श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 147


ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਨੀਸਾਣਿ ਠਾਕ ਨ ਪਾਈਐ ॥
सचै सबदि नीसाणि ठाक न पाईऐ ॥

खऱ्या शब्दाच्या ध्वजाने धन्य झालेल्यांचा मार्ग कोणीही अडवत नाही.

ਸਚੁ ਸੁਣਿ ਬੁਝਿ ਵਖਾਣਿ ਮਹਲਿ ਬੁਲਾਈਐ ॥੧੮॥
सचु सुणि बुझि वखाणि महलि बुलाईऐ ॥१८॥

सत्य ऐकणे, समजणे आणि बोलणे, एखाद्याला परमेश्वराच्या सान्निध्यात बोलावले जाते. ||18||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥
सलोकु मः १ ॥

सालोक, पहिली मेहल:

ਪਹਿਰਾ ਅਗਨਿ ਹਿਵੈ ਘਰੁ ਬਾਧਾ ਭੋਜਨੁ ਸਾਰੁ ਕਰਾਈ ॥
पहिरा अगनि हिवै घरु बाधा भोजनु सारु कराई ॥

जर मी स्वत:ला अग्नीत परिधान केले, आणि माझे बर्फाचे घर बांधले, आणि लोखंडाला माझे अन्न बनवले;

ਸਗਲੇ ਦੂਖ ਪਾਣੀ ਕਰਿ ਪੀਵਾ ਧਰਤੀ ਹਾਕ ਚਲਾਈ ॥
सगले दूख पाणी करि पीवा धरती हाक चलाई ॥

आणि जर मी सर्व वेदनांमध्ये पाण्यासारखे प्यायलो आणि संपूर्ण पृथ्वी माझ्यापुढे चालवली तर.

ਧਰਿ ਤਾਰਾਜੀ ਅੰਬਰੁ ਤੋਲੀ ਪਿਛੈ ਟੰਕੁ ਚੜਾਈ ॥
धरि ताराजी अंबरु तोली पिछै टंकु चड़ाई ॥

आणि जर मी पृथ्वीला एका तराजूवर ठेवू आणि एकाच तांब्याच्या नाण्याने समतोल ठेवू;

ਏਵਡੁ ਵਧਾ ਮਾਵਾ ਨਾਹੀ ਸਭਸੈ ਨਥਿ ਚਲਾਈ ॥
एवडु वधा मावा नाही सभसै नथि चलाई ॥

आणि जर मी इतका महान झालो की मला सामावून घेता येणार नाही, आणि जर मी सर्वांचे नियंत्रण आणि नेतृत्व केले तर;

ਏਤਾ ਤਾਣੁ ਹੋਵੈ ਮਨ ਅੰਦਰਿ ਕਰੀ ਭਿ ਆਖਿ ਕਰਾਈ ॥
एता ताणु होवै मन अंदरि करी भि आखि कराई ॥

आणि जर माझ्या मनात इतकी शक्ती असेल की मी इतरांना माझी बोली लावू शकेन - तर काय?

ਜੇਵਡੁ ਸਾਹਿਬੁ ਤੇਵਡ ਦਾਤੀ ਦੇ ਦੇ ਕਰੇ ਰਜਾਈ ॥
जेवडु साहिबु तेवड दाती दे दे करे रजाई ॥

आपला प्रभु आणि स्वामी जितका महान आहे तितक्याच महान त्याच्या देणग्या आहेत. तो त्यांना त्याच्या इच्छेनुसार देतो.

ਨਾਨਕ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਜਿਸੁ ਉਪਰਿ ਸਚਿ ਨਾਮਿ ਵਡਿਆਈ ॥੧॥
नानक नदरि करे जिसु उपरि सचि नामि वडिआई ॥१॥

हे नानक, ज्यांच्यावर भगवंताची कृपादृष्टी असते, त्यांना खऱ्या नामाची महिमा प्राप्त होते. ||1||

ਮਃ ੨ ॥
मः २ ॥

दुसरी मेहल:

ਆਖਣੁ ਆਖਿ ਨ ਰਜਿਆ ਸੁਨਣਿ ਨ ਰਜੇ ਕੰਨ ॥
आखणु आखि न रजिआ सुनणि न रजे कंन ॥

बोलून तोंड तृप्त होत नाही आणि ऐकून कान तृप्त होत नाहीत.

