श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 1287


ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥
सलोक मः १ ॥

सालोक, पहिली मेहल:

ਰਾਤੀ ਕਾਲੁ ਘਟੈ ਦਿਨਿ ਕਾਲੁ ॥
राती कालु घटै दिनि कालु ॥

रात्री वेळ दूर ticks माध्यमातून; दिवसभर वेळ निघून जातो.

ਛਿਜੈ ਕਾਇਆ ਹੋਇ ਪਰਾਲੁ ॥
छिजै काइआ होइ परालु ॥

शरीर झिजते आणि पेंढ्याकडे वळते.

ਵਰਤਣਿ ਵਰਤਿਆ ਸਰਬ ਜੰਜਾਲੁ ॥
वरतणि वरतिआ सरब जंजालु ॥

सर्वजण सांसारिक फंदात गुंतलेले आणि अडकलेले आहेत.

ਭੁਲਿਆ ਚੁਕਿ ਗਇਆ ਤਪ ਤਾਲੁ ॥
भुलिआ चुकि गइआ तप तालु ॥

नश्वराने चुकून सेवेचा मार्ग सोडला आहे.

ਅੰਧਾ ਝਖਿ ਝਖਿ ਪਇਆ ਝੇਰਿ ॥
अंधा झखि झखि पइआ झेरि ॥

आंधळा मुर्ख संघर्षात अडकला आहे, त्रासलेला आणि गोंधळलेला आहे.

ਪਿਛੈ ਰੋਵਹਿ ਲਿਆਵਹਿ ਫੇਰਿ ॥
पिछै रोवहि लिआवहि फेरि ॥

एखाद्याच्या मृत्यूनंतर जे रडतात - ते त्याला पुन्हा जिवंत करू शकतात?

ਬਿਨੁ ਬੂਝੇ ਕਿਛੁ ਸੂਝੈ ਨਾਹੀ ॥
बिनु बूझे किछु सूझै नाही ॥

अनुभूतीशिवाय काहीही समजू शकत नाही.

ਮੋਇਆ ਰੋਂਹਿ ਰੋਂਦੇ ਮਰਿ ਜਾਂਹਂੀ ॥
मोइआ रोंहि रोंदे मरि जांहीं ॥

मेलेल्यांसाठी रडणारे स्वतःही मरतील.

ਨਾਨਕ ਖਸਮੈ ਏਵੈ ਭਾਵੈ ॥
नानक खसमै एवै भावै ॥

हे नानक, ही आपल्या प्रभु आणि स्वामीची इच्छा आहे.

ਸੇਈ ਮੁਏ ਜਿਨਿ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ॥੧॥
सेई मुए जिनि चिति न आवै ॥१॥

जे परमेश्वराचे स्मरण करत नाहीत ते मेलेले असतात. ||1||

ਮਃ ੧ ॥
मः १ ॥

पहिली मेहल:

ਮੁਆ ਪਿਆਰੁ ਪ੍ਰੀਤਿ ਮੁਈ ਮੁਆ ਵੈਰੁ ਵਾਦੀ ॥
मुआ पिआरु प्रीति मुई मुआ वैरु वादी ॥

प्रेम मरते आणि प्रेम मरते; द्वेष आणि कलह मरतात.

ਵੰਨੁ ਗਇਆ ਰੂਪੁ ਵਿਣਸਿਆ ਦੁਖੀ ਦੇਹ ਰੁਲੀ ॥
वंनु गइआ रूपु विणसिआ दुखी देह रुली ॥

रंग फिका पडतो आणि सौंदर्य नाहीसे होते; शरीर दुखते आणि कोसळते.

ਕਿਥਹੁ ਆਇਆ ਕਹ ਗਇਆ ਕਿਹੁ ਨ ਸੀਓ ਕਿਹੁ ਸੀ ॥
किथहु आइआ कह गइआ किहु न सीओ किहु सी ॥

तो कुठून आला? तो कुठे जात आहे? तो अस्तित्वात होता की नाही?

