श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 1122


ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਕੀ ਮਨ ਰੁਚੈ ॥
हरि के नाम की मन रुचै ॥

माझे मन भगवंताच्या नामाच्या तळमळीने भरले आहे.

ਕੋਟਿ ਸਾਂਤਿ ਅਨੰਦ ਪੂਰਨ ਜਲਤ ਛਾਤੀ ਬੁਝੈ ॥ ਰਹਾਉ ॥
कोटि सांति अनंद पूरन जलत छाती बुझै ॥ रहाउ ॥

मी पूर्णपणे शांतता आणि आनंदाने भरलेला आहे; आतली धगधगती इच्छा शमली आहे. ||विराम द्या||

ਸੰਤ ਮਾਰਗਿ ਚਲਤ ਪ੍ਰਾਨੀ ਪਤਿਤ ਉਧਰੇ ਮੁਚੈ ॥
संत मारगि चलत प्रानी पतित उधरे मुचै ॥

संतांच्या मार्गावर चालल्याने लाखो मर्त्य पापींचा उद्धार झाला आहे.

ਰੇਨੁ ਜਨ ਕੀ ਲਗੀ ਮਸਤਕਿ ਅਨਿਕ ਤੀਰਥ ਸੁਚੈ ॥੧॥
रेनु जन की लगी मसतकि अनिक तीरथ सुचै ॥१॥

जो विनम्रांच्या पायाची धूळ आपल्या कपाळाला लावतो, तो पवित्र होतो, जणू त्याने असंख्य पवित्र तीर्थांवर स्नान केले आहे. ||1||

ਚਰਨ ਕਮਲ ਧਿਆਨ ਭੀਤਰਿ ਘਟਿ ਘਟਹਿ ਸੁਆਮੀ ਸੁਝੈ ॥
चरन कमल धिआन भीतरि घटि घटहि सुआमी सुझै ॥

त्याच्या कमळाच्या पायांचे खोलवर ध्यान केल्याने, प्रत्येक हृदयात परमेश्वर आणि स्वामीचा साक्षात्कार होतो.

ਸਰਨਿ ਦੇਵ ਅਪਾਰ ਨਾਨਕ ਬਹੁਰਿ ਜਮੁ ਨਹੀ ਲੁਝੈ ॥੨॥੭॥੧੫॥
सरनि देव अपार नानक बहुरि जमु नही लुझै ॥२॥७॥१५॥

दैवी, अनंत परमेश्वराच्या अभयारण्यात, नानकांना मृत्यूच्या दूताकडून पुन्हा कधीही छळले जाणार नाही. ||2||7||15||

ਕੇਦਾਰਾ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੫ ॥
केदारा छंत महला ५ ॥

कायदारा छंत, पाचवा मेहल:

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एक वैश्विक निर्माता देव. खऱ्या गुरूंच्या कृपेने:

ਮਿਲੁ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪਿਆਰਿਆ ॥ ਰਹਾਉ ॥
मिलु मेरे प्रीतम पिआरिआ ॥ रहाउ ॥

हे माझ्या प्रिय प्रिये, कृपया मला भेटा. ||विराम द्या||

ਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ਸਰਬਤ੍ਰ ਮੈ ਸੋ ਪੁਰਖੁ ਬਿਧਾਤਾ ॥
पूरि रहिआ सरबत्र मै सो पुरखु बिधाता ॥

तो सर्वांमध्ये सर्वव्यापी आहे, भाग्याचा शिल्पकार आहे.

ਮਾਰਗੁ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਹਰਿ ਕੀਆ ਸੰਤਨ ਸੰਗਿ ਜਾਤਾ ॥
मारगु प्रभ का हरि कीआ संतन संगि जाता ॥

भगवान देवाने आपला मार्ग तयार केला आहे, जो संतांच्या समाजात ओळखला जातो.

ਸੰਤਨ ਸੰਗਿ ਜਾਤਾ ਪੁਰਖੁ ਬਿਧਾਤਾ ਘਟਿ ਘਟਿ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿਆ ॥
संतन संगि जाता पुरखु बिधाता घटि घटि नदरि निहालिआ ॥

सृष्टिकर्ता परमेश्वर, नशिबाचा शिल्पकार, संत समाजात ओळखला जातो; प्रत्येक हृदयात तू दिसतोस.

ਜੋ ਸਰਨੀ ਆਵੈ ਸਰਬ ਸੁਖ ਪਾਵੈ ਤਿਲੁ ਨਹੀ ਭੰਨੈ ਘਾਲਿਆ ॥
जो सरनी आवै सरब सुख पावै तिलु नही भंनै घालिआ ॥

जो त्याच्या अभयारण्यात येतो, त्याला परम शांती मिळते; त्याच्या कामाची थोडीशीही दखल घेतली जात नाही.

