श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 487


ਤਾ ਮਹਿ ਮਗਨ ਹੋਤ ਨ ਤੇਰੋ ਜਨੁ ॥੨॥
ता महि मगन होत न तेरो जनु ॥२॥

तेषु तव विनयशीलः सेवकः न लीनः अस्ति। ||२||

ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਜੇਵਰੀ ਬਾਧਿਓ ਤੇਰੋ ਜਨ ॥
प्रेम की जेवरी बाधिओ तेरो जन ॥

तव विनयशीलः सेवकः तव प्रेमपाशेन बद्धः अस्ति।

ਕਹਿ ਰਵਿਦਾਸ ਛੂਟਿਬੋ ਕਵਨ ਗੁਨ ॥੩॥੪॥
कहि रविदास छूटिबो कवन गुन ॥३॥४॥

रविदासः वदति, तस्मात् पलायनेन मम किं लाभः स्यात्? ||३||४||

ਆਸਾ ॥
आसा ॥

आसा : १.

ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰੇ ॥
हरि हरि हरि हरि हरि हरि हरे ॥

प्रभु हर हर हर हर हर हर हर हरय।

ਹਰਿ ਸਿਮਰਤ ਜਨ ਗਏ ਨਿਸਤਰਿ ਤਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हरि सिमरत जन गए निसतरि तरे ॥१॥ रहाउ ॥

भगवन्तं ध्यायमानाः विनयिनः मोक्षं प्रति नीताः भवन्ति। ||१||विराम||

ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਕਬੀਰ ਉਜਾਗਰ ॥
हरि के नाम कबीर उजागर ॥

भगवतः नामद्वारा कबीरः प्रसिद्धः, आदरणीयः च अभवत् ।

ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਾਟੇ ਕਾਗਰ ॥੧॥
जनम जनम के काटे कागर ॥१॥

तस्य पूर्वावतारानां विवरणानि विदीर्णानि आसन्। ||१||

ਨਿਮਤ ਨਾਮਦੇਉ ਦੂਧੁ ਪੀਆਇਆ ॥
निमत नामदेउ दूधु पीआइआ ॥

नाम दयवस्य भक्तित्वात् भगवता दत्तं दुग्धं पिबति स्म ।

ਤਉ ਜਗ ਜਨਮ ਸੰਕਟ ਨਹੀ ਆਇਆ ॥੨॥
तउ जग जनम संकट नही आइआ ॥२॥

पुनः संसारे पुनर्जन्मवेदनाः न भोक्तव्याः। ||२||

ਜਨ ਰਵਿਦਾਸ ਰਾਮ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ॥
जन रविदास राम रंगि राता ॥

सेवकः रविदासः भगवतः प्रेम्णा ओतप्रोतः अस्ति।

ਇਉ ਗੁਰਪਰਸਾਦਿ ਨਰਕ ਨਹੀ ਜਾਤਾ ॥੩॥੫॥
इउ गुरपरसादि नरक नही जाता ॥३॥५॥

गुरुप्रसादेन तस्य नरकं न गन्तव्यं भविष्यति। ||३||५||

ਮਾਟੀ ਕੋ ਪੁਤਰਾ ਕੈਸੇ ਨਚਤੁ ਹੈ ॥
माटी को पुतरा कैसे नचतु है ॥

मृत्तिकापुतली कथं नृत्यति ?

ਦੇਖੈ ਦੇਖੈ ਸੁਨੈ ਬੋਲੈ ਦਉਰਿਓ ਫਿਰਤੁ ਹੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
देखै देखै सुनै बोलै दउरिओ फिरतु है ॥१॥ रहाउ ॥

