श्री गुरु ग्रंथ साहिब

पान - 944


ਗੁਪਤੀ ਬਾਣੀ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥
गुपती बाणी परगटु होइ ॥

शब्दाची लपलेली बाणी प्रकट होते.

ਨਾਨਕ ਪਰਖਿ ਲਏ ਸਚੁ ਸੋਇ ॥੫੩॥
नानक परखि लए सचु सोइ ॥५३॥

हे नानक, खरा परमेश्वर प्रगट आणि ज्ञात आहे. ||५३||

ਸਹਜ ਭਾਇ ਮਿਲੀਐ ਸੁਖੁ ਹੋਵੈ ॥
सहज भाइ मिलीऐ सुखु होवै ॥

अंतःप्रेरणेने आणि प्रेमाने परमेश्वराची भेट झाली की शांती मिळते.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਗੈ ਨੀਦ ਨ ਸੋਵੈ ॥
गुरमुखि जागै नीद न सोवै ॥

गुरुमुख जागृत व जागृत राहतो; त्याला झोप येत नाही.

ਸੁੰਨ ਸਬਦੁ ਅਪਰੰਪਰਿ ਧਾਰੈ ॥
सुंन सबदु अपरंपरि धारै ॥

तो अमर्याद, निरपेक्ष शब्द अंतर्मनात अंतर्भूत करतो.

ਕਹਤੇ ਮੁਕਤੁ ਸਬਦਿ ਨਿਸਤਾਰੈ ॥
कहते मुकतु सबदि निसतारै ॥

शब्दाचा जप केल्याने तो मुक्त होतो आणि इतरांचाही उद्धार करतो.

ਗੁਰ ਕੀ ਦੀਖਿਆ ਸੇ ਸਚਿ ਰਾਤੇ ॥
गुर की दीखिआ से सचि राते ॥

जे गुरूंच्या शिकवणीचे पालन करतात ते सत्याशी एकरूप होतात.

ਨਾਨਕ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਮਿਲਣ ਨਹੀ ਭ੍ਰਾਤੇ ॥੫੪॥
नानक आपु गवाइ मिलण नही भ्राते ॥५४॥

हे नानक, जे आपला स्वाभिमान नाहीसा करतात ते परमेश्वराला भेटतात; ते संशयाने वेगळे राहत नाहीत. ||५४||

ਕੁਬੁਧਿ ਚਵਾਵੈ ਸੋ ਕਿਤੁ ਠਾਇ ॥
कुबुधि चवावै सो कितु ठाइ ॥

"ते स्थान कोठे आहे, जेथे वाईट विचारांचा नाश होतो?

ਕਿਉ ਤਤੁ ਨ ਬੂਝੈ ਚੋਟਾ ਖਾਇ ॥
किउ ततु न बूझै चोटा खाइ ॥

नश्वराला वास्तवाचे सार समजत नाही; त्याला दुःख का सहन करावे लागेल?"

ਜਮ ਦਰਿ ਬਾਧੇ ਕੋਇ ਨ ਰਾਖੈ ॥
जम दरि बाधे कोइ न राखै ॥

मृत्यूच्या दारात बांधलेल्याला कोणीही वाचवू शकत नाही.

ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਨਾਹੀ ਪਤਿ ਸਾਖੈ ॥
बिनु सबदै नाही पति साखै ॥

शब्दाशिवाय कोणाचेही श्रेय किंवा मान नाही.

ਕਿਉ ਕਰਿ ਬੂਝੈ ਪਾਵੈ ਪਾਰੁ ॥
किउ करि बूझै पावै पारु ॥

"समज कशी मिळवता येईल आणि ओलांडता येईल?"

ਨਾਨਕ ਮਨਮੁਖਿ ਨ ਬੁਝੈ ਗਵਾਰੁ ॥੫੫॥
नानक मनमुखि न बुझै गवारु ॥५५॥

हे नानक, मूर्ख स्वार्थी मनमुखाला कळत नाही. ||५५||

ਕੁਬੁਧਿ ਮਿਟੈ ਗੁਰਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰਿ ॥
कुबुधि मिटै गुरसबदु बीचारि ॥

गुरूंच्या वचनाचे चिंतन केल्याने वाईट विचार नाहीसे होतात.

ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਮੋਖ ਦੁਆਰ ॥
सतिगुरु भेटै मोख दुआर ॥

खऱ्या गुरूंच्या भेटीने मुक्तीचे द्वार सापडते.

