श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 949


ਗੁਰਮਤੀ ਘਟਿ ਚਾਨਣਾ ਆਨੇਰੁ ਬਿਨਾਸਣਿ ॥
गुरमती घटि चानणा आनेरु बिनासणि ॥

गुरूंच्या उपदेशाचे पालन केल्याने हृदय प्रकाशित होते आणि अंधार दूर होतो.

ਹੁਕਮੇ ਹੀ ਸਭ ਸਾਜੀਅਨੁ ਰਵਿਆ ਸਭ ਵਣਿ ਤ੍ਰਿਣਿ ॥
हुकमे ही सभ साजीअनु रविआ सभ वणि त्रिणि ॥

त्याच्या आज्ञेने, तो सर्व काही निर्माण करतो; तो सर्व जंगले आणि कुरणांमध्ये व्यापतो आणि व्यापतो.

ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਦਾ ਹਰਿ ਭਣਿ ॥
सभु किछु आपे आपि है गुरमुखि सदा हरि भणि ॥

तो स्वतःच सर्वस्व आहे; गुरुमुख सतत परमेश्वराचे नामस्मरण करतो.

ਸਬਦੇ ਹੀ ਸੋਝੀ ਪਈ ਸਚੈ ਆਪਿ ਬੁਝਾਈ ॥੫॥
सबदे ही सोझी पई सचै आपि बुझाई ॥५॥

शब्दाद्वारे समज येते; खरा प्रभू स्वतः आपल्याला समजून घेण्याची प्रेरणा देतो. ||5||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥
सलोक मः ३ ॥

सालोक, तिसरी मेहल:

ਅਭਿਆਗਤ ਏਹਿ ਨ ਆਖੀਅਨਿ ਜਿਨ ਕੇ ਚਿਤ ਮਹਿ ਭਰਮੁ ॥
अभिआगत एहि न आखीअनि जिन के चित महि भरमु ॥

ज्याचे चैतन्य संशयाने भरलेले आहे, त्याला त्यागी म्हणत नाही.

ਤਿਸ ਦੈ ਦਿਤੈ ਨਾਨਕਾ ਤੇਹੋ ਜੇਹਾ ਧਰਮੁ ॥
तिस दै दितै नानका तेहो जेहा धरमु ॥

त्याला दिलेल्या देणग्या आनुपातिक बक्षिसे आणतात.

ਅਭੈ ਨਿਰੰਜਨੁ ਪਰਮ ਪਦੁ ਤਾ ਕਾ ਭੂਖਾ ਹੋਇ ॥
अभै निरंजनु परम पदु ता का भूखा होइ ॥

तो निर्भय, निष्कलंक परमेश्वराच्या सर्वोच्च स्थितीसाठी भुकेला आहे;

ਤਿਸ ਕਾ ਭੋਜਨੁ ਨਾਨਕਾ ਵਿਰਲਾ ਪਾਏ ਕੋਇ ॥੧॥
तिस का भोजनु नानका विरला पाए कोइ ॥१॥

हे नानक, त्याला हे अन्न अर्पण करणारे किती दुर्मिळ आहेत. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तिसरी मेहल:

ਅਭਿਆਗਤ ਏਹਿ ਨ ਆਖੀਅਨਿ ਜਿ ਪਰ ਘਰਿ ਭੋਜਨੁ ਕਰੇਨਿ ॥
अभिआगत एहि न आखीअनि जि पर घरि भोजनु करेनि ॥

जे इतरांच्या घरी अन्न घेतात त्यांना त्यागी म्हणत नाहीत.

ਉਦਰੈ ਕਾਰਣਿ ਆਪਣੇ ਬਹਲੇ ਭੇਖਿ ਕਰੇਨਿ ॥
उदरै कारणि आपणे बहले भेखि करेनि ॥

आपल्या पोटासाठी ते विविध धार्मिक वस्त्रे परिधान करतात.

ਅਭਿਆਗਤ ਸੇਈ ਨਾਨਕਾ ਜਿ ਆਤਮ ਗਉਣੁ ਕਰੇਨਿ ॥
अभिआगत सेई नानका जि आतम गउणु करेनि ॥

हे नानक, केवळ तेच त्यागी आहेत, जे स्वतःच्या आत्म्यात प्रवेश करतात.

ਭਾਲਿ ਲਹਨਿ ਸਹੁ ਆਪਣਾ ਨਿਜ ਘਰਿ ਰਹਣੁ ਕਰੇਨਿ ॥੨॥
भालि लहनि सहु आपणा निज घरि रहणु करेनि ॥२॥

ते त्यांच्या पतीला शोधतात आणि शोधतात; ते त्यांच्या स्वतःच्या अंतरंगात राहतात. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਅੰਬਰੁ ਧਰਤਿ ਵਿਛੋੜਿਅਨੁ ਵਿਚਿ ਸਚਾ ਅਸਰਾਉ ॥
अंबरु धरति विछोड़िअनु विचि सचा असराउ ॥

ते आकाश आणि पृथ्वी वेगळे आहेत, परंतु खरा परमेश्वर त्यांना आतून आधार देतो.

