श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 227


ਹਉਮੈ ਬੰਧਨ ਬੰਧਿ ਭਵਾਵੈ ॥
हउमै बंधन बंधि भवावै ॥

अहंकार लोकांना बंधनात बांधतो आणि हरवलेल्या अवस्थेत भटकायला लावतो.

ਨਾਨਕ ਰਾਮ ਭਗਤਿ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ॥੮॥੧੩॥
नानक राम भगति सुखु पावै ॥८॥१३॥

हे नानक, भगवंताच्या भक्तिपूजनाने शांती प्राप्त होते. ||8||13||

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥
गउड़ी महला १ ॥

गौरी, पहिली मेहल:

ਪ੍ਰਥਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਾਲੈ ਘਰਿ ਆਇਆ ॥
प्रथमे ब्रहमा कालै घरि आइआ ॥

प्रथम ब्रह्मदेवाने मृत्यूच्या घरात प्रवेश केला.

ਬ੍ਰਹਮ ਕਮਲੁ ਪਇਆਲਿ ਨ ਪਾਇਆ ॥
ब्रहम कमलु पइआलि न पाइआ ॥

ब्रह्मदेवाने कमळात प्रवेश केला, आणि खालचा प्रदेश शोधला, परंतु त्याला त्याचा शेवट सापडला नाही.

ਆਗਿਆ ਨਹੀ ਲੀਨੀ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇਆ ॥੧॥
आगिआ नही लीनी भरमि भुलाइआ ॥१॥

त्याने परमेश्वराची आज्ञा स्वीकारली नाही - तो संशयाने भ्रमित झाला. ||1||

ਜੋ ਉਪਜੈ ਸੋ ਕਾਲਿ ਸੰਘਾਰਿਆ ॥
जो उपजै सो कालि संघारिआ ॥

जो कोणी निर्माण केला आहे, तो मृत्यूने नष्ट होईल.

ਹਮ ਹਰਿ ਰਾਖੇ ਗੁਰਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हम हरि राखे गुरसबदु बीचारिआ ॥१॥ रहाउ ॥

पण परमेश्वराने माझे रक्षण केले आहे. मी गुरूंच्या वचनाचे चिंतन करतो. ||1||विराम||

ਮਾਇਆ ਮੋਹੇ ਦੇਵੀ ਸਭਿ ਦੇਵਾ ॥
माइआ मोहे देवी सभि देवा ॥

सर्व देवी-देवतांना मायेने मोहित केले आहे.

ਕਾਲੁ ਨ ਛੋਡੈ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ॥
कालु न छोडै बिनु गुर की सेवा ॥

गुरूंची सेवा केल्याशिवाय मृत्यू टाळता येत नाही.

ਓਹੁ ਅਬਿਨਾਸੀ ਅਲਖ ਅਭੇਵਾ ॥੨॥
ओहु अबिनासी अलख अभेवा ॥२॥

तो परमेश्वर अविनाशी, अदृश्य आणि अगम्य आहे. ||2||

ਸੁਲਤਾਨ ਖਾਨ ਬਾਦਿਸਾਹ ਨਹੀ ਰਹਨਾ ॥
सुलतान खान बादिसाह नही रहना ॥

सुलतान, सम्राट आणि राजे राहणार नाहीत.

ਨਾਮਹੁ ਭੂਲੈ ਜਮ ਕਾ ਦੁਖੁ ਸਹਨਾ ॥
नामहु भूलै जम का दुखु सहना ॥

नामाचा विसर पडल्याने ते मृत्यूचे दुःख सहन करतील.

ਮੈ ਧਰ ਨਾਮੁ ਜਿਉ ਰਾਖਹੁ ਰਹਨਾ ॥੩॥
मै धर नामु जिउ राखहु रहना ॥३॥

माझा एकमेव आधार नाम, परमेश्वराचे नाम आहे; तो मला ठेवतो म्हणून मी वाचतो. ||3||

ਚਉਧਰੀ ਰਾਜੇ ਨਹੀ ਕਿਸੈ ਮੁਕਾਮੁ ॥
चउधरी राजे नही किसै मुकामु ॥

नेते आणि राजे राहणार नाहीत.