ਅਖੀ ਦੇਖਿ ਨ ਰਜੀਆ ਗੁਣ ਗਾਹਕ ਇਕ ਵੰਨ ॥
अखी देखि न रजीआ गुण गाहक इक वंन ॥

पाहून डोळे तृप्त होत नाहीत-प्रत्येक अवयव एक इंद्रिय गुण शोधतो.

ਭੁਖਿਆ ਭੁਖ ਨ ਉਤਰੈ ਗਲੀ ਭੁਖ ਨ ਜਾਇ ॥
भुखिआ भुख न उतरै गली भुख न जाइ ॥

भुकेल्यांची भूक शांत होत नाही; नुसत्या शब्दांनी भूक सुटत नाही.

ਨਾਨਕ ਭੁਖਾ ਤਾ ਰਜੈ ਜਾ ਗੁਣ ਕਹਿ ਗੁਣੀ ਸਮਾਇ ॥੨॥
नानक भुखा ता रजै जा गुण कहि गुणी समाइ ॥२॥

हे नानक, प्रशंसनीय परमेश्वराची स्तुती केल्यावरच भूक दूर होते. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਵਿਣੁ ਸਚੇ ਸਭੁ ਕੂੜੁ ਕੂੜੁ ਕਮਾਈਐ ॥
विणु सचे सभु कूड़ु कूड़ु कमाईऐ ॥

सत्याशिवाय सर्व खोटे आहेत आणि सर्व खोटेपणाचे आचरण करतात.

ਵਿਣੁ ਸਚੇ ਕੂੜਿਆਰੁ ਬੰਨਿ ਚਲਾਈਐ ॥
विणु सचे कूड़िआरु बंनि चलाईऐ ॥

खऱ्याशिवाय, खोट्यांना बांधले जाते, गुंडाळले जाते आणि हाकलून दिले जाते.

ਵਿਣੁ ਸਚੇ ਤਨੁ ਛਾਰੁ ਛਾਰੁ ਰਲਾਈਐ ॥
विणु सचे तनु छारु छारु रलाईऐ ॥

सत्याशिवाय, शरीर केवळ राख आहे, आणि ते पुन्हा राखेत मिसळते.

ਵਿਣੁ ਸਚੇ ਸਭ ਭੁਖ ਜਿ ਪੈਝੈ ਖਾਈਐ ॥
विणु सचे सभ भुख जि पैझै खाईऐ ॥

खरे ओम शिवाय, सर्व अन्न आणि कपडे असमाधानकारक आहेत.

ਵਿਣੁ ਸਚੇ ਦਰਬਾਰੁ ਕੂੜਿ ਨ ਪਾਈਐ ॥
विणु सचे दरबारु कूड़ि न पाईऐ ॥

खऱ्याशिवाय खोट्यांना परमेश्वराच्या दरबारात प्रवेश मिळत नाही.

ਕੂੜੈ ਲਾਲਚਿ ਲਗਿ ਮਹਲੁ ਖੁਆਈਐ ॥
कूड़ै लालचि लगि महलु खुआईऐ ॥

खोट्या आसक्तींनी जडलेला, परमेश्वराच्या सान्निध्याचा वाडा हरवला आहे.

ਸਭੁ ਜਗੁ ਠਗਿਓ ਠਗਿ ਆਈਐ ਜਾਈਐ ॥
सभु जगु ठगिओ ठगि आईऐ जाईऐ ॥

सर्व जग फसवेगिरीने फसले आहे, पुनर्जन्मात येत आहे.

ਤਨ ਮਹਿ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਅਗਿ ਸਬਦਿ ਬੁਝਾਈਐ ॥੧੯॥
तन महि त्रिसना अगि सबदि बुझाईऐ ॥१९॥

शरीरात इच्छेचा अग्नि आहे; शब्दाच्या माध्यमातून, ते शांत होते. ||19||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥
सलोक मः १ ॥

सालोक, पहिली मेहल:

ਨਾਨਕ ਗੁਰੁ ਸੰਤੋਖੁ ਰੁਖੁ ਧਰਮੁ ਫੁਲੁ ਫਲ ਗਿਆਨੁ ॥
नानक गुरु संतोखु रुखु धरमु फुलु फल गिआनु ॥

हे नानक, गुरू हे समाधानाचे झाड, श्रद्धेची फुले आणि आध्यात्मिक बुद्धीची फळे आहेत.