ਮਨਿ ਮੁਖਿ ਗਲਾ ਗੋਈਆ ਕੀਤਾ ਚਾਉ ਰਲੀ ॥
मनि मुखि गला गोईआ कीता चाउ रली ॥

स्वार्थी मनमुखाने पोकळ फुशारकी मारली, पार्ट्यांमध्ये आणि आनंदात मग्न होते.

ਨਾਨਕ ਸਚੇ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਸਿਰ ਖੁਰ ਪਤਿ ਪਾਟੀ ॥੨॥
नानक सचे नाम बिनु सिर खुर पति पाटी ॥२॥

हे नानक, खऱ्या नावाशिवाय, त्याचा मान डोक्यापासून पायापर्यंत फाडला जातो. ||2||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਤਾ ਅੰਤੇ ਹੋਇ ਸਖਾਈ ॥
अंम्रित नामु सदा सुखदाता अंते होइ सखाई ॥

भगवंताचे अमृत नाम हे सदैव शांती देणारे आहे. शेवटी तुमची मदत आणि पाठिंबा असेल.

ਬਾਝੁ ਗੁਰੂ ਜਗਤੁ ਬਉਰਾਨਾ ਨਾਵੈ ਸਾਰ ਨ ਪਾਈ ॥
बाझु गुरू जगतु बउराना नावै सार न पाई ॥

गुरूशिवाय जग वेडे आहे. तो नामाच्या सार्थकतेची कदर करत नाही.

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਸੇ ਪਰਵਾਣੁ ਜਿਨੑ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਈ ॥
सतिगुरु सेवहि से परवाणु जिन जोती जोति मिलाई ॥

जे खऱ्या गुरूंची सेवा करतात ते स्वीकारले जातात. त्यांचा प्रकाश प्रकाशात विलीन होतो.

ਸੋ ਸਾਹਿਬੁ ਸੋ ਸੇਵਕੁ ਤੇਹਾ ਜਿਸੁ ਭਾਣਾ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ ॥
सो साहिबु सो सेवकु तेहा जिसु भाणा मंनि वसाई ॥

जो सेवक परमेश्वराच्या इच्छेला आपल्या मनात ठसवतो, तो आपल्या स्वामीसारखाच होतो.

ਆਪਣੈ ਭਾਣੈ ਕਹੁ ਕਿਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਅੰਧਾ ਅੰਧੁ ਕਮਾਈ ॥
आपणै भाणै कहु किनि सुखु पाइआ अंधा अंधु कमाई ॥

मला सांगा, स्वतःच्या इच्छेनुसार शांती कोणाला मिळाली आहे? आंधळेपणात आंधळे कृत्य करतात.

ਬਿਖਿਆ ਕਦੇ ਹੀ ਰਜੈ ਨਾਹੀ ਮੂਰਖ ਭੁਖ ਨ ਜਾਈ ॥
बिखिआ कदे ही रजै नाही मूरख भुख न जाई ॥

वाईट आणि भ्रष्टाचाराने कोणीही कधीच समाधानी आणि पूर्ण होत नाही. मुर्खाची भूक भागत नाही.

ਦੂਜੈ ਸਭੁ ਕੋ ਲਗਿ ਵਿਗੁਤਾ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਬੂਝ ਨ ਪਾਈ ॥
दूजै सभु को लगि विगुता बिनु सतिगुर बूझ न पाई ॥

द्वैताशी संलग्न, सर्व नाश पावले; खऱ्या गुरूशिवाय समज नाही.

