श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 937


ਆਪੁ ਗਇਆ ਦੁਖੁ ਕਟਿਆ ਹਰਿ ਵਰੁ ਪਾਇਆ ਨਾਰਿ ॥੪੭॥
आपु गइआ दुखु कटिआ हरि वरु पाइआ नारि ॥४७॥

स्वाभिमान नाहीसा होतो, दुःख नाहीसे होते; आत्मा वधूला तिचा पती प्राप्त होतो. ||47||

ਸੁਇਨਾ ਰੁਪਾ ਸੰਚੀਐ ਧਨੁ ਕਾਚਾ ਬਿਖੁ ਛਾਰੁ ॥
सुइना रुपा संचीऐ धनु काचा बिखु छारु ॥

तो सोने-चांदीचा साठा करतो, परंतु ही संपत्ती खोटी आणि विषारी आहे, राखेपेक्षा अधिक काही नाही.

ਸਾਹੁ ਸਦਾਏ ਸੰਚਿ ਧਨੁ ਦੁਬਿਧਾ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ ॥
साहु सदाए संचि धनु दुबिधा होइ खुआरु ॥

तो स्वत:ला बँकर म्हणवून घेतो, संपत्ती गोळा करतो, पण त्याच्या दुटप्पीपणामुळे तो उद्ध्वस्त होतो.

ਸਚਿਆਰੀ ਸਚੁ ਸੰਚਿਆ ਸਾਚਉ ਨਾਮੁ ਅਮੋਲੁ ॥
सचिआरी सचु संचिआ साचउ नामु अमोलु ॥

सत्यवादी सत्य गोळा करतात; खरे नाव अमूल्य आहे.

ਹਰਿ ਨਿਰਮਾਇਲੁ ਊਜਲੋ ਪਤਿ ਸਾਚੀ ਸਚੁ ਬੋਲੁ ॥
हरि निरमाइलु ऊजलो पति साची सचु बोलु ॥

परमेश्वर निष्कलंक आणि शुद्ध आहे; त्याच्याद्वारे, त्यांचा सन्मान खरा आहे आणि त्यांचे बोलणे खरे आहे.

ਸਾਜਨੁ ਮੀਤੁ ਸੁਜਾਣੁ ਤੂ ਤੂ ਸਰਵਰੁ ਤੂ ਹੰਸੁ ॥
साजनु मीतु सुजाणु तू तू सरवरु तू हंसु ॥

तू माझा मित्र आणि सोबती आहेस, सर्वज्ञ परमेश्वर आहेस; तू सरोवर आहेस आणि तूच हंस आहेस.

ਸਾਚਉ ਠਾਕੁਰੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤਿਸੁ ॥
साचउ ठाकुरु मनि वसै हउ बलिहारी तिसु ॥

ज्याचे चित्त सत्पुरुषाने भरलेले आहे, त्या जीवाला मी त्याग करतो.

ਮਾਇਆ ਮਮਤਾ ਮੋਹਣੀ ਜਿਨਿ ਕੀਤੀ ਸੋ ਜਾਣੁ ॥
माइआ ममता मोहणी जिनि कीती सो जाणु ॥

ज्याने मायेवर प्रेम आणि आसक्ती निर्माण केली, त्याला जाण.

ਬਿਖਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਏਕੁ ਹੈ ਬੂਝੈ ਪੁਰਖੁ ਸੁਜਾਣੁ ॥੪੮॥
बिखिआ अंम्रितु एकु है बूझै पुरखु सुजाणु ॥४८॥

ज्याला सर्वज्ञात आदिम परमेश्वराचा साक्षात्कार होतो, तो विष आणि अमृत सारखाच दिसतो. ||48||

ਖਿਮਾ ਵਿਹੂਣੇ ਖਪਿ ਗਏ ਖੂਹਣਿ ਲਖ ਅਸੰਖ ॥
खिमा विहूणे खपि गए खूहणि लख असंख ॥

सहनशीलता आणि क्षमा न करता, असंख्य शेकडो हजारो नष्ट झाले आहेत.