ਘਰੁ ਦਰੁ ਸਭੋ ਸਚੁ ਹੈ ਜਿਸੁ ਵਿਚਿ ਸਚਾ ਨਾਉ ॥
घरु दरु सभो सचु है जिसु विचि सचा नाउ ॥

ती सर्व घरे आणि दरवाजे खरे आहेत, ज्यामध्ये खरे नाम आहे.

ਸਭੁ ਸਚਾ ਹੁਕਮੁ ਵਰਤਦਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਚਿ ਸਮਾਉ ॥
सभु सचा हुकमु वरतदा गुरमुखि सचि समाउ ॥

खऱ्या परमेश्वराच्या आज्ञेचा हुकूम सर्वत्र प्रभावी आहे. गुरुमुख खऱ्या परमेश्वरात विलीन होतो.

ਸਚਾ ਆਪਿ ਤਖਤੁ ਸਚਾ ਬਹਿ ਸਚਾ ਕਰੇ ਨਿਆਉ ॥
सचा आपि तखतु सचा बहि सचा करे निआउ ॥

तो स्वतःच सत्य आहे आणि त्याचे सिंहासन खरे आहे. त्यावर बसून तो खरा न्याय देतो.

ਸਭੁ ਸਚੋ ਸਚੁ ਵਰਤਦਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਲਖੁ ਲਖਾਈ ॥੬॥
सभु सचो सचु वरतदा गुरमुखि अलखु लखाई ॥६॥

सत्याचा खरा सर्वत्र सर्वत्र व्याप्त आहे; गुरुमुख अदृश्य पाहतो. ||6||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
सलोकु मः ३ ॥

सालोक, तिसरी मेहल:

ਰੈਣਾਇਰ ਮਾਹਿ ਅਨੰਤੁ ਹੈ ਕੂੜੀ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥
रैणाइर माहि अनंतु है कूड़ी आवै जाइ ॥

जग-सागरात अनंत परमेश्वर वास करतो. खोटे येतात आणि पुनर्जन्मात जातात.

ਭਾਣੈ ਚਲੈ ਆਪਣੈ ਬਹੁਤੀ ਲਹੈ ਸਜਾਇ ॥
भाणै चलै आपणै बहुती लहै सजाइ ॥

जो स्वतःच्या इच्छेनुसार चालतो, त्याला भयंकर शिक्षा भोगावी लागते.

ਰੈਣਾਇਰ ਮਹਿ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੈ ਕਰਮੀ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥
रैणाइर महि सभु किछु है करमी पलै पाइ ॥

सर्व वस्तू संसार-सागरात आहेत, पण त्या चांगल्या कर्मानेच मिळतात.

ਨਾਨਕ ਨਉ ਨਿਧਿ ਪਾਈਐ ਜੇ ਚਲੈ ਤਿਸੈ ਰਜਾਇ ॥੧॥
नानक नउ निधि पाईऐ जे चलै तिसै रजाइ ॥१॥

हे नानक, परमेश्वराच्या इच्छेनुसार चालणारा नऊ खजिना त्यालाच मिळतो. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तिसरी मेहल:

ਸਹਜੇ ਸਤਿਗੁਰੁ ਨ ਸੇਵਿਓ ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਜਨਮਿ ਬਿਨਾਸੁ ॥
सहजे सतिगुरु न सेविओ विचि हउमै जनमि बिनासु ॥

जो खऱ्या गुरूंची अंतर्ज्ञानाने सेवा करत नाही, तो अहंकारात आपला जीव गमावतो.

ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਨ ਚਖਿਓ ਕਮਲੁ ਨ ਹੋਇਓ ਪਰਗਾਸੁ ॥
रसना हरि रसु न चखिओ कमलु न होइओ परगासु ॥

त्याच्या जिभेला परमेश्वराच्या उदात्त तत्वाचा आस्वाद येत नाही आणि त्याचे हृदय-कमळ उमलत नाही.

ਬਿਖੁ ਖਾਧੀ ਮਨਮੁਖੁ ਮੁਆ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਵਿਣਾਸੁ ॥
बिखु खाधी मनमुखु मुआ माइआ मोहि विणासु ॥

स्वार्थी मनमुख विष खातो आणि मरतो; तो प्रेम आणि मायेच्या आसक्तीने नष्ट झाला आहे.

ਇਕਸੁ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਵਿਣੁ ਧ੍ਰਿਗੁ ਜੀਵਣੁ ਧ੍ਰਿਗੁ ਵਾਸੁ ॥
इकसु हरि के नाम विणु ध्रिगु जीवणु ध्रिगु वासु ॥

एका परमेश्वराच्या नावाशिवाय त्याचे जीवन शापित आहे आणि त्याचे घरही शापित आहे.

