श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 513


ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਉਬਰੇ ਜਿ ਆਪਿ ਮੇਲੇ ਕਰਤਾਰਿ ॥੨॥
नानक गुरमुखि उबरे जि आपि मेले करतारि ॥२॥

हे नानक, गुरुमुखांचा उद्धार होतो; निर्माता परमेश्वर त्यांना स्वतःशी जोडतो. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਭਗਤ ਸਚੈ ਦਰਿ ਸੋਹਦੇ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਰਹਾਏ ॥
भगत सचै दरि सोहदे सचै सबदि रहाए ॥

परमेश्वराच्या खऱ्या दरबारात भक्त सुंदर दिसतात; ते शब्दाच्या खऱ्या शब्दात राहतात.

ਹਰਿ ਕੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਤਿਨ ਊਪਜੀ ਹਰਿ ਪ੍ਰੇਮ ਕਸਾਏ ॥
हरि की प्रीति तिन ऊपजी हरि प्रेम कसाए ॥

त्यांच्यामध्ये प्रभूचे प्रेम आहे. ते प्रभूच्या प्रेमाने आकर्षित होतात.

ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰਹਹਿ ਸਦਾ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਿਆਏ ॥
हरि रंगि रहहि सदा रंगि राते रसना हरि रसु पिआए ॥

ते प्रभूच्या प्रेमात राहतात, ते सदैव परमेश्वराच्या प्रेमात रंगलेले राहतात आणि त्यांच्या जिभेने ते परमेश्वराच्या उदात्त तत्वाचे मद्यपान करतात.

ਸਫਲੁ ਜਨਮੁ ਜਿਨੑੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ ਹਰਿ ਜੀਉ ਰਿਦੈ ਵਸਾਏ ॥
सफलु जनमु जिनी गुरमुखि जाता हरि जीउ रिदै वसाए ॥

त्या गुरुमुखांचे जीवन फलदायी असते जे परमेश्वराला ओळखतात आणि त्याला आपल्या हृदयात धारण करतात.

ਬਾਝੁ ਗੁਰੂ ਫਿਰੈ ਬਿਲਲਾਦੀ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਖੁਆਏ ॥੧੧॥
बाझु गुरू फिरै बिललादी दूजै भाइ खुआए ॥११॥

गुरूशिवाय ते दु:खात ओरडत फिरत असतात; द्वैताच्या प्रेमात त्यांचा नाश होतो. ||11||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
सलोकु मः ३ ॥

सालोक, तिसरी मेहल:

ਕਲਿਜੁਗ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਭਗਤੀ ਖਟਿਆ ਹਰਿ ਉਤਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ॥
कलिजुग महि नामु निधानु भगती खटिआ हरि उतम पदु पाइआ ॥

कलियुगातील अंधकारमय युगात, भक्त नामाचा खजिना कमावतात; त्यांना परमेश्वराचा सर्वोच्च दर्जा प्राप्त होतो.

ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਵਸਾਇਆ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ॥
सतिगुर सेवि हरि नामु मनि वसाइआ अनदिनु नामु धिआइआ ॥

खऱ्या गुरूंची सेवा करून ते भगवंताचे नाम आपल्या मनात धारण करतात आणि रात्रंदिवस नामाचे चिंतन करतात.

ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਹ ਗੁਰ ਬਚਨਿ ਉਦਾਸੀ ਹਉਮੈ ਮੋਹੁ ਜਲਾਇਆ ॥
विचे ग्रिह गुर बचनि उदासी हउमै मोहु जलाइआ ॥

गुरूंच्या उपदेशाने ते स्वतःच्या घराघरात अटळ राहतात; ते अहंकार आणि भावनिक आसक्ती नष्ट करतात.

ਆਪਿ ਤਰਿਆ ਕੁਲ ਜਗਤੁ ਤਰਾਇਆ ਧੰਨੁ ਜਣੇਦੀ ਮਾਇਆ ॥
आपि तरिआ कुल जगतु तराइआ धंनु जणेदी माइआ ॥

ते स्वतःला वाचवतात आणि ते संपूर्ण जगाला वाचवतात. धन्य त्या माता ज्यांनी त्यांना जन्म दिला.

ਐਸਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੋਈ ਪਾਏ ਜਿਸੁ ਧੁਰਿ ਮਸਤਕਿ ਹਰਿ ਲਿਖਿ ਪਾਇਆ ॥
ऐसा सतिगुरु सोई पाए जिसु धुरि मसतकि हरि लिखि पाइआ ॥

त्यालाच असा खरा गुरू सापडतो, ज्यांच्या कपाळावर भगवंताने असे पूर्वनियोजित भाग्य कोरले आहे.