ਗਣਤ ਨ ਆਵੈ ਕਿਉ ਗਣੀ ਖਪਿ ਖਪਿ ਮੁਏ ਬਿਸੰਖ ॥
गणत न आवै किउ गणी खपि खपि मुए बिसंख ॥

त्यांची संख्या मोजता येत नाही; मी त्यांना कसे मोजू शकेन? त्रासलेले आणि गोंधळलेले, अगणित संख्या मरण पावले.

ਖਸਮੁ ਪਛਾਣੈ ਆਪਣਾ ਖੂਲੈ ਬੰਧੁ ਨ ਪਾਇ ॥
खसमु पछाणै आपणा खूलै बंधु न पाइ ॥

जो आपल्या स्वामी आणि स्वामीला जाणतो तो मुक्त होतो, साखळदंडांनी बांधलेला नाही.

ਸਬਦਿ ਮਹਲੀ ਖਰਾ ਤੂ ਖਿਮਾ ਸਚੁ ਸੁਖ ਭਾਇ ॥
सबदि महली खरा तू खिमा सचु सुख भाइ ॥

शब्दाच्या माध्यमातून, परमेश्वराच्या उपस्थितीच्या हवेलीत प्रवेश करा; तुम्हाला संयम, क्षमा, सत्य आणि शांती लाभेल.

ਖਰਚੁ ਖਰਾ ਧਨੁ ਧਿਆਨੁ ਤੂ ਆਪੇ ਵਸਹਿ ਸਰੀਰਿ ॥
खरचु खरा धनु धिआनु तू आपे वसहि सरीरि ॥

ध्यानाच्या खऱ्या संपत्तीचा लाभ घ्या आणि परमेश्वर स्वतः तुमच्या शरीरात वास करील.

ਮਨਿ ਤਨਿ ਮੁਖਿ ਜਾਪੈ ਸਦਾ ਗੁਣ ਅੰਤਰਿ ਮਨਿ ਧੀਰ ॥
मनि तनि मुखि जापै सदा गुण अंतरि मनि धीर ॥

मनाने, शरीराने आणि मुखाने, सदैव त्याच्या तेजस्वी गुणांचा जप करा; धैर्य आणि संयम तुमच्या मनात खोलवर प्रवेश करेल.

ਹਉਮੈ ਖਪੈ ਖਪਾਇਸੀ ਬੀਜਉ ਵਥੁ ਵਿਕਾਰੁ ॥
हउमै खपै खपाइसी बीजउ वथु विकारु ॥

अहंकाराने माणूस विचलित होतो आणि नाश पावतो; परमेश्वराशिवाय इतर सर्व गोष्टी भ्रष्ट आहेत.

ਜੰਤ ਉਪਾਇ ਵਿਚਿ ਪਾਇਅਨੁ ਕਰਤਾ ਅਲਗੁ ਅਪਾਰੁ ॥੪੯॥
जंत उपाइ विचि पाइअनु करता अलगु अपारु ॥४९॥

त्याच्या प्राण्यांची रचना करून, त्याने स्वतःला त्यांच्यामध्ये ठेवले; निर्माता निराधार आणि अनंत आहे. ||49||

ਸ੍ਰਿਸਟੇ ਭੇਉ ਨ ਜਾਣੈ ਕੋਇ ॥
स्रिसटे भेउ न जाणै कोइ ॥

जगाच्या निर्मात्याचे रहस्य कोणालाही माहीत नाही.

ਸ੍ਰਿਸਟਾ ਕਰੈ ਸੁ ਨਿਹਚਉ ਹੋਇ ॥
स्रिसटा करै सु निहचउ होइ ॥

जगाचा निर्माता जे काही करतो ते घडणे निश्चित आहे.

ਸੰਪੈ ਕਉ ਈਸਰੁ ਧਿਆਈਐ ॥
संपै कउ ईसरु धिआईऐ ॥

संपत्तीसाठी काही जण परमेश्वराचे ध्यान करतात.