ਸਾਹ ਮਰਹਿ ਸੰਚਹਿ ਮਾਇਆ ਦਾਮ ॥
साह मरहि संचहि माइआ दाम ॥

बँकर्स त्यांची संपत्ती आणि पैसा जमा केल्यानंतर मरतील.

ਮੈ ਧਨੁ ਦੀਜੈ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ॥੪॥
मै धनु दीजै हरि अंम्रित नामु ॥४॥

हे परमेश्वरा, तुझ्या अमृतमय नामाची संपत्ती मला दे. ||4||

ਰਯਤਿ ਮਹਰ ਮੁਕਦਮ ਸਿਕਦਾਰੈ ॥
रयति महर मुकदम सिकदारै ॥

जनता, राज्यकर्ते, नेते आणि प्रमुख

ਨਿਹਚਲੁ ਕੋਇ ਨ ਦਿਸੈ ਸੰਸਾਰੈ ॥
निहचलु कोइ न दिसै संसारै ॥

त्यांच्यापैकी कोणीही जगात राहू शकणार नाही.

ਅਫਰਿਉ ਕਾਲੁ ਕੂੜੁ ਸਿਰਿ ਮਾਰੈ ॥੫॥
अफरिउ कालु कूड़ु सिरि मारै ॥५॥

मृत्यू अटळ आहे; तो खोट्याच्या डोक्यावर आदळतो. ||5||

ਨਿਹਚਲੁ ਏਕੁ ਸਚਾ ਸਚੁ ਸੋਈ ॥
निहचलु एकु सचा सचु सोई ॥

केवळ एकच परमेश्वर, खरा सत्याचा, शाश्वत आहे.

ਜਿਨਿ ਕਰਿ ਸਾਜੀ ਤਿਨਹਿ ਸਭ ਗੋਈ ॥
जिनि करि साजी तिनहि सभ गोई ॥

ज्याने सर्व काही निर्माण केले आणि तयार केले, तो त्याचा नाश करेल.

ਓਹੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਪੈ ਤਾਂ ਪਤਿ ਹੋਈ ॥੬॥
ओहु गुरमुखि जापै तां पति होई ॥६॥

जो गुरुमुख होऊन भगवंताचे चिंतन करतो त्याचा सन्मान होतो. ||6||

ਕਾਜੀ ਸੇਖ ਭੇਖ ਫਕੀਰਾ ॥
काजी सेख भेख फकीरा ॥

धार्मिक पोशाखात काझी, शेख आणि नकली

ਵਡੇ ਕਹਾਵਹਿ ਹਉਮੈ ਤਨਿ ਪੀਰਾ ॥
वडे कहावहि हउमै तनि पीरा ॥

स्वतःला महान म्हणवतात; परंतु त्यांच्या अहंकारामुळे त्यांचे शरीर दुःखाने ग्रासले आहे.

ਕਾਲੁ ਨ ਛੋਡੈ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਧੀਰਾ ॥੭॥
कालु न छोडै बिनु सतिगुर की धीरा ॥७॥

खऱ्या गुरूंच्या आधाराशिवाय मृत्यू त्यांना सोडत नाही. ||7||

ਕਾਲੁ ਜਾਲੁ ਜਿਹਵਾ ਅਰੁ ਨੈਣੀ ॥
कालु जालु जिहवा अरु नैणी ॥

त्यांच्या जिभेवर आणि डोळ्यांवर मृत्यूचा सापळा लटकला आहे.

ਕਾਨੀ ਕਾਲੁ ਸੁਣੈ ਬਿਖੁ ਬੈਣੀ ॥
कानी कालु सुणै बिखु बैणी ॥

जेव्हा ते वाईट गोष्टी ऐकतात तेव्हा मृत्यू त्यांच्या कानांवर असतो.

ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਮੂਠੇ ਦਿਨੁ ਰੈਣੀ ॥੮॥
बिनु सबदै मूठे दिनु रैणी ॥८॥

शब्दाशिवाय ते रात्रंदिवस लुटले जातात. ||8||

ਹਿਰਦੈ ਸਾਚੁ ਵਸੈ ਹਰਿ ਨਾਇ ॥
हिरदै साचु वसै हरि नाइ ॥

ज्यांचे अंतःकरण परमेश्वराच्या खऱ्या नामाने भरलेले आहे त्यांना मृत्यू स्पर्श करू शकत नाही.

ਕਾਲੁ ਨ ਜੋਹਿ ਸਕੈ ਗੁਣ ਗਾਇ ॥
कालु न जोहि सकै गुण गाइ ॥

आणि जे देवाचे गौरव गातात.

ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦਿ ਸਮਾਇ ॥੯॥੧੪॥
नानक गुरमुखि सबदि समाइ ॥९॥१४॥

हे नानक, गुरुमुख शब्दात लीन असतो. ||9||14||

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥
गउड़ी महला १ ॥

गौरी, पहिली मेहल:

ਬੋਲਹਿ ਸਾਚੁ ਮਿਥਿਆ ਨਹੀ ਰਾਈ ॥
बोलहि साचु मिथिआ नही राई ॥

ते सत्य बोलतात - खोट्याचा एकही भाग नाही.

ਚਾਲਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੁਕਮਿ ਰਜਾਈ ॥
चालहि गुरमुखि हुकमि रजाई ॥

गुरुमुख परमेश्वराच्या आज्ञेच्या मार्गाने चालतात.

ਰਹਹਿ ਅਤੀਤ ਸਚੇ ਸਰਣਾਈ ॥੧॥
रहहि अतीत सचे सरणाई ॥१॥

ते सत्पुरुषाच्या अभयारण्यात अटळ राहतात. ||1||

ਸਚ ਘਰਿ ਬੈਸੈ ਕਾਲੁ ਨ ਜੋਹੈ ॥
सच घरि बैसै कालु न जोहै ॥

ते त्यांच्या खऱ्या घरात राहतात आणि मृत्यू त्यांना स्पर्श करत नाही.

ਮਨਮੁਖ ਕਉ ਆਵਤ ਜਾਵਤ ਦੁਖੁ ਮੋਹੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
मनमुख कउ आवत जावत दुखु मोहै ॥१॥ रहाउ ॥

भावनिक आसक्तीच्या दु:खात स्वार्थी मनमुख येतात आणि जातात. ||1||विराम||

ਅਪਿਉ ਪੀਅਉ ਅਕਥੁ ਕਥਿ ਰਹੀਐ ॥
अपिउ पीअउ अकथु कथि रहीऐ ॥

म्हणून, हे अमृत मनापासून प्या, आणि न बोललेले भाषण बोला.

ਨਿਜ ਘਰਿ ਬੈਸਿ ਸਹਜ ਘਰੁ ਲਹੀਐ ॥
निज घरि बैसि सहज घरु लहीऐ ॥

आपल्या स्वतःच्या घरात राहिल्यास, आपल्याला अंतर्ज्ञानी शांतीचे घर मिळेल.

ਹਰਿ ਰਸਿ ਮਾਤੇ ਇਹੁ ਸੁਖੁ ਕਹੀਐ ॥੨॥
हरि रसि माते इहु सुखु कहीऐ ॥२॥

जो भगवंताच्या उदात्त तत्वाने ओतप्रोत असतो, त्याला या शांतीचा अनुभव येतो असे म्हणतात. ||2||

ਗੁਰਮਤਿ ਚਾਲ ਨਿਹਚਲ ਨਹੀ ਡੋਲੈ ॥
गुरमति चाल निहचल नही डोलै ॥

गुरूंच्या शिकवणीचे पालन केल्याने माणूस पूर्णपणे स्थिर होतो आणि कधीही डगमगत नाही.

