श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 556


ਜਿਚਰੁ ਵਿਚਿ ਦੰਮੁ ਹੈ ਤਿਚਰੁ ਨ ਚੇਤਈ ਕਿ ਕਰੇਗੁ ਅਗੈ ਜਾਇ ॥
जिचरु विचि दंमु है तिचरु न चेतई कि करेगु अगै जाइ ॥

जोपर्यंत शरीरात श्वास आहे तोपर्यंत त्याला परमेश्वराचे स्मरण होत नाही; तो या जगात काय करेल?

ਗਿਆਨੀ ਹੋਇ ਸੁ ਚੇਤੰਨੁ ਹੋਇ ਅਗਿਆਨੀ ਅੰਧੁ ਕਮਾਇ ॥
गिआनी होइ सु चेतंनु होइ अगिआनी अंधु कमाइ ॥

जो परमेश्वराचे स्मरण करतो तो आध्यात्मिक गुरू असतो; अज्ञानी आंधळेपणाने वागतो.

ਨਾਨਕ ਏਥੈ ਕਮਾਵੈ ਸੋ ਮਿਲੈ ਅਗੈ ਪਾਏ ਜਾਇ ॥੧॥
नानक एथै कमावै सो मिलै अगै पाए जाइ ॥१॥

हे नानक, मनुष्य या जगात जे काही करतो, ते त्याला पुढील जगात काय मिळेल हे ठरवते. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तिसरी मेहल:

ਧੁਰਿ ਖਸਮੈ ਕਾ ਹੁਕਮੁ ਪਇਆ ਵਿਣੁ ਸਤਿਗੁਰ ਚੇਤਿਆ ਨ ਜਾਇ ॥
धुरि खसमै का हुकमु पइआ विणु सतिगुर चेतिआ न जाइ ॥

सुरुवातीपासूनच सद्गुरूंची इच्छा आहे की, खऱ्या गुरूशिवाय त्यांचे स्मरण होऊ शकत नाही.

ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਅੰਤਰਿ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਸਦਾ ਰਹਿਆ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥
सतिगुरि मिलिऐ अंतरि रवि रहिआ सदा रहिआ लिव लाइ ॥

खऱ्या गुरूंना भेटल्यावर, त्याला जाणवते की परमेश्वर त्याच्या आत खोलवर पसरलेला आहे; तो परमेश्वराच्या प्रेमात सदैव लीन असतो.

ਦਮਿ ਦਮਿ ਸਦਾ ਸਮਾਲਦਾ ਦੰਮੁ ਨ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ ॥
दमि दमि सदा समालदा दंमु न बिरथा जाइ ॥

प्रत्येक श्वासाने तो सतत परमेश्वराचे स्मरण करतो; एकही श्वास व्यर्थ जात नाही.

ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਾ ਭਉ ਗਇਆ ਜੀਵਨ ਪਦਵੀ ਪਾਇ ॥
जनम मरन का भउ गइआ जीवन पदवी पाइ ॥

त्याची जन्म-मृत्यूची भीती दूर होते आणि त्याला शाश्वत जीवनाची सन्मानित अवस्था प्राप्त होते.

ਨਾਨਕ ਇਹੁ ਮਰਤਬਾ ਤਿਸ ਨੋ ਦੇਇ ਜਿਸ ਨੋ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਰਜਾਇ ॥੨॥
नानक इहु मरतबा तिस नो देइ जिस नो किरपा करे रजाइ ॥२॥

हे नानक, ज्या नश्वरावर तो कृपा करतो त्याला तो हा दर्जा देतो. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਆਪੇ ਦਾਨਾਂ ਬੀਨਿਆ ਆਪੇ ਪਰਧਾਨਾਂ ॥
आपे दानां बीनिआ आपे परधानां ॥

तो स्वतः सर्वज्ञ आणि सर्वज्ञ आहे; तो स्वतः सर्वोच्च आहे.

ਆਪੇ ਰੂਪ ਦਿਖਾਲਦਾ ਆਪੇ ਲਾਇ ਧਿਆਨਾਂ ॥
आपे रूप दिखालदा आपे लाइ धिआनां ॥

तो स्वतः त्याचे स्वरूप प्रकट करतो, आणि तो स्वतःच आपल्याला त्याच्या ध्यानाची आज्ञा देतो.

ਆਪੇ ਮੋਨੀ ਵਰਤਦਾ ਆਪੇ ਕਥੈ ਗਿਆਨਾਂ ॥
आपे मोनी वरतदा आपे कथै गिआनां ॥

तो स्वत: मूक ऋषी म्हणून उभा आहे, आणि तो स्वत: आध्यात्मिक शहाणपण बोलतो.

