श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 243


ਗਉੜੀ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੧ ॥
गउड़ी छंत महला १ ॥

गौरी, छन्त, प्रथम मेहल: १.

ਸੁਣਿ ਨਾਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜੀਉ ਏਕਲੜੀ ਬਨ ਮਾਹੇ ॥
सुणि नाह प्रभू जीउ एकलड़ी बन माहे ॥

शृणु मम प्रिय पति देव - अहं सर्वः प्रान्तरे एकः एव अस्मि।

ਕਿਉ ਧੀਰੈਗੀ ਨਾਹ ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਭ ਵੇਪਰਵਾਹੇ ॥
किउ धीरैगी नाह बिना प्रभ वेपरवाहे ॥

कथं त्वया विना सान्त्वनां प्राप्नुयाम् मम निश्चिन्ता पति देव।

ਧਨ ਨਾਹ ਬਾਝਹੁ ਰਹਿ ਨ ਸਾਕੈ ਬਿਖਮ ਰੈਣਿ ਘਣੇਰੀਆ ॥
धन नाह बाझहु रहि न साकै बिखम रैणि घणेरीआ ॥

आत्मा-वधूः पतिं विना जीवितुं न शक्नोति; तस्याः कृते रात्रौ एतावत् दुःखदः अस्ति।

ਨਹ ਨੀਦ ਆਵੈ ਪ੍ਰੇਮੁ ਭਾਵੈ ਸੁਣਿ ਬੇਨੰਤੀ ਮੇਰੀਆ ॥
नह नीद आवै प्रेमु भावै सुणि बेनंती मेरीआ ॥

निद्रा न आगच्छति। अहं मम प्रियस्य प्रेम्णा अस्मि। कृपया, मम प्रार्थनां शृणुत!

ਬਾਝਹੁ ਪਿਆਰੇ ਕੋਇ ਨ ਸਾਰੇ ਏਕਲੜੀ ਕੁਰਲਾਏ ॥
बाझहु पिआरे कोइ न सारे एकलड़ी कुरलाए ॥

मम प्रियादन्यः कोऽपि मम चिन्तां न करोति; अहं प्रान्तरे एकः एव रोदिमि।

ਨਾਨਕ ਸਾ ਧਨ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਈ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੁਖੁ ਪਾਏ ॥੧॥
नानक सा धन मिलै मिलाई बिनु प्रीतम दुखु पाए ॥१॥

हे नानक वधूः मिलति यदा सः तां समागमं करोति; प्रियं विना सा दुःखं प्राप्नोति। ||१||

ਪਿਰਿ ਛੋਡਿਅੜੀ ਜੀਉ ਕਵਣੁ ਮਿਲਾਵੈ ॥
पिरि छोडिअड़ी जीउ कवणु मिलावै ॥

सा भर्त्रा विरक्ता भगवता - केन सह तां संयोजयितुं शक्नोति।

ਰਸਿ ਪ੍ਰੇਮਿ ਮਿਲੀ ਜੀਉ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਵੈ ॥
रसि प्रेमि मिली जीउ सबदि सुहावै ॥

तस्य प्रेम्णः स्वादनं कृत्वा सा तं मिलति, तस्य शब्दस्य सुन्दरस्य वचनस्य माध्यमेन।

ਸਬਦੇ ਸੁਹਾਵੈ ਤਾ ਪਤਿ ਪਾਵੈ ਦੀਪਕ ਦੇਹ ਉਜਾਰੈ ॥
सबदे सुहावै ता पति पावै दीपक देह उजारै ॥

शाबादभूषिता पतिं लभते, तस्याः शरीरं आध्यात्मिकप्रज्ञादीपेन प्रकाशितम्।

ਸੁਣਿ ਸਖੀ ਸਹੇਲੀ ਸਾਚਿ ਸੁਹੇਲੀ ਸਾਚੇ ਕੇ ਗੁਣ ਸਾਰੈ ॥
सुणि सखी सहेली साचि सुहेली साचे के गुण सारै ॥

शृणुत हे मम मित्राणि सहचराः - या सा शान्तियुक्ता सत्येश्वरं तस्य सत्यं स्तुतिषु च वसति।

ਸਤਿਗੁਰਿ ਮੇਲੀ ਤਾ ਪਿਰਿ ਰਾਵੀ ਬਿਗਸੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ॥
सतिगुरि मेली ता पिरि रावी बिगसी अंम्रित बाणी ॥

सत्यगुरुं मिलित्वा सा भर्त्रा भगवता लुप्ता, भोक्ता च भवति; सा तस्य बनिस्य अम्ब्रोसियलवचनेन सह प्रफुल्लति।

