श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 1344


ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ਦਖਣੀ ॥
प्रभाती महला १ दखणी ॥

प्रभाती, पहिली मेहल, दखनी:

ਗੋਤਮੁ ਤਪਾ ਅਹਿਲਿਆ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤਿਸੁ ਦੇਖਿ ਇੰਦ੍ਰੁ ਲੁਭਾਇਆ ॥
गोतमु तपा अहिलिआ इसत्री तिसु देखि इंद्रु लुभाइआ ॥

अहल्या ही द्रष्टा गौतमची पत्नी होती. तिला पाहून इंद्र मोहित झाला.

ਸਹਸ ਸਰੀਰ ਚਿਹਨ ਭਗ ਹੂਏ ਤਾ ਮਨਿ ਪਛੋਤਾਇਆ ॥੧॥
सहस सरीर चिहन भग हूए ता मनि पछोताइआ ॥१॥

त्याच्या अंगावर अपमानाच्या हजार खुणा उमटल्या, तेव्हा त्याच्या मनात पश्चात्ताप झाला. ||1||

ਕੋਈ ਜਾਣਿ ਨ ਭੂਲੈ ਭਾਈ ॥
कोई जाणि न भूलै भाई ॥

नियतीच्या भावंडांनो, कोणीही जाणूनबुजून चुका करत नाही.

ਸੋ ਭੂਲੈ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਭੁਲਾਏ ਬੂਝੈ ਜਿਸੈ ਬੁਝਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
सो भूलै जिसु आपि भुलाए बूझै जिसै बुझाई ॥१॥ रहाउ ॥

तो एकटाच चुकतो, ज्याला स्वतः परमेश्वर असे करतो. तोच समजतो, ज्याला परमेश्वर समजवतो. ||1||विराम||

ਤਿਨਿ ਹਰੀ ਚੰਦਿ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਪਤਿ ਰਾਜੈ ਕਾਗਦਿ ਕੀਮ ਨ ਪਾਈ ॥
तिनि हरी चंदि प्रिथमी पति राजै कागदि कीम न पाई ॥

आपल्या भूमीचा राजा आणि शासक हरिचंदला त्याच्या पूर्वनियोजित नशिबाची किंमत नव्हती.

ਅਉਗਣੁ ਜਾਣੈ ਤ ਪੁੰਨ ਕਰੇ ਕਿਉ ਕਿਉ ਨੇਖਾਸਿ ਬਿਕਾਈ ॥੨॥
अउगणु जाणै त पुंन करे किउ किउ नेखासि बिकाई ॥२॥

जर त्याला कळले असते की ही चूक आहे, तर त्याने दान देण्याचे असे प्रदर्शन केले नसते आणि ते बाजारात विकले गेले नसते. ||2||

ਕਰਉ ਅਢਾਈ ਧਰਤੀ ਮਾਂਗੀ ਬਾਵਨ ਰੂਪਿ ਬਹਾਨੈ ॥
करउ अढाई धरती मांगी बावन रूपि बहानै ॥

परमेश्वराने बटूचे रूप धारण केले आणि काही जमीन मागितली.

ਕਿਉ ਪਇਆਲਿ ਜਾਇ ਕਿਉ ਛਲੀਐ ਜੇ ਬਲਿ ਰੂਪੁ ਪਛਾਨੈ ॥੩॥
किउ पइआलि जाइ किउ छलीऐ जे बलि रूपु पछानै ॥३॥

जर बल राजाने त्याला ओळखले असते तर त्याची फसवणूक झाली नसती आणि त्याला अंडरवर्ल्डमध्ये पाठवले गेले असते. ||3||

ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਾ ਦੇ ਮਤਂੀ ਬਰਜਿ ਬਿਆਸਿ ਪੜੑਾਇਆ ॥
राजा जनमेजा दे मतीं बरजि बिआसि पड़ाइआ ॥

व्यासांनी राजा जनमेजाला तीन गोष्टी न करण्याची शिकवण दिली.

ਤਿਨਿੑ ਕਰਿ ਜਗ ਅਠਾਰਹ ਘਾਏ ਕਿਰਤੁ ਨ ਚਲੈ ਚਲਾਇਆ ॥੪॥
तिनि करि जग अठारह घाए किरतु न चलै चलाइआ ॥४॥

पण त्याने पवित्र मेजवानी करून अठरा ब्राह्मणांना मारले; एखाद्याच्या मागील कर्माची नोंद पुसली जाऊ शकत नाही. ||4||

ਗਣਤ ਨ ਗਣਂੀ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣਾ ਬੋਲੀ ਭਾਇ ਸੁਭਾਈ ॥
गणत न गणीं हुकमु पछाणा बोली भाइ सुभाई ॥

मी हिशेब काढण्याचा प्रयत्न करत नाही; मी देवाच्या आदेशाचा स्वीकार करतो. मी अंतर्ज्ञानी प्रेम आणि आदराने बोलतो.