ਸੰਪੈ ਪੁਰਬਿ ਲਿਖੇ ਕੀ ਪਾਈਐ ॥
संपै पुरबि लिखे की पाईऐ ॥

पूर्वनिश्चित नियतीने संपत्ती प्राप्त होते.

ਸੰਪੈ ਕਾਰਣਿ ਚਾਕਰ ਚੋਰ ॥
संपै कारणि चाकर चोर ॥

संपत्तीसाठी काही नोकर किंवा चोर बनतात.

ਸੰਪੈ ਸਾਥਿ ਨ ਚਾਲੈ ਹੋਰ ॥
संपै साथि न चालै होर ॥

ते मेल्यावर संपत्ती सोबत जात नाही; ते इतरांच्या हातात जाते.

ਬਿਨੁ ਸਾਚੇ ਨਹੀ ਦਰਗਹ ਮਾਨੁ ॥
बिनु साचे नही दरगह मानु ॥

सत्याशिवाय परमेश्वराच्या दरबारात मान मिळत नाही.

ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀਵੈ ਛੁਟੈ ਨਿਦਾਨਿ ॥੫੦॥
हरि रसु पीवै छुटै निदानि ॥५०॥

भगवंताचे सूक्ष्म सार प्यायल्याने शेवटी मुक्ती मिळते. ||50||

ਹੇਰਤ ਹੇਰਤ ਹੇ ਸਖੀ ਹੋਇ ਰਹੀ ਹੈਰਾਨੁ ॥
हेरत हेरत हे सखी होइ रही हैरानु ॥

हे पाहून आणि जाणता, हे माझ्या मित्रांनो, मी आश्चर्यचकित आणि आश्चर्यचकित झालो आहे.

ਹਉ ਹਉ ਕਰਤੀ ਮੈ ਮੁਈ ਸਬਦਿ ਰਵੈ ਮਨਿ ਗਿਆਨੁ ॥
हउ हउ करती मै मुई सबदि रवै मनि गिआनु ॥

स्वाभिमान आणि स्वाभिमानाने स्वतःला घोषित करणारा माझा अहंकार मृत झाला आहे. माझे मन शब्दाचा जप करते आणि आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त करते.

ਹਾਰ ਡੋਰ ਕੰਕਨ ਘਣੇ ਕਰਿ ਥਾਕੀ ਸੀਗਾਰੁ ॥
हार डोर कंकन घणे करि थाकी सीगारु ॥

हे सगळे नेकलेस, केस-टाय आणि बांगड्या घालून आणि स्वतःला सजवून मी खूप कंटाळलो आहे.

ਮਿਲਿ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਸਗਲ ਗੁਣਾ ਗਲਿ ਹਾਰੁ ॥
मिलि प्रीतम सुखु पाइआ सगल गुणा गलि हारु ॥

माझ्या प्रियकराच्या भेटीने मला शांती मिळाली आहे; आता मी संपूर्ण पुण्यचा हार घालतो.

ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਹਰਿ ਸਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪਿਆਰੁ ॥
नानक गुरमुखि पाईऐ हरि सिउ प्रीति पिआरु ॥

हे नानक, गुरुमुख प्रेमाने आणि आपुलकीने परमेश्वराची प्राप्ती करतो.

ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਕਿਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਦੇਖਹੁ ਮਨਿ ਬੀਚਾਰਿ ॥
हरि बिनु किनि सुखु पाइआ देखहु मनि बीचारि ॥

परमेश्वराशिवाय कोणाला शांती मिळाली? यावर तुमच्या मनात विचार करा आणि पहा.

ਹਰਿ ਪੜਣਾ ਹਰਿ ਬੁਝਣਾ ਹਰਿ ਸਿਉ ਰਖਹੁ ਪਿਆਰੁ ॥
हरि पड़णा हरि बुझणा हरि सिउ रखहु पिआरु ॥

परमेश्वराबद्दल वाचा, परमेश्वराला समजून घ्या आणि परमेश्वरावर प्रेम करा.