ਤਤੁ ਨ ਚੀਨੈ ਮਨਮੁਖੁ ਜਲਿ ਜਾਇ ॥
ततु न चीनै मनमुखु जलि जाइ ॥

स्वार्थी मनमुखाला वास्तवाचे मर्म समजत नाही आणि तो जळून राख होतो.

ਦੁਰਮਤਿ ਵਿਛੁੜਿ ਚੋਟਾ ਖਾਇ ॥
दुरमति विछुड़ि चोटा खाइ ॥

त्याची वाईट बुद्धी त्याला परमेश्वरापासून दूर करते आणि त्याला त्रास होतो.

ਮਾਨੈ ਹੁਕਮੁ ਸਭੇ ਗੁਣ ਗਿਆਨ ॥
मानै हुकमु सभे गुण गिआन ॥

परमेश्वराच्या आदेशाचा स्वीकार केल्याने त्याला सर्व सद्गुण आणि आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त होते.

ਨਾਨਕ ਦਰਗਹ ਪਾਵੈ ਮਾਨੁ ॥੫੬॥
नानक दरगह पावै मानु ॥५६॥

हे नानक, परमेश्वराच्या दरबारात त्यांचा सन्मान आहे. ||५६||

ਸਾਚੁ ਵਖਰੁ ਧਨੁ ਪਲੈ ਹੋਇ ॥
साचु वखरु धनु पलै होइ ॥

ज्याच्याकडे माल आहे, खऱ्या नामाची संपत्ती आहे,

ਆਪਿ ਤਰੈ ਤਾਰੇ ਭੀ ਸੋਇ ॥
आपि तरै तारे भी सोइ ॥

ओलांडतो, आणि त्याच्याबरोबर इतरांनाही घेऊन जातो.

ਸਹਜਿ ਰਤਾ ਬੂਝੈ ਪਤਿ ਹੋਇ ॥
सहजि रता बूझै पति होइ ॥

जो अंतर्ज्ञानाने समजून घेतो आणि भगवंताशी एकरूप होतो, त्याचा सन्मान होतो.

ਤਾ ਕੀ ਕੀਮਤਿ ਕਰੈ ਨ ਕੋਇ ॥
ता की कीमति करै न कोइ ॥

त्याच्या योग्यतेचा कोणीही अंदाज लावू शकत नाही.

ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥
जह देखा तह रहिआ समाइ ॥

मी जिकडे पाहतो तिकडे मला परमेश्वर व्यापलेला आणि व्यापलेला दिसतो.

ਨਾਨਕ ਪਾਰਿ ਪਰੈ ਸਚ ਭਾਇ ॥੫੭॥
नानक पारि परै सच भाइ ॥५७॥

हे नानक, खऱ्या परमेश्वराच्या प्रेमाने, माणूस पार करतो. ||५७||

ਸੁ ਸਬਦ ਕਾ ਕਹਾ ਵਾਸੁ ਕਥੀਅਲੇ ਜਿਤੁ ਤਰੀਐ ਭਵਜਲੁ ਸੰਸਾਰੋ ॥
सु सबद का कहा वासु कथीअले जितु तरीऐ भवजलु संसारो ॥

"शब्द कोठे राहावे असे म्हटले आहे? काय आपल्याला भयंकर जग-सागर पार करेल?

ਤ੍ਰੈ ਸਤ ਅੰਗੁਲ ਵਾਈ ਕਹੀਐ ਤਿਸੁ ਕਹੁ ਕਵਨੁ ਅਧਾਰੋ ॥
त्रै सत अंगुल वाई कहीऐ तिसु कहु कवनु अधारो ॥

श्वास, श्वास बाहेर टाकल्यावर, दहा बोटांची लांबी वाढवते; श्वासाचा आधार काय आहे?

ਬੋਲੈ ਖੇਲੈ ਅਸਥਿਰੁ ਹੋਵੈ ਕਿਉ ਕਰਿ ਅਲਖੁ ਲਖਾਏ ॥
बोलै खेलै असथिरु होवै किउ करि अलखु लखाए ॥

बोलणे आणि खेळणे, माणूस स्थिर आणि स्थिर कसा असू शकतो? न दिसणारे कसे पाहता येईल?"

