श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 712


ਬਿਨੁ ਸਿਮਰਨ ਜੋ ਜੀਵਨੁ ਬਲਨਾ ਸਰਪ ਜੈਸੇ ਅਰਜਾਰੀ ॥
बिनु सिमरन जो जीवनु बलना सरप जैसे अरजारी ॥

परमेश्वराचे स्मरण केल्याशिवाय जीवन हे धगधगत्या अग्नीसारखे आहे, जरी माणूस दीर्घकाळ जगला तरी सापासारखे आहे.

ਨਵ ਖੰਡਨ ਕੋ ਰਾਜੁ ਕਮਾਵੈ ਅੰਤਿ ਚਲੈਗੋ ਹਾਰੀ ॥੧॥
नव खंडन को राजु कमावै अंति चलैगो हारी ॥१॥

पृथ्वीच्या नऊ प्रदेशांवर कोणीही राज्य करू शकतो, परंतु शेवटी, त्याला जीवनाचा खेळ गमावून निघून जावे लागेल. ||1||

ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ ਗੁਣ ਤਿਨ ਹੀ ਗਾਏ ਜਾ ਕਉ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ ॥
गुण निधान गुण तिन ही गाए जा कउ किरपा धारी ॥

तो एकटाच परमेश्वराचे गुणगान गातो, सद्गुणांचा खजिना, ज्याच्यावर परमेश्वर आपली कृपा करतो.

ਸੋ ਸੁਖੀਆ ਧੰਨੁ ਉਸੁ ਜਨਮਾ ਨਾਨਕ ਤਿਸੁ ਬਲਿਹਾਰੀ ॥੨॥੨॥
सो सुखीआ धंनु उसु जनमा नानक तिसु बलिहारी ॥२॥२॥

त्याला शांती मिळते आणि त्याचा जन्म धन्य आहे; नानक त्याचा त्याग आहे. ||2||2||

ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੨ ਚਉਪਦੇ ॥
टोडी महला ५ घरु २ चउपदे ॥

तोडे, पाचवी मेहल, दुसरे घर, चौ-पाध्ये:

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एक वैश्विक निर्माता देव. खऱ्या गुरूंच्या कृपेने:

ਧਾਇਓ ਰੇ ਮਨ ਦਹ ਦਿਸ ਧਾਇਓ ॥
धाइओ रे मन दह दिस धाइओ ॥

मन भटकतं, दहा दिशांना भटकतं.

ਮਾਇਆ ਮਗਨ ਸੁਆਦਿ ਲੋਭਿ ਮੋਹਿਓ ਤਿਨਿ ਪ੍ਰਭਿ ਆਪਿ ਭੁਲਾਇਓ ॥ ਰਹਾਉ ॥
माइआ मगन सुआदि लोभि मोहिओ तिनि प्रभि आपि भुलाइओ ॥ रहाउ ॥

हा मायेचा नशा आहे, लोभाच्या चवीने मोहित झालेला आहे. भगवंतानेच त्याचा भ्रमनिरास केला आहे. ||विराम द्या||

ਹਰਿ ਕਥਾ ਹਰਿ ਜਸ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸਿਉ ਇਕੁ ਮੁਹਤੁ ਨ ਇਹੁ ਮਨੁ ਲਾਇਓ ॥
हरि कथा हरि जस साधसंगति सिउ इकु मुहतु न इहु मनु लाइओ ॥

तो आपले मन एका क्षणासाठीही प्रभूच्या प्रवचनावर, किंवा परमेश्वराच्या स्तुतीवर, किंवा सद्संगत, पवित्र संगतीवर केंद्रित करत नाही.

ਬਿਗਸਿਓ ਪੇਖਿ ਰੰਗੁ ਕਸੁੰਭ ਕੋ ਪਰ ਗ੍ਰਿਹ ਜੋਹਨਿ ਜਾਇਓ ॥੧॥
बिगसिओ पेखि रंगु कसुंभ को पर ग्रिह जोहनि जाइओ ॥१॥

तो उत्तेजित होतो, कुसुंबाच्या क्षणिक रंगाकडे टक लावून पाहतो आणि इतर पुरुषांच्या बायकांकडे पाहतो. ||1||

ਚਰਨ ਕਮਲ ਸਿਉ ਭਾਉ ਨ ਕੀਨੋ ਨਹ ਸਤ ਪੁਰਖੁ ਮਨਾਇਓ ॥
चरन कमल सिउ भाउ न कीनो नह सत पुरखु मनाइओ ॥

त्याला प्रभूच्या कमळाचे चरण आवडत नाहीत आणि तो खऱ्या परमेश्वराला प्रसन्न करत नाही.

