श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 226


ਪਰ ਘਰਿ ਚੀਤੁ ਮਨਮੁਖਿ ਡੋਲਾਇ ॥
पर घरि चीतु मनमुखि डोलाइ ॥

स्वार्थी मनमुखाला दुसऱ्या पुरुषाच्या बायकोचे आमिष होते.

ਗਲਿ ਜੇਵਰੀ ਧੰਧੈ ਲਪਟਾਇ ॥
गलि जेवरी धंधै लपटाइ ॥

त्याच्या गळ्यात फासा आहे आणि तो क्षुल्लक संघर्षात अडकला आहे.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਛੂਟਸਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇ ॥੫॥
गुरमुखि छूटसि हरि गुण गाइ ॥५॥

गुरुमुख मुक्त होतो, परमेश्वराची स्तुती गातो. ||5||

ਜਿਉ ਤਨੁ ਬਿਧਵਾ ਪਰ ਕਉ ਦੇਈ ॥
जिउ तनु बिधवा पर कउ देई ॥

एकाकी विधवा आपले शरीर एका अनोळखी व्यक्तीला देते;

ਕਾਮਿ ਦਾਮਿ ਚਿਤੁ ਪਰ ਵਸਿ ਸੇਈ ॥
कामि दामि चितु पर वसि सेई ॥

ती वासना किंवा पैशासाठी तिचे मन इतरांच्या नियंत्रणात ठेवू देते

ਬਿਨੁ ਪਿਰ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਨ ਕਬਹੂੰ ਹੋਈ ॥੬॥
बिनु पिर त्रिपति न कबहूं होई ॥६॥

पण पतीशिवाय ती कधीच समाधानी नाही. ||6||

ਪੜਿ ਪੜਿ ਪੋਥੀ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਪਾਠਾ ॥
पड़ि पड़ि पोथी सिंम्रिति पाठा ॥

तुम्ही शास्त्रे वाचू शकता, पाठ करू शकता आणि त्यांचा अभ्यास करू शकता,

ਬੇਦ ਪੁਰਾਣ ਪੜੈ ਸੁਣਿ ਥਾਟਾ ॥
बेद पुराण पड़ै सुणि थाटा ॥

सिमृती, वेद आणि पुराणे;

ਬਿਨੁ ਰਸ ਰਾਤੇ ਮਨੁ ਬਹੁ ਨਾਟਾ ॥੭॥
बिनु रस राते मनु बहु नाटा ॥७॥

परंतु भगवंताच्या तत्वात रंगून न जाता मन सतत भटकत राहते. ||7||

ਜਿਉ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਜਲ ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਸਾ ॥
जिउ चात्रिक जल प्रेम पिआसा ॥

पावसाच्या थेंबाची तहानलेला पक्षी जसा

ਜਿਉ ਮੀਨਾ ਜਲ ਮਾਹਿ ਉਲਾਸਾ ॥
जिउ मीना जल माहि उलासा ॥

आणि जसे मासे पाण्यात आनंदित होतात,

ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾਸਾ ॥੮॥੧੧॥
नानक हरि रसु पी त्रिपतासा ॥८॥११॥

नानक परमेश्वराच्या उदात्त तत्वाने तृप्त होतात. ||8||11||

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥
गउड़ी महला १ ॥

गौरी, पहिली मेहल:

ਹਠੁ ਕਰਿ ਮਰੈ ਨ ਲੇਖੈ ਪਾਵੈ ॥
हठु करि मरै न लेखै पावै ॥

हट्टीपणाने मरणाऱ्याला मान्यता मिळणार नाही,

ਵੇਸ ਕਰੈ ਬਹੁ ਭਸਮ ਲਗਾਵੈ ॥
वेस करै बहु भसम लगावै ॥

जरी तो धार्मिक वस्त्रे परिधान करतो आणि त्याच्या सर्व शरीरावर राख लावतो.

