श्री गुरु ग्रन्थ साहिबः

पुटः - 1418


ਨਾਨਕ ਕੀ ਪ੍ਰਭ ਬੇਨਤੀ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਬਖਸਿ ਮਿਲਾਇ ॥੪੧॥
नानक की प्रभ बेनती हरि भावै बखसि मिलाइ ॥४१॥

नानकः एतां प्रार्थनां करोति- हे भगवन् भगवन् मां क्षमस्व, आत्मनः सह मां संयोजयतु । ||४१||

ਮਨ ਆਵਣ ਜਾਣੁ ਨ ਸੁਝਈ ਨਾ ਸੁਝੈ ਦਰਬਾਰੁ ॥
मन आवण जाणु न सुझई ना सुझै दरबारु ॥

मर्त्यः पुनर्जन्मस्य आगमनगमनं न अवगच्छति; सः भगवतः न्यायालयं न पश्यति।

ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਪਲੇਟਿਆ ਅੰਤਰਿ ਅਗਿਆਨੁ ਗੁਬਾਰੁ ॥
माइआ मोहि पलेटिआ अंतरि अगिआनु गुबारु ॥

भावासङ्गेन मयेन च वेष्टितः, तस्य सत्त्वस्य अन्तः अज्ञानस्य अन्धकारः।

ਤਬ ਨਰੁ ਸੁਤਾ ਜਾਗਿਆ ਸਿਰਿ ਡੰਡੁ ਲਗਾ ਬਹੁ ਭਾਰੁ ॥
तब नरु सुता जागिआ सिरि डंडु लगा बहु भारु ॥

सुप्तः जागर्ति, केवलं यदा सः गुरुगदाभिः शिरसि आहतः भवति ।

ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਕਰਾਂ ਉਪਰਿ ਹਰਿ ਚੇਤਿਆ ਸੇ ਪਾਇਨਿ ਮੋਖ ਦੁਆਰੁ ॥
गुरमुखां करां उपरि हरि चेतिआ से पाइनि मोख दुआरु ॥

गुरमुखाः भगवन्तं निवसन्ति; ते मोक्षस्य द्वारं प्राप्नुवन्ति।

ਨਾਨਕ ਆਪਿ ਓਹਿ ਉਧਰੇ ਸਭ ਕੁਟੰਬ ਤਰੇ ਪਰਵਾਰ ॥੪੨॥
नानक आपि ओहि उधरे सभ कुटंब तरे परवार ॥४२॥

स्वयं त्रातास्ते नानक सर्वे बन्धुजनाः अपि पारं वहन्ति । ||४२||

ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਸੋ ਮੁਆ ਜਾਪੈ ॥
सबदि मरै सो मुआ जापै ॥

शब्दवचने यः म्रियते, सः सत्यतः मृतः इति ज्ञायते।

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਹਰਿ ਰਸਿ ਧ੍ਰਾਪੈ ॥
गुरपरसादी हरि रसि ध्रापै ॥

गुरुप्रसादेन मर्त्यः भगवतः उदात्ततत्त्वेन तृप्तः भवति।

ਹਰਿ ਦਰਗਹਿ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਸਿਞਾਪੈ ॥
हरि दरगहि गुर सबदि सिञापै ॥

गुरुस्य शबादस्य वचनेन सः भगवतः प्राङ्गणे स्वीकृतः भवति।

ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਮੁਆ ਹੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥
बिनु सबदै मुआ है सभु कोइ ॥

शाबादं विना सर्वे मृताः।

ਮਨਮੁਖੁ ਮੁਆ ਅਪੁਨਾ ਜਨਮੁ ਖੋਇ ॥
मनमुखु मुआ अपुना जनमु खोइ ॥

स्वेच्छा मनमुखं म्रियते; तस्य जीवनं व्यर्थं भवति।

ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤਹਿ ਅੰਤਿ ਦੁਖੁ ਰੋਇ ॥
हरि नामु न चेतहि अंति दुखु रोइ ॥

ये भगवतः नाम न स्मरन्ति, ते अन्ते दुःखेन रोदिष्यन्ति।

ਨਾਨਕ ਕਰਤਾ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਇ ॥੪੩॥
नानक करता करे सु होइ ॥४३॥

प्रजापतिः भगवता यत्किमपि करोति तत्भवति नानक। ||४३||

ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੁਢੇ ਕਦੇ ਨਾਹੀ ਜਿਨੑਾ ਅੰਤਰਿ ਸੁਰਤਿ ਗਿਆਨੁ ॥
गुरमुखि बुढे कदे नाही जिना अंतरि सुरति गिआनु ॥

