श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 587


ਦੁਖਿ ਲਗੈ ਘਰਿ ਘਰਿ ਫਿਰੈ ਅਗੈ ਦੂਣੀ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ ॥
दुखि लगै घरि घरि फिरै अगै दूणी मिलै सजाइ ॥

दुःखाने त्रस्त होऊन तो घरोघरी भटकतो आणि परलोकात त्याला दुहेरी शिक्षा मिळते.

ਅੰਦਰਿ ਸਹਜੁ ਨ ਆਇਓ ਸਹਜੇ ਹੀ ਲੈ ਖਾਇ ॥
अंदरि सहजु न आइओ सहजे ही लै खाइ ॥

त्याच्या हृदयात शांती येत नाही - त्याला जे मिळेल ते खाण्यात तो समाधानी नाही.

ਮਨਹਠਿ ਜਿਸ ਤੇ ਮੰਗਣਾ ਲੈਣਾ ਦੁਖੁ ਮਨਾਇ ॥
मनहठि जिस ते मंगणा लैणा दुखु मनाइ ॥

त्याच्या हट्टी मनाने, तो भीक मागतो, आणि जे देतो त्यांना पकडतो आणि त्रास देतो.

ਇਸੁ ਭੇਖੈ ਥਾਵਹੁ ਗਿਰਹੋ ਭਲਾ ਜਿਥਹੁ ਕੋ ਵਰਸਾਇ ॥
इसु भेखै थावहु गिरहो भला जिथहु को वरसाइ ॥

या भिकाऱ्यांचे वस्त्र परिधान करण्यापेक्षा गृहस्थ होऊन इतरांना देणे चांगले.

ਸਬਦਿ ਰਤੇ ਤਿਨਾ ਸੋਝੀ ਪਈ ਦੂਜੈ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇ ॥
सबदि रते तिना सोझी पई दूजै भरमि भुलाइ ॥

जे शब्दाशी एकरूप होतात, त्यांना समज प्राप्त होते; इतर संशयाने भटकतात.

ਪਇਐ ਕਿਰਤਿ ਕਮਾਵਣਾ ਕਹਣਾ ਕਛੂ ਨ ਜਾਇ ॥
पइऐ किरति कमावणा कहणा कछू न जाइ ॥

ते त्यांच्या भूतकाळातील कृतींनुसार कार्य करतात; त्यांच्याशी बोलणे व्यर्थ आहे.

ਨਾਨਕ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵਹਿ ਸੇ ਭਲੇ ਜਿਨ ਕੀ ਪਤਿ ਪਾਵਹਿ ਥਾਇ ॥੧॥
नानक जो तिसु भावहि से भले जिन की पति पावहि थाइ ॥१॥

हे नानक, जे प्रभूला संतुष्ट करतात ते चांगले आहेत; तो त्यांचा सन्मान राखतो. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तिसरी मेहल:

ਸਤਿਗੁਰਿ ਸੇਵਿਐ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਖੁ ਜਾਇ ॥
सतिगुरि सेविऐ सदा सुखु जनम मरण दुखु जाइ ॥

खऱ्या गुरूंची सेवा केल्याने माणसाला शाश्वत शांती मिळते; जन्म-मृत्यूच्या वेदना दूर होतात.

ਚਿੰਤਾ ਮੂਲਿ ਨ ਹੋਵਈ ਅਚਿੰਤੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥
चिंता मूलि न होवई अचिंतु वसै मनि आइ ॥

तो चिंतेने व्याकूळ होत नाही आणि निश्चिंत परमेश्वर मनात वास करतो.

ਅੰਤਰਿ ਤੀਰਥੁ ਗਿਆਨੁ ਹੈ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦੀਆ ਬੁਝਾਇ ॥
अंतरि तीरथु गिआनु है सतिगुरि दीआ बुझाइ ॥

स्वतःच्या आत खोलवर, आध्यात्मिक ज्ञानाचे पवित्र मंदिर आहे, जे खरे गुरूंनी प्रकट केले आहे.

ਮੈਲੁ ਗਈ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰਿ ਤੀਰਥਿ ਨਾਇ ॥
मैलु गई मनु निरमलु होआ अंम्रित सरि तीरथि नाइ ॥

त्याची घाण काढून टाकली जाते, आणि त्याचा आत्मा पवित्र तीर्थस्थानात, अमृताच्या तलावामध्ये स्नान केल्याने पवित्र होतो.

ਸਜਣ ਮਿਲੇ ਸਜਣਾ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਸੁਭਾਇ ॥
सजण मिले सजणा सचै सबदि सुभाइ ॥

मित्राला शब्दाच्या प्रेमाने खरा मित्र परमेश्वर भेटतो.

