श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 284


ਨਾਨਕ ਕੈ ਮਨਿ ਇਹੁ ਅਨਰਾਉ ॥੧॥
नानक कै मनि इहु अनराउ ॥१॥

- ही नानकांच्या मनाची तळमळ आहे. ||1||

ਮਨਸਾ ਪੂਰਨ ਸਰਨਾ ਜੋਗ ॥
मनसा पूरन सरना जोग ॥

तो इच्छा पूर्ण करणारा आहे, जो आपल्याला अभयारण्य देऊ शकतो;

ਜੋ ਕਰਿ ਪਾਇਆ ਸੋਈ ਹੋਗੁ ॥
जो करि पाइआ सोई होगु ॥

त्याने जे लिहिले आहे ते पूर्ण होते.

ਹਰਨ ਭਰਨ ਜਾ ਕਾ ਨੇਤ੍ਰ ਫੋਰੁ ॥
हरन भरन जा का नेत्र फोरु ॥

तो नष्ट करतो आणि डोळ्याच्या मिपावर निर्माण करतो.

ਤਿਸ ਕਾ ਮੰਤ੍ਰੁ ਨ ਜਾਨੈ ਹੋਰੁ ॥
तिस का मंत्रु न जानै होरु ॥

त्याच्या मार्गांचे रहस्य इतर कोणालाही माहीत नाही.

ਅਨਦ ਰੂਪ ਮੰਗਲ ਸਦ ਜਾ ਕੈ ॥
अनद रूप मंगल सद जा कै ॥

तो परमानंद आणि चिरंतन आनंदाचा मूर्त स्वरूप आहे.

ਸਰਬ ਥੋਕ ਸੁਨੀਅਹਿ ਘਰਿ ਤਾ ਕੈ ॥
सरब थोक सुनीअहि घरि ता कै ॥

मी ऐकले आहे की सर्व वस्तू त्याच्या घरी आहेत.

ਰਾਜ ਮਹਿ ਰਾਜੁ ਜੋਗ ਮਹਿ ਜੋਗੀ ॥
राज महि राजु जोग महि जोगी ॥

राजांमध्ये, तो राजा आहे; योगींमध्ये, तो योगी आहे.

ਤਪ ਮਹਿ ਤਪੀਸਰੁ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਮਹਿ ਭੋਗੀ ॥
तप महि तपीसरु ग्रिहसत महि भोगी ॥

तपस्वींमध्ये, तो तपस्वी आहे; गृहस्थांमध्ये, तो आनंद देणारा आहे.

ਧਿਆਇ ਧਿਆਇ ਭਗਤਹ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥
धिआइ धिआइ भगतह सुखु पाइआ ॥

सतत ध्यान केल्याने त्याच्या भक्ताला शांती मिळते.

ਨਾਨਕ ਤਿਸੁ ਪੁਰਖ ਕਾ ਕਿਨੈ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਇਆ ॥੨॥
नानक तिसु पुरख का किनै अंतु न पाइआ ॥२॥

हे नानक, त्या परमात्म्याची मर्यादा कोणालाही सापडलेली नाही. ||2||

ਜਾ ਕੀ ਲੀਲਾ ਕੀ ਮਿਤਿ ਨਾਹਿ ॥
जा की लीला की मिति नाहि ॥

त्याच्या खेळाला मर्यादा नाही.

ਸਗਲ ਦੇਵ ਹਾਰੇ ਅਵਗਾਹਿ ॥
सगल देव हारे अवगाहि ॥

सर्व देवदेवता त्याचा शोध घेत थकून गेले आहेत.

ਪਿਤਾ ਕਾ ਜਨਮੁ ਕਿ ਜਾਨੈ ਪੂਤੁ ॥
पिता का जनमु कि जानै पूतु ॥

वडिलांच्या जन्माचे पुत्राला काय कळते?

ਸਗਲ ਪਰੋਈ ਅਪੁਨੈ ਸੂਤਿ ॥
सगल परोई अपुनै सूति ॥

सर्व त्याच्या स्ट्रिंगवर अडकलेले आहेत.

ਸੁਮਤਿ ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਜਿਨ ਦੇਇ ॥
सुमति गिआनु धिआनु जिन देइ ॥

तो चांगली बुद्धी, आध्यात्मिक शहाणपण आणि ध्यान देतो,

ਜਨ ਦਾਸ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਹਿ ਸੇਇ ॥
जन दास नामु धिआवहि सेइ ॥

त्याच्या नम्र सेवकांवर आणि नामाचे चिंतन करणाऱ्या दासांवर.

ਤਿਹੁ ਗੁਣ ਮਹਿ ਜਾ ਕਉ ਭਰਮਾਏ ॥
तिहु गुण महि जा कउ भरमाए ॥

तो तिन्ही गुणांमध्ये काहींना दिशाभूल करतो;

ਜਨਮਿ ਮਰੈ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਜਾਏ ॥
जनमि मरै फिरि आवै जाए ॥

ते जन्माला येतात आणि मरतात, येतात आणि पुन्हा पुन्हा जातात.