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਸੋ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ਜਿਸ ਨੋ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਰਜਾਈ ॥੨੦॥
सतिगुरु सेवे सो सुखु पाए जिस नो किरपा करे रजाई ॥२०॥

जे खऱ्या गुरूंची सेवा करतात त्यांना शांती मिळते; त्यांना परमेश्वराच्या इच्छेने कृपा प्राप्त झाली आहे. ||20||

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥
सलोक मः १ ॥

सालोक, पहिली मेहल:

ਸਰਮੁ ਧਰਮੁ ਦੁਇ ਨਾਨਕਾ ਜੇ ਧਨੁ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥
सरमु धरमु दुइ नानका जे धनु पलै पाइ ॥

हे नानक, नम्रता आणि धार्मिकता हे दोन्ही गुण ज्यांना खरी संपत्ती प्राप्त झाली आहे.

ਸੋ ਧਨੁ ਮਿਤ੍ਰੁ ਨ ਕਾਂਢੀਐ ਜਿਤੁ ਸਿਰਿ ਚੋਟਾਂ ਖਾਇ ॥
सो धनु मित्रु न कांढीऐ जितु सिरि चोटां खाइ ॥

त्या संपत्तीला तुमचा मित्र म्हणून संबोधू नका, ज्यामुळे तुमचे डोके दुखते.

ਜਿਨ ਕੈ ਪਲੈ ਧਨੁ ਵਸੈ ਤਿਨ ਕਾ ਨਾਉ ਫਕੀਰ ॥
जिन कै पलै धनु वसै तिन का नाउ फकीर ॥

ज्यांच्याकडे केवळ ही ऐहिक संपत्ती असते त्यांना गरीब म्हणून ओळखले जाते.

ਜਿਨੑ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਤੂ ਵਸਹਿ ਤੇ ਨਰ ਗੁਣੀ ਗਹੀਰ ॥੧॥
जिन कै हिरदै तू वसहि ते नर गुणी गहीर ॥१॥

परंतु हे परमेश्वरा, ज्यांच्या हृदयात तू वास करतोस ते लोक सद्गुणांचे सागर आहेत. ||1||

ਮਃ ੧ ॥
मः १ ॥

पहिली मेहल:

ਦੁਖੀ ਦੁਨੀ ਸਹੇੜੀਐ ਜਾਇ ਤ ਲਗਹਿ ਦੁਖ ॥
दुखी दुनी सहेड़ीऐ जाइ त लगहि दुख ॥

ऐहिक संपत्ती दुःखाने व दुःखाने प्राप्त होते; जेव्हा ते निघून जातात तेव्हा ते दुःख आणि दुःख सोडतात.

ਨਾਨਕ ਸਚੇ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਕਿਸੈ ਨ ਲਥੀ ਭੁਖ ॥
नानक सचे नाम बिनु किसै न लथी भुख ॥

हे नानक, खऱ्या नामाशिवाय भूक कधीच भागत नाही.

ਰੂਪੀ ਭੁਖ ਨ ਉਤਰੈ ਜਾਂ ਦੇਖਾਂ ਤਾਂ ਭੁਖ ॥
रूपी भुख न उतरै जां देखां तां भुख ॥

सौंदर्य भूक भागवत नाही; जेव्हा माणूस सौंदर्य पाहतो तेव्हा त्याला आणखी भूक लागते.

ਜੇਤੇ ਰਸ ਸਰੀਰ ਕੇ ਤੇਤੇ ਲਗਹਿ ਦੁਖ ॥੨॥
जेते रस सरीर के तेते लगहि दुख ॥२॥

शरीराची जितकी सुखं आहेत, तितकीच त्याला त्रास देणारी वेदना आहेत. ||2||

ਮਃ ੧ ॥
मः १ ॥

पहिली मेहल:

ਅੰਧੀ ਕੰਮੀ ਅੰਧੁ ਮਨੁ ਮਨਿ ਅੰਧੈ ਤਨੁ ਅੰਧੁ ॥
अंधी कंमी अंधु मनु मनि अंधै तनु अंधु ॥

आंधळेपणाने वागल्याने मन आंधळे होते. आंधळे मन शरीराला आंधळे बनवते.