ਘਰ ਹੀ ਪਰਚਾ ਪਾਇਆ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਇ ॥
घर ही परचा पाइआ जोती जोति मिलाइ ॥

त्याच्या स्वतःच्या घरात, तो परमात्मा शोधतो आणि त्याचा प्रकाश प्रकाशात मिसळतो.

ਪਾਖੰਡਿ ਜਮਕਾਲੁ ਨ ਛੋਡਈ ਲੈ ਜਾਸੀ ਪਤਿ ਗਵਾਇ ॥
पाखंडि जमकालु न छोडई लै जासी पति गवाइ ॥

मृत्यूचा दूत ढोंगी सोडत नाही; त्याला अपमानित केले जाते.

ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸੇ ਉਬਰੇ ਸਚੇ ਸਿਉ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੨॥
नानक नामि रते से उबरे सचे सिउ लिव लाइ ॥२॥

हे नानक, जे नामाने रंगले आहेत त्यांचा उद्धार होतो; ते खरे परमेश्वराच्या प्रेमात आहेत. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਤਿਤੁ ਜਾਇ ਬਹਹੁ ਸਤਸੰਗਤੀ ਜਿਥੈ ਹਰਿ ਕਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਬਿਲੋਈਐ ॥
तितु जाइ बहहु सतसंगती जिथै हरि का हरि नामु बिलोईऐ ॥

जा आणि सत्संगतीत बसा, खऱ्या मंडळीत, जिथे भगवंताचे नाममंथन केले जाते.

ਸਹਜੇ ਹੀ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਲੇਹੁ ਹਰਿ ਤਤੁ ਨ ਖੋਈਐ ॥
सहजे ही हरि नामु लेहु हरि ततु न खोईऐ ॥

शांततेत आणि शांततेत, परमेश्वराच्या नावाचे चिंतन करा - परमेश्वराचे सार गमावू नका.

ਨਿਤ ਜਪਿਅਹੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਦਿਨਸੁ ਰਾਤਿ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਢੋਈਐ ॥
नित जपिअहु हरि हरि दिनसु राति हरि दरगह ढोईऐ ॥

रात्रंदिवस सतत भगवंताचे नामस्मरण करा म्हणजे परमेश्वराच्या दरबारात तुमचा स्वीकार होईल.

ਸੋ ਪਾਏ ਪੂਰਾ ਸਤਗੁਰੂ ਜਿਸੁ ਧੁਰਿ ਮਸਤਕਿ ਲਿਲਾਟਿ ਲਿਖੋਈਐ ॥
सो पाए पूरा सतगुरू जिसु धुरि मसतकि लिलाटि लिखोईऐ ॥

ज्याच्या कपाळावर असे पूर्वनियोजित नशिब लिहिलेले असते, तोच खरा गुरू त्यालाच सापडतो.

ਤਿਸੁ ਗੁਰ ਕੰਉ ਸਭਿ ਨਮਸਕਾਰੁ ਕਰਹੁ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਕੀ ਹਰਿ ਗਾਲ ਗਲੋਈਐ ॥੪॥
तिसु गुर कंउ सभि नमसकारु करहु जिनि हरि की हरि गाल गलोईऐ ॥४॥

प्रभूचा उपदेश करणाऱ्या गुरूंना प्रत्येकाने नतमस्तक होऊ या. ||4||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥
सलोक मः ३ ॥

सालोक, तिसरी मेहल:

ਸਜਣ ਮਿਲੇ ਸਜਣਾ ਜਿਨ ਸਤਗੁਰ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੁ ॥
सजण मिले सजणा जिन सतगुर नालि पिआरु ॥

जे मित्र खऱ्या गुरूवर प्रेम करतात तेच खरे मित्र परमेश्वराला भेटतात.

ਮਿਲਿ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤਿਨੀ ਧਿਆਇਆ ਸਚੈ ਪ੍ਰੇਮਿ ਪਿਆਰੁ ॥
मिलि प्रीतम तिनी धिआइआ सचै प्रेमि पिआरु ॥

आपल्या प्रेयसीला भेटून ते प्रेमाने आणि प्रेमाने खऱ्या परमेश्वराचे चिंतन करतात.

ਮਨ ਹੀ ਤੇ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਅਪਾਰਿ ॥
मन ही ते मनु मानिआ गुर कै सबदि अपारि ॥

गुरूंच्या शब्दाच्या अतुलनीय शब्दाने त्यांचे मन त्यांच्या स्वतःच्या मनाने शांत होते.

ਏਹਿ ਸਜਣ ਮਿਲੇ ਨ ਵਿਛੁੜਹਿ ਜਿ ਆਪਿ ਮੇਲੇ ਕਰਤਾਰਿ ॥
एहि सजण मिले न विछुड़हि जि आपि मेले करतारि ॥

हे मित्र एकत्र आहेत, आणि पुन्हा वेगळे होणार नाहीत; ते स्वतः निर्माणकर्ता प्रभूने एकत्र केले आहेत.