गुरमुखाः कदापि वृद्धाः न भवन्ति; तेषां अन्तः सहजबोधः आध्यात्मिकप्रज्ञा च अस्ति।

ਸਦਾ ਸਦਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਰਵਹਿ ਅੰਤਰਿ ਸਹਜ ਧਿਆਨੁ ॥
सदा सदा हरि गुण रवहि अंतरि सहज धिआनु ॥

भगवतः स्तुतिं जपन्ति नित्यं नित्यं; गहने ते सहजतया भगवन्तं ध्यायन्ति।

ਓਇ ਸਦਾ ਅਨੰਦਿ ਬਿਬੇਕ ਰਹਹਿ ਦੁਖਿ ਸੁਖਿ ਏਕ ਸਮਾਨਿ ॥
ओइ सदा अनंदि बिबेक रहहि दुखि सुखि एक समानि ॥

भगवतः आनन्देन ज्ञाने नित्यं निवसन्ति; ते दुःखं सुखं च एकमेव पश्यन्ति।

ਤਿਨਾ ਨਦਰੀ ਇਕੋ ਆਇਆ ਸਭੁ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਪਛਾਨੁ ॥੪੪॥
तिना नदरी इको आइआ सभु आतम रामु पछानु ॥४४॥

एकेश्वरं सर्वेषु पश्यन्ति, सर्वेषामात्मानं भगवन्तं साक्षात्कयन्ति। ||४४||

ਮਨਮੁਖੁ ਬਾਲਕੁ ਬਿਰਧਿ ਸਮਾਨਿ ਹੈ ਜਿਨੑਾ ਅੰਤਰਿ ਹਰਿ ਸੁਰਤਿ ਨਾਹੀ ॥
मनमुखु बालकु बिरधि समानि है जिना अंतरि हरि सुरति नाही ॥

स्वेच्छा मनमुखाः मूर्खबाला इव; ते भगवन्तं स्वविचारेषु न धारयन्ति।

ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਕਰਮ ਕਮਾਵਦੇ ਸਭ ਧਰਮ ਰਾਇ ਕੈ ਜਾਂਹੀ ॥
विचि हउमै करम कमावदे सभ धरम राइ कै जांही ॥

अहङ्कारेण सर्वाणि कर्माणि कुर्वन्ति, धर्मन्यायाधीशं प्रति उत्तरं दातव्यम्।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਛੇ ਨਿਰਮਲੇ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸੁਭਾਇ ॥
गुरमुखि हछे निरमले गुर कै सबदि सुभाइ ॥

गुरमुखाः उत्तमाः निर्मलशुद्धाः च सन्ति; गुरुशाबादवचनेन अलङ्कृताः उन्नताः च भवन्ति।

ਓਨਾ ਮੈਲੁ ਪਤੰਗੁ ਨ ਲਗਈ ਜਿ ਚਲਨਿ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਇ ॥
ओना मैलु पतंगु न लगई जि चलनि सतिगुर भाइ ॥

न तेषु किञ्चित् मलिनता अपि लसति; ते सत्यगुरुस्य इच्छायाः अनुरूपं गच्छन्ति।

ਮਨਮੁਖ ਜੂਠਿ ਨ ਉਤਰੈ ਜੇ ਸਉ ਧੋਵਣ ਪਾਇ ॥
मनमुख जूठि न उतरै जे सउ धोवण पाइ ॥

मनमुखानां मलं न प्रक्षाल्यते शतशः प्रक्षालितेऽपि।

ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੇਲਿਅਨੁ ਗੁਰ ਕੈ ਅੰਕਿ ਸਮਾਇ ॥੪੫॥
नानक गुरमुखि मेलिअनु गुर कै अंकि समाइ ॥४५॥