ਜਾ ਆਪੇ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਪ੍ਰਭੁ ਸਚਾ ਤਾ ਹੋਵੈ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸੁ ॥
जा आपे नदरि करे प्रभु सचा ता होवै दासनि दासु ॥

जेव्हा भगवंत स्वतः त्याच्या कृपेची दृष्टी देतो तेव्हा माणूस त्याच्या दासांचा दास होतो.

ਤਾ ਅਨਦਿਨੁ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕੀ ਕਬਹਿ ਨ ਛੋਡੈ ਪਾਸੁ ॥
ता अनदिनु सेवा करे सतिगुरू की कबहि न छोडै पासु ॥

आणि मग, रात्रंदिवस, तो खऱ्या गुरूंची सेवा करतो, आणि त्यांची साथ सोडत नाही.

ਜਿਉ ਜਲ ਮਹਿ ਕਮਲੁ ਅਲਿਪਤੋ ਵਰਤੈ ਤਿਉ ਵਿਚੇ ਗਿਰਹ ਉਦਾਸੁ ॥
जिउ जल महि कमलु अलिपतो वरतै तिउ विचे गिरह उदासु ॥

कमळाचे फूल जसे पाण्यात तरंगत राहते, तसाच तो स्वतःच्या घराण्यात अलिप्त राहतो.

ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਰੇ ਕਰਾਇਆ ਸਭੁ ਕੋ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਵ ਹਰਿ ਗੁਣਤਾਸੁ ॥੨॥
जन नानक करे कराइआ सभु को जिउ भावै तिव हरि गुणतासु ॥२॥

हे सेवक नानक, परमेश्वर कृती करतो, आणि प्रत्येकाला त्याच्या इच्छेनुसार वागण्याची प्रेरणा देतो. तो सद्गुणांचा खजिना आहे. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਛਤੀਹ ਜੁਗ ਗੁਬਾਰੁ ਸਾ ਆਪੇ ਗਣਤ ਕੀਨੀ ॥
छतीह जुग गुबारु सा आपे गणत कीनी ॥

छत्तीस युगे सर्वत्र अंधार होता. मग, परमेश्वराने स्वतःला प्रकट केले.

ਆਪੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਸਭ ਸਾਜੀਅਨੁ ਆਪਿ ਮਤਿ ਦੀਨੀ ॥
आपे स्रिसटि सभ साजीअनु आपि मति दीनी ॥

त्याने स्वतः संपूर्ण विश्व निर्माण केले. त्यानेच त्याला समज देऊन आशीर्वाद दिला.

ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ ਸਾਜਿਅਨੁ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਗਣਤ ਗਣੀਨੀ ॥
सिम्रिति सासत साजिअनु पाप पुंन गणत गणीनी ॥

त्याने सिमरती आणि शास्त्रे निर्माण केली; तो पुण्य आणि दुर्गुणांचा हिशेब मांडतो.

ਜਿਸੁ ਬੁਝਾਏ ਸੋ ਬੁਝਸੀ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਪਤੀਨੀ ॥
जिसु बुझाए सो बुझसी सचै सबदि पतीनी ॥

केवळ तोच समजतो, ज्याला भगवंत शब्दाच्या खऱ्या वचनाने समजून घेण्याची आणि प्रसन्न करण्याची प्रेरणा देतात.

ਸਭੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤਦਾ ਆਪੇ ਬਖਸਿ ਮਿਲਾਈ ॥੭॥
सभु आपे आपि वरतदा आपे बखसि मिलाई ॥७॥

तो स्वतः सर्वव्यापी आहे; तो स्वतः क्षमा करतो, आणि स्वतःशी एकरूप होतो. ||7||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥
सलोक मः ३ ॥

सालोक, तिसरी मेहल:

ਇਹੁ ਤਨੁ ਸਭੋ ਰਤੁ ਹੈ ਰਤੁ ਬਿਨੁ ਤੰਨੁ ਨ ਹੋਇ ॥
इहु तनु सभो रतु है रतु बिनु तंनु न होइ ॥

हे शरीर सर्व रक्त आहे; रक्ताशिवाय शरीर अस्तित्वात नाही.

ਜੋ ਸਹਿ ਰਤੇ ਆਪਣੈ ਤਿਨ ਤਨਿ ਲੋਭ ਰਤੁ ਨ ਹੋਇ ॥
जो सहि रते आपणै तिन तनि लोभ रतु न होइ ॥

जे आपल्या परमेश्वराशी एकरूप झाले आहेत - त्यांचे शरीर लोभाच्या रक्ताने भरलेले नाही.

ਭੈ ਪਇਐ ਤਨੁ ਖੀਣੁ ਹੋਇ ਲੋਭ ਰਤੁ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥
भै पइऐ तनु खीणु होइ लोभ रतु विचहु जाइ ॥

भगवंताच्या भीतीने शरीर पातळ होते आणि लोभाचे रक्त शरीरातून निघून जाते.


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430