ਨਾਨਕ ਸਾ ਧਨ ਤਾ ਪਿਰੁ ਰਾਵੇ ਜਾ ਤਿਸ ਕੈ ਮਨਿ ਭਾਣੀ ॥੨॥
नानक सा धन ता पिरु रावे जा तिस कै मनि भाणी ॥२॥

भर्ता भगवन् वधूं मनसा प्रीतिं रमते नानक । ||२||

ਮਾਇਆ ਮੋਹਣੀ ਨੀਘਰੀਆ ਜੀਉ ਕੂੜਿ ਮੁਠੀ ਕੂੜਿਆਰੇ ॥
माइआ मोहणी नीघरीआ जीउ कूड़ि मुठी कूड़िआरे ॥

माया प्रति आकर्षणं तां निराश्रयम् अकरोत्; मिथ्या मिथ्याना वञ्चिताः भवन्ति।

ਕਿਉ ਖੂਲੈ ਗਲ ਜੇਵੜੀਆ ਜੀਉ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਅਤਿ ਪਿਆਰੇ ॥
किउ खूलै गल जेवड़ीआ जीउ बिनु गुर अति पिआरे ॥

कथं तस्याः कण्ठे पाशः विमुच्यते, परमप्रियगुरुं विना।

ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪਿਆਰੇ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੇ ਤਿਸ ਹੀ ਕਾ ਸੋ ਹੋਵੈ ॥
हरि प्रीति पिआरे सबदि वीचारे तिस ही का सो होवै ॥

यः प्रियेश्वरं प्रेम करोति, शब्दं च चिन्तयति, सः तस्य एव भवति।

ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਅਨੇਕ ਨਾਵਣ ਕਿਉ ਅੰਤਰ ਮਲੁ ਧੋਵੈ ॥
पुंन दान अनेक नावण किउ अंतर मलु धोवै ॥

दानं दत्त्वा असंख्यशुद्धिस्नानानि कथं हृदयस्य अन्तः मलिनतां प्रक्षालितुं शक्नुवन्ति ।

ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਗਤਿ ਕੋਇ ਨ ਪਾਵੈ ਹਠਿ ਨਿਗ੍ਰਹਿ ਬੇਬਾਣੈ ॥
नाम बिना गति कोइ न पावै हठि निग्रहि बेबाणै ॥

नाम विना कोऽपि मोक्षं लभते। हठी आत्मसंस्कारः प्रान्तरे वासः च न किमपि प्रयोजनम् ।

ਨਾਨਕ ਸਚ ਘਰੁ ਸਬਦਿ ਸਿਞਾਪੈ ਦੁਬਿਧਾ ਮਹਲੁ ਕਿ ਜਾਣੈ ॥੩॥
नानक सच घरु सबदि सिञापै दुबिधा महलु कि जाणै ॥३॥

शब्देन सत्यस्य गृहं सिद्ध्यति नानक। तस्य सान्निध्यभवनं कथं द्वैतेन ज्ञायते? ||३||

ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਸਚਾ ਜੀਉ ਸਬਦੁ ਸਚਾ ਵੀਚਾਰੋ ॥
तेरा नामु सचा जीउ सबदु सचा वीचारो ॥

सत्यं तव नाम प्रियेश्वर; सत्यं भवतः शब्दस्य चिन्तनम्।

ਤੇਰਾ ਮਹਲੁ ਸਚਾ ਜੀਉ ਨਾਮੁ ਸਚਾ ਵਾਪਾਰੋ ॥
तेरा महलु सचा जीउ नामु सचा वापारो ॥

सत्यं तव सान्निध्यभवनं प्रिये सत्यं तव नाम्ना व्यापारः ।

ਨਾਮ ਕਾ ਵਾਪਾਰੁ ਮੀਠਾ ਭਗਤਿ ਲਾਹਾ ਅਨਦਿਨੋ ॥
नाम का वापारु मीठा भगति लाहा अनदिनो ॥

तव नाम्ना व्यापारः अतीव मधुरः अस्ति; भक्ताः एतत् लाभं रात्रौ दिवा अर्जयन्ति।

ਤਿਸੁ ਬਾਝੁ ਵਖਰੁ ਕੋਇ ਨ ਸੂਝੈ ਨਾਮੁ ਲੇਵਹੁ ਖਿਨੁ ਖਿਨੋ ॥
तिसु बाझु वखरु कोइ न सूझै नामु लेवहु खिनु खिनो ॥

एतस्मात् परं अन्यत् किमपि व्यापारं चिन्तयितुं न शक्नोमि । अतः एकैक क्षण नाम जप करें।

ਪਰਖਿ ਲੇਖਾ ਨਦਰਿ ਸਾਚੀ ਕਰਮਿ ਪੂਰੈ ਪਾਇਆ ॥
परखि लेखा नदरि साची करमि पूरै पाइआ ॥

लेखा पठ्यते; सत्येश्वरप्रसादेन सुकर्मणा च सिद्धेश्वरः लभ्यते।

ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਹਾ ਰਸੁ ਮੀਠਾ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਸਚੁ ਪਾਇਆ ॥੪॥੨॥
नानक नामु महा रसु मीठा गुरि पूरै सचु पाइआ ॥४॥२॥

नानक अमृतं तावत् मधुरम् | सिद्धसत्यगुरुद्वारा लभ्यते। ||४||२||

ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੩ ॥
रागु गउड़ी पूरबी छंत महला ३ ॥

राग गौरी पूरबी, छंट, तृतीय मेहल: १.

ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सति नामु करता पुरखु गुरप्रसादि ॥

एकः सार्वभौमिकः प्रजापतिः ईश्वरः। सत्यं नाम । सृजनात्मकः व्यक्तिः । गुरुप्रसादेन : १.

ਸਾ ਧਨ ਬਿਨਉ ਕਰੇ ਜੀਉ ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਣ ਸਾਰੇ ॥
सा धन बिनउ करे जीउ हरि के गुण सारे ॥

आत्मा-वधूः स्वस्य प्रियेश्वराय प्रार्थनां करोति; सा तस्य गौरवपूर्णगुणेषु निवसति।

ਖਿਨੁ ਪਲੁ ਰਹਿ ਨ ਸਕੈ ਜੀਉ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਪਿਆਰੇ ॥
खिनु पलु रहि न सकै जीउ बिनु हरि पिआरे ॥

न शक्नोति जीवितुं प्रियेश्वरं विना क्षणं क्षणमपि ।

ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਪਿਆਰੇ ਰਹਿ ਨ ਸਾਕੈ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਈਐ ॥
बिनु हरि पिआरे रहि न साकै गुर बिनु महलु न पाईऐ ॥

सा प्रियेश्वरं विना जीवितुं न शक्नोति; गुरुं विना तस्य सान्निध्यस्य भवनं न लभ्यते।

ਜੋ ਗੁਰੁ ਕਹੈ ਸੋਈ ਪਰੁ ਕੀਜੈ ਤਿਸਨਾ ਅਗਨਿ ਬੁਝਾਈਐ ॥
जो गुरु कहै सोई परु कीजै तिसना अगनि बुझाईऐ ॥

गुरुः यत् ब्रूति तत् अवश्यं कुर्यात् कामाग्निशामनाय।

ਹਰਿ ਸਾਚਾ ਸੋਈ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ਬਿਨੁ ਸੇਵਿਐ ਸੁਖੁ ਨ ਪਾਏ ॥
हरि साचा सोई तिसु बिनु अवरु न कोई बिनु सेविऐ सुखु न पाए ॥

प्रभुः सत्यः अस्ति; तमव्यतिरिक्तः कोऽपि नास्ति। तस्य सेवां विना शान्तिः न लभ्यते।

ਨਾਨਕ ਸਾ ਧਨ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਈ ਜਿਸ ਨੋ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ ॥੧॥
नानक सा धन मिलै मिलाई जिस नो आपि मिलाए ॥१॥

भगवता स्वयं संयोजयति सा आत्मा वधूः तेन सह संयुज्यते; सः एव तया सह विलीयते। ||१||

ਧਨ ਰੈਣਿ ਸੁਹੇਲੜੀਏ ਜੀਉ ਹਰਿ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਏ ॥
धन रैणि सुहेलड़ीए जीउ हरि सिउ चितु लाए ॥

आत्मावधूयाः जीवनरात्रिः धन्यः आनन्ददायकः च भवति, यदा सा स्वस्य चैतन्यं स्वस्य प्रियेश्वरे केन्द्रीक्रियते।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਭਾਉ ਕਰੇ ਜੀਉ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਏ ॥
सतिगुरु सेवे भाउ करे जीउ विचहु आपु गवाए ॥

सा प्रेम्णा सच्चिगुरुं सेवते; सा अन्तःतः स्वार्थं निर्मूलयति।

ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਏ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਏ ਅਨਦਿਨੁ ਲਾਗਾ ਭਾਓ ॥
विचहु आपु गवाए हरि गुण गाए अनदिनु लागा भाओ ॥

अन्तः स्वार्थम् अभिमानं च निर्मूलयन्ती भगवतः गौरवं स्तुतिं गायन्ती सा भगवतः प्रेम्णा रात्रौ दिवा च भवति।

ਸੁਣਿ ਸਖੀ ਸਹੇਲੀ ਜੀਅ ਕੀ ਮੇਲੀ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸਮਾਓ ॥
सुणि सखी सहेली जीअ की मेली गुर कै सबदि समाओ ॥

शृणु प्रियमित्राः आत्मसहचराः - गुरुस्य शबादस्य वचने निमग्नाः भवन्तु।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430