श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 1251


ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥
सलोक मः ३ ॥

सालोक, तिसरी मेहल:

ਅਮਰੁ ਵੇਪਰਵਾਹੁ ਹੈ ਤਿਸੁ ਨਾਲਿ ਸਿਆਣਪ ਨ ਚਲਈ ਨ ਹੁਜਤਿ ਕਰਣੀ ਜਾਇ ॥
अमरु वेपरवाहु है तिसु नालि सिआणप न चलई न हुजति करणी जाइ ॥

परमेश्वराचा आदेश आव्हानाच्या पलीकडे आहे. चतुर युक्त्या आणि युक्तिवाद त्याविरुद्ध चालणार नाहीत.

ਆਪੁ ਛੋਡਿ ਸਰਣਾਇ ਪਵੈ ਮੰਨਿ ਲਏ ਰਜਾਇ ॥
आपु छोडि सरणाइ पवै मंनि लए रजाइ ॥

म्हणून तुमचा स्वाभिमान सोडा आणि त्याच्या मंदिरात जा. त्याच्या इच्छेचा आदेश स्वीकारा.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਮ ਡੰਡੁ ਨ ਲਗਈ ਹਉਮੈ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥
गुरमुखि जम डंडु न लगई हउमै विचहु जाइ ॥

गुरुमुख स्वतःच्या आतून स्वाभिमान दूर करतो; त्याला मृत्यूच्या दूताकडून शिक्षा होणार नाही.

ਨਾਨਕ ਸੇਵਕੁ ਸੋਈ ਆਖੀਐ ਜਿ ਸਚਿ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੧॥
नानक सेवकु सोई आखीऐ जि सचि रहै लिव लाइ ॥१॥

हे नानक, केवळ त्यालाच निःस्वार्थ सेवक म्हणतात, जो खऱ्या परमेश्वराशी प्रेमळपणे जोडलेला असतो. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तिसरी मेहल:

ਦਾਤਿ ਜੋਤਿ ਸਭ ਸੂਰਤਿ ਤੇਰੀ ॥
दाति जोति सभ सूरति तेरी ॥

सर्व भेटवस्तू, प्रकाश आणि सौंदर्य तुझे आहेत.

ਬਹੁਤੁ ਸਿਆਣਪ ਹਉਮੈ ਮੇਰੀ ॥
बहुतु सिआणप हउमै मेरी ॥

अति हुशारी आणि अहंकार माझा आहे.

ਬਹੁ ਕਰਮ ਕਮਾਵਹਿ ਲੋਭਿ ਮੋਹਿ ਵਿਆਪੇ ਹਉਮੈ ਕਦੇ ਨ ਚੂਕੈ ਫੇਰੀ ॥
बहु करम कमावहि लोभि मोहि विआपे हउमै कदे न चूकै फेरी ॥

लोभ व आसक्तीनें मनुष्य सर्व प्रकारचे विधी करतो; अहंकारात गुंतलेला, तो पुनर्जन्माच्या चक्रातून कधीही सुटणार नाही.

ਨਾਨਕ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਕਰਤਾ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਗਲ ਚੰਗੇਰੀ ॥੨॥
नानक आपि कराए करता जो तिसु भावै साई गल चंगेरी ॥२॥

हे नानक, निर्माता स्वतः सर्वांना कृती करण्यास प्रेरित करतो. जे त्याला संतुष्ट करते ते चांगले आहे. ||2||

ਪਉੜੀ ਮਃ ੫ ॥
पउड़ी मः ५ ॥

पौरी, पाचवी मेहल:

ਸਚੁ ਖਾਣਾ ਸਚੁ ਪੈਨਣਾ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ॥
सचु खाणा सचु पैनणा सचु नामु अधारु ॥

सत्यालाच तुमचे अन्न आणि सत्यालाच तुमचे वस्त्र बनवू द्या आणि खऱ्या नामाचा आधार घ्या.

ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਮੇਲਾਇਆ ਪ੍ਰਭੁ ਦੇਵਣਹਾਰੁ ॥
गुरि पूरै मेलाइआ प्रभु देवणहारु ॥

खरे गुरू तुम्हाला महान दाता देवाला भेटण्यासाठी घेऊन जातील.

ਭਾਗੁ ਪੂਰਾ ਤਿਨ ਜਾਗਿਆ ਜਪਿਆ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ॥
भागु पूरा तिन जागिआ जपिआ निरंकारु ॥

जेव्हा परिपूर्ण प्रारब्ध सक्रिय होते, तेव्हा नश्वर निराकार परमेश्वराचे ध्यान करतो.