ਰਸਿ ਰਸਿਆ ਹਰਿਆ ਸਦਾ ਪਕੈ ਕਰਮਿ ਧਿਆਨਿ ॥
रसि रसिआ हरिआ सदा पकै करमि धिआनि ॥

प्रभूच्या प्रेमाने पाणी घातलेले, ते कायम हिरवे राहते; सत्कर्म आणि ध्यान यांच्या कर्माने ते पिकते.

ਪਤਿ ਕੇ ਸਾਦ ਖਾਦਾ ਲਹੈ ਦਾਨਾ ਕੈ ਸਿਰਿ ਦਾਨੁ ॥੧॥
पति के साद खादा लहै दाना कै सिरि दानु ॥१॥

हा चविष्ट पदार्थ खाल्ल्याने मानसन्मान मिळतो; सर्व भेटवस्तूंमध्ये, ही सर्वात मोठी भेट आहे. ||1||

ਮਃ ੧ ॥
मः १ ॥

पहिली मेहल:

ਸੁਇਨੇ ਕਾ ਬਿਰਖੁ ਪਤ ਪਰਵਾਲਾ ਫੁਲ ਜਵੇਹਰ ਲਾਲ ॥
सुइने का बिरखु पत परवाला फुल जवेहर लाल ॥

गुरू हे सोन्याचे झाड आहे, ज्यात कोरलची पाने आहेत आणि दागिने आणि माणिक आहेत.

ਤਿਤੁ ਫਲ ਰਤਨ ਲਗਹਿ ਮੁਖਿ ਭਾਖਿਤ ਹਿਰਦੈ ਰਿਦੈ ਨਿਹਾਲੁ ॥
तितु फल रतन लगहि मुखि भाखित हिरदै रिदै निहालु ॥

त्याच्या मुखातून आलेले शब्द हे दागिन्यांची फळे आहेत. त्याच्या अंतःकरणात तो परमेश्वराला पाहतो.

ਨਾਨਕ ਕਰਮੁ ਹੋਵੈ ਮੁਖਿ ਮਸਤਕਿ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੈ ਲੇਖੁ ॥
नानक करमु होवै मुखि मसतकि लिखिआ होवै लेखु ॥

हे नानक, ज्यांच्या चेहऱ्यावर आणि कपाळावर असे पूर्वनियोजित भाग्य लिहिलेले आहे त्यांनाच ते प्राप्त होतात.

ਅਠਿਸਠਿ ਤੀਰਥ ਗੁਰ ਕੀ ਚਰਣੀ ਪੂਜੈ ਸਦਾ ਵਿਸੇਖੁ ॥
अठिसठि तीरथ गुर की चरणी पूजै सदा विसेखु ॥

परात्पर गुरुंच्या चरणकमलांच्या अखंड उपासनेमध्ये अठ्ठावन्न पवित्र तीर्थक्षेत्रे समाविष्ट आहेत.

ਹੰਸੁ ਹੇਤੁ ਲੋਭੁ ਕੋਪੁ ਚਾਰੇ ਨਦੀਆ ਅਗਿ ॥
हंसु हेतु लोभु कोपु चारे नदीआ अगि ॥

क्रूरता, भौतिक आसक्ती, लोभ आणि क्रोध या अग्नीच्या चार नद्या आहेत.

ਪਵਹਿ ਦਝਹਿ ਨਾਨਕਾ ਤਰੀਐ ਕਰਮੀ ਲਗਿ ॥੨॥
पवहि दझहि नानका तरीऐ करमी लगि ॥२॥

त्यांच्यात पडून, एक जळून जातो, हे नानक! सत्कर्माला घट्ट धरून ठेवल्यानेच त्याचा उद्धार होतो. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਜੀਵਦਿਆ ਮਰੁ ਮਾਰਿ ਨ ਪਛੋਤਾਈਐ ॥
जीवदिआ मरु मारि न पछोताईऐ ॥

तुम्ही जिवंत असताना, मृत्यूवर विजय मिळवा आणि शेवटी तुम्हाला पश्चात्ताप होणार नाही.