ਕਉੜਾ ਕਿਸੈ ਨ ਲਗਈ ਸਭਨਾ ਹੀ ਭਾਨਾ ॥
कउड़ा किसै न लगई सभना ही भाना ॥

तो कुणाला कटू वाटत नाही; तो सर्वांना आनंद देणारा आहे.

ਉਸਤਤਿ ਬਰਨਿ ਨ ਸਕੀਐ ਸਦ ਸਦ ਕੁਰਬਾਨਾ ॥੧੯॥
उसतति बरनि न सकीऐ सद सद कुरबाना ॥१९॥

त्याची स्तुती करता येत नाही; सदैव आणि सदैव, मी त्याला बलिदान आहे. ||19||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥
सलोक मः १ ॥

सालोक, पहिली मेहल:

ਕਲੀ ਅੰਦਰਿ ਨਾਨਕਾ ਜਿੰਨਾਂ ਦਾ ਅਉਤਾਰੁ ॥
कली अंदरि नानका जिंनां दा अउतारु ॥

हे नानक, या कलियुगातील अंधकारमय युगात राक्षसांनी जन्म घेतला आहे.

ਪੁਤੁ ਜਿਨੂਰਾ ਧੀਅ ਜਿੰਨੂਰੀ ਜੋਰੂ ਜਿੰਨਾ ਦਾ ਸਿਕਦਾਰੁ ॥੧॥
पुतु जिनूरा धीअ जिंनूरी जोरू जिंना दा सिकदारु ॥१॥

मुलगा राक्षस आहे आणि मुलगी राक्षस आहे; पत्नी ही राक्षसांची प्रमुख आहे. ||1||

ਮਃ ੧ ॥
मः १ ॥

पहिली मेहल:

ਹਿੰਦੂ ਮੂਲੇ ਭੂਲੇ ਅਖੁਟੀ ਜਾਂਹੀ ॥
हिंदू मूले भूले अखुटी जांही ॥

हिंदू आद्य परमेश्वराला विसरले आहेत; ते चुकीच्या मार्गाने जात आहेत.

ਨਾਰਦਿ ਕਹਿਆ ਸਿ ਪੂਜ ਕਰਾਂਹੀ ॥
नारदि कहिआ सि पूज करांही ॥

नारदांनी सांगितल्याप्रमाणे ते मूर्तीची पूजा करत आहेत.

ਅੰਧੇ ਗੁੰਗੇ ਅੰਧ ਅੰਧਾਰੁ ॥
अंधे गुंगे अंध अंधारु ॥

ते आंधळे आणि मूक आहेत, आंधळ्यांपैकी आंधळे आहेत.

ਪਾਥਰੁ ਲੇ ਪੂਜਹਿ ਮੁਗਧ ਗਵਾਰ ॥
पाथरु ले पूजहि मुगध गवार ॥

अज्ञानी मुर्ख दगड उचलून त्यांची पूजा करतात.

ਓਹਿ ਜਾ ਆਪਿ ਡੁਬੇ ਤੁਮ ਕਹਾ ਤਰਣਹਾਰੁ ॥੨॥
ओहि जा आपि डुबे तुम कहा तरणहारु ॥२॥

पण तेच दगड जेव्हा बुडतील तेव्हा तुम्हाला कोण पलीकडे नेणार? ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਸਭੁ ਕਿਹੁ ਤੇਰੈ ਵਸਿ ਹੈ ਤੂ ਸਚਾ ਸਾਹੁ ॥
सभु किहु तेरै वसि है तू सचा साहु ॥

सर्व काही तुझ्या सामर्थ्यात आहे; तूच खरा राजा आहेस.

ਭਗਤ ਰਤੇ ਰੰਗਿ ਏਕ ਕੈ ਪੂਰਾ ਵੇਸਾਹੁ ॥
भगत रते रंगि एक कै पूरा वेसाहु ॥

भक्त एका परमेश्वराच्या प्रेमाने रंगलेले असतात; त्यांचा त्याच्यावर पूर्ण विश्वास आहे.

ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਭੋਜਨੁ ਨਾਮੁ ਹਰਿ ਰਜਿ ਰਜਿ ਜਨ ਖਾਹੁ ॥
अंम्रितु भोजनु नामु हरि रजि रजि जन खाहु ॥

भगवंताचे नाम हेच अमृत अन्न आहे; त्याचे नम्र सेवक पोटभर खातात.

ਸਭਿ ਪਦਾਰਥ ਪਾਈਅਨਿ ਸਿਮਰਣੁ ਸਚੁ ਲਾਹੁ ॥
सभि पदारथ पाईअनि सिमरणु सचु लाहु ॥

सर्व संपत्ती प्राप्त होते - परमेश्वराचे स्मरण हाच खरा लाभ आहे.