हे नानक गुरमुखाः भगवता सह संयुज्यन्ते; ते गुरुसत्त्वे विलीनाः भवन्ति। ||४५||

ਬੁਰਾ ਕਰੇ ਸੁ ਕੇਹਾ ਸਿਝੈ ॥
बुरा करे सु केहा सिझै ॥

कथं कश्चित् दुष्कृतं करोति, तथापि स्वयमेव जीवति ।

ਆਪਣੈ ਰੋਹਿ ਆਪੇ ਹੀ ਦਝੈ ॥
आपणै रोहि आपे ही दझै ॥

स्वस्य क्रोधेन केवलं आत्मानं दहति।

ਮਨਮੁਖਿ ਕਮਲਾ ਰਗੜੈ ਲੁਝੈ ॥
मनमुखि कमला रगड़ै लुझै ॥

स्वेच्छा मनमुखः चिन्ताभिः हठसङ्घर्षैः च आत्मानं उन्मत्तं करोति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ਤਿਸੁ ਸਭ ਕਿਛੁ ਸੁਝੈ ॥
गुरमुखि होइ तिसु सभ किछु सुझै ॥

ये तु गुरमुखाः भवन्ति ते सर्वं अवगच्छन्ति।

ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਨ ਸਿਉ ਲੁਝੈ ॥੪੬॥
नानक गुरमुखि मन सिउ लुझै ॥४६॥

हे नानक गुरमुखः स्वचित्तेन सह संघर्षं करोति। ||४६||

ਜਿਨਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਨ ਸੇਵਿਓ ਸਬਦਿ ਨ ਕੀਤੋ ਵੀਚਾਰੁ ॥
जिना सतिगुरु पुरखु न सेविओ सबदि न कीतो वीचारु ॥

ये सत्यगुरुं आदिभूतं न सेवन्ते, शब्दवचनं न चिन्तयन्ति

ਓਇ ਮਾਣਸ ਜੂਨਿ ਨ ਆਖੀਅਨਿ ਪਸੂ ਢੋਰ ਗਾਵਾਰ ॥
ओइ माणस जूनि न आखीअनि पसू ढोर गावार ॥

- तान् मनुष्यान् मा वदन्तु; ते केवलं पशवः मूर्खपशवः एव सन्ति।

ਓਨਾ ਅੰਤਰਿ ਗਿਆਨੁ ਨ ਧਿਆਨੁ ਹੈ ਹਰਿ ਸਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨ ਪਿਆਰੁ ॥
ओना अंतरि गिआनु न धिआनु है हरि सउ प्रीति न पिआरु ॥

तेषां सत्तानां अन्तः आध्यात्मिकं प्रज्ञा वा ध्यानं वा नास्ति; ते भगवन्तं प्रेम्णा न भवन्ति।

ਮਨਮੁਖ ਮੁਏ ਵਿਕਾਰ ਮਹਿ ਮਰਿ ਜੰਮਹਿ ਵਾਰੋ ਵਾਰ ॥
मनमुख मुए विकार महि मरि जंमहि वारो वार ॥

स्वेच्छा मनमुखाः दुष्टे भ्रष्टे च म्रियन्ते; म्रियन्ते पुनर्जन्म च पुनः पुनः।

ਜੀਵਦਿਆ ਨੋ ਮਿਲੈ ਸੁ ਜੀਵਦੇ ਹਰਿ ਜਗਜੀਵਨ ਉਰ ਧਾਰਿ ॥
जीवदिआ नो मिलै सु जीवदे हरि जगजीवन उर धारि ॥

ते एव जीवन्ति, ये जीवितैः सह मिलन्ति; जीवनेश्वरं भगवन्तं हृदये निक्षिपतु।

ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਹਣੇ ਤਿਤੁ ਸਚੈ ਦਰਬਾਰਿ ॥੪੭॥
नानक गुरमुखि सोहणे तितु सचै दरबारि ॥४७॥

गुर्मुखाः तस्मिन् सच्चे भगवतः प्राङ्गणे सुन्दराः दृश्यन्ते नानक। ||४७||

ਹਰਿ ਮੰਦਰੁ ਹਰਿ ਸਾਜਿਆ ਹਰਿ ਵਸੈ ਜਿਸੁ ਨਾਲਿ ॥
हरि मंदरु हरि साजिआ हरि वसै जिसु नालि ॥

भगवता हरिमन्दिरं भगवतः मन्दिरं निर्मितवान्; तस्य अन्तः भगवान् निवसति।

ਗੁਰਮਤੀ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਪਰਜਾਲਿ ॥
गुरमती हरि पाइआ माइआ मोह परजालि ॥

गुरुशिक्षां अनुसृत्य भगवन्तं मया लब्धम्; मम माया प्रति भावात्मकः आसक्तिः दग्धः अस्ति।

ਹਰਿ ਮੰਦਰਿ ਵਸਤੁ ਅਨੇਕ ਹੈ ਨਵ ਨਿਧਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ॥
हरि मंदरि वसतु अनेक है नव निधि नामु समालि ॥