ਧਾਵਤ ਕਉ ਧਾਵਹਿ ਬਹੁ ਭਾਤੀ ਜਿਉ ਤੇਲੀ ਬਲਦੁ ਭ੍ਰਮਾਇਓ ॥੨॥
धावत कउ धावहि बहु भाती जिउ तेली बलदु भ्रमाइओ ॥२॥

तो तेल दाबाभोवती बैलाप्रमाणे सर्व दिशांनी, जगातील क्षणभंगुर वस्तूंचा पाठलाग करत धावतो. ||2||

ਨਾਮ ਦਾਨੁ ਇਸਨਾਨੁ ਨ ਕੀਓ ਇਕ ਨਿਮਖ ਨ ਕੀਰਤਿ ਗਾਇਓ ॥
नाम दानु इसनानु न कीओ इक निमख न कीरति गाइओ ॥

तो नामाचे, नामाचे आचरण करीत नाही; किंवा तो धर्मादाय किंवा आंतरिक शुद्धीकरणाचा सराव करत नाही.

ਨਾਨਾ ਝੂਠਿ ਲਾਇ ਮਨੁ ਤੋਖਿਓ ਨਹ ਬੂਝਿਓ ਅਪਨਾਇਓ ॥੩॥
नाना झूठि लाइ मनु तोखिओ नह बूझिओ अपनाइओ ॥३॥

तो भगवंताचे कीर्तन क्षणभरही गात नाही. आपल्या अनेक खोट्या गोष्टींना चिकटून राहून तो स्वतःच्या मनाला संतुष्ट करत नाही आणि स्वतःला स्वतःला समजत नाही. ||3||

ਪਰਉਪਕਾਰ ਨ ਕਬਹੂ ਕੀਏ ਨਹੀ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਧਿਆਇਓ ॥
परउपकार न कबहू कीए नही सतिगुरु सेवि धिआइओ ॥

तो इतरांसाठी कधीही चांगली कृत्ये करत नाही; तो खऱ्या गुरूंची सेवा किंवा ध्यान करत नाही.

ਪੰਚ ਦੂਤ ਰਚਿ ਸੰਗਤਿ ਗੋਸਟਿ ਮਤਵਾਰੋ ਮਦ ਮਾਇਓ ॥੪॥
पंच दूत रचि संगति गोसटि मतवारो मद माइओ ॥४॥

मायेच्या दारूच्या नशेत तो पाच राक्षसांच्या संगतीत आणि उपदेशात अडकतो. ||4||

ਕਰਉ ਬੇਨਤੀ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਵਛਲ ਸੁਣਿ ਆਇਓ ॥
करउ बेनती साधसंगति हरि भगति वछल सुणि आइओ ॥

मी माझी प्रार्थना सद्संगात करतो; परमेश्वर आपल्या भक्तांचा प्रिय आहे हे ऐकून मी आलो आहे.

ਨਾਨਕ ਭਾਗਿ ਪਰਿਓ ਹਰਿ ਪਾਛੈ ਰਾਖੁ ਲਾਜ ਅਪੁਨਾਇਓ ॥੫॥੧॥੩॥
नानक भागि परिओ हरि पाछै राखु लाज अपुनाइओ ॥५॥१॥३॥

नानक प्रभूच्या मागे धावतात आणि विनवणी करतात, "प्रभू, माझ्या सन्मानाचे रक्षण कर आणि मला आपले बनव." ||5||1||3||

ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥
टोडी महला ५ ॥

तोडी, पाचवी मेहल:

ਮਾਨੁਖੁ ਬਿਨੁ ਬੂਝੇ ਬਿਰਥਾ ਆਇਆ ॥
मानुखु बिनु बूझे बिरथा आइआ ॥

समजून घेतल्याशिवाय त्याचे जगात येणे व्यर्थ आहे.

ਅਨਿਕ ਸਾਜ ਸੀਗਾਰ ਬਹੁ ਕਰਤਾ ਜਿਉ ਮਿਰਤਕੁ ਓਢਾਇਆ ॥ ਰਹਾਉ ॥
अनिक साज सीगार बहु करता जिउ मिरतकु ओढाइआ ॥ रहाउ ॥

तो विविध दागिने आणि अनेक सजावट घालतो, परंतु हे प्रेताला कपडे घालण्यासारखे आहे. ||विराम द्या||

ਧਾਇ ਧਾਇ ਕ੍ਰਿਪਨ ਸ੍ਰਮੁ ਕੀਨੋ ਇਕਤ੍ਰ ਕਰੀ ਹੈ ਮਾਇਆ ॥
धाइ धाइ क्रिपन स्रमु कीनो इकत्र करी है माइआ ॥

कष्टाने व कष्टाने कंजूस मायेचे धन गोळा करण्याचे काम करतो.