पश्यति शृणोति च शृणोति च प्रधावति च । ||१||विराम||

ਜਬ ਕਛੁ ਪਾਵੈ ਤਬ ਗਰਬੁ ਕਰਤੁ ਹੈ ॥
जब कछु पावै तब गरबु करतु है ॥

यदा किमपि लभते तदा अहंकारेण व्याप्तः भवति।

ਮਾਇਆ ਗਈ ਤਬ ਰੋਵਨੁ ਲਗਤੁ ਹੈ ॥੧॥
माइआ गई तब रोवनु लगतु है ॥१॥

यदा तु तस्य धनं गतं तदा रोदिति शोचति च। ||१||

ਮਨ ਬਚ ਕ੍ਰਮ ਰਸ ਕਸਹਿ ਲੁਭਾਨਾ ॥
मन बच क्रम रस कसहि लुभाना ॥

विचारे वचने कर्मणि च मधुर-तंग-स्वादेषु सक्तः भवति।

ਬਿਨਸਿ ਗਇਆ ਜਾਇ ਕਹੂੰ ਸਮਾਨਾ ॥੨॥
बिनसि गइआ जाइ कहूं समाना ॥२॥

मृते कुत्र गतः इति कोऽपि न जानाति । ||२||

ਕਹਿ ਰਵਿਦਾਸ ਬਾਜੀ ਜਗੁ ਭਾਈ ॥
कहि रविदास बाजी जगु भाई ॥

रविदासः वदति जगत् केवलं नाटकीयं नाटकं हे दैवभ्रातरः।

ਬਾਜੀਗਰ ਸਉ ਮੁੋਹਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਨਿ ਆਈ ॥੩॥੬॥
बाजीगर सउ मुोहि प्रीति बनि आई ॥३॥६॥

मया शो-नक्षत्रे भगवते प्रेम निहितम्। ||३||६||

ਆਸਾ ਬਾਣੀ ਭਗਤ ਧੰਨੇ ਜੀ ਕੀ ॥
आसा बाणी भगत धंने जी की ॥

आसा, भक्त धन जी का वचन: १.

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एकः सार्वभौमिकः प्रजापतिः ईश्वरः। सच्चे गुरुप्रसादेन : १.

ਭ੍ਰਮਤ ਫਿਰਤ ਬਹੁ ਜਨਮ ਬਿਲਾਨੇ ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਨਹੀ ਧੀਰੇ ॥
भ्रमत फिरत बहु जनम बिलाने तनु मनु धनु नही धीरे ॥

अहं असंख्यावतारं भ्रमितवान्, परन्तु मनः, शरीरं, धनं च कदापि स्थिरं न तिष्ठति ।

ਲਾਲਚ ਬਿਖੁ ਕਾਮ ਲੁਬਧ ਰਾਤਾ ਮਨਿ ਬਿਸਰੇ ਪ੍ਰਭ ਹੀਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
लालच बिखु काम लुबध राता मनि बिसरे प्रभ हीरे ॥१॥ रहाउ ॥

सक्तं, कामलोभविषैः कलङ्कितं च मनः भगवतः मणिं विस्मृतवान्। ||१||विराम||

ਬਿਖੁ ਫਲ ਮੀਠ ਲਗੇ ਮਨ ਬਉਰੇ ਚਾਰ ਬਿਚਾਰ ਨ ਜਾਨਿਆ ॥
बिखु फल मीठ लगे मन बउरे चार बिचार न जानिआ ॥

शुभाशुभभेदं न जानाति उन्मत्तचित्तस्य विषफलं मधुरं दृश्यते ।

ਗੁਨ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਢੀ ਅਨ ਭਾਂਤੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਫਿਰਿ ਤਾਨਿਆ ॥੧॥
गुन ते प्रीति बढी अन भांती जनम मरन फिरि तानिआ ॥१॥

गुणविमुखो भूत्वा जन्ममरणजालं पुनः बुनति । ||१||

ਜੁਗਤਿ ਜਾਨਿ ਨਹੀ ਰਿਦੈ ਨਿਵਾਸੀ ਜਲਤ ਜਾਲ ਜਮ ਫੰਧ ਪਰੇ ॥
जुगति जानि नही रिदै निवासी जलत जाल जम फंध परे ॥

हृदयान्तर्गतं भगवतः मार्गं न जानाति; फले दह्यमानः मृत्युपाशेन गृह्यते।

ਬਿਖੁ ਫਲ ਸੰਚਿ ਭਰੇ ਮਨ ਐਸੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਭ ਮਨ ਬਿਸਰੇ ॥੨॥
बिखु फल संचि भरे मन ऐसे परम पुरख प्रभ मन बिसरे ॥२॥

विषफलानि सङ्गृह्य तेन मनः पूरयति, परमात्मानं मनसा विस्मरति। ||२||

ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਵੇਸੁ ਗੁਰਹਿ ਧਨੁ ਦੀਆ ਧਿਆਨੁ ਮਾਨੁ ਮਨ ਏਕ ਮਏ ॥
गिआन प्रवेसु गुरहि धनु दीआ धिआनु मानु मन एक मए ॥

गुरुणा आध्यात्मिक प्रज्ञा धनं दत्तं; ध्यानाभ्यासं कृत्वा मनः तेन सह एकं भवति।

ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਮਾਨੀ ਸੁਖੁ ਜਾਨਿਆ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਅਘਾਨੇ ਮੁਕਤਿ ਭਏ ॥੩॥
प्रेम भगति मानी सुखु जानिआ त्रिपति अघाने मुकति भए ॥३॥