ਚਿਕੜਿ ਲਾਇਐ ਕਿਆ ਥੀਐ ਜਾਂ ਤੁਟੈ ਪਥਰ ਬੰਧੁ ॥
चिकड़ि लाइऐ किआ थीऐ जां तुटै पथर बंधु ॥

माती आणि प्लास्टरने बांध का बनवायचा? दगडांनी बांधलेला बांध सुद्धा रस्ता देतो.

ਬੰਧੁ ਤੁਟਾ ਬੇੜੀ ਨਹੀ ਨਾ ਤੁਲਹਾ ਨਾ ਹਾਥ ॥
बंधु तुटा बेड़ी नही ना तुलहा ना हाथ ॥

धरण फुटले आहे. एकही बोट नाही. तराफा नाही. पाण्याची खोली अथांग आहे.

ਨਾਨਕ ਸਚੇ ਨਾਮ ਵਿਣੁ ਕੇਤੇ ਡੁਬੇ ਸਾਥ ॥੩॥
नानक सचे नाम विणु केते डुबे साथ ॥३॥

हे नानक, खऱ्या नामाशिवाय अनेक लोक बुडाले आहेत. ||3||

ਮਃ ੧ ॥
मः १ ॥

पहिली मेहल:

ਲਖ ਮਣ ਸੁਇਨਾ ਲਖ ਮਣ ਰੁਪਾ ਲਖ ਸਾਹਾ ਸਿਰਿ ਸਾਹ ॥
लख मण सुइना लख मण रुपा लख साहा सिरि साह ॥

हजारो पौंड सोने आणि हजारो पौंड चांदी; हजारो राजांच्या डोक्यावर राजा.

ਲਖ ਲਸਕਰ ਲਖ ਵਾਜੇ ਨੇਜੇ ਲਖੀ ਘੋੜੀ ਪਾਤਿਸਾਹ ॥
लख लसकर लख वाजे नेजे लखी घोड़ी पातिसाह ॥

हजारो सैन्य, हजारो कूच करणारे बँड आणि भाले; हजारो घोडेस्वारांचा सम्राट.

ਜਿਥੈ ਸਾਇਰੁ ਲੰਘਣਾ ਅਗਨਿ ਪਾਣੀ ਅਸਗਾਹ ॥
जिथै साइरु लंघणा अगनि पाणी असगाह ॥

अग्नी आणि पाण्याचा अथांग सागर पार केला पाहिजे.

ਕੰਧੀ ਦਿਸਿ ਨ ਆਵਈ ਧਾਹੀ ਪਵੈ ਕਹਾਹ ॥
कंधी दिसि न आवई धाही पवै कहाह ॥

दुसरा किनारा दिसत नाही; फक्त दयनीय रडण्याचा आवाज ऐकू येतो.

ਨਾਨਕ ਓਥੈ ਜਾਣੀਅਹਿ ਸਾਹ ਕੇਈ ਪਾਤਿਸਾਹ ॥੪॥
नानक ओथै जाणीअहि साह केई पातिसाह ॥४॥

हे नानक, तेथे कोणीही राजा आहे की सम्राट आहे हे कळेल. ||4||

ਪਉੜੀ ॥
पउड़ी ॥

पौरी:

ਇਕਨਾ ਗਲੀਂ ਜੰਜੀਰ ਬੰਦਿ ਰਬਾਣੀਐ ॥
इकना गलीं जंजीर बंदि रबाणीऐ ॥

काहींच्या गळ्यात साखळ्या आहेत, परमेश्वराच्या बंधनात.

ਬਧੇ ਛੁਟਹਿ ਸਚਿ ਸਚੁ ਪਛਾਣੀਐ ॥
बधे छुटहि सचि सचु पछाणीऐ ॥

ते बंधनातून मुक्त होतात, खऱ्या परमेश्वराला सत्य समजतात.


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430