ਗੁਰਮਤਿ ਸਾਚਿ ਸਹਜਿ ਹਰਿ ਬੋਲੈ ॥
गुरमति साचि सहजि हरि बोलै ॥

गुरूंच्या उपदेशाचे पालन करून, माणूस अंतर्ज्ञानाने खऱ्या परमेश्वराच्या नामाचा जप करतो.

ਪੀਵੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਤਤੁ ਵਿਰੋਲੈ ॥੩॥
पीवै अंम्रितु ततु विरोलै ॥३॥

हे अमृत पिऊन त्याचे मंथन केल्याने अत्यावश्यक वस्तुस्थिती लक्षात येते. ||3||

ਸਤਿਗੁਰੁ ਦੇਖਿਆ ਦੀਖਿਆ ਲੀਨੀ ॥
सतिगुरु देखिआ दीखिआ लीनी ॥

खऱ्या गुरूंना पाहून मला त्यांची शिकवण प्राप्त झाली आहे.

ਮਨੁ ਤਨੁ ਅਰਪਿਓ ਅੰਤਰ ਗਤਿ ਕੀਨੀ ॥
मनु तनु अरपिओ अंतर गति कीनी ॥

मी माझे मन आणि शरीर अर्पण केले आहे, माझ्या स्वत: च्या आत खोल शोधून.

ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਪਾਈ ਆਤਮੁ ਚੀਨੀ ॥੪॥
गति मिति पाई आतमु चीनी ॥४॥

स्वतःच्या आत्म्याला समजून घेण्याची किंमत मला कळली आहे. ||4||

ਭੋਜਨੁ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨ ਸਾਰੁ ॥
भोजनु नामु निरंजन सारु ॥

नाम, निष्कलंक परमेश्वराचे नाव, हे सर्वात उत्कृष्ट आणि उदात्त अन्न आहे.

ਪਰਮ ਹੰਸੁ ਸਚੁ ਜੋਤਿ ਅਪਾਰ ॥
परम हंसु सचु जोति अपार ॥

शुद्ध हंस-आत्म्यांना अनंत परमेश्वराचा खरा प्रकाश दिसतो.

ਜਹ ਦੇਖਉ ਤਹ ਏਕੰਕਾਰੁ ॥੫॥
जह देखउ तह एकंकारु ॥५॥

मी जिकडे पाहतो तिकडे मला एकच परमेश्वर दिसतो. ||5||

ਰਹੈ ਨਿਰਾਲਮੁ ਏਕਾ ਸਚੁ ਕਰਣੀ ॥
रहै निरालमु एका सचु करणी ॥

जो शुद्ध आणि निष्कलंक राहतो आणि केवळ सत्य कर्म करतो,

ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ਸੇਵਾ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ॥
परम पदु पाइआ सेवा गुर चरणी ॥

गुरूंच्या चरणी सेवा करून परम दर्जा प्राप्त होतो.

ਮਨ ਤੇ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਚੂਕੀ ਅਹੰ ਭ੍ਰਮਣੀ ॥੬॥
मन ते मनु मानिआ चूकी अहं भ्रमणी ॥६॥

मनाचा मनाशी सलोखा होतो आणि अहंकाराची भटकंती संपते. ||6||

ਇਨ ਬਿਧਿ ਕਉਣੁ ਕਉਣੁ ਨਹੀ ਤਾਰਿਆ ॥
इन बिधि कउणु कउणु नही तारिआ ॥

अशाप्रकारे, कोण - कोणाचे तारण झाले नाही?

ਹਰਿ ਜਸਿ ਸੰਤ ਭਗਤ ਨਿਸਤਾਰਿਆ ॥
हरि जसि संत भगत निसतारिआ ॥

परमेश्वराच्या स्तुतीने संत आणि भक्तांचे रक्षण झाले आहे.


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430