ਹਰਿ ਗੁਣ ਨਿਧਿ ਗਾਏ ਸਹਜ ਸੁਭਾਏ ਪ੍ਰੇਮ ਮਹਾ ਰਸ ਮਾਤਾ ॥
हरि गुण निधि गाए सहज सुभाए प्रेम महा रस माता ॥

जो सद्गुणांचा खजिना असलेल्या परमेश्वराची स्तुती गातो, तो सहज, नैसर्गिकरित्या ईश्वरी प्रेमाच्या परम, उदात्त साराने मदमस्त होतो.

ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾਈ ਤੂ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖੁ ਬਿਧਾਤਾ ॥੧॥
नानक दास तेरी सरणाई तू पूरन पुरखु बिधाता ॥१॥

दास नानक तुझे अभयारण्य शोधतो; तू परिपूर्ण निर्माता परमेश्वर आहेस, नशिबाचा शिल्पकार आहेस. ||1||

ਹਰਿ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਜਨ ਬੇਧਿਆ ਸੇ ਆਨ ਕਤ ਜਾਹੀ ॥
हरि प्रेम भगति जन बेधिआ से आन कत जाही ॥

प्रभूचा नम्र सेवक त्याच्यावर प्रेमळ भक्तीने छेदून जातो; तो आणखी कुठे जाऊ शकतो?

ਮੀਨੁ ਬਿਛੋਹਾ ਨਾ ਸਹੈ ਜਲ ਬਿਨੁ ਮਰਿ ਪਾਹੀ ॥
मीनु बिछोहा ना सहै जल बिनु मरि पाही ॥

मासे वेगळे होणे सहन करू शकत नाहीत आणि पाण्याशिवाय ते मरतील.

ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਕਿਉ ਰਹੀਐ ਦੂਖ ਕਿਨਿ ਸਹੀਐ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਬੂੰਦ ਪਿਆਸਿਆ ॥
हरि बिनु किउ रहीऐ दूख किनि सहीऐ चात्रिक बूंद पिआसिआ ॥

परमेश्वराशिवाय मी कसे जगू? मी वेदना कसे सहन करू? मी पावसाच्या थेंबाप्रमाणे तहानलेला आहे.

ਕਬ ਰੈਨਿ ਬਿਹਾਵੈ ਚਕਵੀ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ਸੂਰਜ ਕਿਰਣਿ ਪ੍ਰਗਾਸਿਆ ॥
कब रैनि बिहावै चकवी सुखु पावै सूरज किरणि प्रगासिआ ॥

"रात्र कधी निघून जाईल?" चकवी पक्षी विचारतो. "जेव्हा सूर्याची किरणे माझ्यावर चमकतील तेव्हाच मला शांती मिळेल."

ਹਰਿ ਦਰਸਿ ਮਨੁ ਲਾਗਾ ਦਿਨਸੁ ਸਭਾਗਾ ਅਨਦਿਨੁ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਹੀ ॥
हरि दरसि मनु लागा दिनसु सभागा अनदिनु हरि गुण गाही ॥

माझे मन भगवंताच्या धन्य दर्शनाला लागलेले आहे. धन्य ते रात्री आणि दिवस, जेव्हा मी परमेश्वराची स्तुती गातो,

ਨਾਨਕ ਦਾਸੁ ਕਹੈ ਬੇਨੰਤੀ ਕਤ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰਾਣ ਟਿਕਾਹੀ ॥੨॥
नानक दासु कहै बेनंती कत हरि बिनु प्राण टिकाही ॥२॥

दास नानक ही प्रार्थना करतो; परमेश्वराशिवाय माझ्यातून जीवनाचा श्वास कसा वाहत राहील? ||2||

ਸਾਸ ਬਿਨਾ ਜਿਉ ਦੇਹੁਰੀ ਕਤ ਸੋਭਾ ਪਾਵੈ ॥
सास बिना जिउ देहुरी कत सोभा पावै ॥

श्वासाशिवाय शरीराला वैभव आणि कीर्ती कशी मिळेल?

ਦਰਸ ਬਿਹੂਨਾ ਸਾਧ ਜਨੁ ਖਿਨੁ ਟਿਕਣੁ ਨ ਆਵੈ ॥
दरस बिहूना साध जनु खिनु टिकणु न आवै ॥

परमेश्वराच्या दर्शनाशिवाय नम्र, पवित्र व्यक्तीला क्षणभरही शांती मिळत नाही.

ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਜੋ ਰਹਣਾ ਨਰਕੁ ਸੋ ਸਹਣਾ ਚਰਨ ਕਮਲ ਮਨੁ ਬੇਧਿਆ ॥
हरि बिनु जो रहणा नरकु सो सहणा चरन कमल मनु बेधिआ ॥

जे परमेश्वराशिवाय आहेत त्यांना नरकात त्रास होतो; माझे मन प्रभूच्या चरणांनी छेदले आहे.

ਹਰਿ ਰਸਿਕ ਬੈਰਾਗੀ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ਕਤਹੁ ਨ ਜਾਇ ਨਿਖੇਧਿਆ ॥
हरि रसिक बैरागी नामि लिव लागी कतहु न जाइ निखेधिआ ॥

परमेश्वर इंद्रियरहित आणि निस्पृह आहे; प्रेमाने स्वतःला नाम, परमेश्वराच्या नावाशी जोडून घ्या. त्याला कोणीही कधीही नाकारू शकत नाही.

ਹਰਿ ਸਿਉ ਜਾਇ ਮਿਲਣਾ ਸਾਧਸੰਗਿ ਰਹਣਾ ਸੋ ਸੁਖੁ ਅੰਕਿ ਨ ਮਾਵੈ ॥
हरि सिउ जाइ मिलणा साधसंगि रहणा सो सुखु अंकि न मावै ॥

जा आणि प्रभूला भेटा, आणि सद्संगात, पवित्रांच्या संगतीत राहा; ती शांतता कोणीही आपल्या अस्तित्वात ठेवू शकत नाही.

ਹੋਹੁ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਨਾਨਕ ਕੇ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਚਰਨਹ ਸੰਗਿ ਸਮਾਵੈ ॥੩॥
होहु क्रिपाल नानक के सुआमी हरि चरनह संगि समावै ॥३॥

हे प्रभु आणि नानकच्या स्वामी, माझ्यावर कृपा करा, जेणेकरून मी तुझ्यामध्ये विलीन होऊ शकेन. ||3||

ਖੋਜਤ ਖੋਜਤ ਪ੍ਰਭ ਮਿਲੇ ਹਰਿ ਕਰੁਣਾ ਧਾਰੇ ॥
खोजत खोजत प्रभ मिले हरि करुणा धारे ॥

शोधता शोधता मी माझ्या प्रभू देवाला भेटलो, ज्याने माझ्यावर कृपा केली आहे.

ਨਿਰਗੁਣੁ ਨੀਚੁ ਅਨਾਥੁ ਮੈ ਨਹੀ ਦੋਖ ਬੀਚਾਰੇ ॥
निरगुणु नीचु अनाथु मै नही दोख बीचारे ॥

मी अयोग्य आहे, नीच अनाथ आहे, पण तो माझ्या दोषांचा विचारही करत नाही.

ਨਹੀ ਦੋਖ ਬੀਚਾਰੇ ਪੂਰਨ ਸੁਖ ਸਾਰੇ ਪਾਵਨ ਬਿਰਦੁ ਬਖਾਨਿਆ ॥
नही दोख बीचारे पूरन सुख सारे पावन बिरदु बखानिआ ॥

तो माझ्या दोषांचा विचार करत नाही; त्याने मला परिपूर्ण शांतीचा आशीर्वाद दिला आहे. तो आपल्याला शुद्ध करण्याचा त्याचा मार्ग आहे असे म्हणतात.

ਭਗਤਿ ਵਛਲੁ ਸੁਨਿ ਅੰਚਲੁੋ ਗਹਿਆ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪੂਰ ਸਮਾਨਿਆ ॥
भगति वछलु सुनि अंचलुो गहिआ घटि घटि पूर समानिआ ॥

ते भक्तांचे प्रेम आहे हे ऐकून मी त्यांच्या अंगरख्याचे मुरड धारण केले आहे. तो प्रत्येकाच्या हृदयात पूर्णपणे व्यापलेला आहे.

ਸੁਖ ਸਾਗਰੁੋ ਪਾਇਆ ਸਹਜ ਸੁਭਾਇਆ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੁਖ ਹਾਰੇ ॥
सुख सागरुो पाइआ सहज सुभाइआ जनम मरन दुख हारे ॥

मला प्रभू, शांतीचा सागर, सहजासहजी सापडला आहे; जन्म-मृत्यूच्या वेदना दूर होतात.

ਕਰੁ ਗਹਿ ਲੀਨੇ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਅਪਨੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਉਰਿ ਹਾਰੇ ॥੪॥੧॥
करु गहि लीने नानक दास अपने राम नाम उरि हारे ॥४॥१॥

त्याचा हात धरून परमेश्वराने त्याचा दास नानक यांना वाचवले आहे; त्याने आपल्या नामाची माला आपल्या हृदयात विणली आहे. ||4||1||


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430