ਸੰਤ ਪਿਆਰੇ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਅਗਮ ਅਗਾਹੁ ॥੨੦॥
संत पिआरे पारब्रहम नानक हरि अगम अगाहु ॥२०॥

हे नानक, भगवंतांना संत अत्यंत प्रिय आहेत; परमेश्वर अगम्य आणि अथांग आहे. ||20||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥
सलोक मः ३ ॥

सालोक, तिसरी मेहल:

ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੁਕਮੇ ਆਵਦਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੁਕਮੇ ਜਾਇ ॥
सभु किछु हुकमे आवदा सभु किछु हुकमे जाइ ॥

सर्व काही प्रभूच्या इच्छेने येते आणि सर्व काही प्रभूच्या इच्छेने चालते.

ਜੇ ਕੋ ਮੂਰਖੁ ਆਪਹੁ ਜਾਣੈ ਅੰਧਾ ਅੰਧੁ ਕਮਾਇ ॥
जे को मूरखु आपहु जाणै अंधा अंधु कमाइ ॥

जर काही मूर्ख असा विश्वास ठेवतो की तो निर्माता आहे, तो आंधळा आहे आणि अंधत्वाने वागतो.

ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੁ ਕੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੁਝੈ ਜਿਸ ਨੋ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਰਜਾਇ ॥੧॥
नानक हुकमु को गुरमुखि बुझै जिस नो किरपा करे रजाइ ॥१॥

हे नानक, गुरुमुखाला परमेश्वराची आज्ञा कळते; परमेश्वर त्याच्यावर दया करतो. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तिसरी मेहल:

ਸੋ ਜੋਗੀ ਜੁਗਤਿ ਸੋ ਪਾਏ ਜਿਸ ਨੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਇ ॥
सो जोगी जुगति सो पाए जिस नो गुरमुखि नामु परापति होइ ॥

तो एकटाच योगी आहे, आणि त्यालाच मार्ग सापडतो, जो गुरुमुख म्हणून नाम प्राप्त करतो.

ਤਿਸੁ ਜੋਗੀ ਕੀ ਨਗਰੀ ਸਭੁ ਕੋ ਵਸੈ ਭੇਖੀ ਜੋਗੁ ਨ ਹੋਇ ॥
तिसु जोगी की नगरी सभु को वसै भेखी जोगु न होइ ॥

त्या योगीच्या देह-गावात सर्व आशीर्वाद आहेत; हा योग बाह्यदर्शनाने प्राप्त होत नाही.

ਨਾਨਕ ਐਸਾ ਵਿਰਲਾ ਕੋ ਜੋਗੀ ਜਿਸੁ ਘਟਿ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥੨॥
नानक ऐसा विरला को जोगी जिसु घटि परगटु होइ ॥२॥

हे नानक, असा योगी फार दुर्लभ आहे; परमेश्वर त्याच्या हृदयात प्रकट आहे. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਆਪੇ ਜੰਤ ਉਪਾਇਅਨੁ ਆਪੇ ਆਧਾਰੁ ॥
आपे जंत उपाइअनु आपे आधारु ॥

त्याने स्वतःच प्राणी निर्माण केले आणि तो स्वतःच त्यांना आधार देतो.

ਆਪੇ ਸੂਖਮੁ ਭਾਲੀਐ ਆਪੇ ਪਾਸਾਰੁ ॥
आपे सूखमु भालीऐ आपे पासारु ॥

तो स्वतः सूक्ष्म असल्याचे दिसत आहे आणि तो स्वतःच स्पष्ट आहे.

ਆਪਿ ਇਕਾਤੀ ਹੋਇ ਰਹੈ ਆਪੇ ਵਡ ਪਰਵਾਰੁ ॥
आपि इकाती होइ रहै आपे वड परवारु ॥

तो स्वतः एकांत एकांत राहतो आणि त्याचे स्वतःचे एक मोठे कुटुंब आहे.

ਨਾਨਕੁ ਮੰਗੈ ਦਾਨੁ ਹਰਿ ਸੰਤਾ ਰੇਨਾਰੁ ॥
नानकु मंगै दानु हरि संता रेनारु ॥

नानक भगवंताच्या संतांच्या चरणांची धूळ दान मागतात.

ਹੋਰੁ ਦਾਤਾਰੁ ਨ ਸੁਝਈ ਤੂ ਦੇਵਣਹਾਰੁ ॥੨੧॥੧॥ ਸੁਧੁ ॥
होरु दातारु न सुझई तू देवणहारु ॥२१॥१॥ सुधु ॥

मला दुसरा कोणी दाता दिसत नाही; हे परमेश्वरा, तूच दाता आहेस. ||21||1|| सुध ||


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430