ਨਾਮੁ ਬਿਸਾਰਿ ਬਹੁਰਿ ਪਛੁਤਾਵੈ ॥੧॥
नामु बिसारि बहुरि पछुतावै ॥१॥

भगवंताच्या नामाचा विसर पडल्याने त्याला शेवटी पश्चाताप होतो आणि पश्चाताप होतो. ||1||

ਤੂੰ ਮਨਿ ਹਰਿ ਜੀਉ ਤੂੰ ਮਨਿ ਸੂਖ ॥
तूं मनि हरि जीउ तूं मनि सूख ॥

प्रिय परमेश्वरावर विश्वास ठेवा आणि तुम्हाला मनःशांती मिळेल.

ਨਾਮੁ ਬਿਸਾਰਿ ਸਹਹਿ ਜਮ ਦੂਖ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
नामु बिसारि सहहि जम दूख ॥१॥ रहाउ ॥

नामाचा विसर पडल्यास मृत्यूचे दुःख सहन करावे लागेल. ||1||विराम||

ਚੋਆ ਚੰਦਨ ਅਗਰ ਕਪੂਰਿ ॥
चोआ चंदन अगर कपूरि ॥

कस्तुरी, चंदन आणि कापूर यांचा वास,

ਮਾਇਆ ਮਗਨੁ ਪਰਮ ਪਦੁ ਦੂਰਿ ॥
माइआ मगनु परम पदु दूरि ॥

आणि मायेची नशा माणसाला परम प्रतिष्ठेच्या अवस्थेपासून दूर घेऊन जाते.

ਨਾਮਿ ਬਿਸਾਰਿਐ ਸਭੁ ਕੂੜੋ ਕੂਰਿ ॥੨॥
नामि बिसारिऐ सभु कूड़ो कूरि ॥२॥

नामाचा विसर पडल्याने सर्व खोट्यांपैकी सर्वात खोटा ठरतो. ||2||

ਨੇਜੇ ਵਾਜੇ ਤਖਤਿ ਸਲਾਮੁ ॥
नेजे वाजे तखति सलामु ॥

भाले आणि तलवारी, मार्चिंग बँड, सिंहासन आणि इतरांचे सलाम

ਅਧਕੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਵਿਆਪੈ ਕਾਮੁ ॥
अधकी त्रिसना विआपै कामु ॥

फक्त त्याची इच्छा वाढवा; तो लैंगिक इच्छेमध्ये मग्न आहे.

ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਜਾਚੇ ਭਗਤਿ ਨ ਨਾਮੁ ॥੩॥
बिनु हरि जाचे भगति न नामु ॥३॥

परमेश्वराचा शोध घेतल्याशिवाय भक्ती किंवा नाम प्राप्त होत नाही. ||3||

ਵਾਦਿ ਅਹੰਕਾਰਿ ਨਾਹੀ ਪ੍ਰਭ ਮੇਲਾ ॥
वादि अहंकारि नाही प्रभ मेला ॥

वाद आणि अहंकाराने भगवंताशी एकरूप होत नाही.

ਮਨੁ ਦੇ ਪਾਵਹਿ ਨਾਮੁ ਸੁਹੇਲਾ ॥
मनु दे पावहि नामु सुहेला ॥

पण मन अर्पण केल्याने नामाचे सुख मिळते.

ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਅਗਿਆਨੁ ਦੁਹੇਲਾ ॥੪॥
दूजै भाइ अगिआनु दुहेला ॥४॥

द्वैत आणि अज्ञानाच्या प्रेमात तुम्ही दुःख भोगाल. ||4||

ਬਿਨੁ ਦਮ ਕੇ ਸਉਦਾ ਨਹੀ ਹਾਟ ॥
बिनु दम के सउदा नही हाट ॥

पैशाशिवाय, आपण स्टोअरमध्ये काहीही खरेदी करू शकत नाही.

ਬਿਨੁ ਬੋਹਿਥ ਸਾਗਰ ਨਹੀ ਵਾਟ ॥
बिनु बोहिथ सागर नही वाट ॥

बोटीशिवाय तुम्ही महासागर ओलांडू शकत नाही.

ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸੇਵੇ ਘਾਟੇ ਘਾਟਿ ॥੫॥
बिनु गुर सेवे घाटे घाटि ॥५॥

गुरूंची सेवा केल्याशिवाय सर्व काही नष्ट होते. ||5||

ਤਿਸ ਕਉ ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਜਿ ਵਾਟ ਦਿਖਾਵੈ ॥
तिस कउ वाहु वाहु जि वाट दिखावै ॥

वाहो! वाहो! - ज्याने आम्हाला मार्ग दाखविला त्याचा जयजयकार.

ਤਿਸ ਕਉ ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਜਿ ਸਬਦੁ ਸੁਣਾਵੈ ॥
तिस कउ वाहु वाहु जि सबदु सुणावै ॥

वाहो! वाहो! - शब्दाचे वचन शिकवणाऱ्याला जयजयकार असो.

ਤਿਸ ਕਉ ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਜਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਵੈ ॥੬॥
तिस कउ वाहु वाहु जि मेलि मिलावै ॥६॥

वाहो! वाहो! - जयजयकार, जयजयकार, ज्याने मला प्रभु संघात एकत्र केले आहे. ||6||

ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਤਿਸ ਕਉ ਜਿਸ ਕਾ ਇਹੁ ਜੀਉ ॥
वाहु वाहु तिस कउ जिस का इहु जीउ ॥

वाहो! वाहो! - जो या आत्म्याचा रक्षक आहे त्याला जयजयकार.

ਗੁਰਸਬਦੀ ਮਥਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਉ ॥
गुरसबदी मथि अंम्रितु पीउ ॥

गुरूंच्या शब्दाच्या माध्यमातून या अमृताचे चिंतन करा.

ਨਾਮ ਵਡਾਈ ਤੁਧੁ ਭਾਣੈ ਦੀਉ ॥੭॥
नाम वडाई तुधु भाणै दीउ ॥७॥

नामाचे तेजस्वी महानता तुमच्या इच्छेनुसार प्राप्त होते. ||7||

ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਕਿਉ ਜੀਵਾ ਮਾਇ ॥
नाम बिना किउ जीवा माइ ॥

हे आई, नामाशिवाय मी कसे जगू?

ਅਨਦਿਨੁ ਜਪਤੁ ਰਹਉ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾਇ ॥
अनदिनु जपतु रहउ तेरी सरणाइ ॥

रात्रंदिवस मी नामजप करतो; मी तुझ्या अभयारण्याच्या रक्षणात राहतो.

ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਪਤਿ ਪਾਇ ॥੮॥੧੨॥
नानक नामि रते पति पाइ ॥८॥१२॥

हे नानक, नामाशी जोडले की सन्मान प्राप्त होतो. ||8||12||

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥
गउड़ी महला १ ॥

गौरी, पहिली मेहल:

ਹਉਮੈ ਕਰਤ ਭੇਖੀ ਨਹੀ ਜਾਨਿਆ ॥
हउमै करत भेखी नही जानिआ ॥

अहंकाराने वागणारा, धार्मिक वस्त्रे धारण करूनही परमेश्वर ओळखत नाही.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਗਤਿ ਵਿਰਲੇ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ॥੧॥
गुरमुखि भगति विरले मनु मानिआ ॥१॥

भक्तिपूजेत मन समर्पण करणारा गुरुमुख किती दुर्लभ आहे. ||1||

ਹਉ ਹਉ ਕਰਤ ਨਹੀ ਸਚੁ ਪਾਈਐ ॥
हउ हउ करत नही सचु पाईऐ ॥

अहंभाव, स्वार्थ आणि अभिमानाने केलेल्या कर्मांनी खरा परमेश्वर प्राप्त होत नाही.