ਇਕਨਾ ਦਰਸਨ ਕੀ ਪਰਤੀਤਿ ਨ ਆਈਆ ਸਬਦਿ ਨ ਕਰਹਿ ਵੀਚਾਰੁ ॥
इकना दरसन की परतीति न आईआ सबदि न करहि वीचारु ॥

काहींचा गुरूच्या दर्शनाच्या धन्य दर्शनावर विश्वास नाही; ते शब्दाचे चिंतन करत नाहीत.

ਵਿਛੁੜਿਆ ਕਾ ਕਿਆ ਵਿਛੁੜੈ ਜਿਨਾ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪਿਆਰੁ ॥
विछुड़िआ का किआ विछुड़ै जिना दूजै भाइ पिआरु ॥

विभक्त झालेले द्वैताच्या प्रेमात आहेत - त्यांना आणखी वेगळे काय सहन करावे लागेल?

ਮਨਮੁਖ ਸੇਤੀ ਦੋਸਤੀ ਥੋੜੜਿਆ ਦਿਨ ਚਾਰਿ ॥
मनमुख सेती दोसती थोड़ड़िआ दिन चारि ॥

स्वैच्छिक मनमुखांशी मैत्री फक्त काही दिवस टिकते.

ਇਸੁ ਪਰੀਤੀ ਤੁਟਦੀ ਵਿਲਮੁ ਨ ਹੋਵਈ ਇਤੁ ਦੋਸਤੀ ਚਲਨਿ ਵਿਕਾਰ ॥
इसु परीती तुटदी विलमु न होवई इतु दोसती चलनि विकार ॥

ही मैत्री क्षणार्धात तुटली; या मैत्रीमुळे भ्रष्टाचार होतो.

ਜਿਨਾ ਅੰਦਰਿ ਸਚੇ ਕਾ ਭਉ ਨਾਹੀ ਨਾਮਿ ਨ ਕਰਹਿ ਪਿਆਰੁ ॥
जिना अंदरि सचे का भउ नाही नामि न करहि पिआरु ॥

त्यांना त्यांच्या अंतःकरणात खऱ्या परमेश्वराची भीती वाटत नाही आणि त्यांना नामावर प्रेम नाही.

ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਸਿਉ ਕਿਆ ਕੀਚੈ ਦੋਸਤੀ ਜਿ ਆਪਿ ਭੁਲਾਏ ਕਰਤਾਰਿ ॥੧॥
नानक तिन सिउ किआ कीचै दोसती जि आपि भुलाए करतारि ॥१॥

हे नानक, ज्यांना स्वतः सृष्टिकर्ता परमेश्वराने फसवले आहे त्यांच्याशी मैत्री का करावी? ||1||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तिसरी मेहल:

ਇਕਿ ਸਦਾ ਇਕਤੈ ਰੰਗਿ ਰਹਹਿ ਤਿਨ ਕੈ ਹਉ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਉ ॥
इकि सदा इकतै रंगि रहहि तिन कै हउ सद बलिहारै जाउ ॥

काही लोक सतत परमेश्वराच्या प्रेमाने रंगलेले असतात; मी त्यांच्यासाठी सदैव बलिदान आहे.

ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਅਰਪੀ ਤਿਨ ਕਉ ਨਿਵਿ ਨਿਵਿ ਲਾਗਉ ਪਾਇ ॥
तनु मनु धनु अरपी तिन कउ निवि निवि लागउ पाइ ॥

मी माझे मन, प्राण आणि संपत्ती त्यांना समर्पित करतो; मी त्यांच्या पाया पडतो.

ਤਿਨ ਮਿਲਿਆ ਮਨੁ ਸੰਤੋਖੀਐ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਭੁਖ ਸਭ ਜਾਇ ॥
तिन मिलिआ मनु संतोखीऐ त्रिसना भुख सभ जाइ ॥

त्यांना भेटून आत्मा तृप्त होतो आणि भूक व तहान सर्व नाहीशी होते.

ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸੁਖੀਏ ਸਦਾ ਸਚੇ ਸਿਉ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੨॥
नानक नामि रते सुखीए सदा सचे सिउ लिव लाइ ॥२॥

हे नानक, जे नामाशी संलग्न आहेत ते सदैव आनंदी आहेत; ते त्यांचे मन प्रेमाने खऱ्या परमेश्वरावर केंद्रित करतात. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਤਿਸੁ ਗੁਰ ਕਉ ਹਉ ਵਾਰਿਆ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਕੀ ਹਰਿ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ॥
तिसु गुर कउ हउ वारिआ जिनि हरि की हरि कथा सुणाई ॥

भगवंताच्या उपदेशाचे पठण करणाऱ्या गुरूंना मी अर्पण करतो.


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430