ਊਚ ਨੀਚ ਤਿਸ ਕੇ ਅਸਥਾਨ ॥
ऊच नीच तिस के असथान ॥

उच्च आणि नीच हे त्याचे स्थान आहेत.

ਜੈਸਾ ਜਨਾਵੈ ਤੈਸਾ ਨਾਨਕ ਜਾਨ ॥੩॥
जैसा जनावै तैसा नानक जान ॥३॥

हे नानक, जसे तो आपल्याला त्याला जाणून घेण्याची प्रेरणा देतो, तसाच तो ओळखला जातो. ||3||

ਨਾਨਾ ਰੂਪ ਨਾਨਾ ਜਾ ਕੇ ਰੰਗ ॥
नाना रूप नाना जा के रंग ॥

त्याची अनेक रूपे आहेत; त्याचे अनेक रंग आहेत.

ਨਾਨਾ ਭੇਖ ਕਰਹਿ ਇਕ ਰੰਗ ॥
नाना भेख करहि इक रंग ॥

अनेक रूपे आहेत जी तो गृहीत धरतो आणि तरीही तो एकच आहे.

ਨਾਨਾ ਬਿਧਿ ਕੀਨੋ ਬਿਸਥਾਰੁ ॥
नाना बिधि कीनो बिसथारु ॥

अनेक प्रकारे, त्याने स्वतःला वाढवले आहे.

ਪ੍ਰਭੁ ਅਬਿਨਾਸੀ ਏਕੰਕਾਰੁ ॥
प्रभु अबिनासी एकंकारु ॥

शाश्वत परमेश्वर देव एकच आहे, निर्माता आहे.

ਨਾਨਾ ਚਲਿਤ ਕਰੇ ਖਿਨ ਮਾਹਿ ॥
नाना चलित करे खिन माहि ॥

त्याची अनेक नाटके तो एका झटक्यात सादर करतो.

ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ ਪੂਰਨੁ ਸਭ ਠਾਇ ॥
पूरि रहिओ पूरनु सभ ठाइ ॥

परिपूर्ण परमेश्वर सर्व ठिकाणी व्याप्त आहे.

ਨਾਨਾ ਬਿਧਿ ਕਰਿ ਬਨਤ ਬਨਾਈ ॥
नाना बिधि करि बनत बनाई ॥

त्याने अनेक प्रकारे सृष्टी निर्माण केली.

ਅਪਨੀ ਕੀਮਤਿ ਆਪੇ ਪਾਈ ॥
अपनी कीमति आपे पाई ॥

तोच त्याच्या लायकीचा अंदाज लावू शकतो.

ਸਭ ਘਟ ਤਿਸ ਕੇ ਸਭ ਤਿਸ ਕੇ ਠਾਉ ॥
सभ घट तिस के सभ तिस के ठाउ ॥

सर्व ह्रदये त्याची आहेत आणि सर्व ठिकाणे त्याची आहेत.

ਜਪਿ ਜਪਿ ਜੀਵੈ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥੪॥
जपि जपि जीवै नानक हरि नाउ ॥४॥

नानक नामस्मरणाने, नामस्मरणाने जगतात. ||4||

ਨਾਮ ਕੇ ਧਾਰੇ ਸਗਲੇ ਜੰਤ ॥
नाम के धारे सगले जंत ॥

नाम हा सर्व जीवांचा आधार आहे.

ਨਾਮ ਕੇ ਧਾਰੇ ਖੰਡ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ॥
नाम के धारे खंड ब्रहमंड ॥

नाम हे पृथ्वी आणि सूर्यमालेचा आधार आहे.

ਨਾਮ ਕੇ ਧਾਰੇ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ॥
नाम के धारे सिम्रिति बेद पुरान ॥

नाम हे सिमृती, वेद आणि पुराणांचे आधार आहे.

ਨਾਮ ਕੇ ਧਾਰੇ ਸੁਨਨ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ॥
नाम के धारे सुनन गिआन धिआन ॥

नाम हा एक आधार आहे ज्याद्वारे आपण आध्यात्मिक ज्ञान आणि ध्यान ऐकतो.

ਨਾਮ ਕੇ ਧਾਰੇ ਆਗਾਸ ਪਾਤਾਲ ॥
नाम के धारे आगास पाताल ॥

नाम हे आकाशी आकाश आणि नीटच्या प्रदेशांचे आधार आहे.

ਨਾਮ ਕੇ ਧਾਰੇ ਸਗਲ ਆਕਾਰ ॥
नाम के धारे सगल आकार ॥

नाम हा सर्व शरीरांचा आधार आहे.

ਨਾਮ ਕੇ ਧਾਰੇ ਪੁਰੀਆ ਸਭ ਭਵਨ ॥
नाम के धारे पुरीआ सभ भवन ॥

नाम हा सर्व जगाचा आणि जगाचा आधार आहे.

