श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 553


ਜਿਨਾ ਆਪੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਸੇ ਜਨ ਸਚੀ ਦਰਗਹਿ ਜਾਣੇ ॥੧੧॥
जिना आपे गुरमुखि दे वडिआई से जन सची दरगहि जाणे ॥११॥

तो गुरुमुख, ज्याला तू महानतेने आशीर्वादित केले आहे - ते नम्र प्राणी तुझ्या खरे दरबारात ओळखले जाते. ||11||

ਸਲੋਕੁ ਮਰਦਾਨਾ ੧ ॥
सलोकु मरदाना १ ॥

सालोक, मर्दाना:

ਕਲਿ ਕਲਵਾਲੀ ਕਾਮੁ ਮਦੁ ਮਨੂਆ ਪੀਵਣਹਾਰੁ ॥
कलि कलवाली कामु मदु मनूआ पीवणहारु ॥

कलियुगातील अंधार युग हे पात्र आहे, जे लैंगिक इच्छेच्या वाइनने भरलेले आहे; मन हे मद्यपी आहे.

ਕ੍ਰੋਧ ਕਟੋਰੀ ਮੋਹਿ ਭਰੀ ਪੀਲਾਵਾ ਅਹੰਕਾਰੁ ॥
क्रोध कटोरी मोहि भरी पीलावा अहंकारु ॥

क्रोध हा भावनिक आसक्तीने भरलेला प्याला आहे आणि अहंकार हा सर्व्हर आहे.

ਮਜਲਸ ਕੂੜੇ ਲਬ ਕੀ ਪੀ ਪੀ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ ॥
मजलस कूड़े लब की पी पी होइ खुआरु ॥

खोटेपणा आणि लोभ यांच्या संगतीत जास्त मद्यपान केल्याने मनुष्याचा नाश होतो.

ਕਰਣੀ ਲਾਹਣਿ ਸਤੁ ਗੁੜੁ ਸਚੁ ਸਰਾ ਕਰਿ ਸਾਰੁ ॥
करणी लाहणि सतु गुड़ु सचु सरा करि सारु ॥

तर चांगली कृत्ये तुमची दारू बनवा आणि सत्य तुमचा गुळ असू द्या; अशा प्रकारे, सत्याची सर्वात उत्कृष्ट वाइन बनवा.

ਗੁਣ ਮੰਡੇ ਕਰਿ ਸੀਲੁ ਘਿਉ ਸਰਮੁ ਮਾਸੁ ਆਹਾਰੁ ॥
गुण मंडे करि सीलु घिउ सरमु मासु आहारु ॥

सद्गुरुला तुमची भाकरी बनवा, तूप चांगले आचरण करा आणि मांसाहाराला विनय करा.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਨਾਨਕਾ ਖਾਧੈ ਜਾਹਿ ਬਿਕਾਰ ॥੧॥
गुरमुखि पाईऐ नानका खाधै जाहि बिकार ॥१॥

हे नानक, गुरुमुख म्हणून हे प्राप्त होतात; त्यांना भाग घेतल्याने, एखाद्याचे पाप निघून जातात. ||1||

ਮਰਦਾਨਾ ੧ ॥
मरदाना १ ॥

मर्दाना:

ਕਾਇਆ ਲਾਹਣਿ ਆਪੁ ਮਦੁ ਮਜਲਸ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਧਾਤੁ ॥
काइआ लाहणि आपु मदु मजलस त्रिसना धातु ॥

मानवी शरीर म्हणजे वात, स्वाभिमान म्हणजे मदिरा आणि इच्छा म्हणजे पिण्याच्या मित्रांचा सहवास.

ਮਨਸਾ ਕਟੋਰੀ ਕੂੜਿ ਭਰੀ ਪੀਲਾਏ ਜਮਕਾਲੁ ॥
मनसा कटोरी कूड़ि भरी पीलाए जमकालु ॥

मनाच्या तळमळीचा प्याला खोट्याने भरून गेला आहे आणि मृत्यूचा दूत प्याला वाहणारा आहे.

ਇਤੁ ਮਦਿ ਪੀਤੈ ਨਾਨਕਾ ਬਹੁਤੇ ਖਟੀਅਹਿ ਬਿਕਾਰ ॥
इतु मदि पीतै नानका बहुते खटीअहि बिकार ॥

हे मद्य प्यायल्याने, हे नानक, मनुष्य अगणित पापे आणि भ्रष्टता घेतो.

ਗਿਆਨੁ ਗੁੜੁ ਸਾਲਾਹ ਮੰਡੇ ਭਉ ਮਾਸੁ ਆਹਾਰੁ ॥
गिआनु गुड़ु सालाह मंडे भउ मासु आहारु ॥

म्हणून अध्यात्मिक शहाणपणाला तुमचा गुळ बनवा, देवाची स्तुती तुमची भाकर करा आणि तुम्ही खात असलेले मांस देवाचे भय बनवा.