असंख्यानि वस्तूनि हरिमन्दिरे भगवतः मन्दिरे सन्ति; नाम चिन्तय, नव निधयः तव भविष्यन्ति।

ਧਨੁ ਭਗਵੰਤੀ ਨਾਨਕਾ ਜਿਨਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਲਧਾ ਹਰਿ ਭਾਲਿ ॥
धनु भगवंती नानका जिना गुरमुखि लधा हरि भालि ॥

धन्या सा सुखी आत्मा वधूः नानक, या गुरमुखत्वेन भगवन्तं अन्वेषयति, विन्दति च।

ਵਡਭਾਗੀ ਗੜ ਮੰਦਰੁ ਖੋਜਿਆ ਹਰਿ ਹਿਰਦੈ ਪਾਇਆ ਨਾਲਿ ॥੪੮॥
वडभागी गड़ मंदरु खोजिआ हरि हिरदै पाइआ नालि ॥४८॥

महता सौभाग्येन देहदुर्गमन्दिरं अन्वेष्य हृदयान्तर्गतं भगवन्तं विन्दति । ||४८||

ਮਨਮੁਖ ਦਹ ਦਿਸਿ ਫਿਰਿ ਰਹੇ ਅਤਿ ਤਿਸਨਾ ਲੋਭ ਵਿਕਾਰ ॥
मनमुख दह दिसि फिरि रहे अति तिसना लोभ विकार ॥

स्वेच्छा मनुष्यमुखाः तीव्रकामलोभभ्रष्टाचारप्रमुखाः दशदिक्षु नष्टाः भ्रमन्ति।


सूचिः (1 - 1430)
जप पुटः: 1 - 8
सो दर पुटः: 8 - 10
सो पुरख पुटः: 10 - 12
सोहला पुटः: 12 - 13
सिरी राग पुटः: 14 - 93
राग माझ पुटः: 94 - 150
राग गउड़ी पुटः: 151 - 346
राग आसा पुटः: 347 - 488
राग गूजरी पुटः: 489 - 526
राग देवगणधारी पुटः: 527 - 536
राग बिहागड़ा पुटः: 537 - 556
राग वढ़हंस पुटः: 557 - 594
राग सोरठ पुटः: 595 - 659
राग धनसारी पुटः: 660 - 695
राग जैतसरी पुटः: 696 - 710
राग तोडी पुटः: 711 - 718
राग बैराडी पुटः: 719 - 720
राग तिलंग पुटः: 721 - 727
राग सूही पुटः: 728 - 794
राग बिलावल पुटः: 795 - 858
राग गोंड पुटः: 859 - 875
राग रामकली पुटः: 876 - 974
राग नट नारायण पुटः: 975 - 983
राग माली पुटः: 984 - 988
राग मारू पुटः: 989 - 1106
राग तुखारी पुटः: 1107 - 1117
राग केदारा पुटः: 1118 - 1124
राग भैरौ पुटः: 1125 - 1167
राग वसंत पुटः: 1168 - 1196
राग सारंगस पुटः: 1197 - 1253
राग मलार पुटः: 1254 - 1293
राग कानडा पुटः: 1294 - 1318
राग कल्याण पुटः: 1319 - 1326
राग प्रभाती पुटः: 1327 - 1351
राग जयवंती पुटः: 1352 - 1359
सलोक सहस्रकृति पुटः: 1353 - 1360
गाथा महला 5 पुटः: 1360 - 1361
फुनहे महला 5 पुटः: 1361 - 1363
चौबोले महला 5 पुटः: 1363 - 1364
सलोक भगत कबीर जिओ के पुटः: 1364 - 1377
सलोक सेख फरीद के पुटः: 1377 - 1385
सवईए स्री मुखबाक महला 5 पुटः: 1385 - 1389
सवईए महले पहिले के पुटः: 1389 - 1390
सवईए महले दूजे के पुटः: 1391 - 1392
सवईए महले तीजे के पुटः: 1392 - 1396
सवईए महले चौथे के पुटः: 1396 - 1406
सवईए महले पंजवे के पुटः: 1406 - 1409
सलोक वारा ते वधीक पुटः: 1410 - 1426
सलोक महला 9 पुटः: 1426 - 1429
मुंदावणी महला 5 पुटः: 1429 - 1429
रागमाला पुटः: 1430 - 1430