ਝੂਠਾ ਇਹੁ ਸੰਸਾਰੁ ਕਿਨਿ ਸਮਝਾਈਐ ॥
झूठा इहु संसारु किनि समझाईऐ ॥

हे जग खोटे आहे, पण हे काही मोजकेच समजतात.

ਸਚਿ ਨ ਧਰੇ ਪਿਆਰੁ ਧੰਧੈ ਧਾਈਐ ॥
सचि न धरे पिआरु धंधै धाईऐ ॥

लोक सत्यावर प्रेम ठेवत नाहीत; त्याऐवजी ते सांसारिक गोष्टींचा पाठलाग करतात.

ਕਾਲੁ ਬੁਰਾ ਖੈ ਕਾਲੁ ਸਿਰਿ ਦੁਨੀਆਈਐ ॥
कालु बुरा खै कालु सिरि दुनीआईऐ ॥

जगाच्या डोक्यावर मृत्यू आणि विनाशाचा भयंकर काळ फिरत आहे.

ਹੁਕਮੀ ਸਿਰਿ ਜੰਦਾਰੁ ਮਾਰੇ ਦਾਈਐ ॥
हुकमी सिरि जंदारु मारे दाईऐ ॥

प्रभूच्या आज्ञेनुसार, मृत्यूचा दूत त्यांच्या डोक्यावर आपला क्लब फोडतो.

ਆਪੇ ਦੇਇ ਪਿਆਰੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈਐ ॥
आपे देइ पिआरु मंनि वसाईऐ ॥

परमेश्वर स्वतःच त्याचे प्रेम देतो, आणि ते त्यांच्या मनात धारण करतो.

ਮੁਹਤੁ ਨ ਚਸਾ ਵਿਲੰਮੁ ਭਰੀਐ ਪਾਈਐ ॥
मुहतु न चसा विलंमु भरीऐ पाईऐ ॥

जेव्हा एखाद्याचे आयुष्य भरलेले असते तेव्हा क्षणाचा किंवा क्षणाचाही विलंब होऊ शकत नाही.

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਬੁਝਿ ਸਚਿ ਸਮਾਈਐ ॥੨੦॥
गुरपरसादी बुझि सचि समाईऐ ॥२०॥

गुरूंच्या कृपेने माणूस खऱ्याला ओळखतो आणि त्याच्यात लीन होतो. ||20||

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥
सलोकु मः १ ॥

सालोक, पहिली मेहल:

ਤੁਮੀ ਤੁਮਾ ਵਿਸੁ ਅਕੁ ਧਤੂਰਾ ਨਿਮੁ ਫਲੁ ॥
तुमी तुमा विसु अकु धतूरा निमु फलु ॥

कडू खरबूज, चघळणे, काटेरी सफरचंद आणि निम फळ

ਮਨਿ ਮੁਖਿ ਵਸਹਿ ਤਿਸੁ ਜਿਸੁ ਤੂੰ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਹੀ ॥
मनि मुखि वसहि तिसु जिसु तूं चिति न आवही ॥

जे तुझे स्मरण करत नाहीत त्यांच्या मनात आणि तोंडात हे कडू विष साठते

ਨਾਨਕ ਕਹੀਐ ਕਿਸੁ ਹੰਢਨਿ ਕਰਮਾ ਬਾਹਰੇ ॥੧॥
नानक कहीऐ किसु हंढनि करमा बाहरे ॥१॥

हे नानक, मी त्यांना हे कसे सांगू? सत्कर्माच्या कर्माशिवाय ते फक्त स्वतःचा नाश करत असतात. ||1||

ਮਃ ੧ ॥
मः १ ॥

पहिली मेहल:

ਮਤਿ ਪੰਖੇਰੂ ਕਿਰਤੁ ਸਾਥਿ ਕਬ ਉਤਮ ਕਬ ਨੀਚ ॥
मति पंखेरू किरतु साथि कब उतम कब नीच ॥

बुद्धी हा पक्षी आहे; त्याच्या कृतींमुळे ते कधी उच्च तर कधी कमी असते.


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430