श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 487


ਤਾ ਮਹਿ ਮਗਨ ਹੋਤ ਨ ਤੇਰੋ ਜਨੁ ॥੨॥
ता महि मगन होत न तेरो जनु ॥२॥

तुझा नम्र सेवक त्यांच्यात तल्लीन नाही. ||2||

ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਜੇਵਰੀ ਬਾਧਿਓ ਤੇਰੋ ਜਨ ॥
प्रेम की जेवरी बाधिओ तेरो जन ॥

तुझा नम्र सेवक तुझ्या प्रेमाच्या दोरीने बांधलेला आहे.

ਕਹਿ ਰਵਿਦਾਸ ਛੂਟਿਬੋ ਕਵਨ ਗੁਨ ॥੩॥੪॥
कहि रविदास छूटिबो कवन गुन ॥३॥४॥

रविदास म्हणतात, यातून सुटून मला काय फायदा होईल? ||3||4||

ਆਸਾ ॥
आसा ॥

आसा:

ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰੇ ॥
हरि हरि हरि हरि हरि हरि हरे ॥

परमेश्वर, हर, हर, हर, हर, हर, हर, हर.

ਹਰਿ ਸਿਮਰਤ ਜਨ ਗਏ ਨਿਸਤਰਿ ਤਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हरि सिमरत जन गए निसतरि तरे ॥१॥ रहाउ ॥

परमेश्वराचे चिंतन केल्याने नम्र लोक मोक्षप्राप्तीसाठी जातात. ||1||विराम||

ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਕਬੀਰ ਉਜਾਗਰ ॥
हरि के नाम कबीर उजागर ॥

परमेश्वराच्या नामाने कबीर प्रसिद्ध आणि आदरणीय झाले.

ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਾਟੇ ਕਾਗਰ ॥੧॥
जनम जनम के काटे कागर ॥१॥

त्याच्या भूतकाळातील अवतारांचा लेखाजोखा फाडला गेला. ||1||

ਨਿਮਤ ਨਾਮਦੇਉ ਦੂਧੁ ਪੀਆਇਆ ॥
निमत नामदेउ दूधु पीआइआ ॥

नाम दयेच्या भक्तीमुळे, परमेश्वराने अर्पण केलेले दूध प्याले.

ਤਉ ਜਗ ਜਨਮ ਸੰਕਟ ਨਹੀ ਆਇਆ ॥੨॥
तउ जग जनम संकट नही आइआ ॥२॥

त्याला पुन्हा जगात पुनर्जन्माचे दुःख भोगावे लागणार नाही. ||2||

ਜਨ ਰਵਿਦਾਸ ਰਾਮ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ॥
जन रविदास राम रंगि राता ॥

सेवक रविदास हा परमेश्वराच्या प्रेमाने रंगलेला आहे.

ਇਉ ਗੁਰਪਰਸਾਦਿ ਨਰਕ ਨਹੀ ਜਾਤਾ ॥੩॥੫॥
इउ गुरपरसादि नरक नही जाता ॥३॥५॥

गुरूंच्या कृपेने त्याला नरकात जावे लागणार नाही. ||3||5||

ਮਾਟੀ ਕੋ ਪੁਤਰਾ ਕੈਸੇ ਨਚਤੁ ਹੈ ॥
माटी को पुतरा कैसे नचतु है ॥

मातीची बाहुली कशी नाचते?

ਦੇਖੈ ਦੇਖੈ ਸੁਨੈ ਬੋਲੈ ਦਉਰਿਓ ਫਿਰਤੁ ਹੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
देखै देखै सुनै बोलै दउरिओ फिरतु है ॥१॥ रहाउ ॥

तो पाहतो आणि ऐकतो, ऐकतो आणि बोलतो आणि आजूबाजूला धावतो. ||1||विराम||

ਜਬ ਕਛੁ ਪਾਵੈ ਤਬ ਗਰਬੁ ਕਰਤੁ ਹੈ ॥
जब कछु पावै तब गरबु करतु है ॥

जेव्हा तो काही मिळवतो तेव्हा तो अहंकाराने फुगलेला असतो.

ਮਾਇਆ ਗਈ ਤਬ ਰੋਵਨੁ ਲਗਤੁ ਹੈ ॥੧॥
माइआ गई तब रोवनु लगतु है ॥१॥

पण जेव्हा त्याची संपत्ती संपते तेव्हा तो रडतो आणि रडतो. ||1||

ਮਨ ਬਚ ਕ੍ਰਮ ਰਸ ਕਸਹਿ ਲੁਭਾਨਾ ॥
मन बच क्रम रस कसहि लुभाना ॥

विचार, शब्द आणि कृतीत तो गोड आणि तिखट चवीशी जोडलेला असतो.