ਸਾਧੂ ਸੰਗਤਿ ਲਗਿਆ ਤਰਿਆ ਸੰਸਾਰੁ ॥
साधू संगति लगिआ तरिआ संसारु ॥

सद्संगत, पवित्रांच्या संगतीत सामील होऊन, तुम्ही विश्वसागर पार कराल.

ਨਾਨਕ ਸਿਫਤਿ ਸਲਾਹ ਕਰਿ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਜੈਕਾਰੁ ॥੩੫॥
नानक सिफति सलाह करि प्रभ का जैकारु ॥३५॥

हे नानक, देवाची स्तुती करा आणि त्याचा विजय साजरा करा. ||35||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ ॥
सलोक मः ५ ॥

सालोक, पाचवी मेहल:

ਸਭੇ ਜੀਅ ਸਮਾਲਿ ਅਪਣੀ ਮਿਹਰ ਕਰੁ ॥
सभे जीअ समालि अपणी मिहर करु ॥

तुझ्या दयाळूपणाने, तू सर्व प्राण्यांची आणि प्राण्यांची काळजी घेतोस.

ਅੰਨੁ ਪਾਣੀ ਮੁਚੁ ਉਪਾਇ ਦੁਖ ਦਾਲਦੁ ਭੰਨਿ ਤਰੁ ॥
अंनु पाणी मुचु उपाइ दुख दालदु भंनि तरु ॥

तुम्ही भरपूर प्रमाणात मका आणि पाण्याचे उत्पादन करता; तुम्ही दुःख आणि दारिद्र्य नाहीसे करता आणि सर्व प्राणीमात्रांना पार पाडता.

ਅਰਦਾਸਿ ਸੁਣੀ ਦਾਤਾਰਿ ਹੋਈ ਸਿਸਟਿ ਠਰੁ ॥
अरदासि सुणी दातारि होई सिसटि ठरु ॥

महान दाताने माझी प्रार्थना ऐकली, आणि जग थंड आणि सांत्वन झाले.

ਲੇਵਹੁ ਕੰਠਿ ਲਗਾਇ ਅਪਦਾ ਸਭ ਹਰੁ ॥
लेवहु कंठि लगाइ अपदा सभ हरु ॥

मला तुझ्या मिठीत घे आणि माझे सर्व दुःख दूर कर.

ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਸਫਲੁ ਘਰੁ ॥੧॥
नानक नामु धिआइ प्रभ का सफलु घरु ॥१॥

नानक नामाचे चिंतन करतात, परमेश्वराच्या नामाचे; देवाचे घर फलदायी आणि समृद्ध आहे. ||1||

ਮਃ ੫ ॥
मः ५ ॥

पाचवी मेहल:

ਵੁਠੇ ਮੇਘ ਸੁਹਾਵਣੇ ਹੁਕਮੁ ਕੀਤਾ ਕਰਤਾਰਿ ॥
वुठे मेघ सुहावणे हुकमु कीता करतारि ॥

ढगांमधून पाऊस पडत आहे - ते खूप सुंदर आहे! निर्माता प्रभूने आपला आदेश जारी केला.

ਰਿਜਕੁ ਉਪਾਇਓਨੁ ਅਗਲਾ ਠਾਂਢਿ ਪਈ ਸੰਸਾਰਿ ॥
रिजकु उपाइओनु अगला ठांढि पई संसारि ॥

धान्याचे विपुल उत्पादन झाले आहे; जग थंड आणि सांत्वन आहे.

ਤਨੁ ਮਨੁ ਹਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਮਰਤ ਅਗਮ ਅਪਾਰ ॥
तनु मनु हरिआ होइआ सिमरत अगम अपार ॥

अगम्य आणि अनंत परमेश्वराच्या स्मरणाने मन आणि शरीर टवटवीत होते.

ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭ ਆਪਣੀ ਸਚੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ॥
करि किरपा प्रभ आपणी सचे सिरजणहार ॥

हे माझे खरे निर्माता परमेश्वर देवा, माझ्यावर कृपा कर.

ਕੀਤਾ ਲੋੜਹਿ ਸੋ ਕਰਹਿ ਨਾਨਕ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰ ॥੨॥
कीता लोड़हि सो करहि नानक सद बलिहार ॥२॥

तो त्याला वाटेल ते करतो; नानक सदैव त्याला अर्पण आहे. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਵਡਾ ਆਪਿ ਅਗੰਮੁ ਹੈ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ॥
वडा आपि अगंमु है वडी वडिआई ॥

महान परमेश्वर अगम्य आहे; त्याचे तेजोमय मोठेपण तेजोमय आहे!