ਜਨ ਨਾਨਕ ਬਲਿਹਾਰੀ ਗੁਰ ਆਪਣੇ ਵਿਟਹੁ ਜਿਨਿ ਭ੍ਰਮਿ ਭੁਲਾ ਮਾਰਗਿ ਪਾਇਆ ॥੧॥
जन नानक बलिहारी गुर आपणे विटहु जिनि भ्रमि भुला मारगि पाइआ ॥१॥

सेवक नानक हा आपल्या गुरूसाठी बलिदान आहे; जेव्हा तो संशयाने भरकटत होता, तेव्हा त्याने त्याला मार्गावर ठेवले. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तिसरी मेहल:

ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਮਾਇਆ ਵੇਖਿ ਭੁਲੇ ਜਿਉ ਦੇਖਿ ਦੀਪਕਿ ਪਤੰਗ ਪਚਾਇਆ ॥
त्रै गुण माइआ वेखि भुले जिउ देखि दीपकि पतंग पचाइआ ॥

मायेला तिच्या तीन स्वभावांसह पाहून तो भरकटतो; तो त्या पतंगासारखा आहे, जो ज्योत पाहतो आणि भस्म होतो.

ਪੰਡਿਤ ਭੁਲਿ ਭੁਲਿ ਮਾਇਆ ਵੇਖਹਿ ਦਿਖਾ ਕਿਨੈ ਕਿਹੁ ਆਣਿ ਚੜਾਇਆ ॥
पंडित भुलि भुलि माइआ वेखहि दिखा किनै किहु आणि चड़ाइआ ॥

चुकीचे, भ्रमित पंडित मायाकडे टक लावून पाहतात आणि त्यांना कोणी काही देऊ केले आहे की नाही हे पाहत असतात.

ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪੜਹਿ ਨਿਤ ਬਿਖਿਆ ਨਾਵਹੁ ਦਯਿ ਖੁਆਇਆ ॥
दूजै भाइ पड़हि नित बिखिआ नावहु दयि खुआइआ ॥

द्वैताच्या प्रेमात, ते पापाबद्दल सतत वाचतात, तर परमेश्वराने त्यांचे नाव त्यांच्यापासून रोखले आहे.

ਜੋਗੀ ਜੰਗਮ ਸੰਨਿਆਸੀ ਭੁਲੇ ਓਨੑਾ ਅਹੰਕਾਰੁ ਬਹੁ ਗਰਬੁ ਵਧਾਇਆ ॥
जोगी जंगम संनिआसी भुले ओना अहंकारु बहु गरबु वधाइआ ॥

योगी, भटके संन्यासी आणि संन्यासी मार्गभ्रष्ट झाले आहेत; त्यांचा अहंकार आणि अहंकार खूप वाढला आहे.

ਛਾਦਨੁ ਭੋਜਨੁ ਨ ਲੈਹੀ ਸਤ ਭਿਖਿਆ ਮਨਹਠਿ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥
छादनु भोजनु न लैही सत भिखिआ मनहठि जनमु गवाइआ ॥

कपडे आणि अन्नाचे खरे दान ते स्वीकारत नाहीत आणि त्यांच्या हट्टी मनाने त्यांचे जीवन उद्ध्वस्त होते.

ਏਤੜਿਆ ਵਿਚਹੁ ਸੋ ਜਨੁ ਸਮਧਾ ਜਿਨਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ॥
एतड़िआ विचहु सो जनु समधा जिनि गुरमुखि नामु धिआइआ ॥

यापैकी, तो एकटाच संयमी मनुष्य आहे, जो गुरुमुख या नात्याने भगवंताच्या नामाचे चिंतन करतो.

ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਿਸ ਨੋ ਆਖਿ ਸੁਣਾਈਐ ਜਾ ਕਰਦੇ ਸਭਿ ਕਰਾਇਆ ॥੨॥
जन नानक किस नो आखि सुणाईऐ जा करदे सभि कराइआ ॥२॥

सेवक नानकने कोणाकडे बोलावे व तक्रार करावी? परमेश्वर त्यांना कृती करण्यास प्रवृत्त करतो तसे सर्व कार्य करतात. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਪਰੇਤੁ ਹੈ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਅਹੰਕਾਰਾ ॥
माइआ मोहु परेतु है कामु क्रोधु अहंकारा ॥

मायेची भावनिक आसक्ती, कामवासना, क्रोध आणि अहंकार ही भुते आहेत.

ਏਹ ਜਮ ਕੀ ਸਿਰਕਾਰ ਹੈ ਏਨੑਾ ਉਪਰਿ ਜਮ ਕਾ ਡੰਡੁ ਕਰਾਰਾ ॥
एह जम की सिरकार है एना उपरि जम का डंडु करारा ॥

त्यांच्यामुळे, नश्वर मृत्यूच्या अधीन आहेत; त्यांच्या डोक्यावर मेसेंजर ऑफ डेथचा जड क्लब लटकलेला आहे.