ਨਾਮ ਕੈ ਸੰਗਿ ਉਧਰੇ ਸੁਨਿ ਸ੍ਰਵਨ ॥
नाम कै संगि उधरे सुनि स्रवन ॥

नामाचा सहवास, कानांनी ऐकल्याने उद्धार होतो.

ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਜਿਸੁ ਆਪਨੈ ਨਾਮਿ ਲਾਏ ॥
करि किरपा जिसु आपनै नामि लाए ॥

ज्यांना परमेश्वर दयाळूपणे त्याच्या नामात जोडतो

ਨਾਨਕ ਚਉਥੇ ਪਦ ਮਹਿ ਸੋ ਜਨੁ ਗਤਿ ਪਾਏ ॥੫॥
नानक चउथे पद महि सो जनु गति पाए ॥५॥

- हे नानक, चौथ्या अवस्थेत त्या नम्र सेवकांना मोक्ष प्राप्त होतो. ||5||

ਰੂਪੁ ਸਤਿ ਜਾ ਕਾ ਸਤਿ ਅਸਥਾਨੁ ॥
रूपु सति जा का सति असथानु ॥

त्याचे स्वरूप सत्य आहे आणि सत्य हे त्याचे स्थान आहे.

ਪੁਰਖੁ ਸਤਿ ਕੇਵਲ ਪਰਧਾਨੁ ॥
पुरखु सति केवल परधानु ॥

त्याचे व्यक्तिमत्व खरे आहे - तो एकटाच सर्वोच्च आहे.

ਕਰਤੂਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿ ਜਾ ਕੀ ਬਾਣੀ ॥
करतूति सति सति जा की बाणी ॥

त्याची कृत्ये सत्य आहेत आणि त्याचे वचन सत्य आहे.

ਸਤਿ ਪੁਰਖ ਸਭ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ ॥
सति पुरख सभ माहि समाणी ॥

खरा परमेश्वर सर्व व्यापून आहे.

ਸਤਿ ਕਰਮੁ ਜਾ ਕੀ ਰਚਨਾ ਸਤਿ ॥
सति करमु जा की रचना सति ॥

त्याची कृती खरी आहे; त्याची निर्मिती खरी आहे.

ਮੂਲੁ ਸਤਿ ਸਤਿ ਉਤਪਤਿ ॥
मूलु सति सति उतपति ॥

त्याचे मूळ सत्य आहे आणि सत्य तेच आहे जे त्यातून उद्भवते.

ਸਤਿ ਕਰਣੀ ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਮਲੀ ॥
सति करणी निरमल निरमली ॥

त्याची जीवनशैली खरी आहे, शुद्धात शुद्ध आहे.

ਜਿਸਹਿ ਬੁਝਾਏ ਤਿਸਹਿ ਸਭ ਭਲੀ ॥
जिसहि बुझाए तिसहि सभ भली ॥

जे त्याला ओळखतात त्यांच्यासाठी सर्व काही चांगले आहे.

ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਸੁਖਦਾਈ ॥
सति नामु प्रभ का सुखदाई ॥

भगवंताचे खरे नाम शांती देणारे आहे.

ਬਿਸ੍ਵਾਸੁ ਸਤਿ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਤੇ ਪਾਈ ॥੬॥
बिस्वासु सति नानक गुर ते पाई ॥६॥

नानकांनी गुरूंकडून खरी श्रद्धा प्राप्त केली आहे. ||6||

ਸਤਿ ਬਚਨ ਸਾਧੂ ਉਪਦੇਸ ॥
सति बचन साधू उपदेस ॥

पवित्र शिकवणी आणि सूचना खऱ्या आहेत.

ਸਤਿ ਤੇ ਜਨ ਜਾ ਕੈ ਰਿਦੈ ਪ੍ਰਵੇਸ ॥
सति ते जन जा कै रिदै प्रवेस ॥

ज्यांच्या हृदयात तो प्रवेश करतो ते खरे आहेत.

ਸਤਿ ਨਿਰਤਿ ਬੂਝੈ ਜੇ ਕੋਇ ॥
सति निरति बूझै जे कोइ ॥

जो सत्य जाणतो आणि प्रेम करतो

ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਤਾ ਕੀ ਗਤਿ ਹੋਇ ॥
नामु जपत ता की गति होइ ॥

नामाचा जप केल्याने त्याला मोक्ष प्राप्त होतो.

ਆਪਿ ਸਤਿ ਕੀਆ ਸਭੁ ਸਤਿ ॥
आपि सति कीआ सभु सति ॥

तो स्वतःच सत्य आहे आणि त्याने जे काही बनवले आहे ते सत्य आहे.

ਆਪੇ ਜਾਨੈ ਅਪਨੀ ਮਿਤਿ ਗਤਿ ॥
आपे जानै अपनी मिति गति ॥

त्याला स्वतःची अवस्था आणि स्थिती माहीत असते.


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430