भगवतः कृते प्रेमपूर्णं भक्तिपूजां आलिंगयन् अहं शान्तिं ज्ञातवान्; तृप्तः तृप्तश्च, अहं मुक्तः अभवम्। ||३||

ਜੋਤਿ ਸਮਾਇ ਸਮਾਨੀ ਜਾ ਕੈ ਅਛਲੀ ਪ੍ਰਭੁ ਪਹਿਚਾਨਿਆ ॥
जोति समाइ समानी जा कै अछली प्रभु पहिचानिआ ॥

दिव्यज्योतिपूरितः, अचञ्चितं भगवन्तं प्रजानाति।

ਧੰਨੈ ਧਨੁ ਪਾਇਆ ਧਰਣੀਧਰੁ ਮਿਲਿ ਜਨ ਸੰਤ ਸਮਾਨਿਆ ॥੪॥੧॥
धंनै धनु पाइआ धरणीधरु मिलि जन संत समानिआ ॥४॥१॥

धनेन जगतः धारकं भगवन्तं धनं लब्धम्; विनयशीलसन्तं मिलित्वा सः भगवति विलीयते। ||४||१||

ਮਹਲਾ ੫ ॥
महला ५ ॥

पञ्चमः मेहलः १.

ਗੋਬਿੰਦ ਗੋਬਿੰਦ ਗੋਬਿੰਦ ਸੰਗਿ ਨਾਮਦੇਉ ਮਨੁ ਲੀਣਾ ॥
गोबिंद गोबिंद गोबिंद संगि नामदेउ मनु लीणा ॥

नाम दैवस्य मनः ईश्वर, गोबिन्द, गोबिन्द, गोबिन्द इत्यत्र लीनः आसीत्।

ਆਢ ਦਾਮ ਕੋ ਛੀਪਰੋ ਹੋਇਓ ਲਾਖੀਣਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
आढ दाम को छीपरो होइओ लाखीणा ॥१॥ रहाउ ॥

अर्धशैलमूल्यं कैलिको-मुद्रकं कोटिमूल्यं जातम् । ||१||विराम||

ਬੁਨਨਾ ਤਨਨਾ ਤਿਆਗਿ ਕੈ ਪ੍ਰੀਤਿ ਚਰਨ ਕਬੀਰਾ ॥
बुनना तनना तिआगि कै प्रीति चरन कबीरा ॥

बुनानं, ताननसूत्रं च परित्यज्य कबीरः भगवतः पादकमलेषु प्रेम्णः निहितः अभवत् ।

ਨੀਚ ਕੁਲਾ ਜੋਲਾਹਰਾ ਭਇਓ ਗੁਨੀਯ ਗਹੀਰਾ ॥੧॥
नीच कुला जोलाहरा भइओ गुनीय गहीरा ॥१॥

नीचकुलस्य बुनकरः उत्कृष्टाब्धिः अभवत् । ||१||

ਰਵਿਦਾਸੁ ਢੁਵੰਤਾ ਢੋਰ ਨੀਤਿ ਤਿਨਿ ਤਿਆਗੀ ਮਾਇਆ ॥
रविदासु ढुवंता ढोर नीति तिनि तिआगी माइआ ॥

प्रतिदिनं मृतगवः वहन् रविदासः मायालोकस्य त्यागं कृतवान् ।

ਪਰਗਟੁ ਹੋਆ ਸਾਧਸੰਗਿ ਹਰਿ ਦਰਸਨੁ ਪਾਇਆ ॥੨॥
परगटु होआ साधसंगि हरि दरसनु पाइआ ॥२॥

सः पवित्रसङ्घस्य साधसंगतस्य प्रसिद्धः भूत्वा भगवतः दर्शनस्य धन्यदृष्टिम् अवाप्तवान् । ||२||

ਸੈਨੁ ਨਾਈ ਬੁਤਕਾਰੀਆ ਓਹੁ ਘਰਿ ਘਰਿ ਸੁਨਿਆ ॥
सैनु नाई बुतकारीआ ओहु घरि घरि सुनिआ ॥

सैनः नाईः ग्रामस्य द्रुजः एकैकं गृहे प्रसिद्धः अभवत् ।

ਹਿਰਦੇ ਵਸਿਆ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਭਗਤਾ ਮਹਿ ਗਨਿਆ ॥੩॥
हिरदे वसिआ पारब्रहमु भगता महि गनिआ ॥३॥

तस्य हृदि निवसन् परमेश्वरः भक्तेषु गणितः । ||३||


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430