोगी ॥

एतादृशं योगं कुरु योगि।

ਜਪ ਤਪ ਸੰਜਮੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭੋਗੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
जप तप संजमु गुरमुखि भोगी ॥१॥ रहाउ ॥

गुरमुखत्वेन ध्यानं तपः आत्मसंयमं च भोजन्तु। ||१||विराम||

ਬੁਧਿ ਬਿਭੂਤਿ ਚਢਾਵਉ ਅਪੁਨੀ ਸਿੰਗੀ ਸੁਰਤਿ ਮਿਲਾਈ ॥
बुधि बिभूति चढावउ अपुनी सिंगी सुरति मिलाई ॥

प्रज्ञाभस्मं शरीरे प्रयोजय; तव शृङ्गं तव केन्द्रितं चेतना भवतु।

ਕਰਿ ਬੈਰਾਗੁ ਫਿਰਉ ਤਨਿ ਨਗਰੀ ਮਨ ਕੀ ਕਿੰਗੁਰੀ ਬਜਾਈ ॥੨॥
करि बैरागु फिरउ तनि नगरी मन की किंगुरी बजाई ॥२॥

विरक्तः भूत्वा शरीरस्य नगरं भ्रमतु; मनसः वीणां वादयन्तु। ||२||

ਪੰਚ ਤਤੁ ਲੈ ਹਿਰਦੈ ਰਾਖਹੁ ਰਹੈ ਨਿਰਾਲਮ ਤਾੜੀ ॥
पंच ततु लै हिरदै राखहु रहै निरालम ताड़ी ॥

पञ्च तत्वानि - पञ्च तत्त्वानि, हृदयस्य अन्तः निषेध; तव गहनध्यानसमाधिः अविक्षिप्तः भवतु।

ਕਹਤੁ ਕਬੀਰੁ ਸੁਨਹੁ ਰੇ ਸੰਤਹੁ ਧਰਮੁ ਦਇਆ ਕਰਿ ਬਾੜੀ ॥੩॥੭॥
कहतु कबीरु सुनहु रे संतहु धरमु दइआ करि बाड़ी ॥३॥७॥

कथयति कबीरः शृणु सन्तः धर्मं करुणं च स्वोद्यानं कुरु। ||३||७||

ਕਵਨ ਕਾਜ ਸਿਰਜੇ ਜਗ ਭੀਤਰਿ ਜਨਮਿ ਕਵਨ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ॥
कवन काज सिरजे जग भीतरि जनमि कवन फलु पाइआ ॥

केन प्रयोजनाय त्वं सृष्टः संसारे आनीतः च? अस्मिन् जीवने भवता किं किं फलं प्राप्तम् ?

ਭਵ ਨਿਧਿ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਚਿੰਤਾਮਨਿ ਇਕ ਨਿਮਖ ਨ ਇਹੁ ਮਨੁ ਲਾਇਆ ॥੧॥
भव निधि तरन तारन चिंतामनि इक निमख न इहु मनु लाइआ ॥१॥

ईश्वरः भवन्तं भयानकं जगत्-समुद्रं पारं नेतुम् नौका अस्ति; सः मनसः कामानां पूरकः अस्ति। तस्मिन् क्षणमपि न केन्द्रीकृतं मनः । ||१||

ਇਹੁ ਸਿਮਰਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਪਾਈਐ ॥੬॥
इहु सिमरनु सतिगुर ते पाईऐ ॥६॥

इदं ध्यानस्मरणं सत्यगुरुतः प्राप्यते। ||६||

ਸਦਾ ਸਦਾ ਸਿਮਰਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ॥
सदा सदा सिमरि दिनु राति ॥

नित्यं नित्यं तं स्मर दिवा रात्रौ च ।

ਜਾਗੁ ਸੋਇ ਸਿਮਰਨ ਰਸ ਭੋਗ ॥
जागु सोइ सिमरन रस भोग ॥

जागरणं सुप्तं च अस्य ध्यानस्मृतेः सारं भोजन्तु।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430