ਸੁਣਿ ਸੁਆਮੀ ਸਚੁ ਨਾਨਕੁ ਪ੍ਰਣਵੈ ਅਪਣੇ ਮਨ ਸਮਝਾਏ ॥
सुणि सुआमी सचु नानकु प्रणवै अपणे मन समझाए ॥

हे स्वामी ऐका; नानक खरोखर प्रार्थना करतात. स्वतःच्या मनाला शिकवा.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦੇ ਸਚਿ ਲਿਵ ਲਾਗੈ ਕਰਿ ਨਦਰੀ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ॥
गुरमुखि सबदे सचि लिव लागै करि नदरी मेलि मिलाए ॥

गुरुमुख खऱ्या शब्दाशी प्रेमाने जोडलेला असतो. त्याची कृपादृष्टी देऊन, तो आपल्याला त्याच्या संघात एकत्र करतो.

ਆਪੇ ਦਾਨਾ ਆਪੇ ਬੀਨਾ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਸਮਾਏ ॥੫੮॥
आपे दाना आपे बीना पूरै भागि समाए ॥५८॥

तो स्वतः सर्वज्ञ आणि सर्व पाहणारा आहे. परिपूर्ण नियतीने, आपण त्याच्यामध्ये विलीन होतो. ||५८||

ਸੁ ਸਬਦ ਕਉ ਨਿਰੰਤਰਿ ਵਾਸੁ ਅਲਖੰ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਸੋਈ ॥
सु सबद कउ निरंतरि वासु अलखं जह देखा तह सोई ॥

ते शब्द सर्व प्राणिमात्रांच्या केंद्रकात खोलवर राहतात. देव अदृश्य आहे; मी जिकडे पाहतो तिकडे मला तो दिसतो.

ਪਵਨ ਕਾ ਵਾਸਾ ਸੁੰਨ ਨਿਵਾਸਾ ਅਕਲ ਕਲਾ ਧਰ ਸੋਈ ॥
पवन का वासा सुंन निवासा अकल कला धर सोई ॥

वायु हे परम परमेश्वराचे निवासस्थान आहे. त्याच्याकडे कोणतेही गुण नाहीत; त्याच्याकडे सर्व गुण आहेत.

ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸਬਦੁ ਘਟ ਮਹਿ ਵਸੈ ਵਿਚਹੁ ਭਰਮੁ ਗਵਾਏ ॥
नदरि करे सबदु घट महि वसै विचहु भरमु गवाए ॥

जेव्हा तो त्याच्या कृपेची दृष्टी देतो तेव्हा शब्द हृदयात राहतो आणि आतून शंका नाहीशी होते.

ਤਨੁ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਨਿਰਮਲ ਬਾਣੀ ਨਾਮੁੋ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥
तनु मनु निरमलु निरमल बाणी नामुो मंनि वसाए ॥

शरीर आणि मन निर्दोष बनतात, त्यांच्या बाणीच्या पवित्र वचनाने. त्याचे नाम आपल्या मनात धारण करू द्या.

ਸਬਦਿ ਗੁਰੂ ਭਵਸਾਗਰੁ ਤਰੀਐ ਇਤ ਉਤ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ॥
सबदि गुरू भवसागरु तरीऐ इत उत एको जाणै ॥

शब्द हा गुरू आहे, जो तुम्हाला भयंकर विश्वसागरातून पार करतो. येथे आणि यापुढे केवळ एकच परमेश्वर जाणून घ्या.

ਚਿਹਨੁ ਵਰਨੁ ਨਹੀ ਛਾਇਆ ਮਾਇਆ ਨਾਨਕ ਸਬਦੁ ਪਛਾਣੈ ॥੫੯॥
चिहनु वरनु नही छाइआ माइआ नानक सबदु पछाणै ॥५९॥

त्याला कोणतेही रूप किंवा रंग, सावली किंवा भ्रम नाही; हे नानक, शब्द जाण. ||५९||

ਤ੍ਰੈ ਸਤ ਅੰਗੁਲ ਵਾਈ ਅਉਧੂ ਸੁੰਨ ਸਚੁ ਆਹਾਰੋ ॥
त्रै सत अंगुल वाई अउधू सुंन सचु आहारो ॥

हे एकांतिक संन्यासी, खरा, निरपेक्ष परमेश्वर म्हणजे सोडलेल्या श्वासाचा आधार आहे, जो दहा बोटांच्या लांबीपर्यंत पसरतो.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੋਲੈ ਤਤੁ ਬਿਰੋਲੈ ਚੀਨੈ ਅਲਖ ਅਪਾਰੋ ॥
गुरमुखि बोलै ततु बिरोलै चीनै अलख अपारो ॥

गुरुमुख वास्तवाचे सार बोलतो आणि मंथन करतो, आणि अदृश्य, अनंत परमेश्वराची जाणीव करतो.

ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਮੇਟੈ ਸਬਦੁ ਵਸਾਏ ਤਾ ਮਨਿ ਚੂਕੈ ਅਹੰਕਾਰੋ ॥
त्रै गुण मेटै सबदु वसाए ता मनि चूकै अहंकारो ॥

तिन्ही गुणांचे निर्मूलन करून तो शब्द आत धारण करतो आणि मग त्याचे मन अहंकारापासून मुक्त होते.

ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ਤਾ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਲਗੈ ਪਿਆਰੋ ॥
अंतरि बाहरि एको जाणै ता हरि नामि लगै पिआरो ॥

आतून आणि बाहेर, तो एकट्या परमेश्वरालाच ओळखतो; तो परमेश्वराच्या नावावर प्रेम करतो.

ਸੁਖਮਨਾ ਇੜਾ ਪਿੰਗੁਲਾ ਬੂਝੈ ਜਾ ਆਪੇ ਅਲਖੁ ਲਖਾਏ ॥
सुखमना इड़ा पिंगुला बूझै जा आपे अलखु लखाए ॥

तो सुषमना, इडा आणि पिंगला समजून घेतो, जेव्हा अदृश्य परमेश्वर स्वतःला प्रकट करतो.

ਨਾਨਕ ਤਿਹੁ ਤੇ ਊਪਰਿ ਸਾਚਾ ਸਤਿਗੁਰ ਸਬਦਿ ਸਮਾਏ ॥੬੦॥
नानक तिहु ते ऊपरि साचा सतिगुर सबदि समाए ॥६०॥

हे नानक, खरा परमेश्वर या तीन ऊर्जा वाहिन्यांच्या वर आहे. खऱ्या गुरूंच्या शब्दाने, माणूस त्याच्यात विलीन होतो. ||60||

ਮਨ ਕਾ ਜੀਉ ਪਵਨੁ ਕਥੀਅਲੇ ਪਵਨੁ ਕਹਾ ਰਸੁ ਖਾਈ ॥
मन का जीउ पवनु कथीअले पवनु कहा रसु खाई ॥

"हवा हा मनाचा आत्मा आहे असे म्हणतात. पण हवा कशाला खायला घालते?

ਗਿਆਨ ਕੀ ਮੁਦ੍ਰਾ ਕਵਨ ਅਉਧੂ ਸਿਧ ਕੀ ਕਵਨ ਕਮਾਈ ॥
गिआन की मुद्रा कवन अउधू सिध की कवन कमाई ॥

अध्यात्मिक गुरू आणि एकांतिक संन्यासी यांचा मार्ग काय आहे? सिद्धाचा व्यवसाय काय आहे?"


सूची (1 - 1430)
जप पान: 1 - 8
सो दर पान: 8 - 10
सो पुरख पान: 10 - 12
सोहला पान: 12 - 13
सिरी राग पान: 14 - 93
राग माझ पान: 94 - 150
राग गउड़ी पान: 151 - 346
राग आसा पान: 347 - 488
राग गूजरी पान: 489 - 526
राग देवगणधारी पान: 527 - 536
राग बिहागड़ा पान: 537 - 556
राग वढ़हंस पान: 557 - 594
राग सोरठ पान: 595 - 659
राग धनसारी पान: 660 - 695
राग जैतसरी पान: 696 - 710
राग तोडी पान: 711 - 718
राग बैराडी पान: 719 - 720
राग तिलंग पान: 721 - 727
राग सूही पान: 728 - 794
राग बिलावल पान: 795 - 858
राग गोंड पान: 859 - 875
राग रामकली पान: 876 - 974
राग नट नारायण पान: 975 - 983
राग माली पान: 984 - 988
राग मारू पान: 989 - 1106
राग तुखारी पान: 1107 - 1117
राग केदारा पान: 1118 - 1124
राग भैरौ पान: 1125 - 1167
राग वसंत पान: 1168 - 1196
राग सारंगस पान: 1197 - 1253
राग मलार पान: 1254 - 1293
राग कानडा पान: 1294 - 1318
राग कल्याण पान: 1319 - 1326
राग प्रभाती पान: 1327 - 1351
राग जयवंती पान: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पान: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पान: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पान: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पान: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पान: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पान: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पान: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पान: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पान: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पान: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पान: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पान: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पान: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पान: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पान: 1429 - 1429
रागमाला पान: 1430 - 1430