श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 872


ਗੋਂਡ ॥
गोंड ॥

गोंड:

ਗ੍ਰਿਹਿ ਸੋਭਾ ਜਾ ਕੈ ਰੇ ਨਾਹਿ ॥
ग्रिहि सोभा जा कै रे नाहि ॥

जेव्हा कोणाच्या घरचे वैभव नसते,

ਆਵਤ ਪਹੀਆ ਖੂਧੇ ਜਾਹਿ ॥
आवत पहीआ खूधे जाहि ॥

तिथे आलेले पाहुणे अजूनही भुकेलेच निघून जातात.

ਵਾ ਕੈ ਅੰਤਰਿ ਨਹੀ ਸੰਤੋਖੁ ॥
वा कै अंतरि नही संतोखु ॥

आत खोलवर समाधान नाही.

ਬਿਨੁ ਸੋਹਾਗਨਿ ਲਾਗੈ ਦੋਖੁ ॥੧॥
बिनु सोहागनि लागै दोखु ॥१॥

आपल्या वधू, मायेच्या धनाशिवाय, तो दुःखाने ग्रस्त असतो. ||1||

ਧਨੁ ਸੋਹਾਗਨਿ ਮਹਾ ਪਵੀਤ ॥
धनु सोहागनि महा पवीत ॥

म्हणून या वधूची स्तुती करा, जी चेतना हलवू शकते

ਤਪੇ ਤਪੀਸਰ ਡੋਲੈ ਚੀਤ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
तपे तपीसर डोलै चीत ॥१॥ रहाउ ॥

अगदी सर्वात समर्पित तपस्वी आणि ऋषींचा. ||1||विराम||

ਸੋਹਾਗਨਿ ਕਿਰਪਨ ਕੀ ਪੂਤੀ ॥
सोहागनि किरपन की पूती ॥

ही वधू एका दु:खी कंजूषाची मुलगी आहे.

ਸੇਵਕ ਤਜਿ ਜਗਤ ਸਿਉ ਸੂਤੀ ॥
सेवक तजि जगत सिउ सूती ॥

परमेश्वराच्या सेवकाचा त्याग करून ती जगासोबत झोपते.

ਸਾਧੂ ਕੈ ਠਾਢੀ ਦਰਬਾਰਿ ॥
साधू कै ठाढी दरबारि ॥

पवित्र माणसाच्या दारात उभे राहून,

ਸਰਨਿ ਤੇਰੀ ਮੋ ਕਉ ਨਿਸਤਾਰਿ ॥੨॥
सरनि तेरी मो कउ निसतारि ॥२॥

ती म्हणते, "मी तुझ्या मंदिरात आले आहे; आता मला वाचवा!" ||2||

ਸੋਹਾਗਨਿ ਹੈ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰੀ ॥
सोहागनि है अति सुंदरी ॥

ही वधू खूप सुंदर आहे.

ਪਗ ਨੇਵਰ ਛਨਕ ਛਨਹਰੀ ॥
पग नेवर छनक छनहरी ॥

तिच्या घोट्यावरील घंटा मऊ संगीत करतात.

ਜਉ ਲਗੁ ਪ੍ਰਾਨ ਤਊ ਲਗੁ ਸੰਗੇ ॥
जउ लगु प्रान तऊ लगु संगे ॥

जोपर्यंत माणसामध्ये जीवनाचा श्वास आहे तोपर्यंत ती त्याच्याशी जोडलेली असते.

ਨਾਹਿ ਤ ਚਲੀ ਬੇਗਿ ਉਠਿ ਨੰਗੇ ॥੩॥
नाहि त चली बेगि उठि नंगे ॥३॥

पण जेव्हा ती उरली नाही, तेव्हा ती पटकन उठते आणि अनवाणी पायांनी निघून जाते. ||3||

ਸੋਹਾਗਨਿ ਭਵਨ ਤ੍ਰੈ ਲੀਆ ॥
सोहागनि भवन त्रै लीआ ॥

या वधूने तिन्ही जग जिंकले आहे.