ਨਾਨਕ ਇਹੁ ਭੋਜਨੁ ਸਚੁ ਹੈ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਆਧਾਰੁ ॥੨॥
नानक इहु भोजनु सचु है सचु नामु आधारु ॥२॥

हे नानक, हेच खरे अन्न आहे; खरे नाम हाच तुमचा आधार असू द्या. ||2||

ਕਾਂਯਾਂ ਲਾਹਣਿ ਆਪੁ ਮਦੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਸ ਕੀ ਧਾਰ ॥
कांयां लाहणि आपु मदु अंम्रित तिस की धार ॥

जर मानवी शरीर वात असेल आणि आत्मसाक्षात्कार ही वाइन असेल तर अमृताचा प्रवाह निर्माण होतो.

ਸਤਸੰਗਤਿ ਸਿਉ ਮੇਲਾਪੁ ਹੋਇ ਲਿਵ ਕਟੋਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਰੀ ਪੀ ਪੀ ਕਟਹਿ ਬਿਕਾਰ ॥੩॥
सतसंगति सिउ मेलापु होइ लिव कटोरी अंम्रित भरी पी पी कटहि बिकार ॥३॥

संत समाजाच्या भेटीने, प्रभूच्या प्रेमाचा प्याला या अमृताने भरला आहे; ते प्यायल्याने माणसाचे दोष आणि पाप पुसले जातात. ||3||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਆਪੇ ਸੁਰਿ ਨਰ ਗਣ ਗੰਧਰਬਾ ਆਪੇ ਖਟ ਦਰਸਨ ਕੀ ਬਾਣੀ ॥
आपे सुरि नर गण गंधरबा आपे खट दरसन की बाणी ॥

तो स्वतः देवदूत, स्वर्गीय घोषवाक्य आणि स्वर्गीय गायक आहे. ते स्वतःच तत्त्वज्ञानाच्या सहा शाळांचे स्पष्टीकरण देतात.

ਆਪੇ ਸਿਵ ਸੰਕਰ ਮਹੇਸਾ ਆਪੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ ॥
आपे सिव संकर महेसा आपे गुरमुखि अकथ कहाणी ॥

तो स्वतः शिव, शंकर आणि महेश आहे; तो स्वतः गुरुमुख आहे, जो अव्यक्त भाषण करतो.

ਆਪੇ ਜੋਗੀ ਆਪੇ ਭੋਗੀ ਆਪੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਫਿਰੈ ਬਿਬਾਣੀ ॥
आपे जोगी आपे भोगी आपे संनिआसी फिरै बिबाणी ॥

तो स्वतःच योगी आहे, तो स्वतःच इंद्रियभोग करणारा आहे आणि तो स्वतःच संन्यासी आहे, रानात भटकत आहे.

ਆਪੈ ਨਾਲਿ ਗੋਸਟਿ ਆਪਿ ਉਪਦੇਸੈ ਆਪੇ ਸੁਘੜੁ ਸਰੂਪੁ ਸਿਆਣੀ ॥
आपै नालि गोसटि आपि उपदेसै आपे सुघड़ु सरूपु सिआणी ॥

तो स्वतःशी चर्चा करतो, आणि तो स्वतःला शिकवतो; तो स्वत: वेगळा, कृपाळू आणि ज्ञानी आहे.

ਆਪਣਾ ਚੋਜੁ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਆਪੇ ਆਪੇ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਹੈ ਜਾਣੀ ॥੧੨॥
आपणा चोजु करि वेखै आपे आपे सभना जीआ का है जाणी ॥१२॥

स्वत:चे नाटक मांडतो, तो स्वत: ते पाहतो; तो स्वतः सर्व प्राणिमात्रांचा जाणता आहे. ||12||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
सलोकु मः ३ ॥

सालोक, तिसरी मेहल:

ਏਹਾ ਸੰਧਿਆ ਪਰਵਾਣੁ ਹੈ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰਾ ਚਿਤਿ ਆਵੈ ॥
एहा संधिआ परवाणु है जितु हरि प्रभु मेरा चिति आवै ॥

ती संध्याकाळची प्रार्थना एकटीच स्वीकार्य आहे, जी प्रभू देवाला माझ्या जाणीवेत आणते.

ਹਰਿ ਸਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਊਪਜੈ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਜਲਾਵੈ ॥
हरि सिउ प्रीति ऊपजै माइआ मोहु जलावै ॥

माझ्यात परमेश्वराप्रती प्रेम निर्माण होते आणि माझी मायेची आसक्ती जळून जाते.

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਦੁਬਿਧਾ ਮਰੈ ਮਨੂਆ ਅਸਥਿਰੁ ਸੰਧਿਆ ਕਰੇ ਵੀਚਾਰੁ ॥
गुरपरसादी दुबिधा मरै मनूआ असथिरु संधिआ करे वीचारु ॥

गुरूंच्या कृपेने द्वैताचा विजय होतो आणि मन स्थिर होते; मी माझी संध्याकाळची प्रार्थना चिंतनशील ध्यान केली आहे.