ਹਉਮੈ ਜਾਇ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਈਐ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हउमै जाइ परम पदु पाईऐ ॥१॥ रहाउ ॥

पण जेव्हा अहंकार निघून जातो तेव्हा परम प्रतिष्ठेची स्थिती प्राप्त होते. ||1||विराम||

ਹਉਮੈ ਕਰਿ ਰਾਜੇ ਬਹੁ ਧਾਵਹਿ ॥
हउमै करि राजे बहु धावहि ॥

राजे अहंकाराने वागतात आणि सर्व प्रकारच्या मोहिमा हाती घेतात.

ਹਉਮੈ ਖਪਹਿ ਜਨਮਿ ਮਰਿ ਆਵਹਿ ॥੨॥
हउमै खपहि जनमि मरि आवहि ॥२॥

पण त्यांच्या अहंकाराने त्यांचा नाश होतो; ते मरतात, फक्त पुन्हा पुन्हा जन्म घेण्यासाठी. ||2||

ਹਉਮੈ ਨਿਵਰੈ ਗੁਰਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰੈ ॥
हउमै निवरै गुरसबदु वीचारै ॥

गुरूंच्या वचनाचे चिंतन केल्यानेच अहंकार दूर होतो.

ਚੰਚਲ ਮਤਿ ਤਿਆਗੈ ਪੰਚ ਸੰਘਾਰੈ ॥੩॥
चंचल मति तिआगै पंच संघारै ॥३॥

जो आपल्या चंचल मनाला आवरतो तो पाच वासनांना वश करतो. ||3||

ਅੰਤਰਿ ਸਾਚੁ ਸਹਜ ਘਰਿ ਆਵਹਿ ॥
अंतरि साचु सहज घरि आवहि ॥

खऱ्या प्रभूसह स्वतःमध्ये खोलवर, स्वर्गीय हवेली अंतर्ज्ञानाने सापडते.

ਰਾਜਨੁ ਜਾਣਿ ਪਰਮ ਗਤਿ ਪਾਵਹਿ ॥੪॥
राजनु जाणि परम गति पावहि ॥४॥

सार्वभौम परमेश्वराला समजून घेतल्याने परम प्रतिष्ठेची स्थिती प्राप्त होते. ||4||

ਸਚੁ ਕਰਣੀ ਗੁਰੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਵੈ ॥
सचु करणी गुरु भरमु चुकावै ॥

ज्यांचे कृत्य सत्य आहे त्यांच्या शंकांचे निरसन गुरु करतात.

ਨਿਰਭਉ ਕੈ ਘਰਿ ਤਾੜੀ ਲਾਵੈ ॥੫॥
निरभउ कै घरि ताड़ी लावै ॥५॥

ते त्यांचे लक्ष निर्भय परमेश्वराच्या घरावर केंद्रित करतात. ||5||

ਹਉ ਹਉ ਕਰਿ ਮਰਣਾ ਕਿਆ ਪਾਵੈ ॥
हउ हउ करि मरणा किआ पावै ॥

जे अहंकार, स्वार्थ आणि दंभाने वागतात ते मरतात; त्यांना काय मिळते?

ਪੂਰਾ ਗੁਰੁ ਭੇਟੇ ਸੋ ਝਗਰੁ ਚੁਕਾਵੈ ॥੬॥
पूरा गुरु भेटे सो झगरु चुकावै ॥६॥

ज्यांना परिपूर्ण गुरू भेटतात ते सर्व कलहातून मुक्त होतात. ||6||

ਜੇਤੀ ਹੈ ਤੇਤੀ ਕਿਹੁ ਨਾਹੀ ॥
जेती है तेती किहु नाही ॥

जे काही अस्तित्वात आहे ते प्रत्यक्षात काहीच नाही.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਿਆਨ ਭੇਟਿ ਗੁਣ ਗਾਹੀ ॥੭॥
गुरमुखि गिआन भेटि गुण गाही ॥७॥

गुरूंकडून आध्यात्मिक बुद्धी प्राप्त करून, मी भगवंताचे गुणगान गातो. ||7||


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430