ਗੁਰਸਬਦੀ ਵੇਖਿ ਵਿਗਸਿਆ ਅੰਤਰਿ ਸਾਂਤਿ ਆਈ ॥
गुरसबदी वेखि विगसिआ अंतरि सांति आई ॥

गुरूंच्या शब्दातून त्याच्याकडे पाहत, मी आनंदाने बहरतो; माझ्या अंतरंगात शांतता येते.

ਸਭੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤਦਾ ਆਪੇ ਹੈ ਭਾਈ ॥
सभु आपे आपि वरतदा आपे है भाई ॥

हे नशिबाच्या भावांनो, तो स्वतःच सर्वत्र व्याप्त आहे.

ਆਪਿ ਨਾਥੁ ਸਭ ਨਥੀਅਨੁ ਸਭ ਹੁਕਮਿ ਚਲਾਈ ॥
आपि नाथु सभ नथीअनु सभ हुकमि चलाई ॥

तो स्वतः सर्वांचा स्वामी व स्वामी आहे. त्याने सर्वांना वश केले आहे आणि सर्व त्याच्या आज्ञेत आहेत.

ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਸੋ ਕਰੇ ਸਭ ਚਲੈ ਰਜਾਈ ॥੩੬॥੧॥ ਸੁਧੁ ॥
नानक हरि भावै सो करे सभ चलै रजाई ॥३६॥१॥ सुधु ॥

हे नानक, परमेश्वराला जे आवडते तेच करतो. प्रत्येकजण त्याच्या इच्छेनुसार चालतो. ||36||1|| सुध ||

ਰਾਗੁ ਸਾਰੰਗ ਬਾਣੀ ਭਗਤਾਂ ਕੀ ॥ ਕਬੀਰ ਜੀ ॥
रागु सारंग बाणी भगतां की ॥ कबीर जी ॥

राग सारंग, भक्तांचे वचन. कबीर जी:

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एक वैश्विक निर्माता देव. खऱ्या गुरूंच्या कृपेने:

ਕਹਾ ਨਰ ਗਰਬਸਿ ਥੋਰੀ ਬਾਤ ॥
कहा नर गरबसि थोरी बात ॥

हे नश्वर, तुला छोट्या गोष्टींचा इतका अभिमान का आहे?

ਮਨ ਦਸ ਨਾਜੁ ਟਕਾ ਚਾਰਿ ਗਾਂਠੀ ਐਂਡੌ ਟੇਢੌ ਜਾਤੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
मन दस नाजु टका चारि गांठी ऐंडौ टेढौ जातु ॥१॥ रहाउ ॥

तुमच्या खिशात काही पौंड धान्य आणि काही नाणी असल्याने तुम्ही अभिमानाने फुलून गेला आहात. ||1||विराम||

ਬਹੁਤੁ ਪ੍ਰਤਾਪੁ ਗਾਂਉ ਸਉ ਪਾਏ ਦੁਇ ਲਖ ਟਕਾ ਬਰਾਤ ॥
बहुतु प्रतापु गांउ सउ पाए दुइ लख टका बरात ॥

मोठ्या थाटामाटात आणि सोहळ्याने, तुम्ही शेकडो हजार डॉलर्सच्या उत्पन्नासह शंभर गावांवर नियंत्रण ठेवता.

ਦਿਵਸ ਚਾਰਿ ਕੀ ਕਰਹੁ ਸਾਹਿਬੀ ਜੈਸੇ ਬਨ ਹਰ ਪਾਤ ॥੧॥
दिवस चारि की करहु साहिबी जैसे बन हर पात ॥१॥

तुम्ही लावलेले सामर्थ्य जंगलाच्या हिरव्या पानांसारखे फक्त काही दिवस टिकेल. ||1||

ਨਾ ਕੋਊ ਲੈ ਆਇਓ ਇਹੁ ਧਨੁ ਨਾ ਕੋਊ ਲੈ ਜਾਤੁ ॥
ना कोऊ लै आइओ इहु धनु ना कोऊ लै जातु ॥

ही संपत्ती कोणीही सोबत आणलेली नाही आणि तो गेल्यावर कोणीही सोबत घेणार नाही.

ਰਾਵਨ ਹੂੰ ਤੇ ਅਧਿਕ ਛਤ੍ਰਪਤਿ ਖਿਨ ਮਹਿ ਗਏ ਬਿਲਾਤ ॥੨॥
रावन हूं ते अधिक छत्रपति खिन महि गए बिलात ॥२॥

रावणापेक्षाही मोठे सम्राट क्षणार्धात निघून गेले. ||2||


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430