ਦਾਨੁ ਪੁੰਨੁ ਨਹੀ ਸੰਤਨ ਸੇਵਾ ਕਿਤ ਹੀ ਕਾਜਿ ਨ ਆਇਆ ॥੧॥
दानु पुंनु नही संतन सेवा कित ही काजि न आइआ ॥१॥

तो दान किंवा औदार्याने काहीही देत नाही आणि तो संतांची सेवा करत नाही; त्याच्या संपत्तीने त्याला काहीही फायदा होत नाही. ||1||

ਕਰਿ ਆਭਰਣ ਸਵਾਰੀ ਸੇਜਾ ਕਾਮਨਿ ਥਾਟੁ ਬਨਾਇਆ ॥
करि आभरण सवारी सेजा कामनि थाटु बनाइआ ॥

आत्मा-वधू तिचे दागिने घालते, तिचे पलंग सुशोभित करते आणि फॅशनेबल सजावट करते.

ਸੰਗੁ ਨ ਪਾਇਓ ਅਪੁਨੇ ਭਰਤੇ ਪੇਖਿ ਪੇਖਿ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥੨॥
संगु न पाइओ अपुने भरते पेखि पेखि दुखु पाइआ ॥२॥

पण जर तिला तिच्या पतिदेवाचा सहवास मिळाला नाही तर या सजावटीच्या दर्शनाने तिला वेदना होतात. ||2||

ਸਾਰੋ ਦਿਨਸੁ ਮਜੂਰੀ ਕਰਤਾ ਤੁਹੁ ਮੂਸਲਹਿ ਛਰਾਇਆ ॥
सारो दिनसु मजूरी करता तुहु मूसलहि छराइआ ॥

माणूस दिवसभर काम करतो, मुसळाच्या सहाय्याने भुसांची मळणी करतो.

ਖੇਦੁ ਭਇਓ ਬੇਗਾਰੀ ਨਿਆਈ ਘਰ ਕੈ ਕਾਮਿ ਨ ਆਇਆ ॥੩॥
खेदु भइओ बेगारी निआई घर कै कामि न आइआ ॥३॥

तो बळजबरीने मजुरासारखा उदास असतो आणि त्यामुळे त्याचा स्वत:च्या घरासाठी काही उपयोग होत नाही. ||3||

ਭਇਓ ਅਨੁਗ੍ਰਹੁ ਜਾ ਕਉ ਪ੍ਰਭ ਕੋ ਤਿਸੁ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਵਸਾਇਆ ॥
भइओ अनुग्रहु जा कउ प्रभ को तिसु हिरदै नामु वसाइआ ॥

पण जेव्हा देव त्याची दया आणि कृपा दाखवतो, तेव्हा तो नाम, परमेश्वराचे नाव हृदयात बिंबवतो.

ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਕੈ ਪਾਛੈ ਪਰਿਅਉ ਜਨ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ॥੪॥੨॥੪॥
साधसंगति कै पाछै परिअउ जन नानक हरि रसु पाइआ ॥४॥२॥४॥

हे नानक, साधुसंगत, पवित्राची संगत शोधा आणि परमेश्वराचे उदात्त सार शोधा. ||4||2||4||

ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥
टोडी महला ५ ॥

तोडी, पाचवी मेहल:

ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਿ ਬਸਹੁ ਰਿਦੈ ਹਰਿ ਨੀਤ ॥
क्रिपा निधि बसहु रिदै हरि नीत ॥

हे देवा, दयेचा सागर, माझ्या हृदयात सदैव वास कर.

ਤੈਸੀ ਬੁਧਿ ਕਰਹੁ ਪਰਗਾਸਾ ਲਾਗੈ ਪ੍ਰਭ ਸੰਗਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ॥ ਰਹਾਉ ॥
तैसी बुधि करहु परगासा लागै प्रभ संगि प्रीति ॥ रहाउ ॥

कृपा करून माझ्यात अशी बुद्धी जागृत करा, की मी तुझ्यावर प्रेम करू शकेन. ||विराम द्या||

ਦਾਸ ਤੁਮਾਰੇ ਕੀ ਪਾਵਉ ਧੂਰਾ ਮਸਤਕਿ ਲੇ ਲੇ ਲਾਵਉ ॥
दास तुमारे की पावउ धूरा मसतकि ले ले लावउ ॥

कृपा कर, तुझ्या दासांच्या चरणांची धूळ मला दे; मी माझ्या कपाळाला स्पर्श करतो.

ਮਹਾ ਪਤਿਤ ਤੇ ਹੋਤ ਪੁਨੀਤਾ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਗੁਨ ਗਾਵਉ ॥੧॥
महा पतित ते होत पुनीता हरि कीरतन गुन गावउ ॥१॥

मी मोठा पापी होतो, पण परमेश्वराच्या गौरवाचे कीर्तन गाऊन मी शुद्ध झालो आहे. ||1||


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430