ਬਿਨਸਿ ਗਇਆ ਜਾਇ ਕਹੂੰ ਸਮਾਨਾ ॥੨॥
बिनसि गइआ जाइ कहूं समाना ॥२॥

तो मेल्यावर तो कुठे गेला हे कोणालाच कळत नाही. ||2||

ਕਹਿ ਰਵਿਦਾਸ ਬਾਜੀ ਜਗੁ ਭਾਈ ॥
कहि रविदास बाजी जगु भाई ॥

रविदास म्हणतात, जग हे फक्त एक नाटक आहे, हे नशिबाच्या भावंडांनो.

ਬਾਜੀਗਰ ਸਉ ਮੁੋਹਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਨਿ ਆਈ ॥੩॥੬॥
बाजीगर सउ मुोहि प्रीति बनि आई ॥३॥६॥

शोचा स्टार असलेल्या परमेश्वरावर माझे प्रेम आहे. ||3||6||

ਆਸਾ ਬਾਣੀ ਭਗਤ ਧੰਨੇ ਜੀ ਕੀ ॥
आसा बाणी भगत धंने जी की ॥

आसा, भक्त धन्ना जी यांचे वचन:

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एक वैश्विक निर्माता देव. खऱ्या गुरूंच्या कृपेने:

ਭ੍ਰਮਤ ਫਿਰਤ ਬਹੁ ਜਨਮ ਬਿਲਾਨੇ ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਨਹੀ ਧੀਰੇ ॥
भ्रमत फिरत बहु जनम बिलाने तनु मनु धनु नही धीरे ॥

मी अगणित अवतारांत फिरलो, पण मन, शरीर आणि धन कधीही स्थिर राहत नाही.

ਲਾਲਚ ਬਿਖੁ ਕਾਮ ਲੁਬਧ ਰਾਤਾ ਮਨਿ ਬਿਸਰੇ ਪ੍ਰਭ ਹੀਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
लालच बिखु काम लुबध राता मनि बिसरे प्रभ हीरे ॥१॥ रहाउ ॥

लैंगिक इच्छा आणि लोभ यांच्या विषाने ग्रासलेले, मन परमेश्वराच्या रत्नाचा विसर पडले आहे. ||1||विराम||

ਬਿਖੁ ਫਲ ਮੀਠ ਲਗੇ ਮਨ ਬਉਰੇ ਚਾਰ ਬਿਚਾਰ ਨ ਜਾਨਿਆ ॥
बिखु फल मीठ लगे मन बउरे चार बिचार न जानिआ ॥

भल्या-बुऱ्याचा भेद न जाणणाऱ्या विकृत मनाला विषारी फळ गोड वाटते.

ਗੁਨ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਢੀ ਅਨ ਭਾਂਤੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਫਿਰਿ ਤਾਨਿਆ ॥੧॥
गुन ते प्रीति बढी अन भांती जनम मरन फिरि तानिआ ॥१॥

सद्गुणापासून दूर गेल्याने त्याचे इतर गोष्टींवरील प्रेम वाढते आणि तो पुन्हा जन्म-मृत्यूचे जाळे विणतो. ||1||

ਜੁਗਤਿ ਜਾਨਿ ਨਹੀ ਰਿਦੈ ਨਿਵਾਸੀ ਜਲਤ ਜਾਲ ਜਮ ਫੰਧ ਪਰੇ ॥
जुगति जानि नही रिदै निवासी जलत जाल जम फंध परे ॥

त्याच्या हृदयात वास करणाऱ्या परमेश्वराकडे जाण्याचा मार्ग त्याला माहीत नाही; सापळ्यात जळत असताना, तो मृत्यूच्या फासात अडकतो.

ਬਿਖੁ ਫਲ ਸੰਚਿ ਭਰੇ ਮਨ ਐਸੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਭ ਮਨ ਬਿਸਰੇ ॥੨॥
बिखु फल संचि भरे मन ऐसे परम पुरख प्रभ मन बिसरे ॥२॥

विषारी फळे गोळा करून तो त्यामध्ये आपले मन भरून घेतो आणि तो परमात्म्याला आपल्या मनातून विसरतो. ||2||

ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਵੇਸੁ ਗੁਰਹਿ ਧਨੁ ਦੀਆ ਧਿਆਨੁ ਮਾਨੁ ਮਨ ਏਕ ਮਏ ॥
गिआन प्रवेसु गुरहि धनु दीआ धिआनु मानु मन एक मए ॥

गुरूंनी आध्यात्मिक बुद्धीची संपत्ती दिली आहे; ध्यानाचा अभ्यास केल्याने मन त्याच्याशी एकरूप होते.

ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਮਾਨੀ ਸੁਖੁ ਜਾਨਿਆ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਅਘਾਨੇ ਮੁਕਤਿ ਭਏ ॥੩॥
प्रेम भगति मानी सुखु जानिआ त्रिपति अघाने मुकति भए ॥३॥

परमेश्वराची प्रेमळ भक्ती स्वीकारून मला शांती मिळाली आहे; तृप्त आणि तृप्त होऊन मी मुक्त झालो आहे. ||3||

ਜੋਤਿ ਸਮਾਇ ਸਮਾਨੀ ਜਾ ਕੈ ਅਛਲੀ ਪ੍ਰਭੁ ਪਹਿਚਾਨਿਆ ॥
जोति समाइ समानी जा कै अछली प्रभु पहिचानिआ ॥

जो दिव्य प्रकाशाने भरलेला असतो, तो अगम्य भगवान भगवंताला ओळखतो.

ਧੰਨੈ ਧਨੁ ਪਾਇਆ ਧਰਣੀਧਰੁ ਮਿਲਿ ਜਨ ਸੰਤ ਸਮਾਨਿਆ ॥੪॥੧॥
धंनै धनु पाइआ धरणीधरु मिलि जन संत समानिआ ॥४॥१॥

धन्नाने जगाचा पालनपोषण करणारा परमेश्वर आपली संपत्ती म्हणून मिळवला आहे; नम्र संतांना भेटून तो परमेश्वरात विलीन होतो. ||4||1||

ਮਹਲਾ ੫ ॥
महला ५ ॥

पाचवी मेहल:

ਗੋਬਿੰਦ ਗੋਬਿੰਦ ਗੋਬਿੰਦ ਸੰਗਿ ਨਾਮਦੇਉ ਮਨੁ ਲੀਣਾ ॥
गोबिंद गोबिंद गोबिंद संगि नामदेउ मनु लीणा ॥

नामदेवाचे मन देव, गोविंद, गोविंद, गोविंद यात लीन झाले.

ਆਢ ਦਾਮ ਕੋ ਛੀਪਰੋ ਹੋਇਓ ਲਾਖੀਣਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
आढ दाम को छीपरो होइओ लाखीणा ॥१॥ रहाउ ॥

अर्ध्या शेलचे कॅलिको-प्रिंटर लाखोंचे झाले. ||1||विराम||

ਬੁਨਨਾ ਤਨਨਾ ਤਿਆਗਿ ਕੈ ਪ੍ਰੀਤਿ ਚਰਨ ਕਬੀਰਾ ॥
बुनना तनना तिआगि कै प्रीति चरन कबीरा ॥

धागा विणणे व ताणणे सोडून कबीराने प्रभूच्या कमळाच्या चरणांवर प्रेम केले.

ਨੀਚ ਕੁਲਾ ਜੋਲਾਹਰਾ ਭਇਓ ਗੁਨੀਯ ਗਹੀਰਾ ॥੧॥
नीच कुला जोलाहरा भइओ गुनीय गहीरा ॥१॥

गरीब कुटुंबातील एक विणकर, तो उत्कृष्टतेचा महासागर बनला. ||1||

ਰਵਿਦਾਸੁ ਢੁਵੰਤਾ ਢੋਰ ਨੀਤਿ ਤਿਨਿ ਤਿਆਗੀ ਮਾਇਆ ॥
रविदासु ढुवंता ढोर नीति तिनि तिआगी माइआ ॥

रोज मेलेल्या गायी वाहून नेणारे रविदास यांनी मायेचा संसार सोडला.

ਪਰਗਟੁ ਹੋਆ ਸਾਧਸੰਗਿ ਹਰਿ ਦਰਸਨੁ ਪਾਇਆ ॥੨॥
परगटु होआ साधसंगि हरि दरसनु पाइआ ॥२॥

ते सद्संगत, पवित्र संगतीत प्रसिद्ध झाले आणि त्यांना भगवंताचे दर्शन झाले. ||2||

ਸੈਨੁ ਨਾਈ ਬੁਤਕਾਰੀਆ ਓਹੁ ਘਰਿ ਘਰਿ ਸੁਨਿਆ ॥
सैनु नाई बुतकारीआ ओहु घरि घरि सुनिआ ॥

सैन, न्हावी, गावठी कट्टे, प्रत्येक घरात प्रसिद्ध झाले.

ਹਿਰਦੇ ਵਸਿਆ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਭਗਤਾ ਮਹਿ ਗਨਿਆ ॥੩॥
हिरदे वसिआ पारब्रहमु भगता महि गनिआ ॥३॥

परात्पर भगवान त्यांच्या हृदयात वास करत होते आणि त्यांची गणना भक्तांमध्ये होते. ||3||


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430