ਦਸ ਅਠ ਪੁਰਾਣ ਤੀਰਥ ਰਸ ਕੀਆ ॥
दस अठ पुराण तीरथ रस कीआ ॥

अठरा पुराणे आणि तीर्थक्षेत्रेही तिच्यावर प्रेम करतात.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸਰ ਬੇਧੇ ॥
ब्रहमा बिसनु महेसर बेधे ॥

तिने ब्रह्मा, शिव आणि विष्णू यांच्या हृदयाला छेद दिला.

ਬਡੇ ਭੂਪਤਿ ਰਾਜੇ ਹੈ ਛੇਧੇ ॥੪॥
बडे भूपति राजे है छेधे ॥४॥

तिने जगातील महान सम्राट आणि राजे नष्ट केले. ||4||

ਸੋਹਾਗਨਿ ਉਰਵਾਰਿ ਨ ਪਾਰਿ ॥
सोहागनि उरवारि न पारि ॥

या वधूला कोणताही संयम किंवा मर्यादा नाही.

ਪਾਂਚ ਨਾਰਦ ਕੈ ਸੰਗਿ ਬਿਧਵਾਰਿ ॥
पांच नारद कै संगि बिधवारि ॥

तिची पाच चोर वासनेशी संगनमत आहे.

ਪਾਂਚ ਨਾਰਦ ਕੇ ਮਿਟਵੇ ਫੂਟੇ ॥
पांच नारद के मिटवे फूटे ॥

जेव्हा या पाच वासनांचं मातीचं भांडं फुटतं,

ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਛੂਟੇ ॥੫॥੫॥੮॥
कहु कबीर गुर किरपा छूटे ॥५॥५॥८॥

तेव्हा, कबीर म्हणतात, गुरुच्या कृपेने एकाची सुटका होते. ||5||5||8||

ਗੋਂਡ ॥
गोंड ॥

गोंड:

ਜੈਸੇ ਮੰਦਰ ਮਹਿ ਬਲਹਰ ਨਾ ਠਾਹਰੈ ॥
जैसे मंदर महि बलहर ना ठाहरै ॥

आतून आधार देणारे बीम काढल्यावर घर उभे राहणार नाही म्हणून,

ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਕੈਸੇ ਪਾਰਿ ਉਤਰੈ ॥
नाम बिना कैसे पारि उतरै ॥

तर, भगवंताच्या नामाशिवाय, कोणाला कसे पार करता येईल?

ਕੁੰਭ ਬਿਨਾ ਜਲੁ ਨਾ ਟੀਕਾਵੈ ॥
कुंभ बिना जलु ना टीकावै ॥

घागरीशिवाय पाणी साचत नाही;

ਸਾਧੂ ਬਿਨੁ ਐਸੇ ਅਬਗਤੁ ਜਾਵੈ ॥੧॥
साधू बिनु ऐसे अबगतु जावै ॥१॥

फक्त म्हणून, पवित्र संतांशिवाय, मर्त्य दुःखात निघून जातो. ||1||

ਜਾਰਉ ਤਿਸੈ ਜੁ ਰਾਮੁ ਨ ਚੇਤੈ ॥
जारउ तिसै जु रामु न चेतै ॥

जो परमेश्वराचे स्मरण करत नाही - त्याला जाळून टाकावे;

ਤਨ ਮਨ ਰਮਤ ਰਹੈ ਮਹਿ ਖੇਤੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
तन मन रमत रहै महि खेतै ॥१॥ रहाउ ॥

त्याचे शरीर आणि मन जगाच्या या क्षेत्रात लीन झाले आहे. ||1||विराम||

ਜੈਸੇ ਹਲਹਰ ਬਿਨਾ ਜਿਮੀ ਨਹੀ ਬੋਈਐ ॥
जैसे हलहर बिना जिमी नही बोईऐ ॥

शेतकऱ्याशिवाय जमीन रोवली जात नाही;

ਸੂਤ ਬਿਨਾ ਕੈਸੇ ਮਣੀ ਪਰੋਈਐ ॥
सूत बिना कैसे मणी परोईऐ ॥

धाग्याशिवाय मणी कसे बांधता येतील?