ਜੋ ਕਿਛੁ ਵਰਤੈ ਤੁਧੈ ਸਲਾਹਂੀ ਸਭ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ॥੫॥
जो किछु वरतै तुधै सलाहीं सभ तेरी वडिआई ॥५॥

काहीही झाले तरी मी परमेश्वराची स्तुती करीन. हे सर्व तुझे तेजस्वी महानता आहे, हे प्रभु. ||5||

ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਲਿਪਤੁ ਲੇਪੁ ਕਦੇ ਨ ਲਾਗੈ ਸਦਾ ਰਹੈ ਸਰਣਾਈ ॥
गुरमुखि अलिपतु लेपु कदे न लागै सदा रहै सरणाई ॥

गुरुमुख अलिप्त राहतो; घाण त्याला कधीच जोडत नाही. तो देवाच्या अभयारण्यात कायमचा राहतो.

ਮਨਮੁਖੁ ਮੁਗਧੁ ਆਗੈ ਚੇਤੈ ਨਾਹੀ ਦੁਖਿ ਲਾਗੈ ਪਛੁਤਾਈ ॥੬॥
मनमुखु मुगधु आगै चेतै नाही दुखि लागै पछुताई ॥६॥

मूर्ख स्वार्थी मनमुख भविष्याचा विचार करत नाही; त्याला वेदना होतात आणि मग त्याला पश्चात्ताप होतो. ||6||

ਆਪੇ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ਕਰਤਾ ਜਿਨਿ ਏਹ ਰਚਨਾ ਰਚੀਐ ॥
आपे करे कराए करता जिनि एह रचना रचीऐ ॥

ज्या निर्मात्याने ही सृष्टी निर्माण केली तो कृती करतो आणि सर्वांना कृती करण्यास प्रवृत्त करतो.

ਹਰਿ ਅਭਿਮਾਨੁ ਨ ਜਾਈ ਜੀਅਹੁ ਅਭਿਮਾਨੇ ਪੈ ਪਚੀਐ ॥੭॥
हरि अभिमानु न जाई जीअहु अभिमाने पै पचीऐ ॥७॥

हे परमेश्वरा, अहंकारी अभिमान आत्म्यापासून दूर होत नाही. अहंकारी अभिमानात पडल्याने मनुष्याचा नाश होतो. ||7||

ਭੁਲਣ ਵਿਚਿ ਕੀਆ ਸਭੁ ਕੋਈ ਕਰਤਾ ਆਪਿ ਨ ਭੁਲੈ ॥
भुलण विचि कीआ सभु कोई करता आपि न भुलै ॥

प्रत्येकजण चुका करतो; फक्त निर्माता चुका करत नाही.

ਨਾਨਕ ਸਚਿ ਨਾਮਿ ਨਿਸਤਾਰਾ ਕੋ ਗੁਰਪਰਸਾਦਿ ਅਘੁਲੈ ॥੮॥੪॥
नानक सचि नामि निसतारा को गुरपरसादि अघुलै ॥८॥४॥

हे नानक, खऱ्या नामाने मोक्ष प्राप्त होतो. गुरूंच्या कृपेने एकाची सुटका होते. ||8||4||

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥
प्रभाती महला १ ॥

प्रभाते, पहिली मेहल:

ਆਖਣਾ ਸੁਨਣਾ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ॥
आखणा सुनणा नामु अधारु ॥

भगवंताच्या नामाचा जप आणि श्रवण करणे हाच माझा आधार आहे.

ਧੰਧਾ ਛੁਟਕਿ ਗਇਆ ਵੇਕਾਰੁ ॥
धंधा छुटकि गइआ वेकारु ॥

निरर्थक गुंता संपतात आणि निघून जातात.

ਜਿਉ ਮਨਮੁਖਿ ਦੂਜੈ ਪਤਿ ਖੋਈ ॥
जिउ मनमुखि दूजै पति खोई ॥

द्वैतामध्ये अडकलेला स्वार्थी मनमुख आपला सन्मान गमावतो.

ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਮੈ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥੧॥
बिनु नावै मै अवरु न कोई ॥१॥

नामाशिवाय मला दुसरे कोणीच नाही. ||1||

ਸੁਣਿ ਮਨ ਅੰਧੇ ਮੂਰਖ ਗਵਾਰ ॥
सुणि मन अंधे मूरख गवार ॥

हे आंधळे, मूर्ख, मूर्ख मन, ऐक.

ਆਵਤ ਜਾਤ ਲਾਜ ਨਹੀ ਲਾਗੈ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਬੂਡੈ ਬਾਰੋ ਬਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
आवत जात लाज नही लागै बिनु गुर बूडै बारो बार ॥१॥ रहाउ ॥

तुम्हाला तुमच्या पुनर्जन्मात येण्याची आणि जाण्याची लाज वाटत नाही का? गुरूशिवाय तुम्ही पुन्हा पुन्हा बुडत जाल. ||1||विराम||

ਇਸੁ ਮਨ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਬਿਨਾਸੁ ॥
इसु मन माइआ मोहि बिनासु ॥

हे मन मायेच्या आसक्तीने नाश पावले आहे.