ਮਨਮੁਖ ਜਮ ਮਗਿ ਪਾਈਅਨਿੑ ਜਿਨੑ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਪਿਆਰਾ ॥
मनमुख जम मगि पाईअनि जिन दूजा भाउ पिआरा ॥

द्वैताच्या प्रेमात स्वैच्छिक मनमुखांना मृत्यूच्या मार्गावर नेले जाते.

ਜਮ ਪੁਰਿ ਬਧੇ ਮਾਰੀਅਨਿ ਕੋ ਸੁਣੈ ਨ ਪੂਕਾਰਾ ॥
जम पुरि बधे मारीअनि को सुणै न पूकारा ॥

मृत्यूच्या शहरात, त्यांना बांधले जाते आणि मारहाण केली जाते आणि त्यांचे रडणे कोणीही ऐकत नाही.

ਜਿਸ ਨੋ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਤਿਸੁ ਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਿਸਤਾਰਾ ॥੧੨॥
जिस नो क्रिपा करे तिसु गुरु मिलै गुरमुखि निसतारा ॥१२॥

भगवंताच्या कृपेने ज्याला गुरू भेटतात; गुरुमुख म्हणून तो मुक्त होतो. ||12||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
सलोकु मः ३ ॥

सालोक, तिसरी मेहल:

ਹਉਮੈ ਮਮਤਾ ਮੋਹਣੀ ਮਨਮੁਖਾ ਨੋ ਗਈ ਖਾਇ ॥
हउमै ममता मोहणी मनमुखा नो गई खाइ ॥

अहंभाव आणि अभिमानाने, स्वेच्छेने युक्त मनमुख मोहित होतात, भस्म होतात.

ਜੋ ਮੋਹਿ ਦੂਜੈ ਚਿਤੁ ਲਾਇਦੇ ਤਿਨਾ ਵਿਆਪਿ ਰਹੀ ਲਪਟਾਇ ॥
जो मोहि दूजै चितु लाइदे तिना विआपि रही लपटाइ ॥

जे आपले चैतन्य द्वैतावर केंद्रित करतात ते त्यात अडकतात आणि अडकून राहतात.

ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਪਰਜਾਲੀਐ ਤਾ ਏਹ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥
गुर कै सबदि परजालीऐ ता एह विचहु जाइ ॥

पण जेव्हा ते गुरूंच्या वचनाने जळून जाते, तेव्हाच ते आतून निघून जाते.

ਤਨੁ ਮਨੁ ਹੋਵੈ ਉਜਲਾ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥
तनु मनु होवै उजला नामु वसै मनि आइ ॥

शरीर आणि मन तेजस्वी आणि तेजस्वी बनतात आणि भगवंताचे नाम मनात वास करते.

ਨਾਨਕ ਮਾਇਆ ਕਾ ਮਾਰਣੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਇਆ ਜਾਇ ॥੧॥
नानक माइआ का मारणु हरि नामु है गुरमुखि पाइआ जाइ ॥१॥

हे नानक, भगवंताचे नाम हे मायेवर उतारा आहे; गुरुमुखाला ते मिळते. ||1||

ਮਃ ੩ ॥
मः ३ ॥

तिसरी मेहल:

ਇਹੁ ਮਨੁ ਕੇਤੜਿਆ ਜੁਗ ਭਰਮਿਆ ਥਿਰੁ ਰਹੈ ਨ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥
इहु मनु केतड़िआ जुग भरमिआ थिरु रहै न आवै जाइ ॥

हे मन इतक्या युगात भटकले आहे; ते स्थिर राहिले नाही - ते येत आणि जात राहते.

ਹਰਿ ਭਾਣਾ ਤਾ ਭਰਮਾਇਅਨੁ ਕਰਿ ਪਰਪੰਚੁ ਖੇਲੁ ਉਪਾਇ ॥
हरि भाणा ता भरमाइअनु करि परपंचु खेलु उपाइ ॥

जेव्हा ते परमेश्वराच्या इच्छेला आवडते, तेव्हा तो आत्म्याला भटकायला लावतो; त्यांनी जागतिक नाटकाला गती दिली आहे.

ਜਾ ਹਰਿ ਬਖਸੇ ਤਾ ਗੁਰ ਮਿਲੈ ਅਸਥਿਰੁ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥
जा हरि बखसे ता गुर मिलै असथिरु रहै समाइ ॥

जेव्हा परमेश्वर क्षमा करतो, तेव्हा मनुष्याला गुरू भेटतात, आणि स्थिर होऊन तो परमेश्वरात लीन राहतो.


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430