ਘੁੰਡੀ ਬਿਨੁ ਕਿਆ ਗੰਠਿ ਚੜ੍ਹਾਈਐ ॥
घुंडी बिनु किआ गंठि चढ़ाईऐ ॥

पळवाटाशिवाय गाठ कशी बांधता येईल?

ਸਾਧੂ ਬਿਨੁ ਤੈਸੇ ਅਬਗਤੁ ਜਾਈਐ ॥੨॥
साधू बिनु तैसे अबगतु जाईऐ ॥२॥

तसेंच, पवित्र संतांशिवाय, मर्त्य दुःखात निघून जातो. ||2||

ਜੈਸੇ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਬਿਨੁ ਬਾਲੁ ਨ ਹੋਈ ॥
जैसे मात पिता बिनु बालु न होई ॥

आई किंवा वडिलांशिवाय मूल नाही;

ਬਿੰਬ ਬਿਨਾ ਕੈਸੇ ਕਪਰੇ ਧੋਈ ॥
बिंब बिना कैसे कपरे धोई ॥

पाण्याशिवाय कपडे कसे धुता येतील?

ਘੋਰ ਬਿਨਾ ਕੈਸੇ ਅਸਵਾਰ ॥
घोर बिना कैसे असवार ॥

घोड्याशिवाय स्वार कसा होणार?

ਸਾਧੂ ਬਿਨੁ ਨਾਹੀ ਦਰਵਾਰ ॥੩॥
साधू बिनु नाही दरवार ॥३॥

पवित्र संतांशिवाय, माणूस परमेश्वराच्या दरबारात पोहोचू शकत नाही. ||3||

ਜੈਸੇ ਬਾਜੇ ਬਿਨੁ ਨਹੀ ਲੀਜੈ ਫੇਰੀ ॥
जैसे बाजे बिनु नही लीजै फेरी ॥

जसे संगीताशिवाय नृत्य नाही,

ਖਸਮਿ ਦੁਹਾਗਨਿ ਤਜਿ ਅਉਹੇਰੀ ॥
खसमि दुहागनि तजि अउहेरी ॥

नवऱ्याने नाकारलेल्या वधूचा अपमान केला जातो.

ਕਹੈ ਕਬੀਰੁ ਏਕੈ ਕਰਿ ਕਰਨਾ ॥
कहै कबीरु एकै करि करना ॥

कबीर म्हणतात, हे एक काम कर.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ਬਹੁਰਿ ਨਹੀ ਮਰਨਾ ॥੪॥੬॥੯॥
गुरमुखि होइ बहुरि नही मरना ॥४॥६॥९॥

गुरुमुख व्हा, आणि तू पुन्हा मरणार नाहीस. ||4||6||9||

ਗੋਂਡ ॥
गोंड ॥

गोंड:

ਕੂਟਨੁ ਸੋਇ ਜੁ ਮਨ ਕਉ ਕੂਟੈ ॥
कूटनु सोइ जु मन कउ कूटै ॥

तो एकटाच एक दलाल आहे, जो त्याच्या मनाला धक्का देतो.

ਮਨ ਕੂਟੈ ਤਉ ਜਮ ਤੇ ਛੂਟੈ ॥
मन कूटै तउ जम ते छूटै ॥

त्याच्या मनाला धक्का देऊन तो मृत्यूच्या दूतापासून बचावतो.

ਕੁਟਿ ਕੁਟਿ ਮਨੁ ਕਸਵਟੀ ਲਾਵੈ ॥
कुटि कुटि मनु कसवटी लावै ॥

त्याच्या मनाचा ठोका मारून तो त्याची परीक्षा घेतो;

ਸੋ ਕੂਟਨੁ ਮੁਕਤਿ ਬਹੁ ਪਾਵੈ ॥੧॥
सो कूटनु मुकति बहु पावै ॥१॥

अशा पिंपाला संपूर्ण मुक्ती मिळते. ||1||

ਕੂਟਨੁ ਕਿਸੈ ਕਹਹੁ ਸੰਸਾਰ ॥
कूटनु किसै कहहु संसार ॥

या जगात पिंप कोणाला म्हणतात?