ਧੁਰਿ ਹੁਕਮੁ ਲਿਖਿਆ ਤਾਂ ਕਹੀਐ ਕਾਸੁ ॥
धुरि हुकमु लिखिआ तां कहीऐ कासु ॥

आदिम परमेश्वराची आज्ञा पूर्वनियोजित आहे. मी कोणाच्या समोर रडायचे?

ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਰਲਾ ਚੀਨੑੈ ਕੋਈ ॥
गुरमुखि विरला चीनै कोई ॥

गुरुमुख या नात्याने मोजक्याच लोकांना हे समजते.

ਨਾਮ ਬਿਹੂਨਾ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ ॥੨॥
नाम बिहूना मुकति न होई ॥२॥

नामाशिवाय कोणीही मुक्त होत नाही. ||2||

ਭ੍ਰਮਿ ਭ੍ਰਮਿ ਡੋਲੈ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀ ॥
भ्रमि भ्रमि डोलै लख चउरासी ॥

लोक 8.4 दशलक्ष अवतारांमधून हरवलेले, स्तब्ध आणि अडखळत भटकतात.

ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਬੂਝੇ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸੀ ॥
बिनु गुर बूझे जम की फासी ॥

गुरूंना जाणून घेतल्याशिवाय ते मृत्यूच्या फासातून सुटू शकत नाहीत.

ਇਹੁ ਮਨੂਆ ਖਿਨੁ ਖਿਨੁ ਊਭਿ ਪਇਆਲਿ ॥
इहु मनूआ खिनु खिनु ऊभि पइआलि ॥

हे मन एका क्षणापासून दुसऱ्या क्षणापर्यंत स्वर्गातून पाताळात जाते.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਛੂਟੈ ਨਾਮੁ ਸਮੑਾਲਿ ॥੩॥
गुरमुखि छूटै नामु समालि ॥३॥

गुरुमुख नामाचे चिंतन करतो आणि मुक्त होतो. ||3||

ਆਪੇ ਸਦੇ ਢਿਲ ਨ ਹੋਇ ॥
आपे सदे ढिल न होइ ॥

जेव्हा देव त्याचे समन्स पाठवतो तेव्हा उशीर करण्याची वेळ नसते.

ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਸਹਿਲਾ ਜੀਵੈ ਸੋਇ ॥
सबदि मरै सहिला जीवै सोइ ॥

जेव्हा एखादा शब्द शब्दात मरतो तेव्हा तो शांततेत जगतो.

ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸੋਝੀ ਕਿਸੈ ਨ ਹੋਇ ॥
बिनु गुर सोझी किसै न होइ ॥

गुरूशिवाय कोणालाच कळत नाही.

ਆਪੇ ਕਰੈ ਕਰਾਵੈ ਸੋਇ ॥੪॥
आपे करै करावै सोइ ॥४॥

प्रभु स्वतः कृती करतो, आणि सर्वांना कृती करण्यास प्रेरित करतो. ||4||

ਝਗੜੁ ਚੁਕਾਵੈ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ॥
झगड़ु चुकावै हरि गुण गावै ॥

परमेश्वराची स्तुती गाताना आंतरिक संघर्ष संपतो.

ਪੂਰਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵੈ ॥
पूरा सतिगुरु सहजि समावै ॥

परफेक्ट खऱ्या गुरूद्वारे, माणूस अंतर्ज्ञानाने परमेश्वरात लीन होतो.

ਇਹੁ ਮਨੁ ਡੋਲਤ ਤਉ ਠਹਰਾਵੈ ॥
इहु मनु डोलत तउ ठहरावै ॥

हे डळमळणारे, अस्थिर मन स्थिर झाले आहे,

ਸਚੁ ਕਰਣੀ ਕਰਿ ਕਾਰ ਕਮਾਵੈ ॥੫॥
सचु करणी करि कार कमावै ॥५॥

आणि खऱ्या कृतीची जीवनशैली जगतो. ||5||

ਅੰਤਰਿ ਜੂਠਾ ਕਿਉ ਸੁਚਿ ਹੋਇ ॥
अंतरि जूठा किउ सुचि होइ ॥

जर कोणी स्वतःमध्येच खोटा असेल तर तो शुद्ध कसा होणार?

ਸਬਦੀ ਧੋਵੈ ਵਿਰਲਾ ਕੋਇ ॥
सबदी धोवै विरला कोइ ॥

शब्दाने धुणारे किती दुर्लभ आहेत.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਕੋਈ ਸਚੁ ਕਮਾਵੈ ॥
गुरमुखि कोई सचु कमावै ॥

गुरुमुख म्हणून सत्य जगणारे किती दुर्मिळ आहेत.

ਆਵਣੁ ਜਾਣਾ ਠਾਕਿ ਰਹਾਵੈ ॥੬॥
आवणु जाणा ठाकि रहावै ॥६॥

पुनर्जन्मात त्यांचे येणे आणि जाणे संपले आणि झाले. ||6||


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430