ਹਰਿ ਜਪੀਐ ਹਰਿ ਧਿਆਈਐ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ॥੫੧॥
हरि जपीऐ हरि धिआईऐ हरि का नामु अधारु ॥५१॥

परमेश्वराचे नामस्मरण करा आणि परमेश्वराचे ध्यान करा; परमेश्वराच्या नामाचा आधार घट्ट धरा. ||५१||

ਲੇਖੁ ਨ ਮਿਟਈ ਹੇ ਸਖੀ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਕਰਤਾਰਿ ॥
लेखु न मिटई हे सखी जो लिखिआ करतारि ॥

हे माझ्या सहकाऱ्यांनो, निर्माता परमेश्वराने लिहिलेला शिलालेख पुसला जाऊ शकत नाही.

ਆਪੇ ਕਾਰਣੁ ਜਿਨਿ ਕੀਆ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪਗੁ ਧਾਰਿ ॥
आपे कारणु जिनि कीआ करि किरपा पगु धारि ॥

ज्याने सृष्टी निर्माण केली, तो आपल्या कृपेने आपले पाय आपल्या आत बसवतो.

ਕਰਤੇ ਹਥਿ ਵਡਿਆਈਆ ਬੂਝਹੁ ਗੁਰ ਬੀਚਾਰਿ ॥
करते हथि वडिआईआ बूझहु गुर बीचारि ॥

तेजस्वी महानता निर्मात्याच्या हातात आहे; गुरूंचे चिंतन करा आणि हे समजून घ्या.

ਲਿਖਿਆ ਫੇਰਿ ਨ ਸਕੀਐ ਜਿਉ ਭਾਵੀ ਤਿਉ ਸਾਰਿ ॥
लिखिआ फेरि न सकीऐ जिउ भावी तिउ सारि ॥

या शिलालेखाला आव्हान देता येत नाही. जसे तुला आवडते, तू माझी काळजी घे.

ਨਦਰਿ ਤੇਰੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਨਾਨਕ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਿ ॥
नदरि तेरी सुखु पाइआ नानक सबदु वीचारि ॥

तुझ्या कृपेने मला शांती मिळाली आहे; हे नानक, शब्दावर चिंतन कर.

ਮਨਮੁਖ ਭੂਲੇ ਪਚਿ ਮੁਏ ਉਬਰੇ ਗੁਰ ਬੀਚਾਰਿ ॥
मनमुख भूले पचि मुए उबरे गुर बीचारि ॥

स्वैच्छिक मनमुख गोंधळलेले असतात; ते कुजतात आणि मरतात. गुरूंचे चिंतन करूनच त्यांचा उद्धार होऊ शकतो.

ਜਿ ਪੁਰਖੁ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵਈ ਤਿਸ ਕਾ ਕਿਆ ਕਰਿ ਕਹਿਆ ਜਾਇ ॥
जि पुरखु नदरि न आवई तिस का किआ करि कहिआ जाइ ॥

ज्याला दिसत नाही त्या आदिम परमेश्वराबद्दल कोणी काय म्हणेल?

ਬਲਿਹਾਰੀ ਗੁਰ ਆਪਣੇ ਜਿਨਿ ਹਿਰਦੈ ਦਿਤਾ ਦਿਖਾਇ ॥੫੨॥
बलिहारी गुर आपणे जिनि हिरदै दिता दिखाइ ॥५२॥

मी माझ्या गुरूंना बलिदान आहे, ज्यांनी त्यांना माझ्या हृदयात प्रकट केले आहे. ||५२||

ਪਾਧਾ ਪੜਿਆ ਆਖੀਐ ਬਿਦਿਆ ਬਿਚਰੈ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥
पाधा पड़िआ आखीऐ बिदिआ बिचरै सहजि सुभाइ ॥

तो पंडित, तो धार्मिक विद्वान, जर त्याने ज्ञानाचा सहजतेने विचार केला तर तो सुशिक्षित आहे असे म्हणतात.


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430