ਨਾਨਕ ਸੰਧਿਆ ਕਰੈ ਮਨਮੁਖੀ ਜੀਉ ਨ ਟਿਕੈ ਮਰਿ ਜੰਮੈ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ ॥੧॥
नानक संधिआ करै मनमुखी जीउ न टिकै मरि जंमै होइ खुआरु ॥१॥

हे नानक, स्व-इच्छित मनमुख आपल्या संध्याकाळच्या प्रार्थना पाठ करू शकतो, परंतु त्याचे मन त्यावर केंद्रित नसते; जन्म-मृत्यूने त्याचा नाश होतो. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तिसरी मेहल:

ਪ੍ਰਿਉ ਪ੍ਰਿਉ ਕਰਤੀ ਸਭੁ ਜਗੁ ਫਿਰੀ ਮੇਰੀ ਪਿਆਸ ਨ ਜਾਇ ॥
प्रिउ प्रिउ करती सभु जगु फिरी मेरी पिआस न जाइ ॥

"प्रेम, हे प्रेम!" असे ओरडत मी संपूर्ण जग फिरलो, पण माझी तहान शमली नाही.

ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਮੇਰੀ ਪਿਆਸ ਗਈ ਪਿਰੁ ਪਾਇਆ ਘਰਿ ਆਇ ॥੨॥
नानक सतिगुरि मिलिऐ मेरी पिआस गई पिरु पाइआ घरि आइ ॥२॥

हे नानक, खऱ्या गुरूंना भेटून माझ्या इच्छा पूर्ण होतात; जेव्हा मी माझ्या घरी परतलो तेव्हा मला माझा प्रियकर सापडला. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਆਪੇ ਤੰਤੁ ਪਰਮ ਤੰਤੁ ਸਭੁ ਆਪੇ ਆਪੇ ਠਾਕੁਰੁ ਦਾਸੁ ਭਇਆ ॥
आपे तंतु परम तंतु सभु आपे आपे ठाकुरु दासु भइआ ॥

तो स्वतः परम सार आहे, तो स्वतःच सर्वांचे सार आहे. तो स्वतःच प्रभु आणि स्वामी आहे आणि तो स्वतः सेवक आहे.

ਆਪੇ ਦਸ ਅਠ ਵਰਨ ਉਪਾਇਅਨੁ ਆਪਿ ਬ੍ਰਹਮੁ ਆਪਿ ਰਾਜੁ ਲਇਆ ॥
आपे दस अठ वरन उपाइअनु आपि ब्रहमु आपि राजु लइआ ॥

त्याने स्वतः अठरा जातींचे लोक निर्माण केले; देवाने स्वतःच त्याचे अधिकार प्राप्त केले.

ਆਪੇ ਮਾਰੇ ਆਪੇ ਛੋਡੈ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਕਰੇ ਦਇਆ ॥
आपे मारे आपे छोडै आपे बखसे करे दइआ ॥

तो स्वतःच मारतो, आणि तो स्वतःच सोडवतो; तो स्वतः, त्याच्या दयाळूपणाने, आपल्याला क्षमा करतो. तो अचुक आहे

ਆਪਿ ਅਭੁਲੁ ਨ ਭੁਲੈ ਕਬ ਹੀ ਸਭੁ ਸਚੁ ਤਪਾਵਸੁ ਸਚੁ ਥਿਆ ॥
आपि अभुलु न भुलै कब ही सभु सचु तपावसु सचु थिआ ॥

- तो कधीही चुकत नाही; खऱ्या परमेश्वराचा न्याय पूर्णत: सत्य आहे.

ਆਪੇ ਜਿਨਾ ਬੁਝਾਏ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਿਨ ਅੰਦਰਹੁ ਦੂਜਾ ਭਰਮੁ ਗਇਆ ॥੧੩॥
आपे जिना बुझाए गुरमुखि तिन अंदरहु दूजा भरमु गइआ ॥१३॥

ज्यांना भगवान स्वतः गुरुमुख म्हणून शिकवतात - त्यांच्या आतून द्वैत आणि शंका निघून जातात. ||१३||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੫ ॥
सलोकु मः ५ ॥

सालोक, पाचवी मेहल:

ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨ ਸਿਮਰਹਿ ਸਾਧਸੰਗਿ ਤੈ ਤਨਿ ਉਡੈ ਖੇਹ ॥
हरि नामु न सिमरहि साधसंगि तै तनि उडै खेह ॥

जो देह साधु संगतीत भगवंताच्या नामाचे स्मरण करत नाही, ते शरीर धुळीत जाईल.

ਜਿਨਿ ਕੀਤੀ ਤਿਸੈ ਨ ਜਾਣਈ ਨਾਨਕ ਫਿਟੁ ਅਲੂਣੀ ਦੇਹ ॥੧॥
जिनि कीती तिसै न जाणई नानक फिटु अलूणी देह ॥१॥

हे नानक, ज्याने ते निर्माण केले आहे त्याला माहीत नसलेले शरीर हे शापित आणि निरुपद्रवी आहे. ||1||

ਮਃ ੫ ॥
मः ५ ॥

पाचवी मेहल:


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430