ਸਗਲ ਬੋਲਨ ਕੇ ਮਾਹਿ ਬੀਚਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
सगल बोलन के माहि बीचार ॥१॥ रहाउ ॥

सर्व भाषणात, एखाद्याने काळजीपूर्वक विचार केला पाहिजे. ||1||विराम||

ਨਾਚਨੁ ਸੋਇ ਜੁ ਮਨ ਸਿਉ ਨਾਚੈ ॥
नाचनु सोइ जु मन सिउ नाचै ॥

तो एकटा नर्तक आहे, जो मन लावून नाचतो.

ਝੂਠਿ ਨ ਪਤੀਐ ਪਰਚੈ ਸਾਚੈ ॥
झूठि न पतीऐ परचै साचै ॥

खोटेपणाने परमेश्वर संतुष्ट होत नाही; तो केवळ सत्यावरच प्रसन्न होतो.

ਇਸੁ ਮਨ ਆਗੇ ਪੂਰੈ ਤਾਲ ॥
इसु मन आगे पूरै ताल ॥

म्हणून ढोलकीची थाप मनात वाजवा.

ਇਸੁ ਨਾਚਨ ਕੇ ਮਨ ਰਖਵਾਲ ॥੨॥
इसु नाचन के मन रखवाल ॥२॥

अशा मनाने नर्तकीचा रक्षण करणारा परमेश्वर आहे. ||2||

ਬਜਾਰੀ ਸੋ ਜੁ ਬਜਾਰਹਿ ਸੋਧੈ ॥
बजारी सो जु बजारहि सोधै ॥

ती एकटी एक स्ट्रीट-डान्सर आहे, जी तिचे शरीर-रस्ता स्वच्छ करते,

ਪਾਂਚ ਪਲੀਤਹ ਕਉ ਪਰਬੋਧੈ ॥
पांच पलीतह कउ परबोधै ॥

आणि पाच आवडींना शिक्षित करते.

ਨਉ ਨਾਇਕ ਕੀ ਭਗਤਿ ਪਛਾਨੈ ॥
नउ नाइक की भगति पछानै ॥

ती जी भगवंताची भक्ती स्वीकारते

ਸੋ ਬਾਜਾਰੀ ਹਮ ਗੁਰ ਮਾਨੇ ॥੩॥
सो बाजारी हम गुर माने ॥३॥

- अशा स्ट्रीट-डान्सरला मी माझा गुरु मानतो. ||3||

ਤਸਕਰੁ ਸੋਇ ਜਿ ਤਾਤਿ ਨ ਕਰੈ ॥
तसकरु सोइ जि ताति न करै ॥

तो एकटाच चोर आहे, जो मत्सराच्या वर आहे,

ਇੰਦ੍ਰੀ ਕੈ ਜਤਨਿ ਨਾਮੁ ਉਚਰੈ ॥
इंद्री कै जतनि नामु उचरै ॥

आणि जो आपल्या ज्ञानेंद्रियांचा उपयोग करून भगवंताचे नामस्मरण करतो.

ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਹਮ ਐਸੇ ਲਖਨ ॥
कहु कबीर हम ऐसे लखन ॥

कबीर म्हणतात, हे एकाचे गुण आहेत

ਧੰਨੁ ਗੁਰਦੇਵ ਅਤਿ ਰੂਪ ਬਿਚਖਨ ॥੪॥੭॥੧੦॥
धंनु गुरदेव अति रूप बिचखन ॥४॥७॥१०॥

मी माझे धन्य दैवी गुरु म्हणून ओळखतो, जो सर्वात सुंदर आणि ज्ञानी आहे. ||4||7||10||


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430